Қашып кеткен адам

Кіріспе

Гарольд Арлен мен Айра Гершвин жазған ән, 1954 жылы түсірілген "Жұлдыз туды" фильмі үшін.

"Қолынан қашып кеткен адам" әні – 1953 жылы жарық көрген және 1954 жылғы "Жұлдыз туды" фильмі үшін жазылған лирикалық ән. Музыкасын Гарольд Арлен, ал сөздерін Айра Гершвин жазған. 1954 жылы бұл ән "Ең үздік түпнұсқа ән" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығына ие болды. 2004 жылы Америка кино институты Джуди Гарлендтің орындауын американдық кино тарихындағы ең ұлы әндердің он біріншісі деп таңдады.

Құрамы

"The Man That Got Away" 1954 жылы түсірілген "Жұлдыз туды" фильмі үшін Гарольд Арлен мен Айра Гершвин жазған бірнеше әндердің бірі болды. Бұл ән Джуди Гарландқа арналған, Арлен оған бұрыннан танымал "Over the Rainbow" және "Get Happy" әндерін сыйлаған еді. Арлен мен Гершвин "Жұлдыз туды" фильміне әндер жазу үшін Гершвиннің Беверли-Хиллздегі үйінде түстен кейін жиналатын. Арлен Steinway піаниносының алдында отырса, Гершвин карта үстелінде отырып, ән мәтіндерін жазатын. "Қосылып кеткен адам" әні сценарийші Мосс Харттың "тегіс ән" сұрауымен жазылды. Айра Гершвиннің әйелі Леонора Арленнің ойнап жатқан әуеніне құлақ салғанда, оның Джордж Гершвиннің, Айраның қайтыс болған ағасы мен серігі жазғандай естілгенін айтты. Джордж Гершвиннің орнына ешкімге ұқсағысы келмеген Арлен бірнеше жыл бұрын жазған әуенін ойнауға кірісті, бірақ ол ән аяқталмаған немесе жарияланбаған, себебі оның мәтінін жазған Джонни Мерсер оған есіне қалмайтын сөздерді қосыпты. (Мысалы: "Мен Секуояны көрдім, ол шынымен де әдемі, Гойяның өнері, Рокфеллер Сити, бірақ сені көргеннен кейін көзіме сенбеймін". Остиндегі Техас университетінің Гарри Рэнсом гуманитарлық зерттеу орталығындағы Гершвин қорында Айра Гершвиннің қолымен түзетілген ән мәтінінің машинопись нұсқасы сақталған.) Айра Гершвин әуенге қызығып, "Қосылып кеткен адам" (Айра Гершвиннің сөзінен) деген атауды таңдады, ол "[балықшының мақтанышы] "Көріп кеткеніңізді айтуға тиіс едіңіз" деген сөздерді қайталау ретінде берілді. Әнді жазу қиын болды, Гершвиннің бірінші шумағын жазуға бірнеше сағат кетті. Айра Гершвин фильмге жазған әндерінің сазгерлік жұмысы аяқталмас бұрын "көшіріліп" кетпеуін қалады және Арленге осы талапты сақтауға уәде беруін сұрады, ол Арлен Палм-Спрингске бара жатқанын айтқанда, қайтадан еске салды, онда Джуди Гарланд күйеуі Сид Луфтпен бірге, "Жұлдыз туды" фильмінің продюсері де сол жерде болады еді. Гарланд пен Сид Луфтпен Палм-Спрингстегі гольф алаңында ойнап жүргенде Арлен "Қосылып кеткен адам" әуенінің үзіндісін сыбырлай бастады: Гарланд әуеннің қайдан келгенін тез түсініп, үшеуі клуб үйіне баруын талап етті, онда Арлен үшін піанино болды, ол Гарланд пен Луфтқа әнді дұрыс ойнап көрсетуі үшін. (Арленнің сөзімен айтқанда) "қатты қуанды".

"The Man That Got Away" was one of several songs composed by Harold Arlen and Ira Gershwin for the 1954 film A Star is Born, a vehicle for Judy Garland, whom Arlen had already provided with the career defining songs "Over the Rainbow" and "Get Happy". Arlen and Gershwin would collaborate on songs for A Star is Born afternoons at Gershwin's Beverly Hills mansion, Arlen being seated at a Steinway while Gershwin would work on the lyrics seated at a card table. "The Man That Got Away" was written in response to screenwriter Moss Hart's request for a "dive song". Ira Gershwin's wife Leonore overheard the melody Arlen was working on and opined that it sounded as if it could have been written by Gershwin's deceased collaborator and brother George Gershwin. Not wanting to be an ersatz George Gershwin, Arlen swiftly began playing a melody he had written several years previously for a song which had evidently either never been completed or left unpublished, as its lyricist Johnny Mercer had penned forgettable lyrics for it. (To wit: "I've seen Sequoia, it's really very pretty, the art of Goya, and Rockefeller City, but since I saw you, I can't believe my eyes." The Gershwin Collection at the Harry Ransom Humanities Research Center at the University of Texas at Austin contains a typescript draft of the lyrics with Ira Gershwin's handwritten changes.) Ira Gershwin found the melody arresting, and came up with the title "The Man That Got Away" (Ira Gershwin quote:) "as a paraphrase of the [fisherman's boast] 'You should have seen the one that got away'". The composition of the song proved arduous, with hours passing before Gershwin had the opening stanza. Ira Gershwin had not wanted any of the songs he and Arlen wrote for the film to be "leaked" prior to the score being finished and made Arlen promise to respect this, a request Gershwin reiterated when Arlen mentioned he would be visiting Palm Springs, where Judy Garland along with her husband Sid Luft, producer of A Star is Born would be at that time. While accompanying Garland and Sid Luft as they played their way around a Palm Springs golf course, Arlen began whistling the melody of "The Man That Got Away": Garland soon guessed the tune's provenance and insisted that the three of them retire to the clubhouse, where there was a piano for Arlen to play the song properly for Garland and Luft who (in Arlen's words) "went wild with joy."

Диаграммалық позициялар

Кесте (2019) Ең жоғары позиция АҚШ Billboard Dance Club Songs 10

Мұқабалар

Әнді кейде "The Gal That Got Away" деп Фрэнк Синатра, Тони Беннетт, Сэмми Дэвис-младший және Бобби Дарин сияқты еркек әншілер орындаған. Клэр Фишердің романдық аранжировкасы (1960 жылдың маусымында жазылған, 1962 жылдың ақпанында жарық көрген), скрипкалар, арфа және вибрафоншы Кал Тьядер басқарған джаз квартеті үшін жазылған. Бұл Кал Тьядердің Гарольд Арленді орындауының басты орындарының бірі болды, Тьядер мен Фишердің ұзақ жылға созылған қарым-қатынасының ең алғашқы жазбасы. Джефф Бакли 1997 жылы қайтыс болғанға дейін соңғы гастрольдік сапарында әнді (алғашқы атауымен) жиі орындады. Оның Сан-Францискодағы Ұлы американдық музыка залындағы тікелей орындауы 2000 жылы шыққан Mystery White Boy альбомына енді. Аудра Макдональд да өзінің How Glory Goes альбомында осы әнді орындады. Барбра Стрейзанд 1993-1994 жылдардағы концерттік турнесінде әннің бір нұсқасын орындап, оны Гарлендтің естелігіне арнады. Элла Фицджеральд әнді Jazz at the Philharmonic, The Ella Fitzgerald Set альбомында, бастың партиясын Рей Браун орындауымен жазды. Ол оны Verve лейблы үшін екі альбомдық жинақта қайта жазды. Джим Бейли 1970 жылы "Эд Салливан шоуында" Гарланд рөлінде әнді орындады және оны өзінің репертуарында сақтап қалды. Руфус Уэйнрайт Гарлендтің ең танымал әндеріне арналған ревюлерінде оны орындады, бұл орындау Rufus Does Judy at Carnegie Hall (2007) концерттік альбомына жазылды. Мария Фридман әнді өзі аттас альбомында қайта жариялады, ол АҚШ-та Now & Then деген атпен қайта шығарылды. Шер әнді Bittersweet White Light (1973) альбомына жазды. Ширли Басси әнді The Fabulous Shirley Bassey (1959) альбомына жазды. Шина Истон әннің еркін нұсқасын No Strings (1993) альбомына енгізді. Хилари Суонк 2007 жылғы романтикалық комедияда 30 жасқа толғанда, Garland-пен бірге ән шырқады. 2008 жылы BBC телешоуында "I'd Do Anything" ("Мен бәрін де жасаймын") Оливерге арналған кастинг байқауында он сегіз жасар белгісіз Джесси Бакли ән орындады. A Star Is Born (1954) фильмінде танымал киножұлдыз Норман Мэннің (Джеймс Мейсон) алдында танымал емес Эстер Блоджетттың (Джуди Гарланд) орындауы, шын мәнінде, оқиғаның жұлдыз туған сәтін көрсетеді. Мэн Блодгетке: "Сен керемет әншісің, сенде осы бір ерекше ерекшелік бар – жұлдыздық қасиет" дейді. Бакли әнді орындағаннан кейін бас судья Эндрю Ллойд Вебер оны "сенің жасыңдағы қыздың орындауынан ең жақсысы" деп сипаттады. Кейінгі эпизодтарда ол Баклидің "жұлдыздық сапасына" сілтеме жасады. Соңғы дауыс беру алдында, Бакли екі финалисттің бірі болғанда, Уэббер: "Джессиде жұлдыздық қасиеттің қасиетті жалыны бар" деді. Лорна Луфт (Гарландтың Сид Луфтпен некедегі қызы) де әнін өзінің "Мамам үйреткен әндер" альбомында орындады. Ол оны концерттерде де орындап тұрады. Кортни Лав және оның Hole тобы әнді 2010 жылғы гастрольдері кезінде бірнеше рет концертте орындады. Сильвия Брукс бұл әнді Dangerous Liaisons (2009) альбомына жазды. Идина Мензел бұл әнді өзінің I Stand альбомын жарнамалау үшін 2009 жылдың көктемінде өткізген турнесінде орындады. Рауль Эспарза 2010 жылдың 22 ақпанында Нью-Йорк лесбиян және гей қауымдастық орталығының Бродвейдің артқа 5 қайырымдылық шарасында және Бродвейдің қамқорлығы / теңдігі СПИД-ке қарсы күреске арналған іс-шарасында әнді орындады. 2010 жылдың 1 мамырында BBC телешоуында "Over the Rainbow" бағдарламасында Лорен Сэмюэлс осы әнді орындады. Эндрю Ллойд Вебер оның әнді өзіндік стильде орындағанын айтты. Кристин Ченовет өзінің Coming Home турнесінде ән орындады. Билли Портер әнді Pose сериалында, AIDS Cabaret-те орындаған кезде, жынысын өзгертпей, 2018 жылы "еркек" деген сөзді қалдырды. Элизабет Гиллис әнді Dynasty сериалында әнші ретінде орындады, Лиам Ридлидің 2020 жылғы "Сіз қара және ақ түстерде көп нәрсені көресіз" эпизодындағы романдық пікірдің қияли нұсқасында.

The song has occasionally been sung as "The Gal That Got Away" by male singers such as Frank Sinatra, Tony Bennett, Sammy Davis Jr. and Bobby Darin. Clare Fischer's novel arrangement (recorded June 1960, released February 1962), scored for strings, harp, and a jazz quartet led by vibraphonist Cal Tjader, was one of the highlights of Cal Tjader Plays Harold Arlen, the earliest recorded document of Tjader's and Fischer's longstanding association. Jeff Buckley frequently performed the song (under its original title) on his last tour before his death in 1997. His live performance of the song at Great American Music Hall in San Francisco made it on to his posthumous album Mystery White Boy in 2000. Audra McDonald also sang a version, which is on her album How Glory Goes. Barbra Streisand sang a version on her 1993 94 concert tour, publicly dedicating her rendition to Garland's memory. The song was covered by Ella Fitzgerald on her album Jazz at the Philharmonic, The Ella Fitzgerald Set, in a recording featuring Ray Brown on bass. She recorded it again for Verve on her double album Ella Fitzgerald Sings the Harold Arlen Songbook (1961). Jim Bailey sang the song as Garland on The Ed Sullivan Show in 1970 and retained the song in his repertoire. Rufus Wainwright performed it in his tribute revues of Garland's best known songs, recorded on the live album Rufus Does Judy at Carnegie Hall (2007). Maria Friedman covered the song on her self titled album, which was reissued in the U. S. under the title Now & Then. Cher recorded the song for her album Bittersweet White Light (1973). Shirley Bassey recorded the song for her album The Fabulous Shirley Bassey (1959). Sheena Easton also included a rather freeform rendition of the song on her album No Strings (1993). Hilary Swank sings along with Garland while watching a DVD of the original movie during her lonely 30th birthday in the 2007 romantic comedy P. S. I Love You. In 2008 on the BBC TV show I'd Do Anything, a casting contest for Oliver!, eighteen year old unknown Jessie Buckley sang the song. In A Star Is Born (1954), the performance of the song by unknown Esther Blodgett (Judy Garland) in front of influential movie star Norman Maine (James Mason) is, in fact, the star being born moment of the story. Maine tells Blodgett, "You're a great singer you've got that little something extra star quality". After Buckley sang the song, head judge Andrew Lloyd Webber described it as "the best performance by a girl your age I have ever heard". In later episodes, he referred to Buckley's "star quality". Before the final vote, when Buckley was one of the two finalists, Webber said, "Jessie has the sacred flame of star quality". Lorna Luft (Garland's daughter from her marriage with Sid Luft) also sings the song on her album Songs My Mother Taught Me. She also sings it in concert from time to time. Courtney Love and her band Hole performed the song in concert on more than one occasion during their 2010 tour. Sylvia Brooks recorded this song on her album Dangerous Liaisons (2009). Idina Menzel sang this song during her Spring 2009 tour promoting her album I Stand. Raul Esparza sang a moving rendition without changing the gender, leaving the lyric as "man", at the February 22, 2010 Broadway Backwards 5 benefit for NYC's Lesbian & Gay Community Center AND Broadway Cares/Equity Fights AIDS. On May 1, 2010, on the BBC TV show Over the Rainbow, Lauren Samuels sang this song. Andrew Lloyd Webber said she made the song her own. Kristin Chenoweth sang the song on her Coming Home Tour. Billy Porter sang the song on Pose while performing in an AIDS Cabaret, without changing the gender, leaving the lyric as "man" in 2018. Elizabeth Gillies sings the song on Dynasty while performing as a lounge singer in the imagined version of Liam Ridley’s dictated novel pitch in the episode “You See Most Things in Terms of Black & White” in 2020.