Бербис: 1627-1815 жылдары Голландияның оңтүстік Америкадағы колониясы. Тарихы, басқару жүйесі, Ұлыбританияға өткені және Гайанаға айналуы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1627–1815 жылдар аралығында Оңтүстік Америкадағы голланд колониясы.
1627–1815 Dutch colony in South America
Бербис – Гайанадағы Бербис өзені бойында орналасқан аймақ. 1627 мен 1792 жылдар аралығында Голландияның Батыс Үндістан компаниясының, ал 1792 мен 1815 жылдар аралығында Голландия мемлекетінің колониясы болды. Соңғы жылы Ұлыбритания мен Ирландия Біріккен Корольдігіне өткеннен кейін, 1831 жылы Демерара-Эссекибомен бірігіп, Британдық Гвиана колониясын құрды. 1838 жылдан 1958 жылға дейін Британдық Гвиананың округі болды. 1966 жылы Британдық Гвиана Гвиана ретінде тәуелсіздік алды, ал 1970 жылы Гвиана ынтымақтастық республикасы болып жарияланды. Ван Пир отбасының мұрагерлік иелігінде болғаннан кейін, колонияның екінші жартысында Бербис қоғамы басқарды, бұл көршілес Суринам колониясына ұқсас, оны Суринам қоғамы басқарған. Бербис астанасы 1790 жылға дейін Форт-Нассауда орналасқан. Сол жылы Форт-Синт-Андристің төңірегінде өскен Нью-Амстердам қаласы колонияның жаңа астанасы болды.
Berbice is a region along the Berbice River in Guyana, which was between 1627 and 1792 a colony of the Dutch West India Company and between 1792 and 1815 a colony of the Dutch state. After having been ceded to the United Kingdom of Great Britain and Ireland in the latter year, it was merged with Demerara Essequibo to form the colony of British Guiana in 1831. It became a county of British Guiana in 1838 till 1958. In 1966, British Guiana gained independence as Guyana and in 1970 it became a republic as the Co operative Republic of Guyana. After being a hereditary fief in the possession of the Van Peere family, the colony was governed by the Society of Berbice in the second half of the colonial period, akin to the neighbouring colony of Suriname, which was governed by the Society of Suriname. The capital of Berbice was at Fort Nassau until 1790. In that year, the town of New Amsterdam, which grew around Fort Sint Andries, was made the new capital of the colony.
Тарих
Бербицеге 1627 жылы Влиссингендік кәсіпкер Абрахам ван Пир қоныс тепкен, Голландтың Батыс Үндістан компаниясының билігінде. 1714 жылға дейін колония Ван Пир мен оның ұрпақтарының жеке меншігі болып қала берді. Колонияның алғашқы жылдары туралы көп мәлімет жоқ, бірақ 1665 жылы Екінші ағылшын-голланд соғысында ағылшын шабуылына тойтарыс бергені белгілі. Колония – Бербице өзеніндегі барлық плантацияларға ие болған отбасылық кәсіпорын болды, бірақ олар бірнеше қант өсірушілерге Канже өзенінде қоныстануға рұқсат берді. 1674 жылы банкротқа ұшыраған Бірінші Голландтың Батыс Үндістан компаниясының орнын басу үшін құрылған Екінші Голландтың Батыс Үндістан компаниясы мен Ван Пир отбасы арасында дау туды, себебі отбасы колонияны бірінші компаниямен келісілгендей, мұрагерлік қарыз ретінде қалдыруды қалады. Бұл мәселе 1678 жылдың 14 қыркүйегінде Ван Пир отбасының иелігіндегі Голландтың Батыс Үндістан компаниясының мұрагерлік иелігі ретінде Бербицеге ресми мәртебе берілген шартқа қол қойылғанда шешілді. 1712 жылдың қараша айында Бербице испан мұрагерлік соғысының бөлігі ретінде Жак Кассар басқаруымен француздар тарапынан қысқа мерзімге басылып алынды. Ван Пир отбасы француздарға колонияны босату үшін сыйақы төлегісі келмеді, ал колония француздарға өтпеуі үшін Николаас және Хендрик ван Хорн, Арнольд Дикс, Питер Шурманс және Корнелис ван Пир ағайындары 1714 жылдың 24 қазанында 180 000 фунт стерлинг ақша және 120 000 фунт стерлингке тең қант және құлдырауға салынған адамдардан тұратын сыйақы төледі, осылайша колонияны өздеріне қаратуға мүмкіндік алды.
Berbice was settled in 1627 by the businessman Abraham van Peere from Vlissingen, under the suzerainty of the Dutch West India Company. Until 1714, the colony remained the personal possession of Van Peere and his descendants. Little is known about the early years of the colony, other than that it succeeded in repelling an English attack in 1665 in the Second Anglo Dutch War. The colony was a family affair who owned all the plantations on the Berbice River, though they did allow a couple of sugar planters to settle on the Canje River. A dispute arose between the Second Dutch West India Company, which was founded to succeed the First Dutch West India Company that went bankrupt in 1674, and the Van Peere family, because the family wanted the colony as an immortal loan as agreed with the first Company. This was resolved when on 14 September 1678 a charter was signed which established Berbice as a hereditary fief of the Dutch West India Company, in the possession of the Van Peere family. In November 1712, Berbice was briefly occupied by the French under Jacques Cassard, as part of the War of the Spanish Succession. The Van Peere family did not want to pay a ransom to the French to free the colony, and in order to not let the colony cede to the French, the brothers Nicolaas and Hendrik van Hoorn, Arnold Dix, Pieter Schuurmans, and Cornelis van Peere, paid the ransom of ƒ180,000 in cash and ƒ120,000 in sugar and enslaved people on 24 October 1714, thereby acquiring the colony.
Бербиц қоғамы
1720 жылы колонияның бес иесі, көршілес Суринам қоғамын үлгі еткен Бербице қоғамын құрды. Бұл қоғам колонияға капитал жинау мақсатымен құрылған және Амстердам қор биржасында тіркелген ашық компания еді. Келесі жылдары Бербице экономикасы жақсарды: қоғамға 12 плантация, Бербице өзені бойында 93 жеке плантация және Канье өзені бойында 20 плантация болды. 1733 жылы қолөнершілерді орналастыру үшін Нассау форты төңірегінде 25-30 үй салынды. Келесі жылы қонақ үй салынды. Ауыл Жаңа Амстердам (голланд тілінде: Nieuw Amsterdam) деп аталды. 1735 жылы ақ балаларды оқыту үшін мектеп мұғалімі жалданып алынды. Нью-Амстердам мен Форт-Нассауда дәрігерлер қызмет етті, ал плантацияларға алты жергілікті дәрігер тағайындалды. Колонияда эпидемиялар жиі болып, көптеген өлімге себеп болды. Колонияда басым дін – кальвинизм болды. 1735 жылы Форт-Нассауда дін қызметкері тағайындалды, бірақ губернатормен туындаған жанжалдан кейін ол Вируни-Крикке ауыстырылды. Католиктер мен яһудилерге плантация иеленуге немесе мемлекеттік қызметте жұмыс істеуге рұқсат берілмеді. 1738 жылы бір плантатор Моравия шіркеуінің екі миссионерін шақырып, олардан құлдарына дін үйретуді сұрады. Оларға күдікпен қаралып, бірнеше рет ресми ескерту жасалды. 1757 жылы миссионерлер колонияны тастап, 1740 жылы плантация ауданынан тысқарыда құрылған Пилгерхут ауылындағы қауымға қосылды, онда олар 300 аравакпен бірге тұрды. Колония жергілікті үндістермен бейбітшілік және сауда келісімдеріне ие болды. Колония тайпалар арасындағы соғыстарға араласпады, және егер оларды калина немесе аравак сатса ғана, немесе елдің ішкі аудандарынан тұтқындалған болса, үндістерді құлдыққа алуға рұқсат етілмеді. Бербицеде Форт-Нассауда 60 солдат, ал басқа жерлерде 20-30 солдат күзетіп тұруға тиіс болды. Соғыс кезінде тіпті шабуыл болмаған жағдайда да, жабдықтау мәселелері жиі туындады. 1670 жылдары колония 17 ай бойы жабдықтаусыз қалды, ал Жеті жылдық соғыс кезінде бейтараптық сақталып тұрғанмен, жабдықтау тапшылығын болдырмау мүмкін болмады.
In 1720, the five owners of the colony founded the Society of Berbice, akin to the Society of Suriname which governed the neighbouring colony, to raise more capital for the colony. The Society was a public company listed on the Amsterdam Stock Exchange. In the years following, Berbice's economic situation improved, consisting of 12 plantations owned by the society, 93 private plantation along the Berbice River, and 20 plantations along the Canje River. In 1733, 25 to 30 houses were built around Fort Nassau to house the craftsmen. The next year an inn was added. The village was named New Amsterdam (Dutch: Nieuw Amsterdam). In 1735, a school master was hired to teach the white children. There were medical doctors stationed in New Amsterdam and Fort Nassau, and six local doctors were assigned to the plantations. Epidemics remained a frequent problem in the colony resulting in many deaths. The religion in the colony was Calvinism. In 1735, a minister was installed in Fort Nassau, but after a personal conflict with the governor, he was transferred to Wiruni Creek. Catholics and Jews were not allowed to become planters or have a government function. In 1738, two missionaries of the Moravian Church had been invited by a planter to teach the people he enslaved. They were treated with suspicion, and received several official warnings. In 1757, the missionaries left, and joined the congregation at the village of Pilgerhut founded in 1740 outside the plantation area, where they lived with 300 Arawak. The colony had peace and trade treaties with the local Amerindians. This colony did not intervene in wars between the tribes, and no Amerindian was allowed to be taken into slavery unless they were sold by the Kalina or the Arawak and captured from the interior of the country. Berbice was supposed to be guarded by 60 soldiers in Fort Nassau, and another 20 to 30 soldiers in other locations. Even when not under attack, wars often caused supply problems. In 1670s, the colony had not been supplied for 17 months, and neutrality as during the Seven Years' War could not prevent supply shortages.
Құлдар көтерілісі
1763 жылы ақпанда Коффи бастаған құл көтерілісі колонияның салыстырмалы түрде жақсы экономикалық жағдайына ауыр соққы берді. Құлдар колонияның оңтүстігін басып алды, ал ақ адамдар, олардың саны көп емес болатын, солтүстікте бекініп тұруға тырысты. Көтеріліс 1764 жылдың ортасына дейін жалғасты, Коффи өзін Бербице губернаторы деп жариялады. Губернатор Вольферт Симон ван Хогенхайм тек көршілес колониялар мен Нидерландыдан келген әскери көмек арқылы ғана көтерілісті толығымен басып тастап, колонияны голланд билігіне қайтаруға қол жеткізді. 1785 жылы ауылды тастап, Канье өзенінің құйылысында орналасқан Синт-Андри фортына көшірілді. Жаңа ауылға қайтадан Жаңа Амстердам деп ат қойылды және ол қазіргі Гайанада осы атпен белгілі.
The relatively sound economic situation of the colony was dealt a severe blow when a slave uprising broke out under the leadership of Coffy in February 1763. The enslaved people captured the south of the colony while the whites, who were severely outnumbered, tried to hang on the north. The uprising went on until well into 1764, with Coffy naming himself governor of Berbice. Only with the use of brute force and military aid by neighbouring colonies and the Netherlands was governor Wolfert Simon van Hoogenheim able to finally suppress the uprising, and restore the colony to Dutch rule. In 1785 the village was abandoned in favour of Fort Sint Andries, situated more downstream, at the confluence of the Canje River. The new village was again named New Amsterdam, and is still known by that name in contemporary Guyana.
Ұлыбританияның басып алуы және кейіннен Британ Гвианасына бірігуі
1781 жылғы 27 ақпанда британдық әскерлер төртінші ағылшын-голланд соғысының бөлігі ретінде Бербице және көршілес Демерара мен Эссекибоны басып алды, себебі Бербицедегі 93 плантацияның 34-і британдықтардың меншігінде болған. 1782 жылғы қаңтарда отарларды голландтармен одақтас француздар қайта басып алды, содан кейін 1783 жылғы Париж шарты бойынша отарларды голланд билігіне қайтарды. Колония 1796 жылғы 22 сәуірде тағы да Ұлыбританияның бақылауына өтті, бірақ бұл жолы ешқандай шайқас болған жоқ. Колониямен келісімге келді: барлық заңдар мен әдет-ғұрыптар сақталады, ал азаматтар британдық азаматтармен тең құқықтарға ие болады. Британ тәжіне адал болуға ант берген кез келген мемлекеттік қызметкер лауазымында қала алатын болды. Абрахам ван Батенбург губернатор болып қалуды шешті. Барбадостан көптеген плантация иелері колонияға көшіп келді, нәтижесінде құлдардың саны екі есеге артты. Британдықтар 1802 жылғы 27 наурызға дейін колонияны өз бақылауында ұстады, содан кейін Амен шартының талаптарына сәйкес Бербице Батавия Республикасына қайтарылды. 1803 жылы солдаттар азық-түлікке наразылық білдіріп, бүлік көтерді. Олар Синт-Андри бекінісін басып алып, малдың бір бөлігімен бірге Ұлыбританияның туын (Union Jack) көтерді. Суринам және үндістердің көмегімен қалған әскерлер бүлікшілерді басып, бес сарбазды атқылады. 1803 жылғы қыркүйекте британдықтар аумақты қайта басып алды, бұл жолы мұңдылыққа толы болды. Бербиц қоғамының плантациялары мен құлдары олардың меншігінде қалды және олар 1821 жылы кеңселерін жапты. 1838 жылы Бербице Гвиананың үш округінің бірі болды, ал қалған екеуі Демерара мен Эссекибо болды. 1958 жылы Гвиана аудандарға бөлінген кезде округтер таратылды. Жаңа Гайана әкімшілік аймақтарын құру үшін, атау Шығыс Бербис Корентин, Махайка Бербис және Жоғарғы Демерара Бербис аймақтарында сақталды.
On 27 February 1781, British forces occupied Berbice and neighbouring Demerara and Essequibo as part of the Fourth Anglo Dutch War, because 34 out of 93 plantations in Berbice were under British ownership. In January 1782, the colonies were recaptured by the French, who were allied with the Dutch, and who subsequently restored the colonies to Dutch rule with the Treaty of Paris of 1783. The colony was on 22 April 1796 again captured by Britain, however this time without a fight. A deal was struck with the colony: all laws and customs could remain, and the citizens were equal to British citizens. Any government official who swore loyalty to the British crown could remain in function. Abraham van Batenburg decided to remain governor. Many plantation owners from Barbados settled in the colony, doubling the slave population. The British now remained in possession of the colony until 27 March 1802, when Berbice was restored to the Batavian Republic under the terms of the Treaty of Amiens. In 1803, there was a mutiny of soldiers who complained about the rations. They occupied Fort Sint Andries, and raised the Union Jack with a piece of meat on top. The remaining soldiers aided by Suriname and the Amerindians put down the revolt, and executed five soldiers. In September 1803 the British occupied the territory again, this time for good, The plantations and the enslaved people of the Society of Berbice remained under their ownership, and they closed their offices in 1821. In 1838, Berbice was made one of the three counties of Guiana, the other two being Demerara and Essequibo. In 1958, the county was abolished when Guiana was subdivided into districts. to make new Guyanese administrative regions and the name is preserved in the regions of East Berbice Corentyne, Mahaica Berbice, and Upper Demerara Berbice.