Кіріспе

Финн композиторы

Эркки Олави Салменхаара (12 наурыз 1941 – 19 наурыз 2002) – финн композиторы және музыка зерттеушісі.

Жеке өмір

Салменхаара Финляндияның Хельсинки қаласында дүниеге келген. 1961 жылы Аня Косоненге үйленген. Олардың екі ұлы болды, бірақ 1978 жылы ажырасып кетті. Салменхаара 2002 жылдың 19 наурызында Хельсинкиде қайтыс болды.

Мансап

Салменхара 1963 жылға дейін Сибелиус академиясында Юнас Кокконеннен композицияны оқыды, содан кейін Венада Гиорги Лигетиден білім алды. Салменхара кейін Хельсинки университетінде музыка ғылымы, эстетика және теориялық философияны оқыды және 1970 жылы композитор Лигетидің туындылары туралы докторлық диссертациясын қорғап, философия докторы ғылымын алды. Ол Хельсинки университетінде музыкологиядан лектор (1966–1975) және доцент (1975–2002) қызметін атқарды. Сонымен қатар, ол Финляндиядағы классикалық музыка туралы мақалалардың жетекші авторы болды. Бұған қоса, ол Фин композиторлары қоғамының (1974–1976) және Фин симфониялық оркестрлер қауымдастығының (1974–1978) төрағасы болды.

Шығармалары

Кокконенмен оқудан бұрын Салменхаара бірнеше тоналды шығармалар жазған, соның ішінде «Пианоға арналған 17 кішкентай пьеса» (1957–1960). 1960 жылдардың басында ол фин музыкалық жастарының модернистік тобымен байланыста болды. 1970 жылдардан бастап Салменхаараның шығармалары үш дыбысты мотивтерді жиі қайталаумен және гармонияның біртіндеп өзгеруімен сипаттала бастады. Бұл оның минимализм деп аталатын музыкалық бағытқа жақындығын көрсетсе де, Салменхаара бұл байланысты жоққа шығарды. Голландтық минималист композитор Симеон тен Холттың шығармалары сияқты, Салменхаараның осы кезеңдегі туындылары классикалық музыканың романтикалық дәуіріне тән музыкалық тілді пайдаланады, осы арқылы оның музыкасына еуропалық эстетиканы береді. Салменхаараның шығармаларына бірнеше симфониялық шығармалар, камералық музыка, хор музыкасы, жеке аспаптарға арналған әндер мен вокалдық өнерге арналған шығармалар кіреді. Ол сондай-ақ «Португалиялық әйел» атты бір опера жазды, ол 1976 жылдың ақпанында Суомен Канналлисооперда (Suomen Kansallisooppera) тұңғыш рет қойылды. Салменхаараның жарық көрген еңбектеріне музыка теориясы оқулығы, 20 ғасыр музыкасының тарихы, Лигетиге арналған монографиялар, Жан Сибелиустің «Тапиола» және Брамстың симфониялары туралы зерттемелер, Жан Сибелиус және Леви Мадетояның өмірбаяндары, сондай-ақ Фин композиторлар қоғамының тарихы кіреді. Ол Эрик В. Тавастстьернаның Сибелиус туралы толық өмірбаянына да үлес қосты. Оның ең маңызды әдеби еңбегі – романтика дәуірінен Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезеңді қамтитын төрт томдық фин музыкасы тарихына (1995–1996 жылдары жарық көрген) қосқан үлесі болды. Сонымен қатар, 1963 жылдан 1973 жылға дейін ол фин тіліндегі жетекші газет «Хельсингин Саномат» газетінде музыка сыншысы болып жұмыс істеді.

Таңдалған жазбалар

Музыкалық талдау, 1968 жыл. Гьёрги Лигетидің "Аппарациялар, атмосфералар, оқиғалар және реквием" шығармаларындағы музыкалық материал және оның өңделуі (диссертация), 1970 ж. Тапиола: Тапиола симфониялық поэмасы Сибелиус кешкі стилінің өкілі ретінде, 1970 жыл. Гармония: тональді музыкадағы гармониялық ойлау, 1970 жыл. Брамстың симфониялары туралы зерттемелер, 1979 жыл. Жан Сибелиус, 1984 жыл. Леви Мадетоя, 1987 жыл. Музыкаға саяхаттар: 1960–1990 жылдардағы таңдамал жазбалар, 1991 жыл. Финляндия музыкасының тарихы 1–3 томдық, 1995–1996 жылдар.