Кіріспе

Вице-адмирал сэр Гилберт Оуэн Стивенсон (13 ақпан 1878 – 27 мамыр 1972) – Корольдік теңіз күштерінің жоғары шенді офицері, Бірінші дүниежүзілік соғыста суасты қайықтарына қарсы күрестің пионері және Екінші дүниежүзілік соғыстағы маңызды теңіз оқу орталығының командирі ретінде ең белгілі.

Ерте өмір және мансап

Стивенсон 1878 жылғы 13 ақпанда Лондонда дүниеге келген. Оның әкесі үнді саудасында саудагер болған. Стивенсон 1892 жылы он төрт жасында Корольдік теңіз флотына оқуға түсті, Корольдік теңіз колледжіне, Дартмутқа барып білім алды. Мичман ретінде ол «Форте» кемесіне жіберілді және 1897 жылы Бениндегі жазалау экспедициясына қатысты. 1898 жылғы 15 маусымда подпоручик болып жоғарылатылғаннан кейін ол бірінші эсминец флотилиясына барды. 1900 жылдың ақпан айында ол Жерорта теңізі флотының флагмандық кемесіне, тағайындалды және Мальтаға сапар кезінде «» кемесінде қызмет етті. Келесі жылы оған алғашқы командалық тапсырма берілді, ол торпедалық қайық, TB 90 болды. Стивенсон сол кездегі Жерорта теңізінің бас қолбасшысы адмирал сэр Джеки Фишерге жағымды әсер қалдырды. Нәтижесінде, 23 жастағы Стивенсонға эсминецтің командалығы берілді. Ол кейін Гринвичтегі Корольдік теңіз колледжінде торпеда курсын бітірді және Корольдік теңіз флотының торпеда мектебінің штабына жіберілді. Бұдан кейін крейсерлерде торпеда офицері болып тағайындалды және лейтенант-коммандер болып жоғарылатылғаннан кейін «» линкор кемесінде бірінші офицер болып қызмет етті. 1912 жылы коммандер болып тағайындалды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс және алғашқы зейнеткерлік

1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Стивенсон Әскери-теңіз министрлігінде, Теңіз барлау бөліміне тіркелген күйде болды. 1919 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Санкт-Михаил және Санкт-Джордж орденінің серігі атағын алды, Жерорта және Адриатика теңіздеріндегі қызметі үшін Грек Құтқарушы орденінің командирі орденімен марапатталды, сондай-ақ АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Ерекше қызмет медалін иеленді. Осы тәжірибелер Стивенсонды соғыстан кейінгі алғашқы лауазымына – Әскери-теңіз министрлігінің суастына қарсы күрес бөлімінің директоры қызметіне жеткізді. Ол көптеген әріптес офицерлерінің консервативті көзқарасын байқады және жаңа тәсілдерді қабылдату үшін күресті. 1921 жылы ол бұл лауазымнан кетіп, крейсерді, ал 1923 жылы – жауынгерлік кемені басқарды, онда жас Луи Маунтбеттен оның кіші офицерлерінің бірі болды. Содан кейін сол жылы зейнеткерлікке шығып, контр-адмирал шеніне көтерілді. 1930 жылы Бат орденінің серігі атағын алды. Ол сонымен қатар Гэмпширдегі үйінің жанындағы ұлдар клубын басқарды, онда жігіттер оның қалың сақалды бетін әйгілі шаруашылық тазалау құралын жарнамалау үшін қолданылатын суретке ұқсас деп ойлағандықтан оны «Монки Бренд» деп атады. Бірден суға лақтырып жіберді. Стивенсон оның шапшаң қимылы үшін мақтағаннан кейін, бірақ алтын тоқылған шапанын қайтаруды қалағаннан кейін, ол шапқыштың енді суға түскен адам екенін айтты және стажер оны қайтару үшін суға секіруі керек болды. Стивенсон өте қатал талапкер ретінде танымал болды, кеме шығуға рұқсат берілместен бұрын офицерлер ауыстырылды (кейде тіпті командирлер де қызметтен босатылды). Дегенмен, ол өзінің стандарттарына сай келгендерге өте жақсы қарым-қатынас жасады. Оқушылар оны «Тоберморидің қорқынышы» және «Маймыл» деп атап, ұнатпаса да, Атлантика шайқасының талаптарын орындай алатын қабілетті теңізшілер даярлағаны үшін Стивенсонге үлкен құрмет көрсетілді. Сондықтан, Стивенсон соғыста одақтастардың жеңісіне ықпал еткен факторлардың бірі деп есептеледі. 1943 жылғы туған күніне орай Ұлыбритания империясы орденінің кавалер-командующийы атағын алды, содан кейін Норвегия Корольдік Сент-Олаф орденінің жұлдызымен марапатталды. 1945 жылы екінші рет зейнетке шықты, суастына қарсы шайқас жеңіске жетті. Бірақ 1968 жылы тағы 7 адаммен бірге қызметтен кетті. Оның есімі 1962 жылы The Times газетінде жарияланған толық беттік жарнамада Ұлттық қоғамның демеушісі ретінде тізілген. Стивенсон 1972 жылдың 27 мамырында Сафрон Уолден қаласында 94 жасында қайтыс болды.