Ван Моррисон: Солтүстік Ирландияның музыкалық жұлдызы

Кіріспе

Солтүстік Ирландия музыканты (туған 1945)

Сэр Джордж Иван Моррисон (туған 31 тамыз 1945) – Солтүстік Ирландияның әнші-әндер авторы және музыканты. Моррисонның дискографиясы жеті онжылдыққа созылады. Ол 1950 жылдардың соңында жасөспірім кезінде түрлі ирландтық шоу-топтарында гитара, гармоника, клавишті аспаптар мен саксофон сияқты аспаптарда ойнай бастады, сол кездегі танымал хиттерді орындады. Жақындары арасында "Ван Мэн" деп танылатын Моррисон 1960 жылдардың ортасында Белфасттың R&B тобы Them-нің жетекші әншісі ретінде көзге түсті, олармен бірге "Gloria" әнін жазып, орындады, ол гараж тобының сүйікті әніне айналды. Оның жеке мансабы 1967 жылы Берт Бернстің басшылығымен хит-сингл "Brown Eyed Girl" шығуымен басталды. Бернс қайтыс болғаннан кейін Warner Bros. Records Моррисонның келісімшартын сатып алып, оған "Astral Weeks" (1968) альбомын жазуға үш студиялық сессия берді. Бастапқыда жақсы сатылмағанмен, бұл альбом классикаға айналды. "Moondance" (1970) Моррисонды танымал суретші ретінде орнықтырды, ол 1970 жылдар бойында көптеген мақтаулы альбомдар мен тікелей өнер көрсетулер арқылы беделін арттырды. Моррисонның музыкасының көп бөлігі соул музыкасы мен ертедегі ритм-энд-блюздің қағидаларына негізделген. Оның каталогының шамамен жартысы кельт дәстүрінің, джаздың және сана ағынының ықпалымен жасалған ұзақ, рухани шабыттанған музыкалық саяхаттардан тұрады, мысалы, "Astral Weeks" альбомы. Бұл екі бағыт жиі "кельт жаны" деп аталады, ал оның музыкасы "бір түрлі құлықтық трансценденттікке" жеткен деп сипатталады. Моррисонның альбомдары Ұлыбритания мен Ирландияда жақсы нәтижелер көрсетті, олардың 40-тан астамы Ұлыбританияның үздік 40-қа енді. Ол 2021 жылғы "Latest Record Project, Volume 1" альбомының табысынан кейін төрт онжылдық бойы Ұлыбританияда үздік ондыққа енген альбомдар тізімінде көтерілді. Оның 18 альбомы АҚШ-тағы үздік 40-қа енді, олардың 12-сі 1997 мен 2017 жылдар аралығында жарық көрді. 2015 жылы 70 жасқа толғаннан бері ол жылына орташа есеппен бір альбомнан астам шығарып отыр. Ол екі Грэмми сыйлығын, 1994 жылғы музыкаға қосқан үлесі үшін Brit сыйлығын, 2017 жылғы Americana Music Lifetime Achievement Award сыйлығын алды және Rock and Roll Hall of Fame мен Songwriters Hall of Fame-ге енгізілді. 2016 жылы ол Солтүстік Ирландиядағы музыка индустриясы мен туризмге қосқан үлесі үшін рыцарь атағына ие болды.

Sir George Ivan Morrison (born 31 August 1945) is a singer songwriter and musician from Northern Ireland whose recording career spans seven decades. Morrison began performing as a teenager in the late 1950s, playing a variety of instruments including guitar, harmonica, keyboards and saxophone for various Irish showbands, covering the popular hits of that time. Known as "Van the Man" to his fans, Morrison rose to prominence in the mid 1960s as the lead singer of the Belfast R&B band Them, with whom he wrote and recorded "Gloria", which became a garage band staple. His solo career started under the pop hit oriented guidance of Bert Berns with the release of the hit single "Brown Eyed Girl" in 1967. After Berns's death, Warner Bros. Records bought Morrison's contract and allowed him three sessions to record Astral Weeks (1968). While initially a poor seller, the album has come to be regarded as a classic. Moondance (1970) established Morrison as a major artist, and he built on his reputation throughout the 1970s with a series of acclaimed albums and live performances. Much of Morrison's music is structured around the conventions of soul music and early rhythm and blues. An equal part of his catalogue consists of lengthy, spiritually inspired musical journeys that show the influence of Celtic tradition, jazz and stream of consciousness narrative, such as the album Astral Weeks. The two strains together are sometimes referred to as "Celtic soul", and his music has been described as attaining "a kind of violent transcendence". Morrison's albums have performed well in the UK and Ireland, with more than 40 reaching the UK top 40. He has scored top ten albums in the UK in four consecutive decades, following the success of 2021's Latest Record Project, Volume 1. Eighteen of his albums have reached the top 40 in the United States, twelve of them between 1997 and 2017. Since turning 70 in 2015, he has released – on average – more than an album a year. He has received two Grammy Awards, the 1994 Brit Award for Outstanding Contribution to Music, the 2017 Americana Music Lifetime Achievement Award for Songwriting and has been inducted into both the Rock and Roll Hall of Fame and the Songwriters Hall of Fame. In 2016, he was knighted for services to the music industry and to tourism in Northern Ireland.

Ерте өмір және музыкалық тамыры: 19451964

Джордж Иван Моррисон 1945 жылғы 31 тамызда, 125 Хайндфорд көшесінде, Блумфилд, Белфаст, Солтүстік Ирландияда, кеме құрылысы зауытының электригі Джордж Моррисон мен жастық шағында әнші және стэп биші болған Вайолет Моррисонның жалғыз баласы ретінде дүниеге келді. Бұрын бұл үйде жазушы Ли Чайлдтың әкесі тұрған. Моррисон отбасы Белфастқа қоныс аударған шотландтардың ұрпақтары еді. 1950 жылдан 1956 жылға дейін, сол кезде "Ван" деп аталған Моррисон Эльмгроув бастауыш мектебінде оқыды. Оның әкесі сол кезде Солтүстік Ирландиядағы ең ірі грампластинкалар жинағының біріне ие болды (ол 1950-ші жылдардың басында Мичиган штатының Детройт қаласында болған кезде сатып алған) және жас Моррисон Джелли Ролл Мортон, Рей Чарльз, Лид Белли, Сонни Терри және Брауни МакГи, сондай-ақ Соломон Берк сияқты әртістердің музыкасын тыңдап өсті. Кейін ол олар туралы: "Егер Рей мен Соломон сияқты жігіттер болмаса, мен бүгін осы деңгейге жетпес едім. Олар мені бастап берген шабыттың көзі болды. Ондай музыка болмаса, мен қазір істеп жатқан жұмысымды істей алмас едім" деді. Әкесінің пластинкалар жинағы оны Мэдди Уотерстің блюзі, Махалия Джексонның госпелы, Чарли Паркердің джазы, Вуди Гатридің халық музыкасы және Хэнк Уильямс пен Джимми Роджерстің кантри музыкасы сияқты әртүрлі музыкалық жанрлармен таныстырды. Лонни Дониган Хадди Ледбеттер (Лид Белли) жазған "Rock Island Line" хитінен кейін Моррисон скиффл музыкасымен таныс екенін және онымен байланыса алатынын сезінді, өйткені ол бұрын Лид Беллиді тыңдаған. Моррисонның әкесі оған 11 жасында алғашқы акустикалық гитарасын сатып берді, ал ол Алан Ломакс редакциялаған "Картер отбасы стилі" ән кітабынан қарапайым аккордтарды ойнауды үйренді. 1957 жылы он екі жасында Моррисон өзінің алғашқы тобын – "Спутниктер" атты скиффл тобын құрды. Топтың аты сол жылы қазан айында Кеңес Одағы ұшырған спутниктің – Sputnik 1-нің құрметіне берілді. 1958 жылы топ жергілікті кинотеатрларда өнер көрсетті, ал Моррисон ән айту мен аранжировканың көп бөлігін өз мойнына алып, жетекшілік етті. Одан кейін қысқа ғұмырлы топтар құрылды – 14 жасында ол Midnight Special, тағы бір өзгертілген скиффл тобын құрды және мектеп концертінде өнер көрсетті. Ол сондай-ақ джаз музыканты Джордж Кэссидиден саксофон сабақтарын алды және музыка оқумен айналысты, Моррисон оны "үлкен шабыт" деп есептеді және олар дос болды. Енді саксофон ойнайтын Моррисон жергілікті әртүрлі топтарға қосылды, соның ішінде Дини Сэндс және Жавелинс тобы, олармен гитара ойнап, ән айтуға қатысты. Топтың құрамына әнші Дини Сэндс, гитарист Джордж Джонс және барабаншы әрі әнші Рой Кейн кірді. Кейін "Javelins" тобының төрт негізгі музыканты, сонымен қатар пианист Уэсли Блэк "Monarchs" деп аталды. Моррисон Оранжфилд ұлдар орта мектебінде оқыды және 1960 жылдың шілдесінде бітірді, бірақ ешқандай біліктілік алмады. Жұмысшы табының мүшесі ретінде ол тұрақты, толық жұмыс істеуі күтілді, алайда ол ерте жасынан музыкалық қызығушылықтарын дамытып, "Monarchs" тобымен жартылай уақыт жұмыс істеуді жалғастырды. Жас Моррисон сондай-ақ Гарри Мак Шоубенді, Ұлы Сегізді және өзінің бұрынғы жұмыс досы Георди (Г. Д.) Спроульмен бірге ойнады, ол кейіннен оны өзінің ең үлкен ықпал етушілерінің бірі деп атады. 17 жасында Моррисон "Monarchs" тобымен (қазір Халықаралық Монархтар деп аталды) алғаш рет Еуропаға гастрольдік сапар жасады. Бұл ирландтық шоу-бэнд Моррисон саксофон, гитара және гармоника ойнап, бас және барабанмен де көмектесетін. Олар Шотландия, Англия және Германиядағы клубтар мен АҚШ армиясының базаларында гастрольде болды, көбінесе түнде бес рет өнер көрсетті. 1963 жылдың қарашасында Белфастқа оралғаннан кейін топ тарады, сондықтан Моррисон Георди Спроульмен қайта байланысып, онымен Манхэттен Шоубандында гитарист Герби Армстронгпен бірге ойнады. Армстронг Брайан Росси мен "Алтын бүркіт" тобына (кейін "Wheels" деп аталды) қатысуға сынақтан өткенде, Моррисон онымен бірге барды және оны блюз әншісі ретінде жұмысқа алды.

George Ivan Morrison was born on 31 August 1945, at 125 Hyndford Street, Bloomfield, Belfast, Northern Ireland, as the only child of George Morrison, a shipyard electrician, and Violet Morrison (née Stitt), who had been a singer and tap dancer in her youth. The previous occupant of the house was the writer Lee Child's father. Morrison's family were working class Protestants descended from the Ulster Scots population that settled in Belfast. From 1950 to 1956, Morrison, who began to be known as "Van" during this time, attended Elmgrove Primary School. His father had what was at the time one of the largest record collections in Northern Ireland (acquired during his time in Detroit, Michigan, in the early 1950s) and the young Morrison grew up listening to artists such as Jelly Roll Morton, Ray Charles, Lead Belly, Sonny Terry and Brownie McGhee and Solomon Burke; of whom he later said, "If it weren't for guys like Ray and Solomon, I wouldn't be where I am today. Those guys were the inspiration that got me going. If it wasn't for that kind of music, I couldn't do what I'm doing now." His father's record collection exposed him to various musical genres, such as the blues of Muddy Waters; the gospel of Mahalia Jackson; the jazz of Charlie Parker; the folk music of Woody Guthrie; and country music from Hank Williams and Jimmie Rodgers, When Lonnie Donegan had a hit with "Rock Island Line", written by Huddie Ledbetter (Lead Belly), Morrison felt he was familiar with and able to connect with skiffle music as he had been hearing Lead Belly before that. Morrison's father bought him his first acoustic guitar when he was 11, and he learned to play rudimentary chords from the song book The Carter Family Style, edited by Alan Lomax. In 1957, at the age of twelve, Morrison formed his first band, a skiffle group, "The Sputniks", named after the satellite, Sputnik 1, that had been launched in October of that year by the Soviet Union. In 1958, the band played at some of the local cinemas, and Morrison took the lead, contributing most of the singing and arranging. Other short lived groups followed – at 14, he formed Midnight Special, another modified skiffle band and played at a school concert. and took saxophone and music reading lessons from jazz musician George Cassidy, who Morrison saw as a "big inspiration", and they became friends. Now playing the saxophone, Morrison joined with various local bands, including one called Deanie Sands and the Javelins, with whom he played guitar and shared singing. The line up of the band was lead vocalist Deanie Sands, guitarist George Jones, and drummer and vocalist Roy Kane. Later the four main musicians of the Javelins, with the addition of Wesley Black as pianist, became known as the Monarchs. Morrison attended Orangefield Boys Secondary School, leaving in July 1960 with no qualifications. As a member of a working class community, he was expected to get a regular full time job, However, he had been developing his musical interests from an early age and continued playing with the Monarchs part time. Young Morrison also played with the Harry Mack Showband, the Great Eight, with his older workplace friend, Geordie (G. D.) Sproule, whom he later named as one of his biggest influences. At age 17, Morrison toured Europe for the first time with the Monarchs, now calling themselves the International Monarchs. This Irish showband, with Morrison playing saxophone, guitar and harmonica, in addition to back up duty on bass and drums, toured seamy clubs and US Army bases in Scotland, England and Germany, often playing five sets a night. Upon returning to Belfast in November 1963, the group disbanded, so Morrison connected with Geordie Sproule again and played with him in the Manhattan Showband along with guitarist Herbie Armstrong. When Armstrong auditioned to play with Brian Rossi and the Golden Eagles, later known as the Wheels, Morrison went along and was hired as a blues singer.

Олар: 1964-1966 жылдар

Халықаралық сахнада Морисонды алғаш таныстырған “Them” тобының тамыры 1964 жылғы сәуір айында жатты – ол музыканттардың Колледж Сквер Норттегі Maritime Hotel-дегі жаңа R&B клубында ойнау туралы жарнамаға жауап берген кезде құрылды. Жаңа клубтың ашылу кешіне топ қажет болды. Морисон сол кездегі тобы “Алтын бүркіттерден” (Golden Eagles) шығып, 1962 жылы Ронни Миллингс, Билли Харрисон және Алан Хендерсон құрған шығыс Белфаст тобы “Гамблерлерден” (Gamblers) жаңа топ құрды. Эрик Уриксон, әлі мектеп оқушысы бола тұра, пианино мен клавишатурада ойнады. Морисон саксофон мен гармоникада ойнап, ән айтуда Билли Харрисонмен бірге болды. Олар Эрик Уриксонның жаңа атау туралы ұсынысын қабылдады, соның нәтижесінде “Гамблерлер” “Them” болып өзгерді, олардың атын қорқынышты фильмнен – “Them!” алып берді. Maritime-дегі топтың R&B өнерлері назар аударды. Олар репетициясыз ойнады, ал Морисон өнер көрсету кезінде әндерін тікелей шығарып, импровизация жасады. Топ каверлер орындағанмен, Морисонның алғашқы әндерін де орындады, мысалы, Манхэттен Шоубендпен (Manhattan Showband) гастрольде жүргенде Камден Таунда (Camden Town) жазған “Could You Would You” әнін. Осында Морисонның “Gloria” әні сахнада тұңғыш рет орындалды. Кейде, көңіл-күйіне қарай, ән жиырма минутқа дейін созылуы мүмкін еді. Морисон: “Them Maritime Hotel сахнасында өмір сүрді және сол жерде өтті” деген, топтың өз тірі өнерлерінің спонтандығы мен қуатын жазбаларында түсіре алмағанына сенімді болды. Бұл мәлімдеме “Them” құрамының тұрақсыздығын да көрсетті, Maritime кезеңінен кейін көптеген мүшелер алмасып отырды. Морисон мен Хендерсон ғана тұрақты мүшелер болып қалды, ал Морисон кеткеннен кейін олардың сәл сәтті нұсқасы әрі қарай өнер көрсетуін жалғастырды. Decca Records-тың Дик Роу (Dick Rowe) топтың өнерлерінен хабардар болып, олармен екі жылдық келісімшартқа қол қойды. Осы кезеңде олар екі альбом және он сингл шығарды, ал Морисон топтан кеткеннен кейін тағы екі сингл жарық көрді. Олардың үш хит-синглы болды: “Baby, Please Don't Go” (1964), “Here Comes the Night” (1965) және “Mystic Eyes” (1965), бірақ “Baby, Please Don't Go” синглының B жағындағы гараж тобының классикасы – “Gloria” Пэтти Смит (Patti Smith), The Doors, Shadows of Knight, Джими Хендрикс (Jimi Hendrix) және тағы да басқалармен бірге рок стандартына айналды. АҚШ-тағы синглдерінің табысына және британдық жаңа толқынның (British Invasion) арқасында, “Them” 1966 жылдың мамыр және маусым айларында Америкаға екі айлық турне жасады, оның ішінде 30 мамырдан 18 маусымға дейін Лос-Анджелестегі Whisky a Go Go клубында тұрақты өнер көрсетулер болды. The Doors соңғы аптада қосалқы әнші болды, ал Джон Денсмор (John Densmore) өзінің “Riders on the Storm” кітабында Морисонның Doors әншісі Джим Моррисонға (Jim Morrison) тигізген әсерін атап өтті. Брайан Хинтон (Brian Hinton) былай деді: “Джим Моррисон өзінің есімдесінен сахналық өнерге, оның көрінетін бейхабарлығына, оның тыныш қауіп-қатерге ұқсас аурасына, рок-ритміне поэзияны импровизациялауына және тіпті аспаптық үзілістер кезінде бас барабанның жанына қысылып отыру әдетіне тез үйренді”. Турдың соңғы түнінде екі Морисон және екі топ бірлесіп “Gloria” әнін орындады. Тур аяқталғаннан кейін топ мүшелері менеджері, Decca Records-тың Фил Соломонмен (Phil Solomon) оларға төленген гонорарлар туралы дауға түсті; бұл, сонымен қатар, жұмыс визаларының мерзімі біткендіктен, топ Америкадан көңілсіз күйде оралды. Ирландияда тағы екі концерт бергеннен кейін “Them” тобы таратылды. Морисон Astral Weeks альбомына енетін кейбір әндерді жазуға ден қойды, ал топтың қалған бөлігі 1967 жылы қайта құрылып, Америкаға көшіп кетті.

The roots of Them, the band that first broke Morrison on the international scene, came in April 1964 when he responded to an advert for musicians to play at a new R&B club at the Maritime Hotel in College Square North – an old Belfast hostel frequented by sailors. The new club needed a band for its opening night. Morrison had left the Golden Eagles (the group with which he had been performing at the time), so he created a new band out of the Gamblers, an East Belfast group formed by Ronnie Millings, Billy Harrison and Alan Henderson in 1962. Eric Wrixon, still a schoolboy, was the piano player and keyboardist. Morrison played saxophone and harmonica and shared vocals with Billy Harrison. They followed Eric Wrixon's suggestion for a new name, and the Gamblers morphed into Them, their name taken from the horror movie Them! The band's R&B performances at the Maritime attracted attention. Them performed without a routine and Morrison ad libbed, creating his songs live as he performed. While the band did covers, they also played some of Morrison's early songs, such as "Could You Would You", which he had written in Camden Town while touring with the Manhattan Showband. The debut of Morrison's "Gloria" took place on stage here. Sometimes, depending on his mood, the song could last up to twenty minutes. Morrison has said, "Them lived and died on the stage at the Maritime Hotel", believing the band did not manage to capture the spontaneity and energy of their live performances on their records. The statement also reflected the instability of the Them line up, with numerous members passing through the ranks after the definitive Maritime period. Morrison and Henderson remained the only constants, and a less successful version of Them soldiered on after Morrison's departure. Dick Rowe of Decca Records became aware of the band's performances, and signed Them to a standard two year contract. In that period, they released two albums and ten singles, with two more singles released after Morrison departed the band. They had three chart hits, "Baby, Please Don't Go" (1964), "Here Comes the Night" (1965), and "Mystic Eyes" (1965), but it was the B side of "Baby, Please Don't Go", the garage band classic "Gloria", that went on to become a rock standard covered by Patti Smith, the Doors, the Shadows of Knight, Jimi Hendrix and many others. Building on the success of their singles in the United States, and riding on the back of the British Invasion, Them undertook a two month tour of America in May and June 1966 that included a residency from 30 May to 18 June at the Whisky a Go Go in Los Angeles. The Doors were the supporting act on the last week, and Morrison's influence on the Doors singer Jim Morrison was noted by John Densmore in his book Riders on the Storm. Brian Hinton relates how "Jim Morrison learned quickly from his near namesake's stagecraft, his apparent recklessness, his air of subdued menace, the way he would improvise poetry to a rock beat, even his habit of crouching down by the bass drum during instrumental breaks." On the final night, the two Morrisons and the two bands jammed together on "Gloria". Toward the end of the tour the band members became involved in a dispute with their manager, Decca Records' Phil Solomon, over the revenues paid to them; that, coupled with the expiry of their work visas, meant the band returned from America dejected. After two more concerts in Ireland, Them split up. Morrison concentrated on writing some of the songs that would appear on Astral Weeks, while the remnants of the band reformed in 1967 and relocated in America.

Bang Records және "Көрі көзді қыз" компаниясымен жеке карьерасын бастау: 1967

Берт Бернс, олардың продюсері және 1965 жылы шыққан "Here Comes the Night" хитінің авторы, Моррисонды Нью-Йоркке қайтып, өзінің жаңа лейблі Bang Records үшін жеке әндер жазуға көндірді. Моррисон ұшып келіп, мұқият оқымаған келісімшартқа қол қойды. 1967 жылдың 28 наурызынан бастап A & R студиясында екі күндік жаздыру сессиясында ол сегіз ән жазды, бастапқыда олар төрт сингл ретінде шығарылуы тиіс еді. Бірақ, оның орнына, бұл әндер Моррисонның пікірінсіз "Blowin' Your Mind!" альбомы ретінде жарық көрді. Ол альбомның шыққанын бір досы сатып алғанын айтқаннан кейін ғана білді. Моррисон альбомға наразы болды және "оның ойынша, альбом басқаша болуы керек еді" деді. "Blowin' Your Mind!" альбомынан шыққан "Brown Eyed Girl" әні 1967 жылдың маусым айының ортасында сингл ретінде шығарылып, АҚШ хит-парадында оншы орынға жетті. "Brown Eyed Girl" Моррисонның ең көп орындалған әніне айналды. Ән жалпы он алты апта бойы хит-парадта болды. Ол Моррисонның визиттік карточкасы саналады. 2015 жылы жүргізілген сараптама бойынша, 2004 жылдан бері жүктеп алынған және 2010 жылдан бері эфирде ойнатылған "Brown Eyed Girl" 1960 жылдардың ең танымал әні болып табылады. 2000 жылы ол Rolling Stone/MTV журналының "100 ең үздік поп-әндер" тізімінде 21-орынды, ал VH1 журналының "100 ең үздік рок-әндер" тізімінде 49-орынды иеленді. 2010 жылы "Brown Eyed Girl" Rolling Stone журналының "Барлық заманның 500 ең үздік әні" тізімінде 110-орынға ие болды. 2007 жылдың қаңтарында "Brown Eyed Girl" Grammy Hall of Fame-ге енгізілді. 1967 жылы Бернс қайтыс болғаннан кейін, Моррисон Бернстің жесірі Илен Бернспен келісімшартқа байланысты дауға түсті, бұл оның Нью-Йорк аймағында сахнада өнер көрсетуіне немесе жазба жасауына кедергі келтірді. 1993 жылы шыққан "Big Time Operators" әнінде осы кезеңдегі Нью-Йорк музыкалық бизнесімен болған қарым-қатынасына сілтеме жасалған деп есептеледі. Ол Бостонға (Массачусетс штаты) көшіп, жеке және қаржылық қиындықтарға тап болды; ол "депрессияға түсті" және концерттер табуда қиындықтарға кезікті. Ол таба алған аз ғана концерттер арқылы кәсіби беделін қайта жаңартты және Warner Bros. Records компаниясымен жаздыра бастады. Warner Bros компаниясы Моррисонның Bang Records компаниясымен жасасқан келісімшартын 20 000 долларлық қолма-қол ақшамен сатып алды. Бұл мәміле Манхэттендегі Тоғызыншы даңғылдағы тасталған қоймада өтті. Келісімшарттың бір тармағы Моррисонның Бернстің музыкалық баспасына бір жыл ішінде 36 түпнұсқа ән тапсыруын талап етті. Ол оларды бір сеанста, дұрыс келмейтін гитарада, мидария, саңырауқұлақ және бутербродтар туралы өлеңдермен жазды. Илен Бернс бұл әндерді "мағынасыз" деп санады және оларды пайдаланбады. Бұл әндер "қарсылық" әндері ретінде танылды және 2017 жылы шыққан "The Authorized Bang Collection" жинағына дейін ресми түрде жарық көрмеді.

Bert Berns, Them's producer and composer of their 1965 hit "Here Comes the Night", persuaded Morrison to return to New York to record solo for his new label, Bang Records. Morrison flew over and signed a contract he had not fully studied. During a two day recording session at A & R Studios starting 28 March 1967, he recorded eight songs, originally intended to be used as four singles. Instead, these songs were released as the album Blowin' Your Mind! without Morrison's consultation. He said he only became aware of the album's release when a friend mentioned that he had bought a copy. Morrison was unhappy with the album and said he "had a different concept of it". "Brown Eyed Girl", one of the songs from Blowin' Your Mind!, was released as a single in mid June 1967, reaching number ten in the US charts. "Brown Eyed Girl" became Morrison's most played song. The song spent a total of sixteen weeks on the chart. It is considered to be Morrison's signature song. An evaluation in 2015 of downloads since 2004 and airplay since 2010 had "Brown Eyed Girl" as the most popular song of the entire 1960s decade. In 2000, it was listed at No. 21 on the Rolling Stone/MTV list of 100 Greatest Pop Songs and as No. 49 on VH1's list of the 100 Greatest Rock Songs. In 2010, "Brown Eyed Girl" was ranked No. 110 on the Rolling Stone magazine list of 500 Greatest Songs of All Time. In January 2007, "Brown Eyed Girl" was inducted into the Grammy Hall of Fame. Following the death of Berns in 1967, Morrison became involved in a contract dispute with Berns' widow, Ilene Berns, that prevented him from performing on stage or recording in the New York area. The song "Big Time Operators", released in 1993, is thought to allude to his dealings with the New York music business during this period. He moved to Boston, Massachusetts, and faced personal and financial problems; he had "slipped into a malaise" and had trouble finding concert bookings. He regained his professional footing through the few gigs he could find, and started recording with Warner Bros. Records. Warner Bros bought out Morrison's Bang contract with a $20,000 cash transaction that took place in an abandoned warehouse on Ninth Avenue in Manhattan. A clause required Morrison to submit 36 original songs within a year to Berns' music publishing company. He recorded them in one session on an out of tune guitar, with lyrics about subjects including ringworm and sandwiches. Ilene Berns thought the songs were "nonsense" and did not use them. The throwaway compositions came to be known as the "revenge" songs, and did not see official release until the 2017 compilation The Authorized Bang Collection.

Ортақ бірлік Авалонға дейін: 19801989

Жаңа онжылдықтағы келесі альбомымен Моррисон өзінің музасын зерттелмеген аймақтарға жетеледі, соның салдарынан кейде аяусыз сынға ұшырады. 1980 жылдың ақпан айында Моррисон және музыканттар тобы француз Альпісіндегі Super Bear студиясына (бұрынғы аббат орнында) оның дискографиясындағы ең даулы альбом деп саналатын нәрсені жазу үшін сапар жасады; кейін Моррисон өзінің бастапқы идеясы соңғы нұсқадан да эзотерикалық болғанын мойындады. Common One альбомы алты әннен тұрады; ең ұзыны, "Summertime in England", он бес жарым минутқа созылып, "Сенің үнсіздікті сезінуің мүмкін бе?" деген сөздермен аяқталады. NME журналының Пол Ду Нойер альбомды "өте мақтанғанышпен және ғарыштық жалықтырғыш; мәңгілік, бос және шаршатарлықтай жеке басымен руханилыққа жасалған тығырық: музаққа" деп сипаттады. Сыншылар мен тыңдармандар жақсы қабылдаған бұл альбом Ұлыбританияда "Cleaning Windows" атты шағын хит-сингл шығарды, ол Моррисонның мектепті бітіргеннен кейінгі алғашқы жұмыстарының біріне сілтеме жасады. Альбомдағы "Vanlose Stairway", "She Gives Me Religion" және инструменталды "Scandinavia" әндері Моррисонның өміріндегі жаңа жеке музаның бар екенін көрсетеді: Даниялық PR агенті, ол Моррисонның рухани қызығушылықтарын бөлісіп, 1980 жылдардың көп бөлігінде оған тұрақтылық сыйлады. Моррисон пианинода орындаған "Scandinavia" 25-ші жылдық Grammy сыйлығының "Үздік рок-инструменталды орындау" номинациясына ие болды. Моррисонның 1980 жылдары шығарған көптеген музыкалық туындылары руханилық және иман тақырыптарына арналған. 1983 жылғы "Inarticulate Speech of the Heart" альбомы синтезаторлар, уиллеан сырнайлары мен флейта дыбыстарымен медитацияға арналған музыка жасауға бағытталған қадам болды, ал төрт трек инструменталды болды. Альбомның атауы мен инструменталды тректердің болуы Моррисонның "қолданылатын сөздер емес, солардың артындағы сенім күші маңызды" деген ұзақ жылдар бойы сақтап келген сенімін көрсетеді. Моррисонның 1985 жылғы "A Sense of Wonder" альбомы оның соңғы төрт альбомындағы рухани тақырыптарды біріктірді, олар Rolling Stone журналының шолуында "қайта туу (Музыкаға), терең ойлану және медитация (Жалпы бір); екстаз және қарапайымдық (Көрікті көрініс); және құштарлық, мантра сияқты тыныштық (Жүректің сөзсіз сөзі)" деп сипатталды. "Tore Down a la Rimbaud" синглы Римбоға және Моррисонның 1974 жылы кездескен жазушылық дағдарысына сілтеме жасады. 1985 жылы Моррисон Лиам Нисонның қатысуымен түсірілген "Lamb" фильміне музыка жазды. Моррисонның 1986 жылғы "No Guru, No Method, No Teacher" альбомында "нағыз қасиеттілік және музыкалық жаңалық бар, оны түсіну үшін контекстке келтіру қажет" делінген. Sounds журналының сыншысы альбомды "Астральдық апталардан бері ең қызықтысы" және "Моррисонның ең мистикалық, сиқырлы жағдайы" деп атады. Онда Моррисонның айтуынша, "In the Garden" әнінде "трансценденталды медитацияның 'бір түрі' болатын нақты медитация процесі бар. Бұл TM емес". "Observer" газетіне берген сұхбатында ол Энтони Денселоуға: "Мен туралы көптеген өтірік айтылды және бұл менің позициямды нақтылайды. Мен ешқашан ешқандай ұйымға қосылған емеспін және қосылуды жоспарламаймын. Мен ешқандай гурумен байланыста емеспін, ешқандай әдіс-тәсілдерге қосылмаймын және гуру деген не екенін білмейтіндер үшін менің де ұстазым жоқ." "No Guru" альбомын шығарғаннан кейін Моррисонның музыкасы аздап қаталдықтан айырылып, ересектерге арналған заманауи стильге көшті, 1987 жылғы "Poetic Champions Compose" альбомы 1980 жылдардың ең жақсы жазбаларының бірі деп есептелді. Бұл альбомдағы романтикалық баллада "Someone Like You" кейінірек бірнеше фильмдердің саундтректерінде, соның ішінде 1995 жылғы "French Kiss" және 2001 жылғы "Someone Like You" мен "Bridget Jones's Diary" фильмдерінде пайда болды. 1988 жылы ол ирландтық топ The Chieftains-пен бірге жазылған дәстүрлі ирландтық халық әндерінің жинағы "Irish Heartbeat" альбомын шығарды, ол Ұлыбритания альбомдық чарттарында 18-орынға жетті. Альбомның атау әні "Irish Heartbeat" 1983 жылғы "Inarticulate Speech of the Heart" альбомында жазылған. 1989 жылғы "Avalon Sunset" альбомында Клифф Ричардпен "Whenever God Shines His Light" дуэті және "Have I Told You Lately" балладасы (оның ішінде "жердегі махаббат Құдайға айналады" (Хинтон) деп аударылады) болды, ол Ұлыбритания альбомдық чарттарында 13-орынға жетті. Тераң рухани альбом деп саналса да, онда "Daring Night" әні де бар, ол "толыққанды, жалындаған секс туралы, оның шіркеулік органы мен жұмсақ әуені нені білдірсе де" (Хинтон) делінген. Моррисонның "Құдай, әйел, оның Белфастағы балалық шағы және уақыт тоқтаған сиқырлы сәттер" атты танымал тақырыптары әндерде жақсы көрінеді. Ол осы әннің соңында темптің өзгеруін шақырып, хордтың өзгеруін (музыканың тональдығындағы бірінші және төртінші хорд) көрсету үшін "1–4" сандарын қайталайды. Ол альбомдарды көбінесе екі күнде аяқтап, көбінесе бірінші нұсқасын шығаратын.

With his next album, the new decade found Morrison following his muse into uncharted territory and sometimes merciless reviews. In February 1980, Morrison and a group of musicians travelled to Super Bear, a studio in the French Alps, to record (on the site of a former abbey) what is considered to be the most controversial album in his discography; later "Morrison admitted his original concept was even more esoteric than the final product." The album, Common One, consisted of six songs; the longest, "Summertime in England", lasted fifteen and a half minutes and ended with the words "Can you feel the silence?". NME magazine's Paul Du Noyer called the album "colossally smug and cosmically dull; an interminable, vacuous and drearily egotistical stab at spirituality: Into the muzak." Well received by the critics and public, it produced a minor UK hit single, "Cleaning Windows", that referenced one of Morrison's first jobs after leaving school. Several other songs on the album, "Vanlose Stairway", "She Gives Me Religion", and the instrumental, "Scandinavia" show the presence of a new personal muse in his life: a Danish public relations agent, who would share Morrison's spiritual interests and serve as a steadying influence on him throughout most of the 1980s. "Scandinavia", with Morrison on piano, was nominated in the Best Rock Instrumental Performance category for the 25th Annual Grammy Awards. Much of the music Morrison released throughout the 1980s continued to focus on the themes of spirituality and faith. His 1983 album, Inarticulate Speech of the Heart, was "a move towards creating music for meditation" with synthesisers, uilleann pipes and flute sounds, and four of the tracks were instrumentals. The titling of the album and the presence of the instrumentals were noted to be indicative of Morrison's long held belief that "it's not the words one uses but the force of conviction behind those words that matters." A Sense of Wonder, Morrison's 1985 album, pulled together the spiritual themes contained in his last four albums, which were defined in a Rolling Stone review as: "rebirth (Into the Music), deep contemplation and meditation (Common One); ecstasy and humility (Beautiful Vision); and blissful, mantra like languor (Inarticulate Speech of the Heart)." The single "Tore Down a la Rimbaud" was a reference to Rimbaud and an earlier bout of writer's block that Morrison had encountered in 1974. In 1985, Morrison also wrote the musical score for the movie Lamb starring Liam Neeson. Morrison's 1986 release, No Guru, No Method, No Teacher, was said to contain a "genuine holiness and musical freshness that needs to be set in context to understand." Critical response was favourable with a Sounds reviewer calling the album "his most intriguingly involved since Astral Weeks" and "Morrison at his most mystical, magical best." It contains the song "In the Garden" that, according to Morrison, had a "definite meditation process which is a 'form' of transcendental meditation as its basis. It's not TM". In an interview in the Observer he told Anthony Denselow:

There have been many lies put out about me and this finally states my position. I have never joined any organisation, nor plan to. I am not affiliated to any guru, don't subscribe to any method and for those people who don't know what a guru is, I don't have a teacher either. After releasing the "No Guru" album, Morrison's music appeared less gritty and more adult contemporary with the well received 1987 album, Poetic Champions Compose, considered to be one of his recording highlights of the 1980s. The romantic ballad from this album, "Someone Like You", has been featured subsequently in the soundtracks of several movies, including 1995's French Kiss, and in 2001, both Someone Like You and Bridget Jones's Diary. In 1988, he released Irish Heartbeat, a collection of traditional Irish folk songs recorded with the Irish group the Chieftains, which reached number 18 in the UK album charts. The title song, "Irish Heartbeat", was originally recorded on his 1983 album Inarticulate Speech of the Heart. The 1989 album, Avalon Sunset, which featured the hit duet with Cliff Richard "Whenever God Shines His Light" and the ballad "Have I Told You Lately" (on which "earthly love transmutes into that for God" (Hinton)), reached 13 on the UK album chart. Although considered to be a deeply spiritual album, it also contained "Daring Night", which "deals with full, blazing sex, whatever its churchy organ and gentle lilt suggest"(Hinton). Morrison's familiar themes of "God, woman, his childhood in Belfast and those enchanted moments when time stands still" were prominent in the songs. He can be heard calling out the change of tempo at the end of this song, repeating the numbers "1–4" to cue the chord changes (the first and fourth chord in the key of the music). He often completed albums in two days, frequently releasing first takes.

Ван Моррисонның ең жақсысы: 19901999

1990 жылдардың басында және ортасында Моррисон үшін коммерциялық сәттілік болды, үш альбомы Ұлыбритания чарттарының топ бестігіне енді, концерттері сатылып түгелдей толып кетті және оның жеке өмірі көпшілік назарында болды; бірақ осы кезең оның туындыларына сыншылар тарапынан бағалаудың төмендеуімен де еректелді. Онжылдық "Van Morrison-ның ең жақсылары" альбомының шығуымен басталды; Моррисоннің өзі жинақтаған бұл альбом оның хит-синглдарына бағытталған және Ұлыбритания чарттарында бір жарым жыл бойы сақталып, мультиплатиналық табысқа ие болды. AllMusic оны «оның мансабындағы ең көп сатылған альбом» деп атады. 1991 жылы ол Том Джонс үшін төрт ән жазып, продюсерлік жасады, олар "Carrying A Torch" альбомында жарық көрді, сондай-ақ BBC Arena арнайы бағдарламасында Боб Диланмен дуэт орындады. 1994 жылы шыққан "A Night in San Francisco" тікелей концерттік альбомы жақсы пікірлер алды, сонымен қатар коммерциялық сәттілікке қол жеткізіп, Ұлыбритания чарттарында сегізінші орынға көтерілді. 1995 жылғы "Days Like This" альбомы да үлкен салым көрсетті, бірақ сыншылардың пікірлері әрқашан да жағымды болған жоқ. Осы кезеңде көптеген қосымша жобалар пайда болды, соның ішінде 1996 жылғы "How Long Has This Been Going On" тікелей джаз орындалыстары, сол жылғы "Tell Me Something: The Songs of Mose Allison" және 2000 жылғы "The Skiffle Sessions – Live in Belfast 1998" альбомдары, олардың барлығы Моррисоннің ерте музыкалық ықпалдарына құрмет көрсету болды. 1997 жылы Моррисон "The Healing Game" альбомын шығарды. Альбом әртүрлі пікірлерге ие болды, лирикасы «шаршаған» және «жаман» деп сипатталды, бірақ сыншы Грейл Маркус альбомның музыкалық күрделілігін жоғары бағалап былай деді: «Ол тыңдаушыны соншалықты тамаша және толыққанды музыкалық үйге алып кіреді, тіпті ол музыка осындай орынды шақырып, содан кейін оны адамдармен, іс-әрекеттермен, тілектермен, қорқыныштармен толтыра алатынын ұмытып кеткен болуы мүмкін». Келесі жылы Моррисон бұрын жарияланбаған студиялық жазбаларының бір бөлігін екі дискілік "The Philosopher's Stone" жинағында шығарды. Оның келесі альбомы, 1999 жылғы "Back on Top", шағын сәттілікке қол жеткізіп, 1978 жылғы "Wavelength" альбомынан бері АҚШ-тағы ең жоғары чарт позициясын иеленді.

Қарапайым өмір сүрудің жолы: 20002009

Ван Моррисон 2000-шы жылдары ән жазып, гастрольдерге шықты, аптасына екі-үш рет өнер көрсетті. Ол өзінің жеке тәуелсіз лейблін құрды, Exile Productions Ltd, бұл оған әр альбомның өндірісін толық бақылауға мүмкіндік берді, содан кейін ол оны өзі таңдаған лейблге маркетинг пен тарату үшін дайын өнім ретінде тапсырды. 2001 жылы Линда Гейл Льюиспен бірлескен You Win Again турын тоғыз айдан кейін Льюис турдан шығып, Моррисонға қарсы әділетсіз жұмыстан босату және жыныстық дискриминация бойынша шағымдар жолдады. Екі шағым да кейіннен кері тартылды, Моррисонның адвокаты: «Моррисон мырза бұл шағымдардың ақыры кері тартылғанына қуанышты. Ол толық кешірім сұрап, толыққанды қайтарып алды, бұл оның бастапқы ұстанымын толық растайды. Льюис мырза Моррисоннан толық және нақты кешірім сұрап, пікірін қайтарып алды». Льюистің заңгерлік өкілі Кристин Томпсон екі тарап та келісім шарттарына келіскенін мәлімдеді. 2002 жылы мамыр айында шыққан Down the Road альбомы сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, 1972 жылғы Saint Dominic's Preview альбомынан бері АҚШ-тағы ең жоғары рейтингке ие болды. Оның бір әні марқұм әкесі Джорджқа арналған, ол оның музыкалық талғамын қалыптастыруда маңызды рөл атқарған. Сондай-ақ 2005 жылдың шілдесінде Amazon Моррисонды барлық уақыттағы ең көп сатылған жиырма бес орындағы әртістердің бірі деп атап, Amazon.com Даңқ залына енгізді. Сол жылы Моррисон бұрын жарық көрмеген студиялық тректі Hurricane Relief: Come Together Now атты қайырымдылық альбомына сыйға тартты, ол Катрина және Рита дауылдарынан зардап шеккен Мексика шығанағының жәбірленушілеріне көмек көрсету үшін ақша жинады. Моррисон гитарада Фогги Литлдің қатысуымен «Blue and Green» әнін жазды. Бұл ән 2007 жылы The Best of Van Morrison Volume 3 альбомында және Ұлыбританияда сингл ретінде жарық көрді. Ван Моррисон 2005 жылдың жазында Сторноуэйдегі Хебрид кельт фестиваліне қатысты. Ол 2006 жылдың 7 наурызында Pay the Devil атты кантри музыкалық тақырыбындағы альбомын шығарды және билеттері сатылымға шыққаннан кейін бірден сатылып кеткен Ryman Auditorium-да өнер көрсетті. Pay the Devil Billboard 200-де жиырма алтыншы орынға ие болды және Top Country Albums-те жетінші орынға жетті. 2006 жылдың желтоқсанында Amazon Best of 2006 Editor's Picks in Country елдік альбомын ондыққа енгізді. Кантри альбомын насихаттап жүрген Моррисонның 2006 жылдың 15 қыркүйегінде Остин Сити Лимитс Музыка Фестивалінің ашылу кешіндегі өнері Rolling Stone журналында 2006 жылғы фестивальдің үздік он шоуының бірі деп бағаланды. 2006 жылдың қарашасында Exile Productions, Ltd компаниясы Live at Austin City Limits Festival атты шектеулі нұсқасын шығарды. Pay the Devil-дің 2006 жылдың жазында шыққан CD/DVD нұсқасында Ryman-дағы өнер көрсетуден алынған тректер бар. 2006 жылдың қазан айында Моррисон өзінің алғашқы коммерциялық DVD-ін, Live at Montreux 1980/1974 шығарды, онда Монтрё джаз фестивалінде өткен екі концерттен алынған материалдар бар. 2007 жылдың маусым айында Ван Моррисонның ең жақсысы 3-томы атты жаңа екі дискілі жинақ альбомы жарық көрді, онда отыз бір трек бар, олардың кейбіреулері бұрын жарық көрмеген. Моррисон 1993 жылы шыққан Too Long in Exile альбомынан бастап 2005 жылы шыққан Magic Time альбомындағы «Stranded» әніне дейін тректерді таңдады. 2007 жылдың 3 қыркүйегінде Моррисонның 1971 жылдан 2002 жылға дейінгі альбомдарының толық каталогы Еуропа мен Австралиядағы iTunes Store-да, ал 2007 жылдың қазан айының бірінші аптасында АҚШ-тағы iTunes Store-да қолжетімді болды. Still on Top – The Greatest Hits, отыз жеті тректі қос дискілі жинақ альбомы 2007 жылдың 22 қазанында Ұлыбританияда Polydor лейблімен жарық көрді. 2007 жылдың 29 қазанында альбом Ұлыбританияның ресми 75 үздік альбомы тізімінде екінші орынға ие болды – оның Ұлыбританиядағы ең жоғары көрсеткіші. АҚШ пен Канадада қарашада шыққан альбомда 21 таңдалған трек бар. 1971 жылдан бастап Exile Productions Ltd. авторлық құқықтарына ие альбомдарда шығарылған хиттер 2007 жылы қайта өңделді. Keep It Simple, Моррисонның мүлдем жаңа материалдан тұратын 33-ші студиялық альбомы, Exile / Polydor Records компаниясы 2008 жылдың 17 наурызында Ұлыбританияда және Exile / Lost Highway Records компаниясы 2008 жылдың 1 сәуірінде АҚШ пен Канадада шығарды. Ол он бір өзі жазған әннен тұрады. Моррисон альбомды АҚШ-тағы қысқа турнемен, соның ішінде SXSW музыка конференциясында және BBC Radio 2-де Ұлыбританиядағы концерттік хабарламамен насихаттады. Шығарылғаннан кейін алғашқы аптада Keep It Simple Billboard 200 чартында ондық орынға ие болды, бұл Моррисонның АҚШ-тағы алғашқы ондыққа енгені.

Van Morrison continued to record and tour in the 2000s, often performing two or three times a week. He formed his own independent label, Exile Productions Ltd, which enables him to maintain full production control of each album he records, which he then delivers as a finished product to the recording label that he chooses, for marketing and distribution. In 2001, nine months into a tour with Linda Gail Lewis promoting their collaboration You Win Again, Lewis left the tour, later filing claims against Morrison for unfair dismissal and sexual discrimination. Both claims were later withdrawn, and Morrison's solicitor said, "(Mr Morrison's) pleased that these claims have finally been withdrawn. He accepted a full apology and comprehensive retraction which represents a complete vindication of his stance from the outset. Miss Lewis has given a full and categorical apology and retraction to Mr Morrison." Lewis' legal representative Christine Thompson said both parties had agreed to the terms of the settlement. The album Down the Road, released in May 2002, received a good critical reception and proved to be his highest charting album in the US since 1972's Saint Dominic's Preview. one of the tracks was written as a tribute to his late father George, who had played a pivotal role in nurturing his early musical tastes. Also in July 2005, Morrison was named by Amazon as one of their top twenty five all time best selling artists and inducted into the Amazon. com Hall of Fame. Later in the year, Morrison also donated a previously unreleased studio track to a charity album, Hurricane Relief: Come Together Now, which raised money for relief efforts intended for Gulf Coast victims devastated by hurricanes Katrina and Rita. Morrison composed the song, "Blue and Green", featuring Foggy Lyttle on guitar. This song was released in 2007 on the album, The Best of Van Morrison Volume 3 and also as a single in the UK. Van Morrison was a headline act at the international Celtic music festival, The Hebridean Celtic Festival in Stornoway, Outer Hebrides in the summer of 2005. He released an album with a country music theme, entitled Pay the Devil, on 7 March 2006 and appeared at the Ryman Auditorium, where the tickets sold out immediately after they went on sale. Pay the Devil debuted at number twenty six on the Billboard 200 and peaked at number seven on Top Country Albums. Amazon Best of 2006 Editor's Picks in Country listed the country album at number ten in December 2006. Still promoting the country album, Morrison's performance as the headline act on the first night of the Austin City Limits Music Festival on 15 September 2006 was reviewed by Rolling Stone magazine as one of the top ten shows of the 2006 festival. In November 2006, a limited edition album, Live at Austin City Limits Festival, was issued by Exile Productions, Ltd. A later deluxe CD/DVD release of Pay the Devil, in the summer of 2006, contained tracks from the Ryman performance. In October 2006, Morrison had released his first commercial DVD, Live at Montreux 1980/1974, with concerts taken from two separate appearances at the Montreux Jazz Festival. A new double CD compilation album, The Best of Van Morrison Volume 3, was released in June 2007 containing thirty one tracks, some of which were previously unreleased. Morrison selected the tracks, which ranged from the 1993 album Too Long in Exile to the song "Stranded" from the 2005 album Magic Time. On 3 September 2007, Morrison's complete catalogue of albums from 1971 through 2002 were made available exclusively at the iTunes Store in Europe and Australia and during the first week of October 2007, the albums became available at the US iTunes Store. Still on Top – The Greatest Hits, a thirty seven track double CD compilation album, was released on 22 October 2007 in the UK on the Polydor label. On 29 October 2007, the album charted at number two on the Official UK Top 75 Albums—his highest UK charting. The November release in the US and Canada contains twenty one selected tracks. The hits released on albums with the copyrights owned by Morrison as Exile Productions Ltd.—1971 and later—had been remastered in 2007. Keep It Simple, Morrison's 33rd studio album of completely new material, was released by Exile/Polydor Records on 17 March 2008 in the UK and released by Exile/Lost Highway Records in the US and Canada on 1 April 2008. It comprised eleven self penned tracks. Morrison promoted the album with a short US tour including an appearance at the SXSW music conference, and a UK concert broadcast on BBC Radio 2. In the first week of release Keep It Simple debuted on the Billboard 200 chart at number ten, Morrison's first Top Ten charting in the US.

Үш аккордпен ән айту үшін туылған: 20102020

Моррисон онжылдықтың алғашқы жартысында екі альбом шығарды, содан кейін бес жылдың ішінде тағы алты альбом шығарды, 70 жасқа толғанда оның өнімділігі едәуір артты. Born to Sing: No Plan B 2 қазан 2012 жылы Blue Note Records лейблы арқылы жарық көрді. Альбом Моррисонның туған жері – Белфаста жазылған. Бұл альбомнан шыққан алғашқы сингл "Open the Door (To Your Heart)" 24 тамыз 2012 жылы жарияланды. Моррисонның өлеңдерінен жасалған таңдаулы жинақ, Lit Up Inside, АҚШ-та City Lights Books және Ұлыбританияда Faber & Faber баспаларында шықты. Кітап 2 қазан 2014 жылы жарық көрді, ал оның тұсаукесеріне арналған кеш 17 қараша 2014 жылы Лондонның Lyric Theatre театрында өтті. Моррисон өзінің 50 жылдық шығармашылығынан ең үздік және ең танымал өлеңдерін өзі таңдап алды. 2015 жылы Моррисон өзінің каталогының көп бөлігіне қатысты құқықтарды Sony Music компаниясының каталогтық бөлімшесі – Legacy Recordings компаниясына сатты. Осының нәтижесінде оның 33 альбомы тамыз айында алғаш рет цифрлық форматта және барлық ағымдық сервистерде қолжетімді болды. Sony компаниясымен жасалған жаңа келісім бойынша жазылған оның алғашқы альбомы – 24 наурыз 2015 жылы RCA Records лейблында шыққан Duets: Re working the Catalogue. Моррисоннің 70 жылдығы 2015 жылы оның туған қаласы Белфаста кеңейтілген мерекелермен аталып өтті, Eastside Arts Festival фестивалін аяқтаған бас орындаушы ретінде Моррисон 31 тамызда Кипр даңғылында екі концерттік орындаумен өнер көрсетті. Концерттердің біріншісі BBC Radio Ulster арнасында тікелей эфирде көрсетілді, ал концерттерден алынған 60 минуттық BBC фильмі, "Up On Cyprus Avenue" деп аталды, алғаш рет 4 қыркүйекте көрсетілді. Келесі жылы, 30 қыркүйекте Моррисон өзінің 36-шы студиялық альбомын – Keep Me Singing шығарды. "Too Late" синглы сол күні жарық көрді. Альбомда он екі жаңа ән мен бір кавер бар, бұл оның 2012 жылы шыққан Born to Sing: No Plan B альбомынан кейінгі алғашқы жаңа әндері. 2016 жылдың қазан айында Моррисон АҚШ-та алты күндік қысқа гастрольдік сапар жасады, содан кейін 2016 жылдың қазан-желтоқсан айларында Ұлыбританияда сегіз күндік гастрольдік сапар жасады, оның ішінде 30 қазанда Лондонның The O2 Arena-дағы концерттік орындауы болды. АҚШ-тағы гастрольдік сапар 2017 жылдың қаңтар айында Лас-Вегаста және Флорида штатының Клирвотер қаласында бес жаңа концерттік орындаумен жалғасты. Моррисоннің "Roll with the Punches" альбомы 22 қыркүйек 2017 жылы жарық көрді. Сол жылдың шілдесінде Universal Music Group компаниясы мен Моррисон бұрынғы кәсіби күрескер Билли Тоу Риверс тарапынан оның рұқсатынсыз оның суретін альбомның мұқабасында және жарнамалық материалдарда пайдаланғаны үшін сотқа тартылды. 4 тамызда Билли Тоу Риверстің адвокаты тараптар мәселені соттан тыс шешу туралы алдын ала келісімге келгенін мәлімдеді. 1 желтоқсан 2017 жылы Моррисон өзінің 38-ші студиялық альбомын – Versatile шығарды. Альбомда тоғыз классикалық джаз стандарты және жеті жаңа ән бар, соның ішінде оның дәстүрлі "Skye Boat Song" әніне жасаған аранжировкасы да бар. Ол тез арада өзінің 39-шы студиялық альбомын – You're Driving Me Crazy, 27 сәуір 2018 жылы Sony Legacy Recordings арқылы шығарды. Альбомда Джоуи ДеФранческомен бірлескен жұмыспен жасалған блюз және джаз классикасының қоспасы бар, соның ішінде Моррисоннің өзінің каталогынан сегіз жаңа ән бар. 2018 жылдың қазан айында Моррисон өзінің 40-шы студиялық альбомы – "The Prophet Speaks" 7 желтоқсан 2018 жылы Caroline International компаниясы арқылы шығарылатынын хабарлады. Бір жылдан кейін, 2019 жылдың қарашасында ол өзінің 41-ші студиялық альбомын – Three Chords & the Truth шығарды. 5 наурыз 2020 жылы Faber and Faber баспасы Ван Моррисоннің таңдамалы өлеңдерінің екінші томын – Keep 'Er Lit жариялады. Кітапта әріптес ақын Пол Малдунның алғы сөзі бар және оның мансабындағы 120 әнді қамтиды. 2020 жылдың қарашасында Моррисон мен Эрик Клэптон "Stand and Deliver" атты синглге бірлесіп жұмыс жасады, оның сатудан түскен табысы Моррисоннің карантин кезеңіндегі қаржылық қиындықтарға тап болғандарға арналған қорына аударылады.

Morrison released two albums in the first half of the decade, followed by a further six in just five years, his productivity increasing noticeably as he turned 70. Born to Sing: No Plan B was released on 2 October 2012 on Blue Note Records. The album was recorded in Belfast, Morrison's birthplace and hometown. The first single from this album, "Open the Door (To Your Heart)", was released on 24 August 2012. A selection of Morrison's lyrics, Lit Up Inside, was published by City Lights Books in the US and Faber & Faber in the UK. The book was released on 2 October 2014 and an evening of words and music commenced at the Lyric Theatre, London on 17 November 2014 to mark its launch. Morrison himself selected his best and most iconic lyrics from a catalog of 50 years of writing. In 2015, Morrison sold the rights to most of his catalogue to Legacy Recordings, the catalog division of Sony Music. This resulted in 33 of his albums being made available as digital releases and through all streaming services for the first time that August. His first album recorded with Sony under the new contract was Duets: Re working the Catalogue, released on 24 March 2015 on the subsidiary, RCA Records. Morrison's 70th birthday in 2015 was marked by celebrations in his hometown of Belfast, commencing with BBC Radio Ulster presenting programs including "Top 70 Van Tracks" between 26 and 28 August. As the headline act ending the Eastside Arts Festival, Morrison performed two 70th birthday concerts on Cyprus Avenue on his birthday 31 August. The first of the concerts was broadcast live on BBC Radio Ulster and a 60 minute BBC film of highlights from the concerts, entitled Up On Cyprus Avenue, was first shown on 4 September. The following year, on 30 September, Morrison released Keep Me Singing, his 36th studio album. "Too Late", the first single, was released on the same day. The songs are twelve originals and one cover and the album represents his first release of originals since Born to Sing: No Plan B in 2012. A short tour of the U. S. followed with six dates in October 2016, followed by a short tour of the U. K. with eight dates in October—December 2016, including a London show at The O2 Arena on 30 October. The U. S. tour resumed in January 2017 with five new dates in Las Vegas and Clearwater, Florida. Morrison's album Roll with the Punches was released on 22 September 2017. That July, he and Universal Music Group were sued by former professional wrestler Billy Two Rivers for using his likeness on its cover and promotional material without his permission. On 4 August, Two Rivers' lawyer said the parties had reached a preliminary agreement to settle the matter out of court. He released his 38th studio album, Versatile, on 1 December 2017. It features covers of nine classic jazz standards and seven original songs including his arrangement of the traditional "Skye Boat Song". He quickly followed up with his 39th studio album, You're Driving Me Crazy, released on 27 April 2018 via Sony Legacy Recordings. The album features a collaboration with Joey DeFrancesco on a mixture of blues and jazz classics that include eight Morrison originals from his back catalog. In October 2018, Morrison announced that his 40th studio album, The Prophet Speaks, would be released by Caroline International on 7 December 2018. A year later, in November 2019, he released his 41st studio album, Three Chords & the Truth. On 5 March 2020 Faber and Faber published Keep 'Er Lit, the second volume of Van Morrison's selected lyrics. It features a foreword of fellow poet Paul Muldoon and comprehends 120 songs from across his career. In November 2020 Morrison and Eric Clapton collaborated on a single called "Stand and Deliver", whose profits from sales will be donated to Morrison's Lockdown Financial Hardship Fund.

Коронавирус туралы дау

COVID-19 пандемиясы кезінде Моррисон тікелей эфирдегі музыкалық шараларға әсер еткен әлеуметтік арақашықтық шараларына қарсы көптеген мәлімдеме жасады және "жалған ғылыммен күресуге" шақырды. Осы үрдіспен келісе отырып, Моррисон 2020 жылдың қыркүйегінде үш жаңа ән шығарды, онда Ұлыбританиядағы COVID-19 карантиніне қарсы наразылық білдірілді. Моррисон Ұлыбритания үкіметін "біздің бостандығымызды тартып алды" деп айыптады. Ол бұрын әлеуметтік арақашықтықты сақтап концерттер өткізген, бірақ бұл концерттердің "бағыну белгісі" емес екенін айтты. Белфаст қалалық кеңесі оның "Қаланың құрметті азаматы" атағын жоюға шақырды: қалалық кеңес мүшесі Эммет Макдоно Браун оның өлеңдерінің "адам өмірін сақтау үшін қабылданған нұсқауларды жоққа шығарады және біз COVID-19-мен күресіп жатқандағы ғылыми фактілерді елемейді" деді. Сонымен қатар, Солтүстік Ирландия денсаулық сақтау министрі Робин Сванн Моррисонды денсаулық сақтау мамандарын қаралауда айыптап, Моррисонның карантинге қарсы әндерін "қауіпті" деп сипаттады. 2022 жылы Моррисон Сваннға қарсы сот процесін бастады, себебі Rolling Stone журналындағы Моррисонның карантинге қарсы әндері мен іс-әрекеттерін сынаған мақала оның құқығын бұзды.

2020 жылдар

2021 жылдың наурызында Моррисон өзінің 42-ші альбомы, Latest Record Project, Volume 1-ді Exile Productions және BMG компаниялары 7 мамырда жариялайтынын мәлімдеді. 28 тректен тұратын альбомға "Why Are You on Facebook?", "They Own The Media" және "Western Man" сияқты әндер енді. Ол цифрлық форматта, сондай-ақ 2 дискілік жинақ және үш винилдік пластинка түрінде шығарылды. Бұл альбом Моррисонның Ұлыбританияның үздік ондығына қайта оралуын белгіледі, осылайша ол осындай жетістікке жеткен төртінші онжылдыққа айналды. Келесі жылы шыққан "What's It Gonna Take?" альбомы да осы тақырыптарды зерттеді, бірақ коммерциялық жағынан одан аз сәттілікке ие болды. 2023 жылы ол "Moving on Skiffle" альбомымен өзінің бастауларына оралды. Ван Моррисонның әндері Кеннет Брананың 2021 жылы "Оскар" сыйлығын жеңіп алған "Белфаст" фильмінде кеңінен қолданылды: Моррисон "Down to Joy" әні үшін "Оскар" сыйлығының "Ең үздік түпнұсқа ән" номинациясына алғаш рет ұсынылды. Сонымен қатар, бірнеше тректер сол жылы жарық көрген "Cherry" альбомында да пайда болды.

1970 жылдар

1972 жылы, шамамен он жыл сахнада болғаннан кейін, Моррисон мыңдаған көрерменнің алдында өнер көрсеткенде сахналық қорқыныш сезіне бастады, бұл оның мансабының басындағы жүздеген адамдарға өнер көрсетуден өзгеше еді. Ол сахнада алаңдап, көрерменмен көз байланысын орнатуда қиындықтарға тап болды. Бір интервьюде сахнада ән айту туралы: «Мен әндерді орындағанды ұнатамын, бірақ кейде онда болу мен үшін қатты қиынға соғады», – деді. Музыкадан қысқа үзіліс алғаннан кейін, ол клубтарда өнер көрсетуді қайта бастады, бірақ бұл жолы көрермен аз болды. Оның альбомдары барлық уақыттағы ең үздік концерттік альбомдар тізіміне енді. Биограф Джонни Роган: «Моррисон өзінің өнер жолындағы ең жақсы кезеңінде болды» деп жазды. Альбомдағы орындалулар 1973 жылы Caledonia Soul Orchestra тобымен бірге АҚШ және Еуропа бойынша үш айлық гастроль кезінде жасалған жазбалардан алынған. Альбомды жазудан кейін көп ұзамай Моррисон Caledonia Soul Orchestra тобын кішірек Caledonia Soul Express тобына айналдырды. 1976 жылғы Алғыс айту күні Моррисон The Band тобының қоштасу концертінде өнер көрсетті. Бұл оның бірнеше жылдан бері алғашқы тікелей эфирдегі өнері болды, және ол соңғы сәттерге дейін қатысудан бас тартуды ойлады, тіпті оның есімін жариялағанда сахнаға шығуға келіспеді. Оның менеджері Харви Голдсмит: «Ол оны тіпті әрең сахнаға итерді» деді. Моррисон Вудсток қаласында The Band тобының мүшелерімен жақын көрші болып тұрды және олардың барлығы сахналық қорқыныш сезімімен күрескен. Концертте ол екі ән орындады. Біріншісі – классикалық ирланд әні «Too Ra Loo Ra Loo Ral» болды. Екінші әні – 1970 жылғы «Moondance» альбомынан «Caravan» әні болды. Концертте болған Грейл Маркус: «Ван Моррисон шоуды өзгертіп жіберді, төбеге дейін ән шырқады және еденге тесіктер ашты. Бұл керемет жеңіс болды, ән аяқталғанда Ван қуаныштан аяғын ауаға лақтыра бастады және тіпті Рокеттей сияқты сахнадан секіріп кетті. Көпшілік оны жылы қарсы алып, кеткенде зор шапалақтарға бөленді» деп жазды. Концерттің түсірілген нұсқасы 1978 жылы Мартин Скорсезе түсірген «Соңғы вальс» фильмінің негізі болды. The Band тобымен бірлескен жұмысы кезінде Моррисон «Белфаст каубойы» және «Ван адам» деген лақаптарға ие болды. The Band тобының «Cahoots» альбомында Моррисон Ричард Мануэлмен бірге орындаған «4% Pantomime» дуэтінде (және оны Робби Робертсонмен бірге жазған) Мануэл оған «О, Белфаст каубойы!» деп сөйлейді. «Соңғы вальсте» «Caravan» әнін орындағаннан кейін сахнадан шығып бара жатқанда Робертсон «Ван адам!» деп айқайлайды. Моррисон 1995 жылғы 30 қарашада АҚШ президенті Билл Клинтон Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласына келгенде шамамен алпыс-сексен мың адам алдында өнер көрсетті. Оның «Days Like This» әні Солтүстік Ирландияның бейбітшілік қозғалысының ресми әнұраны болды.

By 1972, after being a performer for nearly ten years, Morrison began experiencing stage fright when performing for audiences of thousands, as opposed to the hundreds he had experienced in his early career. He became anxious on stage and had difficulty establishing eye contact with the audience. He once said in an interview about performing on stage, "I dig singing the songs but there are times when it's pretty agonising for me to be out there." After a brief break from music, he started appearing in clubs, regaining his ability to perform live, albeit with smaller audiences. and has appeared on lists of greatest live albums of all time. Biographer Johnny Rogan wrote, "Morrison was in the midst of what was arguably his greatest phase as a performer." Performances on the album were from tapes made during a three month tour of the US and Europe in 1973 with the backing group the Caledonia Soul Orchestra. Soon after recording the album, Morrison restructured the Caledonia Soul Orchestra into a smaller unit, the Caledonia Soul Express. On Thanksgiving Day 1976, Morrison performed at the farewell concert for the Band. It was his first live performance in several years, and he considered skipping his appearance until the last minute, even refusing to go on stage when they announced his name. His manager, Harvey Goldsmith, said he "literally kicked him out there." Morrison was on good terms with the members of the Band as near neighbours in Woodstock, and they had the shared experience of stage fright. At the concert, he performed two songs. His first was a rendition of the classic Irish song "Too Ra Loo Ra Loo Ral". His second song was "Caravan", from his 1970 album Moondance. Greil Marcus, in attendance at the concert, wrote: "Van Morrison turned the show around singing to the rafters and burning holes in the floor. It was a triumph, and as the song ended Van began to kick his leg into the air out of sheer exuberance and he kicked his way right offstage like a Rockette. The crowd had given him a fine welcome and they cheered wildly when he left." The filmed concert served as the basis for Martin Scorsese's 1978 film, The Last Waltz. During his association with the Band, Morrison acquired the nicknames "Belfast Cowboy" and "Van the Man". On the Band's album Cahoots, as part of the duet "4% Pantomime" that Morrison sings with Richard Manuel (and that he co wrote with Robbie Robertson), Manuel addresses him, "Oh, Belfast Cowboy". When he leaves the stage after performing "Caravan" on The Last Waltz, Robertson calls out "Van the Man!" Morrison performed before an estimated audience of sixty to eighty thousand people when US President Bill Clinton visited Belfast, Northern Ireland on 30 November 1995. His song "Days Like This" had become the official anthem for the Northern Irish peace movement.

2000-шы жылдар және концерттік альбомдар

Ван Моррисон жыл бойы концерттер өткізіп, гастрольдемеді. 2006 жылғы сұхбатта ол Пол Секстонға былай деді:

«Мен шын мәнінде гастрольдемеймін. Бұл тағы бір жаңылыс түсінік. 1970-жылдардың соңында, мүмкін 1980-жылдардың басында гастрольдеуді тоқтаттым. Қазір тек концерттерде өнер көрсетемін. Аптасына екі концерттен орташа шығарамын. Тек Америкада ғана көбірек концерт беремін, себебі онда бірнеше концерт беруге мүмкіндік жоқ, сондықтан 10-ға жуық концерт өткіземін. Сынаушы Грейл Маркус Моррисонның туындыларының ерекше кеңдігі мен күрделілігін ескере отырып, оның шығармаларын басқалармен салыстыру өте қиын дейді: «Моррисон рок-н-ролл тарихында ешкіммен салыстыруға келмейтін әнші, оны түсіндіруге, жоққа шығаруға немесе ешкімнің күтіктеріне сай келтіруге болмайды». Немесе Джей Кокс айтқандай: «Ол тек өзін-өзі таныту үшін өзін кеңейтеді. Рок музыкасының ұлы тұлғаларының арасында жалғыз ол, тіпті олардың ішінде ең ұлыларының бірі – Моррисон толығымен ішкі жан. Және бірегей. Ол R&B, кельт мелодиялары, джаз, қарқынды рок, гимндер, қарапайым блюз сияқты музыкалық шекараларды еркін кесіп өтеді, бірақ оны әрқашан бір ғажайып жерде табуға болады: өзінің толқын ұзындығында». Оның рухани тақырыбындағы музыкалық стилі 1968 жылы «Astral Weeks» альбомымен толыққанды дамыды және 2009 жылы «Astral Weeks» әндерін тікелей орындағанда «өзінің трансценденттік өнерінің шебері» болып қала берді. Бұл музыкалық өнер сана ағынына негізделген ән жазу және әдеттегі құрылым мен симметриядан мүлдем алшақ ән мәтіндерін эмоционалды түрде орындауға негізделген. Оның тікелей эфирдегі өнер көрсетулері өзі мен тобының арасындағы динамиканы құруға байланысты, ол оларды қол қимылдарымен басқарады, кейде таңдалған топ мүшесінен спонтанды соло орындауын сұрайды. Музыка мен вокал гипноздық және трансқа ұқсас күйге жетеді, бұл сол сәттегі шығармашылыққа байланысты. Скот Фундас LA Weekly басылымында «Ол кез келген әннің анық шекарасын басып өтуге тырысады; форманың толық еркіндігіне қол жеткізуге; өзін, тобын және көрермендерін бағыты белгісіз саяхатқа шығаруға тырысады» деп жазды. Грейл Маркус Моррисонның музыкасындағы трансценденттік күйге жеткен сәттерді зерттеуге арналған толық кітап жазды және былай түсіндірді: «Бірақ оның музыкасында қарапайым шектерден қашудың сол сезімі – қол жеткізу немесе бір түрлі күшті трансценденттікке ұмтылу – күмәннен, сөздерді немесе сөз тіркестерін қайталаудан, үзілістерден, басқа музыканттың музыкалық өзгерісін Моррисонның оркестр жетекшісі ретінде өзгертуінен немесе әнші ретінде оны қабылдап, өзі бір құбылысқа айналатын дыбысқа айналдыруынан туындайды. Осы сәттерде адам өзін тастап кетеді, ал дыбыс, «ярраг», белсенді агентке айналады: өз ойы мен денесі бар музыкалық тұлға». Кітап сыншысы оны «Музыканың трансценденттік сәті» деп сипаттады – ән мен әнші біртұтас, емес екі бөлек нәрсе, бір-біріне тәуелді емес, ажыратылмаған, тыныс пен өмір сияқты бірігіп кеткен».

I don't really tour. This is another misconception. I stopped touring in the true sense of the word in the late 1970s, early 1980s, possibly. I just do gigs now. I average two gigs a week. Only in America do I do more, because you can't really do a couple of gigs there, so I do more, 10 gigs or something there. Critic Greil Marcus argues that, given the truly distinctive breadth and complexity of Morrison's work, it is almost impossible to cast his work among that of others: "Morrison remains a singer who can be compared to no other in the history of rock & roll, a singer who cannot be pinned down, dismissed, or fitted into anyone's expectations." Or in the words of Jay Cocks: "He extends himself only to express himself. Alone among rock's great figures—and even in that company he is one of the greatest—Morrison is adamantly inward. And unique. Although he freely crosses musical boundaries— R&B, Celtic melodies, jazz, rave up rock, hymns, down and dirty blues—he can unfailingly be found in the same strange place: on his own wavelength." His spiritually themed style of music first came into full expression with Astral Weeks in 1968 and he was noted to have remained a "master of his transcendental craft" in 2009 while performing the Astral Weeks songs live. This musical art form was based on stream of consciousness songwriting and emotional vocalising of lyrics that have no basis in normal structure or symmetry. His live performances are dependent on building dynamics with spontaneity between himself and his band, whom he controls with hand gestures throughout, sometimes signalling impromptu solos from a selected band member. The music and vocals build towards a hypnotic and trance like state that depends on in the moment creativity. Scott Foundas with LA Weekly wrote "he seeks to transcend the apparent boundaries of any given song; to achieve a total freedom of form; to take himself, his band and the audience on a journey whose destination is anything but known." Greil Marcus wrote an entire book devoted to examining the moments in Morrison's music where he reaches this state of transcendence and explains: "But in his music the same sense of escape from ordinary limits—a reach for, or the achievement of, a kind of violent transcendence—can come from hesitations, repetitions of words or phrases, pauses, the way a musical change by another musician is turned by Morrison as a bandleader or seized on by him as a singer and changed into a sound that becomes an event in and of itself. In these moments, the self is left behind, and the sound, that "yarragh," becomes the active agent: a musical person, with its own mind, its own body." A book reviewer further described it as "This transcendent moment of music when the song and the singer are one thing not two, neither dependent on the other or separate from the other but melded to the other like one, like breath and life "

Моррисон джаздың импровизациялық техникасына сенеді, сондықтан әнді екі рет бірдей орындамайды және «Astral Weeks» әндерін тікелей орындаудан басқа, концерттік бағдарламаны алдын ала жоспарламайды. 2008 жылы жаңалықтарға тараған алкогольдік ішімдіктерге қойған тыйымы – көрермендердің орындарынан тұрып, концерттің өтуіне кедеріл келтіретін қозғалысын болдырмауға бағытталған әрекет болды. 2009 жылғы сұхбатта Моррисон былай деді: «Мен тыңдаушыны белгілі бір жерге жеткізуді мақсат етпеймін. Егер менің музыка арқылы өзім сол жаққа жетсем, ал тыңдаушы менің айтқандарымды немесе әндегенімді түсініп, қандай да бір сөздің мағынасын ұқса, онда мен жазушы ретінде бір күндік жұмысымды орындадым деп есептеймін».

Жанр

Ван Моррисонның музыкасы Белфастта блюз және R&B әншісі ретіндегі алғашқы күндерінен бастап көптеген жанрларды қамтыды. Ол жылдар бойы әртүрлі әсерлер мен қызығушылықтардан шабыттанған жанрлардың алуан түрлі тізімінен әндер жазды. Блюз бен R&B-ден өзге, оның шығармалары мен каверлері поп-музыка, джаз, рок, фолк, кантри, госпел, ирланд халық және дәстүрлі музыка, биг-бенд, скиффл, рок-н-ролл, жаңа дәуір, классикалық музыка және кейде сөздік өнер («Кони Айленд») мен аспаптық туындылар арасында ауысты. Моррисон өзін соул әншісі деп есептейді. Музыка журналисі Алан Лайт Моррисонның музыкасын «кельттік жан» деп сипаттады. Йорктің сөзінше, Моррисон Шотландияға алғаш рет сапар шеккенде «жанның ерекше сапасын» ашқанын айтқан (оның Белфасттағы ата-бабалары Ульстер шотландтарынан шыққан) және Моррисон соул музыкасы мен Каледония арасында байланыс бар деп санайды. Йорк Моррисонның музыка жазуды бастағаннан кейін бірнеше жыл өткен соң, кейбір әндерінің бірегей үлкен модальді гаммаға (жетіліксіз) сәйкес келетінін анықтағанын айтты, бұл қапшықтар мен ескі ирланд және шотланд халық музыкасында қолданылатын гаммамен бірдей. Бұл оның қызы Шананың ортаңғы аты болғанмен қатар, оның алғашқы продюсерлік компаниясының, студиясының, баспа компаниясының, екі қосалқы тобының, сондай-ақ 1970 жылдардағы Калифорния штатының Фэрфакс қаласындағы ата-анасының жазбалар дүкенінің аты болды. Ол 1974 жылы «Caldonia» (аты «Caledonia» деп жазылған) әнінің каверін де жазды. Моррисон «Listen to the Lion» әнінде «Caledonia» сөзін қолданды. «Astral Weeks» әнінің Голливуд Боулдағы екі концерте жазылған орындалуында Моррисон «Caledonia» сөзін мантра ретінде пайдаланды. Ол Джон Мелленкампты («Wild Night»), Джим Моррисонды, Ник Кейвті, Род Стюартты, Том Петтиді, Рики Ли Джонсты (Лора Найро мен Ван Моррисонды өзінің мансабындағы ең маңызды ықпал етушілер ретінде мойындайды), Элтон Джонды, Грэм Паркерді, Синеад О’Коннорды, Thin Lizzy тобының Фил Линотты, Боб Сегерді («Мен Брюс Спрингстин Ван Моррисонның ықпалында болғанын білемін, мен де солай болдым»), Джимми Хендриксті («Gloria»), Джефф Баклиді («The Way Young Lovers Do», «Sweet Thing»), Ник Дрейкті және оның ішінде Counting Crows (олардың «ша ла ла» тізбегі «Мистер Джонс» әнінде Моррисонға арналған құрмет) сияқты көптеген музыканттарға шабыт берді. Моррисонның ықпалы кантри музыка жанрына да жетеді, Хал Кетчем: «Ол (Ван Моррисон) менің өмірімде маңызды рөл атқарды» деп мойындады. The Doors тобының мүшесі Рэй Манзарек Ван Моррисонды «біздің сүйікті әншіміз» деп сипаттады. Моррисон көбінесе басқа музыканттарды қолдап, концерттерінде олармен сахнаны бөліседі. «Сан-Францискодағы бір түн» концерттік альбомында оның ерекше қонақтарының арасында балалық шағындағы кумирлері – Джимми Уизерспун, Джон Ли Хукер және Джуниор Уэллс, сондай-ақ Белфаст қаласында туған ағайындылары Брайан мен Бап Кеннеди болды. Ол бейнелеу өнеріне де әсер етті: неміс суретшісі Йоханнес Хайсиг 1997 жылы Германияның Städtische Galerie Sonneberg баспасынан шыққан Ван Моррисонның «In the Garden» кітабын суреттейтін литографиялар сериясын жасады.

The music of Van Morrison has encompassed many genres since his early days as a blues and R&B singer in Belfast. Over the years he has recorded songs from a varying list of genres drawn from many influences and interests. As well as blues and R&B, his compositions and covers have moved between pop music, jazz, rock, folk, country, gospel, Irish folk and traditional, big band, skiffle, rock and roll, new age, classical and sometimes spoken word ("Coney Island") and instrumentals. Morrison defines himself as a soul singer. Morrison's music has been described by music journalist Alan Light as "Celtic soul", According to Yorke, Morrison claimed to have discovered "a certain quality of soul" when he first visited Scotland (his Belfast ancestors were of Ulster Scots descent) and Morrison has said he believes there is some connection between soul music and Caledonia. Yorke said Morrison "discovered several years after he first began composing music that some of his songs lent themselves to a unique major modal scale (without sevenths) which of course is the same scale as that used by bagpipe players and old Irish and Scottish folk music." As well as being his daughter Shana's middle name, it is the name of his first production company, his studio, his publishing company, two of his backing groups, his parents' record store in Fairfax, California in the 1970s, and he also recorded a cover of the song "Caldonia" (with the name spelled "Caledonia") in 1974. Morrison used "Caledonia" in what has been called a quintessential Van Morrison moment in the song, "Listen to the Lion" with the lyrics, "And we sail, and we sail, way up to Caledonia". Morrison used "Caledonia" as a mantra in the live performance of the song "Astral Weeks" recorded at the two Hollywood Bowl concerts. He has inspired John Mellencamp ("Wild Night"); Jim Morrison; Nick Cave; Rod Stewart; Tom Petty; Rickie Lee Jones (recognises both Laura Nyro and Van Morrison as the main influences on her career); Elton John; Graham Parker; Sinéad O'Connor; Phil Lynott of Thin Lizzy; Bob Seger ("I know Bruce Springsteen was very much affected by Van Morrison, and so was I") Jimi Hendrix ("Gloria"); Jeff Buckley ("The Way Young Lovers Do", "Sweet Thing"); Nick Drake; and numerous others, including Counting Crows (their "sha la la" sequence in Mr Jones is a tribute to Morrison). Morrison's influence reaches into the country music genre, with Hal Ketchum acknowledging, "He (Van Morrison) was a major influence in my life." Ray Manzarek of the Doors described Van Morrison as "our [the Doors] favourite singer". Morrison has typically been supportive of other artists, often willingly sharing the stage with them during his concerts. On the live album A Night in San Francisco, he had as his special guests, among others, his childhood idols: Jimmy Witherspoon, John Lee Hooker and Junior Wells. and fellow Belfast born brothers Brian and Bap Kennedy. He has also influenced the visual arts: the German painter Johannes Heisig created a series of lithographs illustrating the book In the Garden – for Van Morrison, published by Städtische Galerie Sonneberg, Germany, in 1997.

Келесі буын

Моррисонның жас әнші-күйшілер буынына тигізген әсері зор. Моррисонның ықпалымен өскен әнші-күйшілердің қатарында «Ван Моррисонның табиғи жалғасы» деп есептелетін ирланд әншісі Дэмиен Райс, Рей Ламонтагн, Джеймс Моррисон, Паоло Нутини, Эрик Линделл, Дэвид Грей және Эд Ширан да бар. Ирландиялық «The Frames» рок-тобының Глен Хансард (Ван Моррисонды Боб Дилан мен Леонард Коэнмен бірге өзінің қасиетті үштігінің бір бөлігі деп санайды) концерттерінде оның әндерін жиі орындайды. Америкалық «The Wallflowers» тобы «Into the Mystic» әнін кавер жазды. Канадалық блюз-рок әншісі Колин Джеймс те концерттерінде осы әнді жиі орындайды. Актер және музыкант Роберт Паттинсон Ван Моррисонды «музыкамен айналысуыма түрткі болған адам» деп айтты. Моррисон сахнаны солтүстік ирландиялық әнші-күйші Дук Специалмен бөлісті, ол Моррисонның өте зор ықпалы болғанын мойындайды.

Танылу және мұра

Моррисон өзінің мансабында бірнеше ірі музыкалық марапаттар алды, оның ішінде екі «Грэмми» сыйлығы және бес қосымша номинация (1982–2004); Роби Робертсон оның атынан сыйлықты қабылдады. Моррисон Ирландия Музыкалық Даңқ залына енгізілген алғашқы музыкант болғанда, Боб Гелдоф Моррисонға сыйлықты табыс етті. Моррисон үшінші рет Әнші-жазушылар Даңқ залына «өткен ғасырдың ең маңызды әнші-жазушыларының бірі ретінде оның ерекше орнын мойындау» үшін енгізілді. Рей Чарльз марапатты табыс етті, одан кейін олар «Moondance» альбомынан Моррисонның «Crazy Love» әнін орындады. Моррисонның «BRIT» сыйлығы британ музыкасына қосқан үлкен үлесі үшін берілді. Бұрынғы Бейрут тұтқыны Джон Маккарти марапатты табыс етті, сонымен қатар Моррисонның «Wonderful Remark» әнінің маңыздылығын айтты. Маккарти оны «біз үшін өте маңызды ән» деп атады. Моррисонның үш әні «Рок-н-ролл» Даңқ залының рок-н-роллға әсер еткен 500 әнінің тізіміне енді: «Brown Eyed Girl», «Madame George» және «Moondance». Әнші-жазушылар Даңқ залы 2015 жылдың 18 маусымында Нью-Йоркте өткен 46-шы жылдық салтанатты кешінде Моррисонға Джонни Мерсер сыйлығын табыс етті.

Азаматтық марапаттар мен марапаттар

Моррисон 1996 жылы екі азаматтық марапат алды: ол музыкаға қызмет еткені үшін Британ империясы орденінің офицері болып тағайындалды, сондай-ақ француз үкіметінің «Офицер де л'Орден дез Артс э де Летр» орденімен марапатталды. Осы мемлекеттік наградалармен қатар, ол музыка саласындағы екі құрметті докторлық дәрежеге ие болды: Ольстер университетінің әдебиет бойынша құрметті докторлық дәрежесі және туған қаласы Белфасттағы Королева университетінің музыка бойынша құрметті докторлық дәрежесі. 2013 жылы Моррисонға Белфаст қаласының ең жоғары құрметі – Белфаст қаласының бостандығы берілді. 2013 жылдың 15 қарашасында Моррисон өзінің мансабындағы жетістіктері үшін Уотерфронт залында өткен салтанатта осы марапаттың 79-шы иегері атанды. Марапатты алғаннан кейін ол лотерея арқылы билеттер ұтып алған тұрғындар үшін тегін концерт берді. 2014 жылдың тамызында Моррисон Консвотер қоғамдық жасыл жолымен бірлесіп, Шығыс Белфаста «Ван Моррисон жолы» ашты. Бұл өздігінен жүретін жол, ол Моррисон үшін маңызды болған және оның музыкасына шабыттандырған сегіз орынға жетелейді. 2015 жылы Моррисон музыка индустриясына және Солтүстік Ирландиядағы туризмге қызмет еткені үшін Королеваның туған күніне арналған құрмет тізіміндегі рыцарь атағын алды. Салтанатты рәсімді Принц Чарльз жүргізді.

Өнеркәсіптің танылуы

Басқа марапаттардың ішінде 1995 жылы өмір бойы жеткен жетістіктері үшін Айвор Новелло сыйлығы, 2004 жылғы қазанда Морисонның «музыка жасаушылардың ұрпақтарына жасаған тұрақты әсері» үшін BMI ICON сыйлығы және 2007 жылы Ал Пачино тартқан «Оскар Уайльд: Кинодағы ирландиялық жазуды құрметтеу» сыйлығы бар. Ол Морисонды Оскар Уайльдпен салыстырып, екеуін де «шекараны кеңейтетін көрегендер» деді. 2007 жылы Лондондағы Ронни Скотттың джаз клубында өткен алғашқы Халықаралық марапатта ол «Ең үздік халықаралық еркек әнші» деп танылды. 2010 жылы Морисонға Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдыз орнатылды. 2014 жылдың 2 қыркүйегінде Лондондағы Корольдік опера үйінде өткен GQ Жыл адамы салтанатында Морисонға «Легенда» сыйлығы табыс етілді. 2014 жылдың 13 қазанында Морисон «Кара көзді қыз» әнінің радиода 11 миллион рет ойналғаны үшін бесінші BMI Million Air Award сыйлығын алды, бұл оны АҚШ радио және теледидарындағы барлық уақыттағы ең үздік 10 әннің біріне айналдырды. Морисон «Have I Told You Lately» әні үшін де Million Air сыйлығын алды. 2017 жылы Америка музыка қауымдастығы Ван Моррисонды ән жазудағы өмір бойы жеткен жетістіктері үшін марапаттады. Морисонды Майкл Дорф жыл сайынғы қайырымдылық концертіне, Карнеги залында өткізілетін шараға шақырды. «The Music of Van Morrison» 2019 жылдың 21 наурызында Глен Хансард, Патти Смит және Бетти ЛаВетт сияқты жиырма музыкалық орындаушының қатысуымен таныстырылды. 2019 жылы Морисон Нью-Йоркте өткен Халықаралық жетістіктер саммитінде Джимми Пейдж ұсынған Америка жетістіктері академиясының Алтын тақта сыйлығын алды. 2022 жылы Морисон және оның «Belfast» фильміне жазылған «Down to Joy» әні 94-ші «Оскар» марапаттарында «Ең үздік ән» номинациясына ұсынылды.

Тізімдер

Моррисон сонымен қатар көптеген "Ең ұлы" тізімдеріне енді, оның ішінде TIME журналының "Барлық уақыттың 100 үздік альбомы" тізіміне, онда Astral Weeks және Moondance кірді, сондай-ақ WXPN-нің 885 ең ұлы суретшілер тізімінде он үшінші орынды иеленді. 2000 жылы Моррисон американдық VH1 телеарнасының "Рок-н-роллдың 100 ең ұлы суретшісі" тізімінде жиырма бесінші орынға тұрды. 2004 жылы Rolling Stone журналы Ван Моррисонды "Барлық уақыттың 100 ең ұлы суретшісі" тізімінде қырық екінші орынға қойды. 2006 жылы Paste журналы оны "100 ең ұлы қазіргі заманғы ән жазушылар" тізімінде жиырмасыншы орынға орналастырды. Q журналы 2007 жылдың сәуір айында оны "100 ең ұлы әнші" тізімінде жиырма екінші орынға жатқызды, ал 2008 жылдың қараша айында Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың 100 ең ұлы әншілері" тізімінде жиырма төртінші орынды иеленді.

Отбасы және қарым-қатынастар

Моррисон 1964 жылға дейін Белфаста өмір сүрді, содан кейін ол рок-топпен бірге Лондонға көшіп барды. Үш жыл өткен соң, Bang Records компаниясымен келісімшарт жасасқаннан кейін Нью-Йоркке көшті. Виза мәселесіне байланысты депортация қаупіне тап болған ол, АҚШ-та қалуға тырысты, себебі оның американдық әйелі Джанет (Планета) Ригсби, бұрынғы қарым-қатынасынан Питер есімді ұлы бар еді, оған үйленуге келісті. Олар үйленгеннен кейін Моррисон әйелімен Массачусетс штатының Кембридж қаласына көшіп барды. 1970 жылы олардың Шана Моррисон есімді қызы дүниеге келді, ол әнші-сазгер болып өсті. Моррисон отбасымен Америка бойынша көшіп-қонып, Бостон, Нью-Йорк штатының Вудсток қаласы және Калифорния штатының Ферфакс қаласындағы үйлерде тұрды. Оның әйелі Tupelo Honey альбомының мұқабасында бейнеленген. Олар 1973 жылы ажырасып кетті. Моррисон 1970 жылдардың соңында Ұлыбританияға оралып, алдымен Лондонның Ноттинг Хилл Гейт ауданында қоныстанды. Кейін ол Бат қаласына көшіп, 1994 жылдың қаңтарында Wool Hall студиясын сатып алды. Оның Дублинге жақын, Ирландияның жағалауындағы Далки ауылында да үйі бар, онда екі көрші Моррисонға қарсы заңдық шаралар қолданды. 2001 жылы сотқа жүгінген кезде алғашқы шешімдер Моррисонға қарсы болды. Моррисон бұл мәселені Ирландияның Жоғарғы сотына дейін апарды, бірақ оның апелляциясы қабылданбады. 2010 жылы Моррисонның сол кездегі әйелі Мишель басқа бір көршісіне қарсы сотқа жүгінді, ол Моррисонның үйіне қарап тұратын және олардың жеке өміріне қол сұғатын балконын салып жатқан еді. Алайда, 2015 жылы бұл іс қайтарылды. Моррисон 1992 жылдың жазында ирландтық Мишель Роккамен танысты, олар Дублин қаласының әлеуметтік бағандарында жиі жарияланды, бұл оңаша өмір сүретін Моррисон үшін ерекше жағдай болды. Рокка сонымен қатар оның Days Like This альбомының мұқабасында да пайда болды. Олар үйленді және екі балаға ие болды: 2006 жылдың ақпан айында қыз, ал 2007 жылдың тамызында ұл дүниеге келді. Оның веб-сайтында жарияланған мәлімдемеге сәйкес, олар 2018 жылдың наурызында ажырасып кетті. 2009 жылдың желтоқсан айында Моррисонның тур-менеджері Джиджи Ли ұлды дүниеге әкелді, ол Моррисонның баласы екенін мәлімдеді және оған оның есімін қойды. Ли баланың тууын Моррисонның ресми сайтында жариялады, бірақ Моррисон оның әкелігін жоққа шығарды. Лидің ұлы 2011 жылдың қаңтарында қант диабетінің асқынуларынан қайтыс болды, ал Ли 2011 жылдың қазан айында жұтқыншақ рагынан көз жұмды. Моррисонның әкесі 1988 жылы, ал анасы Вайолет 2016 жылы қайтыс болды.

Morrison lived in Belfast from birth until 1964, when he moved to London with the rock group Them. Three years later, he moved to New York after signing with Bang Records. Facing deportation due to visa problems, he managed to stay in the US when his American girlfriend Janet (Planet) Rigsbee, who had a son named Peter from a previous relationship, agreed to marry him. Once married, Morrison and his wife moved to Cambridge, Massachusetts, where he found work performing in local clubs. The couple had one daughter in 1970, Shana Morrison, who has become a singer songwriter. Morrison and his family moved around America, living in Boston; Woodstock, New York; and a hilltop home in Fairfax, California. His wife appeared on the cover of the album Tupelo Honey. They divorced in 1973. Morrison moved back to the UK in the late 1970s, first settling in London's Notting Hill Gate area. Later, he moved to Bath, where he purchased the Wool Hall studio in January 1994. He also has a home in the Irish seaside village of Dalkey near Dublin, where legal actions were taken against Morrison by two neighbours who objected to Morrison attempting to widen his driveway. The case was taken to court in 2001, with the initial rulings going against Morrison. Morrison pursued the matter all the way to the Irish Supreme Court, but his appeal was denied. A separate case in 2010, in which Morrison's then wife Michelle took legal action against a different neighbour, who was building a balcony that she felt would overlook the Morrison home and intrude on their privacy, was withdrawn in 2015. Morrison met Irish socialite Michelle Rocca in the summer of 1992, and they often featured in the Dublin gossip columns, an unusual event for the reclusive Morrison. Rocca also appeared on one of his album covers, Days Like This. The couple married and have two children; a daughter was born in February 2006 and a son in August 2007. According to a statement posted on his website, they were divorced in March 2018. In December 2009, Morrison's tour manager Gigi Lee gave birth to a son, who she asserted was Morrison's and named after him. Lee announced the birth of the child on Morrison's official website, but Morrison denied paternity. Lee's son died in January 2011 from complications of diabetes, and Lee died soon after from throat cancer in October 2011. Morrison's father died in 1988, and his mother, Violet, died in 2016.

Дін және руханилық

Моррисон және оның отбасы Шығыс Белфастта орналасқан Ирландия шіркеуінің Англикан қауымы – Сент-Донард шіркеуімен байланыста болған. "Соғыс кезінде" бұл аймақ "күшті протестанттық" деп сипатталды, бірақ Моррисонның ата-анасы әрқашан бостандық ойлы адамдар болды, оның әкесі өзін атеист деп ашық айтқан, ал анасы бір кезде Ехоба куәгерлерімен байланыста болған. Ван Моррисон 1980 жылдардың басында Саентологиямен байланысты болды және тіпті оның негізін қалаушысы Л. Рон Хаббардқа бір әнінде алғыс айтқан. Кейіннен ол дінге күмәнмен қарады, былай деді: "Мен оған 10 футтық полюспен де тимес едім". Ол сондай-ақ руханилықты діннен ажыратудың маңызды екенін айтты: "Руханилық – бір нәрсе, ал дін – сіз білесіз бе, сорпадан бастап жаңғаққа дейін кез келген нәрсені білдіре алады. Бірақ көбінесе ол ұйымды білдіреді, сондықтан мен бұл сөзді жиі қолданбаймын, себебі оның мәні осы. Ол осы шіркеуді немесе сол шіркеуді білдіреді, бірақ руханилық басқаша, себебі ол жеке адамға қатысты".

Қиындықтар

Моррисон Түнгі Ирландияны "Тәуекелдер" басталғанға дейін тастап кетті және қақтығыстан алшақтап жүрді, бірақ кейін протестанттар мен католиктердің татуласуын "қалады" деді. 1972 жылы ол Дублин қаласындағы Spotlight журналына берген сұхбатында: "Мен, әрине, ирландпын. Белфастқа қайта оралуды қаламаймын. Айналадағы кемсітушілікке байланысты мен оны сағынбаймын. Біз бәріміз бірдейміз және болып жатқан жағдайдың өте қайғылы екенін ойлаймын. Бірақ Ирландияда үй сатып алып, әр жыл сайын бірнеше айды сонда өткізгім келеді" деді.