Кіріспе

Уильям Уэйд Дадли (27 тамыз 1842 – 15 желтоқсан 1909) – американдық заңгер, саясаткер және Азамат соғысында Союз армиясының офицері. Джеймс А. Гарфилд пен Честер А. Артур президенттер кезінде ол АҚШ Зейнетақы комиссары қызметін атқарды, сондай-ақ Республикалық Ұлттық Комитеттің қазынашысы болды. Ол Гетисбург шайқасында жарақат алып, аяғынан айырылды.

Ерте өмір

Уильям Уэйд Дадли Вермонт штатының Уэзерсфилд Боу қаласында дүниеге келді. Ол – кеңінен қайта басылған уағыздарымен белгілі конгрегациялық пастор Джон Дадлидің ұлы. Уэйд Йель семинариясын бітірген, бір кездері чоктоу индейлеріне миссионер болып, 1639 жылы Коннектикут штатының Гилфорд қаласына алғашқы қоныс аударушылардың бірі болған Уильям Дадлидің ұрпағы еді. Дадлидің анасы – Әбигейл Уэйд, революциялық соғыс кезінде генерал Джордж Вашингтонның штаб офицері болған полковник Натаниел Уэйдтің немересі.

Азамат соғысы және одан кейінгі кезеңдер

Вермонттағы Данвиллдегі Филлипс академиясында және Коннектикут штатының Нью-Хейвендегі Рассел әскери академиясында оқығаннан кейін, ол Америка Азамат соғысында Ричмонд Сити Грейс еріктілерінің капитаны ретінде Одақ армиясына қосылды. Дадлидің ротасы Потомак армиясының әйгілі Темір бригадасының 19-шы Индиана ерікті полкіне қосылды. 19 жасында Антиэтам шайқасында лейтенант-полковник Алоис О. Бахман қаза болғаннан кейін полкке басшылық етті. Шайқас аяқталғаннан кейін Дадли тез арада майор (18 қыркүйек 1862 ж.), содан кейін подполковник (6 қазан 1862 ж.) болып тағайындалды. Геттисбург шайқасында адамдарының 79 пайызын жоғалтқаннан кейін және оң аяғы шайқас даласында ампутацияланғаннан кейін, ол армия инспекторы, әскери судья және Ардагерлер резервтік корпусының капитаны болып қызмет етті. Шайқастағы батылдығы үшін 1865 жылдың 13 наурызында еріктілердің бригадир генералынің құрметті шенімен марапатталды. Соғыс аяқталғаннан кейін 1870 жылы азаматтық заңгер, 1879 жылы Индиана штатының АҚШ маршалы, ал 1881 жылы президенттер Джеймс Гарфилд пен Честер А. Артурдың тағайындауымен зейнетақы комиссары болды. 1888 жылы Республикалық Ұлттық Комитеттің қазынашысы болып тағайындалды. 1887 жылы заңгерлікпен айналысуға қайта оралды.

1888 жылғы сайлаудағы дау

1888 жылы Республикалық Ұлттық Комитеттің қазынашысы болып тағайындалған Дадли 1888 жылғы сайлауға және соңғы онжылдықтардағы ең қарқынды саяси науқандардың біріне қатысты. Индиана штатында Демократтардың қолдауындағы президент Гровер Кливленд пен Республикалық үміткер Бенджамин Харрисон арасындағы бәсеке қызып кеткен. Бұл қызмет оны тікелей штаттық саясатқа араластырмаса да, Дадли Индиана штатының округтік төрағаларына айналым хат жазып, оларға: «Бес адамнан топтар құрыңыз, әр топқа сенімді, қажетті қаражаты бар адамды жетекші етіп тағайындаңыз, және олардың ешкім қашып кетпеуіне және барлығы біздің тізімімізге дауыс беруіне жауапты екенін қадағалаңыз» деп тапсырма берді, сондай-ақ бұл үшін жеткілікті қаржы бөлеміз деп уәде берді. Өкінішке орай, демократтар бұл хатты қолға түсіріп, науқанның соңғы күндері жүздеген мың данасын таратты. Дадлидің жағымсыз беделіне байланысты, көптеген адамдар оның жоққа шығаруын сендіргісі келмеді. «Бес адамнан топтар» құруға жасалған шабуыл және ізгі ниетті генерал Бенджамин Харрисон сайлауды сатып алуға тырысып жатыр деген ұсыныс демократтардың науқанына серпін берді және партиялар басып шығарған бюллетеньдерді құпия «Австралиялық бюллетеньмен» алмастыру жөніндегі жалғазы ұлттық қозғалысты күшейтті. Нәтижеде, Бенджамин Харрисонның сайлаушылар дауысы Кливлендтің дауысынан басып өтіп, сайлауда жеңіске жетті. Алайда, Дадлидің беделі түгелдей құлдырап, ол кейін зейнетке шықты.

Жеке өмір және өлім

Уэйд 1864 жылы алғашқы әйелі Тереза Фискеге үйленді, және олардың төрт баласы болды. 1897 жылы әйелі қайтыс болғаннан кейін ол Нэнни А. Робинсонға үйленді, олар Дадли қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді. Ол 1949 жылы қайтыс болды. 1909 жылдың 15 желтоқсанында Уильям Уэйд Дадли Вашингтон қаласында табиғи себептерден қайтыс болды және бірнеше күннен кейін Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.