Кіріспе

Жапониядағы теміржол желісі

Собу негізгі желісі (総武本線) – Жапониядағы Шығыс Жапония теміржол компаниясы (JR East) басқаратын жапондық теміржол желісі. Ол Токионы Чиба префектурасының шығыс жағалауымен байланыстырып, Фунабаси, Чиба және Чоши қалалары арқылы өтеді. Оның атауы қызмет көрсететін аймақтың ежелгі провинцияларынан шыққан: Мусаси (武蔵国), Шимоса (下総国) және Казуса (上総国). Оның ресми түсі – теңіз көгі.

Анықтама

Формальды түрде Собу магистралі Токиодан басталып Чибаға дейінгі жолды білдіреді. Алайда, бейресми түрде, Чибада жолдың сипаты өзгереді. Чибаның батысындағы көбірек қалаланған бөлік бейресми, бірақ көпте қолданылатын "Собу желісі" (総武線) деп аталады, онда "магистраль" сөзі қолданылмайды. "Магистраль" дегені, халық арасында қолданылуында, Чибаның шығысындағы ауылдық бөлікті білдіреді. Жол карталары, станциялардағы, пойыз ішіндегі белгілер және дауыстық хабарламалар осы айырмашылықты сақтайды: шығыс ауылдық бөлігі үшін "магистраль" сөзімен; батыс, жиі қозғалыс болатын аймақ үшін "магистраль" сөзісіз.

Чибаның шығысындағы қызметтер (Чиба - Чоши)

Чибаның шығысындағы Чибадан Чошиге дейінгі бөлік әдетте Собу магистралі (総武本線) деп аталады. Аталған Собу жылдам желісінің транзиттік пойыздары Негізгі желіде Сакура немесе Наруто станцияларында аяқталады, немесе Сакурадан кейін Нарита желісі арқылы Нарита әуежайына немесе Касима Дзингуға барады. Бұдан басқа, Чибадан Чошиге дейінгі барлық учаскеде аймақтық пойыздар да қатынайды.

Жеке құрылыс

Бастапқыда желі жеке компания Собу темір жолы (総武鉄道) арқылы салынды. 1894 жылғы 20 шілдеде Ичикава мен Сакура арасында алғашқы учаскелері ашылды және Токио қаласына дейін созылды. Сол жылдың желтоқсан айында Хонджо (本所, қазіргі) ашылды, ал 1904 жылы Сумида өзенінің шығыс жағалауында Рёгокубаши (両国橋, қазіргі) осы желінің терминалына айналды. Батысқа қарай, Токио қаласына, жолаушылар трамваймен, ал жүктер кемелермен тасымалданды. Сахарадан шығысқа қарай бұл желі 1897 жылы тағы бір аялдама – Чошиге жетті.

Ұлттықлендіру

Желі 1907 жылы Темір жолды ұлттандыру заңына сәйкес ұлттандырылды және келесі жылы Риогокубашиден Чибаға дейін екі рельстік болып жаңартылды. Жапон Ұлттық темір жолының (JNR) ізашары Токио ішіндегі басқа желілермен байланысуды жоспарлаған. 1932 жылы Очаномидзуден Рёгокуға жаңа жолаушылар желісі ашылды (бастапқы терминалдан бөлек жаңа платформамен), сондай-ақ, электр пойыздарының (ЕМU) үнемі жүрісі іске қосылды. 1935 жылы Чибаға дейін электрлендіру аяқталды, содан бері Чуо желісінен жергілікті пойыздар үздіксіз қатынайды. Бірақ, бірнеше пойызды қоспағанда, бұл желіде жылдам қызмет көрсетілмеді, сондықтан жолаушылар жергілікті пойызды немесе оның бәсекелесі Кейсей электр темір жолын пайдалануға мәжбүр болды.

Токионың бомбалануы

1945 жылы 10 наурызда Токио бомбалау салдарынан 70 000–100 000 адам қаза тауып, желідегі станциялар қирады. 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы күндері Жапон императорлық армиясы АҚШ армиясының Кужукури жағажайына "Коронет операциясы" десанттық операциясын жүргізуге тырысады деп есептеді және Собу магистральдық желісіне әскерлерді ауыстырды.

Булы пойыздар

Чиба мен Чоши арасында, Чиба префектурасының ауылдық аймағында, жақында ғана бу локомотивтері пайдаланылып келді. Чошиден балық пен соя соусы негізгі тасымал тауарлары еді. Токио қаласының жақындығына байланысты, JNR 1958 жылға дейін Рёгокудан Чошиге жылдам және экспресс пойыздарды іске қоспады. JNR 1950-ші жылдардан бастап Рёгокудан жағалаудағы курорттарға туристік пойыздарды қатыратты.

Бес бағытты пайдалану

1960 жылдары JNR жолаушылар сұранысын күрт арттыру мақсатында бес бағыттық операцияны (五方面作戦, ) бастады және Токио станциясынан Чибаға жаңа жылдам желі салынатынына келісім берді. 1972 жылы Токиодан Кинсихоға жаңа жер асты желісі және Цуданумаға төрт жолды бөлім ашылды, ал оператор Токиодан Чибаға жиі жылдам қызметтер көрсетуді бастады. 1987 жылдан бастап бұл желіні Шығыс Жапония теміржол компаниясы (JR East) басқарады. 1990 жылы жағалауға жақын жерде Кейо желісі ашылды. Ол бастапқыда жүк тасымалы үшін салынған, бірақ кейіннен жолаушыларды тасымалдау үшін де пайдаланыла бастады.

Электрлендіруді одан әрі жалғастыру

Чибаның шығысында электрлендіру 1974 жылы Чоши қаласына жетті, ал 1975 жылдан бері «Limited Express Shiosai» пойзы Токионың жер асты станциясынан жүріп келеді. 1986 жылы, JNR жекешелендірілуге аздай қалғанда, Чошиден жүк тасымалы тоқтатылды, ал 1988 жылы Рёгоку терминалының платформалары жол тартушы пойздар үшін тоқтатылды. JR East 1991 жылы жаңа әуежай пойзы – «Нарита экспрессін» іске қосты. Чиба станциясының маңындағы қарқынды қала құрылысы осы учаскені жолаушылар тасымалы үшін, Чиба қаласы үшін және Үлкен Токио үшін маңызды етіп жасады.

Бұрынғы жалғау желілері

Шимоса Накаяма станциясы (Құрақ: Чуо Собу желісі) 1908-1918 жылдар аралығында Камагаяға дейін жұмыс істеген, тәтті картоп пен отын тасымалдауға салынған, бірақ 1911 жылдан бастап жолаушыларды да тасыған, адам күшімен жұмыс істейтін тарамдық желі. Ячимата станциясы 1917 жылы Нарита темір жолы компаниясы Санризукаға дейін желі ашты. 1928 жылы Тако желісінің (келесі жазбаны қараңыз) Санризука арқылы Юкайчибаға дейін ұзартылуымен байланысты, желі стандартты кеңдікке ауыстырылды. 1940 жылы желі жабылды. Юкайчиба станциясы Нарита темір жолы компаниясы 1928 және 1944 жылдар аралығында Тако желісін Наритаға дейін пайдаланды.