Кіріспе

Трансатлантикалық кеме тасымалы тобы. Халықаралық сауда теңіз компаниясы, бастапқыда Халықаралық навигация компаниясы, ХХ ғасырдың басында Дж. П. Морганның кеме тасымалы саудасын монополиялау әрекеті ретінде құрылған траст. IMM компаниясын American Line және Red Star Line компанияларының кеме тасымалы магнаттары Клемент Гриском, Atlantic Transport Line компаниясының Бернард Н. Бейкер, White Star Line компаниясының Дж. Брюс Исмай және Leyland Line компаниясының Джон Эллерман құрды. Доминион желісі де біріктірілді. Жобаны Дж. П. Морган & Co. қаржыландырды. Компанияның сонымен қатар неміс Hamburg Amerika және Солтүстік неміс Lloyd желілерімен пайданы бөлісу қатынастары болды. Бұл траст британдық кеме тасымалы саласында үлкен алаңдаушылық тудырды және тікелей британ үкіметінің Cunard Line компаниясының жаңа кемелері RMS Lusitania және RMS Mauretania бәсекеге түсу үшін субсидия беруіне әкелді. IMM – еншілес компанияларды бақылайтын холдинг компания, ал олардың өзінің еншілес компаниялары болды. Морган Атлантикааралық кеме тасымалына өзара байланысқан директорлар кеңесі және теміржолдармен жасалған келісімшарттар арқылы үстемдік етуді жоспарлады, бірақ теңіз тасымалының ерекшелігі, американдық монополияға қарсы заңнама және британ үкіметімен жасалған келісім бұл мүмкін емес екенін көрсетті. IMM-нің еншілес компанияларының бірі – RMS Titanic кемесіне иелік еткен White Star Line. Қаржылық есептерді талдау көрсеткендей, IMM артық қарызға батқан және 1914 жылдың соңында облигациялық сыйақы төлеуден бас тартуға әкелген жеткіліксіз ақша ағынынан зардап шекті. Нәтижесінде 1915 жылы «достық» басқарушы тағайындалды, бұл IMM-ге қаржысын қайта ұйымдастыруға мүмкіндік берді; ол 1916 жылы басқарушылықтан шықты. Бірінші дүниежүзілік соғыс IMM-ді құтқарып, кейін Рузвельт пароходтық компаниясымен бірігіп, 1986 жылы банкротқа ұшыраған United States Lines болып қайта құрылды. Америка Құрама Штаттарының Конгресінде ұсынылған субсидиялық заң жобасы сәтсіз аяқталды, бұл 1902 жылдың сәуірінде анық болды және компания ешқашан толыққанды табысқа жете алмады. 1920 жылдардан бастап компания бірқатар корпоративтік сатып алулар мен бірігулерден өтті, нәтижесінде 1943 жылы United States Lines компаниясына айналды.

Компанияның құрылуы

19 ғасырдың соңында кеме қатынасы дамыған кезде, кейбір адамдар АҚШ-тың кеме қатынасы компанияларын монополиялауға бағытталған траст құруға тырысты. Алайда, 1890 жылдардағы барлық келіссөздер нәтижесіз аяқталды. Әлемдегі ең бай адамдардың бірі Джон Пирпонт Морганның араласуы жағдайды өзгертті. Бернард Н. Бейкерге тиесілі Atlantic Transport Line, жолаушылар және жүк тасымалдау кемелеріне ие болды, ол британдық және басқа кеме компанияларымен күшті бәсекелестікке түсті. Бейкер өзінің компаниясын Лейланд Лийн жүк тасымалдау компаниясының төрағасы Джон Эллерманға сатуға тырысты, ол бұрын Cunard Line және HAPAG есімді екі ірі еуропалық компанияны иеленуге сәтсіз тырысқан болатын. Бейкер мен Эллерман арасындағы келіссөздер озық деңгейге жетті, бірақ ақыры сәтсіз аяқталды. Осы уақытта, Дж. П. Морган Red Star Line және American Line компанияларын басқаратын International Navigation Company компаниясының президенті Клемент Грискоммен келісімге келді. Нәтижеде, 1900 жылдың желтоқсанында, алты айлық келіссөздерден кейін Atlantic Transport Line INC-ге қосылды. Кейін Бейкер, Дж. П. Морган және Саймон Беттл-младший (INC өкілі) Эллерманмен келіссөздер жүргізді, бұл жолы оның мүлкін сатып алу мақсатында. Тастқа екі компания қосылуға тиіс болды. Олардың бірінің аты 1901 жылдың сәуірінде жарияланды: Лейланд Линейі. Екіншісі – 1902 жылдың сәуірінде Морганның командасы ұзақ келіссөздерден кейін сатып алған беделді White Star Line болды. 1902 жылдың 1 қазанында JP Morgan & Co. International Mercantile Marine Company, көбінесе IMM деп аталатын компанияның құрылғанын жариялады. (IMM құрамына кіретін INC (1871 жылы тіркелген) және басқа да компаниялар көп жылдар бойы қызмет етіп келген.)

Алтын дәуірі

Морганның рөлі жылдар бойы өзгеріп отырды. Америкалық болғандықтан ол британдық кемелерге тікелей ие бола алмады, бірақ кемелерді иеленетін компанияға ие бола алды. Бұл IMM құрылуының маңызды қадамы болды, бірақ Германия мен Ұлыбританияның ірі трансатлантикалық кеме қатынасы компаниялары арасындағы ұзақ жылдар бойы созылған бәсекелестікке толыққанды шешім бермеді. Ұлыбританиядағы жауап шаралар осы бәсекелестікті одан әрі күшейтті. Тәуелсіз маңызы бар британдық кеме компанияларының бірі – Cunard Line, 1907 жылдың соңында пайдалануға берілген екі алып мұхит кемесі – «Лузитания» мен «Мавританияны» салу үшін британ үкіметінен гранттар алды. IMM тобының бәсекеге жауабы 1908 жылы Harland & Wolff компаниясына White Star Line компаниясының «Олимпиада» класындағы үш кемесін салуға рұқсат беру болды: , , және . 1902 жылдан бері IMM, Harland & Wolff компаниясының төрағасы және White Star Line компаниясы басқармасының мүшесі Джеймс Пирримен келісім шарт жасасқан, онда компанияның кемелері Harland & Wolff компаниясында жасалатыны айтылған. Бұл IMM-ге Ұлыбританиядан күн сайын бір кеме шығаруға және жолаушыларға компанияның басқа кемесімен билеттерін алмастыруға мүмкіндік берді. Бейкер Атлантикалық көлік желісінің директоры қызметінен IMM-мен біріккеннен кейін көп ұзамай зейнеткерлікке шықты, оның орнына Филип Франклин келді. Кейін ол IMM вице-президенті болды, ал Гриском 1904 жылы Джозеф Брюс Исмаймен (ол сонымен қатар White Star Line президенті болды) алмастырылды.