Кіріспе
Баучи (бұрын Якоба) – Нигерияның солтүстік-шығысындағы қала, Баучи штатының әкімшілік орталығы, сол штаттың Баучи жергілікті басқару аймағы және дәстүрлі Баучи әмірлігінің орталығы. Қала Жос үстіртінің солтүстік жиегінде, 616 метр биіктікте орналасқан. Жергілікті басқару аймағының аумағы 3,687 км² және 2006 жылы халқы 493,810 адамды құрады. Баучи қаласы Баучи штатының жиырма жергілікті басқару аймағының бірі: Баучи, Тафава Балева, Дасс, Торо, Богоро, Нинги, Варджи, Ганжува, Кирфи, Алкалери, Даразо, Мисау, Гиаде, Шира, Джамаре, Катагум, Итас/Гадау, Заки, Гамава және Дамбан.
Bauchi (earlier Yakoba) is a city in northeast Nigeria, the Administrative center of Bauchi State, of the Bauchi Local Government Area within that State, and of the traditional Bauchi Emirate. It is located on the northern edge of the Jos Plateau, at an elevation of 616 m. The Local Government Area covers an area of 3,687 km2 and had a population of 493,810 in 2006. Bauchi City is among the twenty Local Government Areas of Bauchi state:
Bauchi, Tafawa Balewa, Dass, Toro, Bogoro, Ningi, Warji, Ganjuwa, Kirfi, Alkaleri, Darazo, Misau, Giade, Shira, Jamaare, Katagum, Itas/Gadau, Zaki, Gamawa and Damban.
Тарих
Эмиратты 1800–10 жылдары шейх Усман дан Фодионың қолбасшыларының бірі – Якубу құрды. Якубу негізінен мұсылман емес халықтар қоныстанған, ағаштары сирек саванна аймағын (Баучидің жоғары жазықтарын) жаулап алды. Сәтті әскери науқандардан кейін, ол 1809 жылы Баучи қаласын құрды. Якубу қаланың қабырғаларын тұрғызды, олардың шеңбері 6,5 миль (10,5 км) құрайды. Ол Сокото империясының Фула емес ту ұстаушысының жалғыз өкілі болды. Атауы Бауше есімді аңшыдан шыққан, ол Якубқа қаласын Варинье тауының батысына салмаққа кеңес берген. Якуб бұл кеңеске риза болып, қаласын аңшының құрметіне атауға уәде берді. Оның ұлы және мұрагері, эмир Ибрагим ибн Якубу билігі кезінде бірнеше бағынышты халықтар сәтті көтеріліс жасады. 1877 жылы эмир Усман астананы Раутаға (35 миль солтүстік-батысқа) көшірді, бірақ 1902 жылы британдықтар қаланы басып алып, эмир Умаруды тақтан түсіргеннен кейін Баучи қайтадан әмірліктің бас кеңсесіне айналды. Қала 1904 жылдан 1911 жылға дейін және 1917 жылдан 1924 жылға дейін провинцияның астанасы болды. 1926 жылы Баучи провинциясының орталығына, ал 1976 жылы жаңа құрылған Баучи штатының астанасына айналды. Абубакар Тафава Балева қалада жерленген, ал Янкари ұлттық паркі штаттың астанасынан 110 км қашықтықта орналасқан. Қала Порт-Харкорт – Майдугури теміржол желісінде жатыр. Баучи мемлекеттік кітапханалық кеңесі 1976 жылы құрылды. 1961 жылы теміржолдың салынуымен Баучи жеміс-жидектер (арахис) және мақта жинау орталығы, сондай-ақ сорго, тары, бұршақ, жүгері (макузи), маниок және көкөністер, ірі қара мал, ешкі және қой саудасының ірі орталығы ретінде өркендеді. Мақта тоқу, бояу, былғары өңдеу және ұсталық – дәстүрлі кәсіптер. Қаланың өнеркәсіптеріне асбест зауыты және ет өнімдерін өңдеу орны кіреді. Абубакар Тафава Балева университеті (1980; бастапқыда Федералды технология университеті деп аталды) және федералды политехникалық колледж қалада орналасқан. Халық саны (2006) жергілікті басқару ауданы – 493 810; (2016 жылғы бағалау бойынша) – 415 000.
Көлік
Баучи қаласына бастапқыда 762 мм енді тарамдық жеңіл темір жол қызмет көрсеткен, бірақ кейіннен ол 1067 мм стандартты енге ауыстырылды. 2014 жылдың тамызына дейін Баучи қаласында Баучи әуежайы орналасқан еді. Содан кейін жоспарлы әуе тасымалдау Баучидің солтүстігінде, Дурум ауылының жанында салынып біткен Сэр Абубакар Тафава Балева атындағы халықаралық әуежайына көшірілді.
Климат
Баучиде құрғақ маусым жыл бойы жарым-жартылай бұлтты және ыстық болады, ал жаңбырлы маусым ауыр және бұлтты келеді. Жылдық орташа температура 57-ден 100 градусқа дейін өзгереді, кейде 51 градустан төмен немесе 104 градустан жоғары болады. Туристік бағалау бойынша, Баучиге жылы ауа-райында демалу үшін ең қолайлы уақыт желтоқсанның басынан ақпанның басына дейін.
Білім
Баучи штаты Нигериядағы білім берудің дамыған орталықтарының бірі. Мұнда көптеген мемлекеттік және жекеменшік білім беру мекемелері бар. Олардың ішінде штатқа тиесілі университеттер де, Нигерия Федералдық үкіметіне тиесілі университеттер де бар. Штатта политехникалық институттар, жекелеген техникалық оқу орындары, педагогикалық колледждер, денсаулық сақтау технологиялары институттары, орта және бастауыш мектептер де бар.
polytechnics, monothecnic, colleges of education, health technology institutions, secondary schools and primary schools.