Кіріспе

Шато және д’Эстампе және Тальеран Перигор отбасыларының резиденциясы

Шато де Валенсай – Францияның Индре департаментіне қарасты Валенсай коммунасындағы шато. Бұл шато д’Эстампе және Тальеран Перигор отбасыларының резиденциясы болған. Ол Берри провинциясының бөлігі болғанымен, сәулеті Луара аңғарындағы Ренессанс шатоларымен, әсіресе Шамборд шатосымен салыстыруға мүмкіндік береді. Джордж Сэнд осы шатоны "жер бетіндегі ең әдемі шатолардың бірі" деп бағалап, сондай-ақ "ешбір патша осындай көркем саябаққа ие болған емес" деп атап өткен.

Тарих

Шато-де-Валенсай Нахон өзенін көріп тұратын платоның шетінде орналасқан. Көне заманда қамалдың орнында Валансқа тиесілі Валенсиак атты галло-рим вилласы болған. 10-11 ғасырларда «қалың әрі зор мұнара» салынған, ал 1026-1047 жылдар аралығында Валенсай алғашқы иесі Бертранға тапсырылған. 1220 жылы Валенсайдың сол кездегі иесі Готье бұл жерде феодалдық қамал немесе үй салғаны хабарланған, бірақ бұл бұрынғы мұнараға қосымша салынған ба, әлде кеңейтілгені ме, белгісіз. Ауланың астында бастапқы құрылыстың қалдықтары сақталған. Қазіргі шато 200 жылға жуық уақыт бойы қаржыгер д’Эстампес отбасының тапсырысымен патшалық деңгейде салынған. Құрылыс 1540 жылы Жак д’Эстампенің бұйрығымен 12 ғасырлық қамалдың орнында басталды және 18 ғасырда оңтүстік мұнарасы қосылғаннан кейін аяқталды. 18 ғасырда иелері жиі ауысып, соның ішінде 1719 жылы мүлікті сатып алған танымал шотланд банкирі Джон Лоу да болды. Шамамен бір ғасырдан кейін, 1803 жылы Наполеон сыртқы істер министрі Шарль Морис де Талейранға шетелдік дипломаттарды қабылдауға қолайлы орын ретінде мүлікті сатып алуды бұйырды. 1813 жылы олардың босатылуы туралы шарт осы иелікпен байланысты болды. Талейран Мари Антуан Каремді бас аспазы етіп тағайындады. Талейран билік еткен кезең Валенсай тарихындағы алтын ғасырға айналды, князьтың басқаруында жиырма үш коммуна болды. Талейранның Валенсайдағы қызметкерлерінің ең танымалдарының бірі – оның бас аспазы Мари Антуан Карем еді. 1838 жылы Талейран қайтыс болғаннан кейін, ұлы мемлекет қайраткері саябақтағы шағын қабір шіркеуіне жерленді. Оның тікелей ұрпақтары 1952 жылға дейін, еркек желісі тоқталғанға дейін мүліктің иелігінде болды. Соңғы ханзада мүлікті өгей ұлына қалдырды, ол 1979 жылы тарихи шатолар қауымдастығына сатты. Талейран Перигор княздары Пруссиялық Силезиядағы (қазіргі Польшада) Саган герцогтығын номиналды түрде басқарғандықтан, германиялық дворяндардың құрамына кірді. Осы формальды себепке байланысты шато Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс оккупациясынан құтылды. Саган герцогы жеке бейтараптығын сақтап, Луврден шығарылған қазыналарды (Мысалы, Самофракиялық қанатты жеңіс және Мило Венерасы) Валенсайда қауіпсіз сақтады.

Ерекшеліктері

16 ғасырдың ескерткіштеріне батыс бұрышындағы үлкен дөңгелек мұнара, үстінде «à l'impériale» күмбезі және доньон пішіндес орталық блок кіреді, оның әр бұрышында жұқа мұнаралар шатырдың қиығында орналасқан. Оның жасалған қоршаулары Орта ғасырларды еске түсіреді, бұл стильдік тұрғыдан Шамбордан алынған ретроспективті формула, бірақ кең терезелермен, соның ішінде Ренессансқа тән люкстермен сәл бұрмаланған. Сыртқы жағы уақыт пен табиғаттың әсеріне керемет төтеп берді. Ол классикалық тәртіптермен безендірілген: бірінші қабатта дориялық, екінші қабатта ионикалық және үшінші қабатта коринфтік тәртіптер. Бұл француз классицизмін болжаған инновациялық ерекшелік болды. Ішкі аулаға аркалы галерея айнала орналасқан. Батыс қанаты, мансардалық шатырымен бірге, 17 ғасырға жатады. Таллеранның сарайы Империя стиліндегі ең жетілген интерьерлердің бірімен мақтанады. Мұнда жүз бөлме бар, олардың ширегі Таллеранның пәтерлерін құрайды. Туристтерге Фердинанд патшасының бөлмесі де көрсетіледі. Батыс қанатында бұрын шаруашылық ғимараттарында орналасқан Таллеран мұражайы орналасқан. 20 ғасырдың басында салынған ресми француз бақтары Таллеранның жүзімдіктерін есептемегенде, шамамен қырық гектар жерді алып жатыр. Парктегі ламалар, тауыстар және басқа да экзотикалық жануарлар туристерге көңіл көтеріп, қызығушылық тудырады.