Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Букиднондағы муниципалитет, Филиппин.
Municipality in Bukidnon, Philippines
Кадингилан, ресми түрде Кадингилан муниципалитеті (;) – Филиппиннің Букидно провинциясындағы 3-ші сыныптағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 33 735 адамды құрайды.
Kadingilan, officially the Municipality of Kadingilan (; ), is a 3rd class municipality in the province of Bukidnon, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 33,735 people.
Мәдениет тарихы
Бұрынғы заманда Дату Мандаганаса есімді бір тайпаның басшысы болған. Ол тайпасының мекені ретінде екі өзеннің арасындағы жерді іздеп, Кампонгты таңдады. Олар Инияван және Пиналпалан өзендері арасындағы кең алқапты тауып, оны өздерінің аймағы деп белгіледі. Уақыт өте келе, жергілікті сөздердің "қадиай" ("біздікі") және "матингилан" ("уақытша") деген сөздері бұрмаланып, бұл жерге Кадингилан деген ат берілді. Кадингиланның өсіп-дамуы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін басталды. Елінің түкпір-түкпірінен келген қоныс аударушылар оның құнарлы жерлеріне ағылып келді. Алғашқы тұрғындары Себуано, Бохолано, Уарай және Игороттар/Ифугао тайпаларымен бірте-бірте ауыстырылды. Алғашқы тұрғындарды думагаттардың (христиандарды білдіретін жалпы атау) көптеп келуі ығыстырды.
During the earlier times, there was a certain ethnic group headed by its chieftain named Datu Mandaganasa. He was then looking for a place located between two rivers as the possible home for his tribe, Kampong. They found vast tracts of land located between the Iniawan and Pinalpalan Rivers and decided to make the place as their territorial domain. As time passed by, the place got its name, Kadingilan from the corrupted native words Kadiay (which means "ours") and Matingilan (which means "temporary"). The growth and development of Kadingilan began after World War II. Migrants from all over the country flocked into its fertile lands. The original occupants were slowly replaced by Cebuanos, Boholanos, Warays and Igorots/Ifugaos. The original inhabitants were eventually eased out by the influx of incoming Dumagats (a general term used for Christians).
География
Кадингилан 7° 20’ 31” солтүстік бойлық және 124° 49’ мен 125° 2’ аралығындағы шығыс ендікте орналасқан. Кадингилан Букиднон провинциясының оңтүстік-батыс шекарасында жатыр. Солтүстік жағынан Дон Карлос муниципалитетімен, солтүстік-шығысынан Данкаган муниципалитетімен, шығысынан Кибаве муниципалитетімен, оңтүстік-шығысынан Дамулог муниципалитетімен, оңтүстік және оңтүстік-батысынан Солтүстік Котабато провинциясымен, батысынан Ланао-дель-Сур провинциясымен және солтүстік-батысынан Пангантукан муниципалитетімен шектеседі.
Kadingilan lies within grid coordinates from 7O 20’ 31” north longitude and from 124O 49’ to 125O 2’ east latitude. Kadingilan is located along the south western border of the province of Bukidnon. It is bounded on the north by the municipality of Don Carlos; north east by the municipality of Dancagan; east by the municipality of Kibawe; southeast by the municipality of Damulog and on the south and south west by the province of North Cotabato and on the west by the province of Lanao del Sur and north west by the municipality of Pangantucan.
Барангай
Кадингилан саяси тұрғыдан 17 барангайға бөлінген. Әр барангай пуроктардан тұрады, ал кейбіреулерінде сайтолар да бар.
Kadingilan is politically subdivided into 17 barangays. Each barangay consists of puroks while some have sitios.
Топография
Муниципалитеттің топографиясы құлпыраған, төбелі және таулы аймақтармен сипатталады. Бұл төбелер мен тауларды өзендер мен арналар кесіп өтеді, мысалы, шығыс бөлігіндегі Мулета өзені Дамулог, Данкаган және Кибаве муниципалитеттерімен ортақ табиғи шекара қызметін атқарады. Оңтүстік бөлігіндегі Маридугао және Киданггин өзендері Кадингиланды Пангантукан муниципалитетінен және Ланао-дель-Сур провинциясынан бөліп тұрады.
The topography of the municipality is characterized as rugged terrain with rolling, hilly and mountainous portions. These hills and mountains are dissected by rivers and creeks, such as the Muleta River on the eastern part which serves as the common natural boundary with the municipalities of Damulog, Dancagan and Kibawe. The Maridugao and Kidanggin Rivers at the southern portion separates Kadingilan from the municipality of Pangantucan and the province of Lanao del Sur.
Климат
Муниципалитеттің климаты C типіндегі агроклиматтық аймаққа жатады. Бұл аймақ ең кеңірек және провинцияның қазіргі және болашаққа арналған ауыл шаруашылығы жерлерінің көп бөлігін қамтиды. Жауын-шашынның салыстырмалы түрде аз болуы Букиднонның шығыс жағындағы таулы жолақтың жаңбыр көлеңкесі әсерінен туындайды. Провинцияның оңтүстік бөлігіндегі жауын-шашын таралуы, көршілес төбелер мен тау тізбектерінің болуына байланысты өзгеріп отыруы мүмкін. Ең көп жауын-шашын мамырдан қыркүйекке дейінгі аралықта жауады.
The climate of the municipality belongs to type C agro climatic zone. This zone is the most extensive and covers most of the present and potential agricultural area in the province. Relatively low rainfall is due to rain shadow effect of the mountainous belt on the eastern side of Bukidnon. Rainfall distribution is likely to vary in the southern part of the province because of the presence of adjoining hills and mountain ranges. The heaviest rainfall occurs during the months of May to September.
Биіктігі
Жалпы жер аумағының 52 пайызы теңіз деңгейінен 300–400 метр биіктікте, ал 40 пайызы 0–30 метр биіктікте. 500 метрден жоғары биіктікте тек жүз елу гектар жер ғана бар, және олардың көп бөлігі Паяо және Матампай төбелерінде орналасқан.
About fifty two percent of the total land area has an elevation of 300–400 meters above sea level while forty percent is between 0–30 m. asl. Only hundred fifty hectares are within the elevation of 500 meters and above and these are mostly found within the Payao and Matampay hills.
Қиғаштық
Муниципалитеттің жалпы жер аумағының 26 пайызы 18-30% көлбеулікті құрайды, бұл аласа төбелі немесе төбелі деп сипатталады. Бұл аймақтар Кабадианган және Мабухай барангайларындағы орман шаруашылығы жерлері болып саналады. 24 пайызы 3-8% көлбеуліктің санатына жатады, бұл көлбеуден толқындыға дейін сипатталады. Жалпы 2,628 гектар жердің шамамен 15 пайызы ғана 0-3% көлбеулік диапазонына (тегіс немесе аздап көлбеу) кіреді, бұл барлық бөлінетін және пайдаланылатын жерлердің отыз алты пайызынан астамын құрайды.
Twenty six percent of the total land area of the municipality has slope of 18 30% which is described as rolling to hilly. These are areas classified as timberland within the barangays of Cabadiangan and Mabuhay. Twenty four percent has a slope category of 3 8%, characterized as sloping to undulating. Only about fifteen percent or a total of 2,628 hectares fall under the slope range of 0 3% (level to gently sloping covering more than thirty six percent of the total alienable and disposable lands.
Топырақ
Кадингиланның топырағы негізінен Кидапаван балшығынан тұрады. Оның түсі ашық қоңырдан қара қоңырға дейін өзгереді, құрғақ кезде қатты, ал ылғалды және сулы болғанда пластикалық және жабысқақ болады. Топырақта органикалық заттардың мөлшері орташа деңгейде.
The soil type of Kadingilan is predominantly Kidapawan clay. It is characterized as light brown to dark brown in color, hard when dry; plastic and sticky when moist and wet and has fair organic matter content.
Дренаж/Гидрология
Дренаждың екі түрі анықталған: ішкі және сыртқы. Алғашқысы негізінен топырақ құрамына байланысты, ол топырақ профиліндегі артық судың кетірілуі. Екіншісі беткей мен физиографиялық орналасуына байланысты, жер бетіндегі судың кетірілуіне қатысты. Әдетте, топырақ сыртқы дренаж жағынан нашар болса, ішкі дренаж жағынан да нашар болады. Жалпы алғанда, Кадингилан топырақтары сияқты, жоталық жерлердің барлығы физиографиялық орналасуы бойынша ішкі және сыртқы дренаж жағынан жақсы су өткізгіш. Маридугао өзенінің суару жобасы Барой, Побласьон, Сибонга, Кибогток, Сальвасьон, Малиноа, Хусаян және Пайас ауылдарының бір бөлігін қамтитын 6000 гектар күріш егістігін суаруды жоспарлап отыр.
There are two type of drainage identified: internal and external. The former is mainly influenced by soil texture which is the removal of excess water within the soil profile. The latter is influenced by slope and physiographic position, refers to the removal of surface water. Usually when a soil is poorly drained externally, it is also poorly drained internally. Generally, all upland soils like the Kadingilan soils, on the account of their physiographic position are well drained internally and externally. The proposed Maridugao River Irrigation Project, is projected to irrigate 6,000 hectares of ricefields covering the barangays of Baroy, Poblacion, Sibonga, Kibogtok, Salvacion, Malinao, Husayan and portion of Pay as.
Минералды ресурстар
Муниципалитет вулкандық шөгінді және метаморфтық тау жыныстарынан тұрады. Бір анықталған тас түрі - әк тас (арқан/сызықты әк тас, N, Ls) – ашық кремі түсті немесе кремі түсті, жартылай бөлшекті, карбонатты құрамды, оның ішінде рифтік әк тас, биокластикалық әк тас және калькасенит кіреді. Екінші түрі – ашық қоңыр және сұр түсті құмтас және тақта тас (N1), қалың трансгрессиялық теңіз шөгінділері, көбінесе балшық тас және тақта тас қабаттары араласқан массивті құмтас қабаттарынан тұрады.
The municipality has volcanic sedimentary and metamorphic rock origin. One identified rock type is limestone (cord/line limestone, N,Ls) characterized as light cream to cream in color, partly fragmental, calcareous formation including reef limestone, bio clastic limestone and calcasenite. The other type is sandstone and shale (N1) which is light brown and gray in color, thick transgressive marine deposits, and largely massive sandstone layers imbedded with siltstone and shale strata.
Демография
2020 жылғы санақта Кадингиланның халқы 33 735 адамды құрады, халық тығыздығы .
In the 2020 census, the population of Kadingilan was 33,735 people, with a density of .
Халық санының өсуі
1975-1980 жылдар аралығында халық саны 3,98%-ға өсті. Бірақ, келесі 10 жыл ішінде халық өсімі тек 1,48%-ты құрады, себебі бейбітшілік пен қоғамдық тәртіптің бұзылуы көші-қонға себеп болды. 1995 жылғы халық санауы 1,76 пайыздық өсімді көрсетті, бұл 1990 жылғы санаудан сәл жоғары. 1995 жылғы мәліметтер сонымен қатар Барой, Матампай, Пинаманггуан және Сан-Андрес ауылдарында халық санының азайғанын көрсетті. Бұл жағдай адамдардың жақсы мүмкіндіктер іздеп қалаларға қоныс аударуына байланысты болды.
The period from 1975 to 1980 had a population growth of 3.98%. However, the next 10 years registered a population growth on only 1.48% due to disturbances of peace and order which caused out migration. The 1995 census showed a growth rate of 1.76 percent, slightly higher than the 1990 count. The 1995 data also showed that four barangays Baroy, Matampay, Pinamangguan and San Andres experienced a decrease in population. This was due to migration of people to urban areas in search of better opportunities.
Халық тығыздығы
Кадингиланның халық тығыздығы 1995 жылғы халық санағы бойынша бір шаршы километрге 147 адамды құрады. Бұл 1990 жылғы санақпен салыстырғанда 8,16 пайыздық шамалы өсімді көрсетті, онда бір шаршы километрге 135 адамдан келген еді. Облыстың көп бөлігі сияқты, Побласион ең тығыз қоныстанған бараңгай болып табылады. 1995 жылғы санақ нәтижесінде Побласионның халық тығыздығы бір шаршы километрге 598 адамға жететіні, немесе шамамен әр гектар жерге 6 адамнан келетіні анықталды. Малинао және Кибалагон бараңгайларының халық тығыздығы гектарына 3 адамға жуық. Ал ең сирек қоныстанған бараңгай – Матампай, онда бір шаршы километрге шамамен 86 адам немесе бір гектар жерге 1 адамнан келген.
The population density of Kadingilan stood at 147 person per square kilometer in the 1995 census of population. This manifested a slight increase of 8.16 percent over that of the 1990 count which was pegged at 135 persons per square kilometer. Like most other parts of the province, the Poblacion is the most densely populated barangay. The 1995 count revealed the population density of the Poblacion at 598 persons per square kilometer or roughly 6 persons for every hectare of land. Barangays Malinao and Kibalagon followed with a population density of nearly 3 persons per hectare. The most sparsely populated barangay on the other hand is Matampay with only about 86 persons per square kilometer or only about 1 person per one hectare of land.
Тілдер
Кадингилан муниципалитетінде тұратын халықтың этникалық құрамы алуан түрлі. Осыған қарамастан, халықтың шамамен 83 пайызы Себуано тілінде сөйлейді, ол әлі де басым тіл болып табылады. Бохол аралына тән Бохолано тілінде халықтың шамамен 8 пайызы сөйлейді. 1995 жылғы халық санауы бойынша, Кадингилан халқының шамамен 5 пайызы манобо тілінде сөйлейді, ол лумадтардың тілі болып табылады.
The people living in the municipality of Kadingilan are of diverse ethnic origins. Despite the situation, the Cebuano language is still generally the main language spoken by nearly 83 percent of the population. Boholano a language native to the island of Bohol is also spoken by about 8 percent of the total population. It can also be observed that Manobo a language spoken by the lumads is used by nearly 5 percent of Kadingilan's population as of the 1995 census.
Еңбекке қабілетті халық
Жұмыс күші болжамы Жұмыс күшінің сипаттамасын пайдалану арқылы есептелді. Пайыздық үлес тарату арқылы 15 жасқа толған және одан үлкен отбасы халқының саны шамамен 19 395 адамды құрайтыны, бұл жалпы халықтың 57,24 пайызын білдіреді. Олардың шамамен 14 954-і табысқа қабілетті жұмыстармен айналысады, бұл жұмыс күшіндегі жұмыссыздарға қолдау көрсетеді, олардың саны 2 525 адамға бағаланады. Бұдан әрі, осы халықтың бір бөлігі сондай-ақ тәуелді халыққа және осы жас тобына (15 жасқа толған және одан үлкен) жататын, бірақ жұмыс күшіне қатыспайтын адамдарға да қолдау көрсетуі күтілуде.
Projected labor Force was derived using the Labor Force Profile. Using the percentage share allocation it was derived that the household population 15 years old and over will be at about 19,395 constituting 57.24 percent of the total population. About 14,954 of these is estimated to be gainfully employed providing support to the unemployed population in the labor force which is estimated at 2,525. Further, the same population is also expected to provide the same support to the depended population and those which belong to the same age group (15 years and over) but are not in the labor force.