Байог – Филиппиннің Замбоанга-дель-Сур провинциясындағы муниципалитет. 2020 ж. халық саны 34,519. Тарихы, Subanen халқы, Bayog ағаштары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Баяг муниципалитеті (; Субанен: Benwa Bayog; Чавакано: Municipalidad de Bayog; ), Филиппиннің Замбоанга-дель-Сур провинциясындағы 3-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 34 519 адамды құрайды.
Municipality in Zamboanga del Sur, Philippines
Bayog, officially the Municipality of Bayog (; Subanen: Benwa Bayog; Chavacano: Municipalidad de Bayog; ), is a 3rd class municipality in the province of Zamboanga del Sur, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 34,519 people.
Тарих
1953 жылы көптеген иммигранттар осы аймаққа тұрақты қоныстана бастады, ол кезде жергілікті Субанен халқы сирек болатын. Барио Байог Малангас муниципалитетінің құрамына кірді. Аймақтағы “Байог” (pterospermum diversifolium) ағаштарының көптігіне байланысты бұл жергілікті тұрғындарға таныс болғандықтан, Байог барионың атауы ретінде қабылданды. Ауыл шаруашылығы, бизнес және жұмыс мүмкіндіктері, әсіресе 1957 және 1958 жылдары, аймаққа көбірек қоныс аударушыларды тартты. Самар тау-кен компаниясы (SAMICO) Бобуаннан Паминтайан портына дейін SAMICO жолын салғаннан кейін қоныс аударушылар ағыны күшейді. 1959 жылы Байог барио үшін тым ірі болып кетті, сондықтан қазіргі Бараңгай Кахаяган болып табылатын тағы бір барио құрылды. 1960 жылы Бууг муниципалитеті (бұрын Малангас бариосы болған) құрылғанда, Байог және Кахаяган барайлары оның құрамына кірді. 1963 жылы, SAMICO жолы аяқталғаннан кейін үш жыл өткен соң және компания толыққанды жұмыс істеген кезде, Байог халқы жаңа муниципалитет құру қажеттігін көрсетті. 1964 жылдың 14 қарашасында, сол кездегі президент Диосдадо Макапагалдың 112-ші жарлығымен Байог Бууг муниципалитетінен бөлек, дербес муниципалитет ретінде жұмыс істеуге кірісті. Алайда, 1966 жылдың 15 ақпанында, Пелаезге қарсы сот ісі бойынша Жоғарғы соттың шешімімен жаңадан құрылған муниципалитет таратылып, бұрынғы статусына – Бууг муниципалитетінің барайы ретінде қайта оралды. Сол кездегі сенатор Пелаез атқарушы жарлық арқылы жаңа муниципалитет құру заңға қайшы екенін, мұндай құқық Конгресске тиесілі екенін мәлімдеді. Уақыт өте келе, қала муниципалитет болуға үміткер ретінде қайтадан өтініш берді. 1967 жылдың 8 мамырында Байог муниципалитеті 4872 нөміріндегі Республика заңымен, сол кездегі конгрессмен Винченцо Сагунның қолдауымен Замбоанга-дель-Сур провинциясының 29-шы муниципалитеті болды. Жаңа муниципалитет Бууг муниципалитетінің (сол кезде әлі де Замбоанга-дель-Сур провинциясы) жиырма бариосынан құрылды: Байог (поблацион болды), Бобуан, Датаган, Пулангбато, Дипили, Салаваган, Ламари, Дамит, Депаси, Панги (қазіргі Сан-Исидро), Либа, Датаган I, Датаган II, Матага, Дималинао, Бакинг, Дипури, Квай, Матон ог және Канипаан. Жыл соңында Супон, Каноян, Дагум, Кемп Блессинг, Конакон, Матин-ао, Балукбахан, Сигакад, Депорехан, Бантал және Балунбунан барайлары провинциялық кеңестің шешімімен құрылды. Бүгінгі күні муниципалитеттің құрамында жиырма сегіз (28) барай бар.
In 1953, large numbers of immigrants started settling permanently in this area which was then sparsely populated by the native Subanen. Barrio Bayog came into existence under the Municipality of Malangas. Bayog was adopted as the name of the barrio, as this place was known to the natives due to the abundance of the “Bayog” (pterospermum diversifolium) trees in the area. Opportunities in agriculture, business and employment attracted more settlers into the area, particularly during the year 1957 and 1958. The influx of settlers was given more impetus when the Samar Mining Company (SAMICO) constructed the existing SAMICO road from Bobuan to its wharf in Pamintayan. By 1959, Bayog was already quite big for a barrio. So another barrio was created which is now the present barangay Kahayagan. When the municipality of Buug (also a former barrio of Malangas) was created in 1960, barangay Bayog and Kahayagan were among the barrios under it. As early as 1963, three years after the SAMICO road was completed and the company was in full blast operation, the population of Bayog already warranted the creation of a new municipality. Thus, on November 14, 1964, Bayog started to function as a corporate municipality separate and distinct from the Municipality of Buug by virtue of Executive Order No. 112 issued by the then President Diosdado Macapagal. However, on February 15, 1966, the infant municipality was dissolved and reverted into its former status as one of the barangays of the Municipality of Buug by virtue of a Supreme Court decision in the case of Pelaez vs. Auditor General. The then Senator Pealez contented that the creation of a new municipality through an executive Order was against the law as the same was a prerogative of Congress. In time, the town re applied as a candidate for municipality. The Municipality of Bayog became the 29th municipality of the Province of Zamboanga del Sur on May 8, 1967, by virtue of Republic Act No. 4872, authorized by then Congressman Vincenso Sagun. The new municipality was formed out of twenty barrios of the Municipality of Buug (at that time still Province of Zamboanga del Sur): Bayog (which became the poblacion), Bobuan, Datagan, Pulangbato, Dipili, Salawagan, Lamari, Damit, Depasi, Pangi (now San Isidro), Liba, Datagan I, Datagan II, Mataga, Dimalinao, Baking, Dipuri, Kwai, Maton og and Kanipa an. During the later part of the year, barangays Supon, Canoayan, Dagum, Camp Blessing, Conakon, Matin ao, Balukbahan, Sigacad, Deporehan, Bantal and Balunbunan were created by virtue of a Provincial Board Resolution. To date, the Municipality has twenty eight (28) barangays within its juridical boundaries.
География
Байог – Замбоанга-дель-Сур провинциясында Замбоанга-дель-Норте және Замбоанга-Сибугай провинцияларымен шекаралас жалғыз қала. Солтүстік жағынан Годод, Бакунган, Синданган және Сияян; шығыс жағынан Лейквуд; оңтүстік жағынан Кумаларонг, Буг және Диплахан; ал батыс жағынан Кабасаланмен шектеседі. Бұл провинцияның ең батыс қаласы. Қала Сибугей аңғарында орналасқан, оны Сибугей, Дипили және Депоре өзендері суарады. Жердің 75 пайызы қиын-қыстау жерлерді құрайды.
Bayog is the only town in Zamboanga del Sur that borders the provinces of Zamboanga del Norte and Zamboanga Sibugay. It is bounded on the north by Godod, Bacungan, Sindangan, and Siayan; on the east by Lakewood; on the south by Kumalarang, Buug, and Diplahan; and on the west by Kabasalan. It is the westernmost town in the province. The town is partly situated in the Sibougey Valley watered by the Sibuguey River, Dipili River, and Depore River. 75% of the land lies on rugged terrain with elevation up to .
Экономика
Байог провинцияның ең дамыған экономикаларының бірі болып табылады, себебі ол Жамбыл-Сур провинциясындағы ең көп кіріс әкелетін муниципалитеттердің бірі, оның жылдық кірісі 25 000 000-нан асып, негізінен кен өндіру, бизнес орындары және карьерлерден түседі. Қазіргі таңда қалада бір қаржы мекемесі және қаланың жалпы кірісіне үлес қосатын көптеген кооперативтер жұмыс істейді. Сонымен қатар, қалада екі ломбард ашылды: Mlhuiller ломбарды және Байог ломбарды. Байог негізінен ауыл шаруашылығымен айналысатындықтан, муниципалитетте 20-дан астам күріш және жүгері тірмендерін кездестіруге болады. Олардың өнімдері сондай-ақ көршілес Замбоанга және Пагадиан қалаларымен саудаланып, Байогты «IX аймақтың Күріш астық қоймасы» деп тануға негіз болды. Қала тұрғындары негізінен егіншілік және мал шаруашылығымен айналысады. Қала Сибогей өзені мен оның салаларымен суғаруға арналған кең жазықта орналасқан. Муниципалитетте екі тоған бар: Сибугей суару тоғаны және Дипили өзені суару тоғаны, олар 100 шаршы километрге жуық күріш егістігін суаруға жауапты. Бұл тоғандар 1970-ші жылдардың соңында Филиппин-Австралиялық даму жобасының қолдауымен салынды. Қазір тоғандар қала орталығындағы Ұлттық суару басқармасының кеңсесі арқылы басқарылады. Байог аймақтың Мал шаруашылығы орталығы ретінде танылды, себебі Кахаяган ауылындағы Батыс Минданао мал шаруашылығын дамыту орталығы Замбоанга түбегіндегі мал шаруашылығы өнімдерін дұрыс селекция арқылы жақсартуға жауапты. Адамдар аймақтағы тым мол ормандығына байланысты ағаш кесумен де айналысады. Бұрын Байогты «Ағаш кендерінің елі» деп те атаған. Байогта кен өндіру маңызды сала болып табылады. Алтын Депоре ауылында шоғырланған, ал мыс, қорғасын және болат Бубуан және Либа ауылдарында өндіріледі. Мұнда бірнеше компания барлау жұмыстарын бастады, мысалы, Toronto Ventures Incorporated (TVI), Cebu Ore Mining Inc, Miki Trio Ore Mining Inc., сондай-ақ өз ұйымдары бар шағын кеншілер, Monte de Oro Small Scale Mining Association (MOSSMA).
Bayog has one of the most bustling economies in the province, since it is one of the top revenue producing municipalities in Zamboanga del Sur, with an annual income of over 25,000,000 which come mainly from mining, business establishments, and quarrying. As of now, there is one financial institution which operates in the town and numerous cooperatives which also contribute to the town's overall income. Two pawnshops have also started operations in the town the Mlhuiller Pawnshop and the Bayog Pawnshop. Since Bayog is mainly agricultural, over 20 rice and corn mills can be found in the municipality. In addition, their products are also traded with neighbouring cities such as Zamboanga City and Pagadian City, which is why Bayog has also been considered as th "Rice Granary Of Region IX". The people of the town rely mainly on crop raising and animal husbandry. The town is situated in a wide plain fed by the Siboguey River and its tributaries. Two dams can be found in the municipality, namely, the Sibouguey Irrigation Dam and the Dipili River Irrigation Dam, which are responsible for irrigating some 100 square kilometres of ricefields. This dams were erected during the late 1970s with support from the Philippine Australian Development Project. The dams are now under the management of the National Irrigation Administration through their office in the town center. Bayog has also been cited as the Livestock Center of the region because of the Western Mindanao Livestock Development Center in Barangay Kahayagan, which is responsible for the improvement of livestock products in Zamboanga Peninsula through right breedings. The people have also been engaged in logging due to the vast forest which were found in the area. In the past, Bayog was also referred as the Timbermines Country. Mining is a major industry in Bayog. Gold is concentrated in Barangay Depore while copper, lead and steel are mined in Barangay Bubuan and Barangay Liba. Several companies have already started their explorations here, i. e. Toronto Ventures Incorporated (TVI), Cebu Ore Mining Inc, Miki Trio Ore Mining Inc., and some small scale miners which have their own organization, the Monte de Oro Small Scale Mining Association (MOSSMA).
Мемлекеттік нарық
Жаңа қоғамдық базар ғимаратында әртүрлі бизнес топтарынан 180 сауда орыны бар. Балық және ет бөлімінде 40 орын, жеміс-жидек сату орындары мен ескі асханада 15 орын, құрғақ тауарлар бөлімінде 15 орын, ал жаңа асхана ғимаратында 7 орынға дейін сауда жасауға болады. Қазіргі уақытта жаңадан салынған түнгі базарда 6 орын ашылған. Қоғамдық базардың жаңа кезеңі салынып жатыр, ол тағы 25 орын қосады.
The new Public Market Building has 180 stalls occupied by different business groups. The Fish and Meat section has 40 stalls, fruit stand & old carenderia has 15 stalls, Dry Goods section 15 stalls, and new Carenderia building with 7 stalls. As of now there were already 6 stalls in the newly constructed night market. A new phase of the Public Market is under construction and will add new 25 stalls.
Жолдар
Муниципалитеттің жалпы жол желісі – , оның ішінде бетонды – , қиыршық тасты – және топырақты – жолдары бар.
The total road network of the municipality is , of which are concrete, are gravel and are dirt roads.
Көлік құралдары
Қалалық тізілімде 2005 жылдың желтоқсанына қарай 134 трицикл/Хабал-Хабал тіркелген. Муниципалитетте 50 жекеменшік көлік бар. Сонымен қатар, Баёгтан Бууға, Баёг-Пагадиан бағыттарында жолаушылар автобустары мен джипнейлер қатынайды. Бүгінгі күнгі жағдай бойынша Баёг-Замбоанга бағытында екі автобус жүреді. Жиырма сегіз барангайдың ішінде тек екеуіне ғана көлікпен бару мүмкін емес, себебі олардың шаруашылық тас жолдарының жағдайы өте нашар. Тұрғындар шаруашылық өнімдерін көлік қатынасы бар жерге дейін жылқы немесе су буқасымен тасымалдайды.
Municipal records show that there are 134 registered tricycles/Habal Habal as of December 2005. There are 50 privately owned vehicles in the municipality. There are also passenger buses and jeepneys plying Bayog to Buug, Bayog Pagadian routes. To date, there are two buses plying Bayog Zamboanga Route. Out of the twenty eight barangays, only two barangays are not accessible by vehicles due to the very poor conditions of their farm to market roads. Residents utilized horses or carabaos to transport their farm products up to the point where transportation is accessible.
Көпірлер
Байог муниципалитеті Дипили, Депасе, Балунбунан, Депасе, Каноян, Ламаре, Бобуан, Депоре және Поблацион ауылдарында тоғыз (9) «Тулай нг Пангуло» жобасы салынған.
The municipality of Bayog has nine (9) Tulay ng Pangulo projects constructed at Barangays Dipili, Depase, Balunbunan, Depase, Canoayan, Lamare, Bobuan, Depore and Poblacion.
Коммуналдық қызметтер
Муниципалитет электр қуатын Замбоанга Сибугай провинциясының Буг муниципалитетіндегі Zamboanga del Sur Electric Cooperative II (ZAMSURECO II) электр кооперативі арқылы алады. Муниципалитеттегі 28 барғангның барлығы қазір электрмен қамтамасыз етілген. Су жүйесі Байог жергілікті басқару органының III деңгейлі су жүйесі Poblacion және Kahayagan халқының қажеттіліктерін қамтамасыз етеді. Әртүрлі барғангтарда қолданылатын су жүйелері 1-деңгейлі (жасырын құдық, терең құдық және бұлақ), 2-деңгейлі (қоғамдық крандармен бұлақтарды дамыту) және 3-деңгейлі (жеке үй шаруашылықтарына қосылу) деп жіктеледі.
Power The electric power of the municipality is supplied by the Zamboanga del Sur Electric Cooperative II (ZAMSURECO II) through its substation in the municipality of Buug, Zamboanga Sibugay. The municipality has 28 barangays that all are now energized. Water The local government unit of Bayog has its level III water system that supplies the need of the people in the Poblacion & Kahayagan. The types of water system used in the different barangays are classified into Level 1 (shallow well, deep well & spring) Level II (spring development with communal faucets), and Level III (with individual households connections).
Үкімет
Қалалық кешен қаланың ортасында орналасқан. Қаланың төрінде өрттен зардап шеккен муниципалды ғимарат тұр, ол Байог қалалық алаңына қарайды, онда балалар саябағы, қала картасы бейнеленген екі фонтан, гүлзар – соңғы әкімшіліктің басымдығы жобасы, Ұлттық батырдың ескерткіші, әйгілі 30 ту тіреуі және Байог ағаштары бар. Бұл ағаштар Субанен дауының жерленген жері деп есептеледі және қаланың алғашқы қоныс салушысы саналды. Оның оң жағында Филиппин Ұлттық Полициясының бас штабы, Байог Лаун-теннис ассоциациясының корты, муниципалды мәйрамхана, муниципалды автопарк, SIVAFA акушерлік клиникасы және AFUZS штаб-пәтері орналасқан. Сол жағында ABC көп мақсатты ғимараты, DILG кеңсесі, отырыстар залы, Байог қалалық денсаулық сақтау орталығы және 3500 орындық муниципалды спорт залы тұр. Муниципалды әкімшілік ғимаратының бойында қарттар үйі, пошта бөлімі, Ауыл шаруашылығы басқармасы, Көлік және коммуникация департаменті, Қоршаған орта және табиғи ресурстар департаменті, Әлеуметтік қамтамасыз ету және даму департаменті, қалалық балалар бақшасы, жаңадан салынған E орталығы және муниципалды жүзу бассейні орналасқан. Оның артында қалалық балалар бақшасы мен қалалық қонақ үйі бар.
The municipal compound is located in the heart of the town. The charred municipal building is in the center, looking over Bayog Municipal Plaza, which featured a Children's Park; a twin fountain which has the town's map drawn on it; a flower field, a priority project of the recent administration; a statue of the National Hero; the famous 30 flagpoles, and the Bayog Trees, which is believed to be the burial site of a Subanen Datu which was considered as the first town's settler. On its right side, resides the Philippine National Police Headquarters, the Bayog Lawn Tennis Association Court, the Municipal Canteen, the Municipal Motorpool, the SIVAFA Midwife Clinic, and the AFUZS Headquarters. While on its left sides, stand the ABC Multi purpose Building, the DILG Office, a session hall, the Bayog Municipal Health Center, and the 3500 seater Municipal Gymnasium. Along the side of the Municipal Hall, there you can find the Senior Citizen House, the post office, the Office of the Agriculturist, the Department of Transportation and Communication, the Department of Environment and Natural Resources, Department of Social Welfare and Development, the Municipal Day Care Center, the Newly constructed E Center and the Municipal Swimming Pool. At its back is the Municipal Nursery, and the Municipal Guest House.
Бұрынғы басшылардың тізімі
Мэр Вице-мэр Срок полномочий Хуан Тагабуен Антонио Эджудо 1967 Доминадор Соломон Альфонсо Карбальо 1967–1971 Валентин Серкадо Фелипе Дулатре 1971–1975 Валентин Серкадо Фелипе Дулатре 1971–1980 Валентин Серкадо Эмерсиндо Фуло 1980–1986 Доминадор Соломон Франк Мабулай 1986–1987 Константино Белза Лидия Лусеро 1987–1988 Эмерсиндо Фуло Мелодия Белза 1988–1992 Мелодия Л. Белза Нерриса Лусеро 1992–1995 Мелодия Л. Белза Франк Мабулай 1995–1998 Мелодия Л. Белза Балтазар Каберте 1998–2001 Мэри Энн Э. Лусеро Карталла Северо Опай 2001–2004 Мэри Энн Э. Лусеро Карталла Педро Аналап 2004–2007 Мэри Энн Э. Лусеро Карталла Педро Аналап 2007–2010 Леонардо Л. Бабаса, мл. Ромуальдо С. Годин 2010–2013 Леонардо Л. Бабаса, мл. Сельсо А. Матиас 2013–2016 Леонардо Л. Бабаса, мл. Сельсо А. Матиас 2016–2019 Сельсо А. Матиас Хосель Л. Бабаса 2019–2022 Сельсо А. Матиас Хосель Л. Бабаса 2022–2025
Mayor Vice Mayor Tenure Juan Tagabuen Antonio Ejudo 1967 Dominador Salomon Alfonso Carballo 1967–1971 Valentin Cercado Felipe Dulatre 1971–1975 Valentin Cercado Felipe Dulatre 1971–1980 Valentin Cercado Emercindo Fullo 1980–1986 Dominador Salomon Frank Mabulay 1986–1987 Constantino Belza Lydia Lucero 1987–1988 Emercindo Fullo Melody Belza 1988–1992 Melody L. Belza Nerrisa Lucero 1992–1995 Melody L. Belza Frank Mabulay 1995–1998 Melody L. Belza Baltazar Caberte 1998–2001 Mary Ann E. Lucero Cartalla Severo Opay 2001–2004 Mary Ann E. Lucero Cartalla Pedro Anlap 2004–2007 Mary Ann E. Lucero Cartalla Pedro Anlap 2007–2010 Leonardo L. Babasa, Jr. Romualdo S. Godin 2010 2013 Leonardo L. Babasa, Jr. Celso A. Matias 2013 2016 Leonardo L. Babasa, Jr. Celso A. Matias 2016 2019 Celso A. Matias Jocel L. Babasa 2019 2022 Celso A. Matias Jocel L. Babasa 2022 2025
Білім
Қалада бүкіл халықтың және көршілес қалалардың білім беру қажеттіліктерін қанағаттандыратын Жозефина Х. Серилль атындағы мемлекеттік колледж бар. Ол қала тұрғындарына қолжетімді білім беруді ұсынады. Бұл колледж Батыс Минданао мемлекеттік университетінің Сыртқы білім беру бөлімінің орнын басты, ол жеті жыл бойы Баёг муниципалитетіне қызмет етіп, Баёгано халқына жоғары білім алуға мүмкіндік берді. Байоңда сондай-ақ төрт орта мектеп бар, олардың ең танымалсы – Байоғ ұлттық орта мектебі. Бұл қалада 33 бастауыш мектеп бар, олардың бірі жекеменшік – Сибоги SDA бастауыш мектебі, ол Жетінші күн адвентистері шіркеуіне тиесілі. Мұндағы барлық мемлекеттік мектептер Орталық мектептегі кеңсе арқылы біріктірілген желіде жұмыс істейді.
The town has a college, the Josefina H. Cerilles State College which caters the educational needs of the entire populace and of the neighboring towns. It offers cheap education to the townfolks. It has replaced the External Studies Unit of Western Mindanao State University, which for seven years have served the municipality of Bayog and provided the Bayoganos access to higher learning. Bayog has also four secondary schools, of which Bayog National High School is the most prominent. There are 33 elementary schools in this town, of which one is a private institution, the Siboguey SDA Elementary School owned by the Seventh day Adventist Church. All of the public schools here are networked through an office situated at the Central School.