Кіріспе

Джон Вернон МакГи (17 маусым 1904 – 1 желтоқсан 1988) – американдық, диплом алған пресвитериандық пастор, рухани қызметкер, Киелі кітапты оқытушы, теолог және радио арқылы уағыз айтушы.

Балалық шағы, білім алуы және қызметіне кірісуі

МакГи Техас штатының Хилсборо қаласында Джон МакГи мен Кэрри МакГи (қыз есімі Лингнер) отбасында дүниеге келді. Әкесі көптеген жұмыс істеді, соңғысы Оклахомадағы мақта фабрикасында инженер болып жұмыс істеді. Әкесі қайтыс болғаннан кейін Вернонның отбасы Теннесси штатына көшіп келді. Діни қызметке кірмес бұрын Вернон банкте кассир болып жұмыс істеді. Ол Мемфистегі Оңтүстік-Батыс университетінде грек тілін оқыды, содан кейін Даллас теологиялық семинариясынан теология магистрі және теология докторы дәрежелерін алды. МакГидің діни қызметке бекітілуі 1933 жылдың 18 маусымында Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы Екінші пресвитериан шіркеуінде өтті. 1949 жылы МакГи Луис Т. Талботтың (1889–1976) орнын басып, Лос-Анджелес қаласының орталығындағы Ашық есік шіркеуінің пасторы болды. Сол жылы МакГи Билли Грэмнің екі айлық «Христос Үлкен Лос-Анджелес үшін» кампаниясында күнделікті дұғалардың бірін оқыды. 1952 жылы МакГиге Калифорния штатының Лонг-Бич қаласындағы KGER радиостанциясының (қазіргі KLTX) иесі, евангелист және университет президенті Джон Браун радио бағдарламасын жүргізуді ұсынды (бұл бағдарламаны 1950 жылы МакГиге ұнаған жас Жерді жаратушы Гарри Риммер бастаған). 1953 жылы тағы бір отбасылық қайғы орын алды. МакГидің анасы Пасаденада мас күйдегі жүргізушінің соққысынан қаза тапты. МакГи жүргізушіге шағымданбады және соттан тек әділдік орнатуды сұрады. Бұл оқиға «Киелі кітап арқылы» (Thru the Bible), 29-том: Пайғамбарлар (Жүніс/Михей), 3-тарау: «Пайғамбардың үшінші хабары» деген шығармада баяндалған. 1955 жылы МакГи пресвитериан шіркеуімен үзілісті жариялады, ол шіркеудің «либералды басшылығының пресвитериандық аппаратты қорқынышты батылдықпен және қатыгездікпен басып алғанын» мәлімдеді. Бұл фундаменталистік-модернистік дау 1920 жылдардан бері күшейіп келді. Осы кезеңде Чикагодағы Муди шіркеуі сияқты көптеген конфессиялық евангелистік протестант шіркеулері АҚШ бойынша пайда бола бастады. 1970 жылы Ашық есік шіркеуінің пасторы қызметінен зейнеткерлікке шыққаннан кейін МакГи өмірінің соңына дейін Thru the Bible Radio Network-ке қызмет етті. Ол сонымен қатар Лос-Анджелестегі Киелі кітап институтының Киелі кітап кафедрасының төрағасы және Даллас теологиялық семинариясының қонақ лекторы болып жұмыс істеді. Шотландиядан шыққан атасы Томас МакГи (1645–1717) арқылы МакГи, басқа бір фундаменталист және баптист евангелисі Джон Р. Райстың алтыншы туысы болды.

Киелі кітап арқылы

1967 жылы ол «Киелі кітап арқылы» (ТТБ) радио бағдарламасын жүргізе бастады. Киелі кітаптың әрбір кітабын жүйелі түрде зерттеп, МакГи тыңдаушыларын Жаратылыс кітабынан Аян кітабына дейін екі жарым жылдық «Киелі кітап автобусымен саяхатқа» алып шықты, ол осылай атады. Бұрын ол «Ашық есік» шіркеуінде «Бір жылда Киелі кітапты оқу» тақырыбындағы уағыздар сериясын өткізген болатын, әр уағыз Киелі кітаптың бір тарауына арналған. 1970 жылдың қаңтар айында пасторлық қызметтен зейнетке шыққаннан кейін, екі жарым жылдың бүкіл Киелі кітапты оқытуға жеткіліксіз екенін түсінген МакГи бес жыл ішінде тағы бір зерттеуді аяқтады. МакГи қайтыс болған кезде «Киелі кітап арқылы» бағдарламасы 34 тілде таратылып жатты, бірақ содан бері 100-ден астам тілге аударылды. Ол Trans World Radio арқылы әлемнің түкпір-түкпірінде әр жұмыс күні сайын хабар таратады. МакГи жаратылыс теориясын қолдады және Жаратылыс кітабының бірінші тарауының сөзбе-сөз мағынасын тұжырымдады, «жаратылыстың алты күнін» – тәулігіне 24 сағаттан тұратын алты кезең ретінде түсіндірді. ТТБ хабарларында Sola fide (сенім арқылы ғана құтқарылу) және құтқарылудың [толық] сенімділігі немесе мәңгілік қауіпсіздік туралы ілімдер жиі айтылды, ол, егер адам Мәсіхті шын ниетпен жеке құтқарушы ретінде қабылдаса, онда оның құтқарылуын жоғалтатын ешбір ісі, жасаған ешбір күнәсі болмайды деп жариялайды. Өмірінде куә болған христиандық пен секуляризмдегі қоғамдық адасу туралы ол жиі айтты, рухани адасудың халықтардың құлдырауына әкелетін үш кезеңнің біріншісі екенін ескертті, бұл Киелі кітапта жиі кездеседі, ал екінші және үшінші кезеңдері тиісінше, әдепсіздік және саяси анархия. ТТБ хабарларында МакГи жиі өткен ғасырдың белгілі евангелистік христиан қызметкерлері туралы, мысалы, Г. Кэмпбелл Морган, Льюис Сперри Чейфер, Мел Троттер және Дуайт Л. Муди, сондай-ақ Чикаго Муди шіркеуіндегі олардың ізбасарлары, мысалы, Р. А. Торри және Гарри А. Айронсайд туралы әңгімелер айтты. МакГи уағыздарында Галаттықтарға 6:7 сияқты Киелі кітаптың сүйікті аяттарына жиі сілтеме жасады («Алданбаңыз: Құдайды мазақтауға болмайды, өйткені адам не ексе, соны орады»). Ұзақ жылдар бойы сәттілікке жеткен ТТБ бағдарламасының табысы МакГидің шешендік қабілеттеріне, қарапайым мінезіне және ерекше акцентіне, сондай-ақ Киелі жазбаларды үнемі біртұтас хабармен таратудың бастапқы миссиясын сақтауға берілгендігіне байланысты деп есептеледі.

Сенімдер, ілімдер және жазбалар

МакГи Даллас теологиялық семинариясынан жоғары білім алды. Көптеген Библия колледждері Чикагодағы Муди Библия институтының үлгісімен құрылды. МакГи жиі уағыздарында айтқан Двайт Л. Муди, Диспенсационализм үшін маңызды Қияметтің жақындауын уағыздауда ықпалды болды. МакГи кальвинизмдегі фатализм және абсолютті алдын-ала белгілеу көзқарастарына қарсы шықты. МакГи Рим католик шіркеуінің "Әулие" Петір (Құдайдың жазба сөзіндегі Иса Мәсіхтің елшісі Петір емес) Римге барып, шіркеу құрды деген доктринасын жоққа шығарды, оның орнына көптеген уағыздарында Римдегі шіркеуді Пауыл құрғанын айтты. МакГи жиі жалған Рим-католик шіркеуі мен ерте шіркеудің арасындағы айырмашылықты, әсіресе Жаңа өсиетті дамытудағы оның рөліне қатысты атап көрсетті. МакГи Орегон штатының Кэннон-Бич қаласындағы Кэннон-Бич христиан конференция орталығында жиі және танымал жазғы конференция спикері болды.

Өлім

МакГи зейнеткерлікке шыққаннан кейін көптеген сөз сөйлеу шараларын жалғастырды, оның ішінде рак ауруынан толық жазылғаннан кейін де. Дегенмен, 1965 жылы хирургиялық жолмен емделген жүрек мәселесі қайтадан пайда болды және ол 1988 жылы креслода қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан бері бес жылдық "Киелі кітап арқылы" бағдарламасы Солтүстік Америкадағы 800-ден астам радиостанцияда эфирге ұсынылып келеді және радио, қысқа толқынды және интернет арқылы 130-дан астам тілде әлем бойынша таратылады. Associated Press агенттігі таратқан некрологта МакГи 84 жасында Калифорния штатының Темплтон қаласындағы зейнеткерлер үйінде жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болғаны хабарланды. Оның әйелі Рут 1997 жылы шамамен он жыл бойы деменциядан зардап шегіп қайтыс болды.

Тану

МакГи 1989 жылы қайтыс болғаннан кейін Ұлттық діни хабар таратушылардың Даңқ залына енгізілді.