Кіріспе

Veedon Fleece – солтүстік ирландиялық әнші-әндерші Ван Моррисонның 1974 жылғы қазанда жарық көрген сегізінші студиялық альбомы. Моррисон бұл альбомды әйелі Джанет (Планета) Ригсбиден ажырасқаннан кейін көп ұзамай жазды. Бұрынғы ажырасқан некесінің ауыртпалығынан арылып, Моррисон жаңа шабыт алу үшін Ирландияға демалысқа барды. Ол 1973 жылғы 20 қазанда (сол кездегі сүйіктісі Кэрол Гидамен бірге) Ирландияға келді. Ол үш аптадан да аз уақыттың ішінде альбомға енген әндердің көп бөлігін жазды ("Bulbs", "Country Fair" және "Come Here My Love" әндерін қоспағанда). Ол 1968 жылғы "Astral Weeks" альбомымен салыстырылады, екеуі де "ағынмен ойлау" лирикасына ие, бірақ музыкалық тұрғыдан алғанда бұл альбом көбірек кельттік, акустикалық және Моррисонның Ирландия сапарынан күшті әсер алған. Альбомды жазғаннан кейін ол одан тез бас тартқандай көрінеді және Моррисонның "ұмытылған шедеврі" деп аталады.

Өмірбаян

1973 жылдың жаз айларында Моррисон он бір мүшеден тұратын тобы, «Каледония Соул Оркестры»мен үш айлық турға шықты. Осы турдың нәтижесінде өткен концерттер мен концерттік альбомы «It's Too Late to Stop Now» Моррисонның сахналық өнерінің шарықталуы ретінде танылғанымен, тур физикалық және эмоционалдық тұрғыдан шаршатушы болды. Моррисон соңынан демалысқа шығуға шешім қабылдады және алты жылдық үзілістен кейін Ирландияға, RTÉ ұлттық телешоуын жазу үшін оралды. Жыл басында ажырасқан Моррисонға енді оның жаңа нике қызы Кэрол Гида ілесіп жүрді. Демалыс үш аптаға жуық созылды, ол осы уақыт ішінде аралдың оңтүстік бөлігін ғана аралады, ал провинциядағы жағдайдың шиеленіскендігіне байланысты туған жері Солтүстік Ирландияға бармады.

Жазу

1978 жылы Моррисон әндерді жазғаннан шамамен төрт апта кейін жазғанын еске алды: "Veedon Fleece – мен жазған әндер жиынтығы, мен жазғаннан кейін төрт аптадан соң оларды жаздым. Альбом жасайтын кезде сіз бірнеше ән жазасыз; мысалы, төрт ән жазып, тағы екеуін қоссаңыз, бірден альбомға жеткілікті ән жиналады". Дахауд Шаар барабаншының айтуынша, тректер өте еркін жағдайда жазылған: "Сол кезде мен студияда жиі болып тұратынмын, ал Ван келіп, біз жай ғана тректерді жазатынбыз". Дэвид Хейс жазба сессиялары туралы былай деді: "Шамамен бір апта бойы ол әр түні екі-үш жаңа ән әкеліп, біз олармен бірге ойнай бастайтынбыз". Джим Ротермель де Калифорниядағы альбомды жазу кезінде әндердің көбінесе алғашқы нұсқада жазылғанын және топ мүшелері кейде әндерді бұрын естімегенін айтты. Струналы және үрлемелі аспаптарды Джеф Лабес Нью-Йорк студиясында аранжировкалады. "Come Here My Love" әні сессиялар кезінде бір апта ішінде шабыттанған, ал "Country Fair" әні Hard Nose the Highway альбомынан қалған және аяқталу сезімін сыйлады. "Bulbs" және "Cul de Sac" әндері кейін Нью-Йоркте Морисон бұрын жұмыс істемеген музыканттармен қайта жазылды: гитарист Джон Тропеа, басист Джо Мачо және барабаншы Аллен Шварцберг. Бұл әндер рок музыкасымен өңделді және альбомның синглы ретінде шығарылды.

Құрамы

Альбомға жазылған әндерге оның 1973 жылы Ирландияға жасаған демалыс сапары ықпал етті; бұл 1967 жылы Белфасттан кеткеннен кейін оның алғашқы сапары болды. (Осы кезде оның ата-анасы Калифорнияға көшіп, оның жанында тұрды.) Өмірбаяншы Эрик Хейг: "Вейдон Флисі лирикалық жағынан жетілгендігін, поэзиялық сенімділігінің жаңаруын және нақты әдеби ықпалға тікелей сілтеме жасайтынын көрсетеді". Хейг музыкалық тұрғыдан "Astral Weeks альбомына қосымша ретінде қарауға болады. Бұл альбомның жұмсақ және күрделі музыкалық текстуралары (көбінесе флейтамен толықтырылады) 1968 жылғы сол әйгілі альбомға ең жақын нұсқасы". "Fair Play" атты алғашқы тректің аты Моррисонның ирланд досы Доналл Корвиннің "fair play to you" деген ирланд тіліндегі сөзді жиі қолдануынан туындады – ол оны ирониялық мақтау ретінде айтқан. Бұл 3/4 өлшемді балладада Оскар Уайльд, Эдгар Аллан По және Генри Дэвид Тороның есімдері аталады. Моррисонның айтуынша, ән "сол кезде ойымда болғандардан" туындады және ол 1972 жылғы "Saint Dominic's Preview" альбомындағы бірнеше әндерден бері көрінбеген сананың ағынымен жазылған әндерге оралуды білдірді. "Linden Arden Stole the Highlights" әні "Who Was That Masked Man" (фальцетте орындалған) әніне ауысады, олардың әуені ұқсас. Сюжет желісі Сан-Францискода тұратын мифологиялық ирланд эмигранты туралы, ол қиын жағдайға түсіп, зорлық-зомбылыққа ұшырап, содан кейін жасырынып, "қолда қарумен" өмір сүреді, сонымен қатар бала кезінде "Жалғызбасты сарайшыға" қызығушылығын білдіреді. Моррисон анти-батыр Линден Арденді "Сан-Францискода тұратын ирланд-американдық бейнесі" деп сипаттады. Бұл, негізінен, қатал мінезді адам туралы, ал екіншісі – ешкімге толығымен сенбеудің қандай екені туралы ән. Бұл параноя емес, шындық". Джонни Роган бұл тректі "эксперименттік шыңы, тіпті оның ең амбициялық жұмысынан да асып түсетін қадам" деп санады. Альбомның екінші жағында "Bulbs" және "Cul de Sac" әндері Америкаға эмиграция және үйге оралу туралы. Альбом "Comfort You", "Come Here My Love" және "Country Fair" махаббат әндерімен аяқталады, соңғы екеуі дәстүрлі ирланд баллада стилінде орындалған. Клинтон Хейлинге әндер "сүйіспеншіліктің емдік күші туралы" айтады, бұл әндер тек оның қажеттіліктері мен тілектері емес, оның оған не істей алатыны туралы айтады. Хейлин "Come Here My Love" әні туралы былай дейді: "Бұл "Күзгі ән" емес. Керісінше, ол қайтадан сүйіспеншілікке үйреніп жатқан адам сияқты дыбыстайды". Моррисон "Country Fair" әнінің "And It Stoned Me" әнімен бірдей сезімге ие екенін айтты, бірақ бұл ән Moondance альбомын ашу үшін, жабу үшін емес, қолданылды. "Twilight Zone" әні 2008 жылы қайта жаңартылған Veedon Fleece альбомына бонус трек ретінде енгізілгенге дейін, Брайан Хинтон "Философ тасындағы" ән нұсқасы туралы былай деді: "'Twilight Zone' өте баяу, блюздік, түнгі ән, ол Veedon Fleece альбомына толыққанды сәйкес келеді".

Ықпал

Биограф Брайан Хинтон "Celtic Crossroads" альбомын жазуға келіскенде, Морисонның бай шығармашылығындағы басқа альбомдардан гөрі осысына көбірек адамды қызықтыруды үміттенеді деп айтты. Синеад О’Коннор 2007 жылғы 28 қарашада The Dave Fanning Show бағдарламасында альбомды мақтап былай деді: "Мен қайта-қайта тыңдайтын жазба. Ол "Astral Weeks"-тен әлдеқайда жақсы, ал мен "Astral Weeks"-ті жақсы көремін. Бұл Ванның ең толыққанды альбомы, оның ең керемет әні – "Who Was That Masked Man". "Veedon Fleece" – мен сахнаға шығар алдында тыңдайтын жалғыз альбом. 2005 жылы берілген сұхбатта "ой-сананы өзгертетін өнер туындысы" деп санайтыны туралы сұрағанда: "Ван Моррисоннің "Veedon Fleece" альбомы" деп жауап берді. Әнші-сазгер Элвис Костелло бұл альбомды өзінің сүйіктілерінің бірі деп атап, "Linden Arden Stole the Highlights" әнін осы альбомды "өзіне ерекше" ететін ән деп айтты. Джош Клингоффер (Red Hot Chili Peppers және Dot Hacker) 2011 жылғы қарашада Q журналында бұл альбомды жоғары бағалады. Қай жазбасыз өмір сүре алмайтыны туралы сұраққа ол: "Қазіргі таңда Ван Моррисоннің "Veedon Fleece" альбомы – менің барлық уақыттағы сүйікті жазбам деп шештім. Оны басынан соңына дейін жақсы көремін, ол керемет".

Альбомның мұқабасы

Альбомның мұқабасындағы суретте Моррисон екі ирланд қасқыр итінің арасында шөпте отырған күйі бейнеленген. Фотограф Том Коллинз Моррисон мен иттерді Дублин шығанағына көрінісі бар, Саттон Касл қонақ үйінің жанында түсірген. Моррисон Ирландияға демалысқа келгенде алғаш рет осы қонақ үйде тұрған.

Альбом атауы

Бірнеше авторлар альбом атауында және "You Don't Pull No Punches, but You Don't Push the River" әнінің мәтінінде кездесетін "Veedon Fleece" деп аталатын құпия нысан туралы пікір білдірген. Скотт Томас өзінің шолуында былай дейді: "Моррисон ойлап тапқан "Veedon Fleece" – бұл алдыңғы әндерде ізденгеннің бәрінің символы: рухани ояну, даналық, қауымдастық, көркемдік көрегендік және махаббат." Стив Тернер былай қорытындылайды: "Veedon Fleece – Ванның Ирландиядағы Киелі Граальға теңдес нәрсе болып көрінеді, ол Ирландияның батыс жағалауындағы ізденісінде оның сұрақтарына жауап беретін діни жәдігер." Моррисон атауды былай түсіндірді: "Мен атаудың мағынасын білмеймін. Бұл, шындығында, бір адамның аты. Менің басымда әр түрлі кейіпкерлер бар, оларды мен әртүрлі нәрселерге сәйкес келтіруге тырысамын. Veedon Fleece – солардың бірі, мен оны бірден осы әндердің бірінде әндей бастадым. Бұл – сана ағыны сияқты." Моррисон бірде мағынасы туралы сұраған жанкүйерге: "Бұл ештеңе білдірмейді, мен оны өзім ойлап таптым" деді. Скут Ниблет Уилл Олдхэмпен бірге "Comfort You" әнін "This Fool Can Die Now" альбомында жазды. "Come Here My Love" әнінің нұсқасын 1986 жылғы "Filigree & Shadow" альбомында This Mortal Coil армандайтын поп тобы жазды.