Кіріспе

Майкл Прессманның 1991 жылғы фильмі «Жасырын сілекей» (Teenage Mutant Ninja Turtles II: The Secret of the Ooze) – Кевин Истман мен Питер Лэрд жасаған «Жасөспірім мутант ниндзя тасбақалары» кейіпкерлеріне негізделген 1991 жылғы американдық супергеройлық комедиялық фильм. Майкл Прессман режиссерлік етіп, Тодд У. Ланген сценарий жазған бұл фильм «Тасбақалар» фильмдер трилогиясының екінші бөлімі және «Жасөспірім мутант ниндзя тасбақалары» (1990) фильмінің жалғасы. Басты рөлдерде Пейдж Турко мен Дэвид Уорнер, ал дауыстау шақыруларында Брайан Точи, Робби Рист, Адам Карл және Лори Фасо бар. Бірінші фильмдегі оқиғалардан кейін, Шредер Аяқ кланының бұйрығымен Тасбақаларға кек алу үшін қайта оралады. Ол Тасбақалардың мутациясының құпиясын білгенде, бұрынғыдан да қауіпті болады. Фильм Сплинтер мен Тасбақалардың тегін ашады және Токка мен Рахзар атты екі жаңа жаман кейіпкерді таныстырады. Бірінші фильмнен өзгеше, Тасбақалар көбінесе зорлық-зомбылықты азайту үшін қолдарымен шайқасады. Фильм АҚШ-та 22 наурызда 1991 жылы New Line Cinema компаниясымен көрсетілді. Фильм сыншылар тарапынан аралас пікірлер алды, олар бұл фильм 1990 жылғы түпнұсқа фильмнің көңіл көтеру атмосферасынан алшақтады деді. Дегенмен, ол қаржылық жағынан сәтті болды, 25 миллион долларлық бюджетке қарсы 78,7 миллион доллар жинады, бұл оны шыққан жылы ел ішінде ең көп табыс әкелген он үшінші фильм етті. 1993 жылы «Жасөспірім мутант ниндзя тасбақалары III» атты жалғасы шықты.

Сюжет

Нью-Йорк қаласында Кено есімді жас пицца жеткізуші жолында ұрыларға кездесіп, оларды тоқтатуға тырысады. Ұрылар Кеноға шабуыл жасайды, ол шебер жекпе-жекші екенін көрсетеді, бірақ жасөспірім мутант ниндзя тасбақалары келмейінше оны басып алады. Олар Кеноны құтқарып, ұрыларды байлап, ол жеткізіп бара жатқан пиццаны алып, ақшасын қалдырып, ізсіз жоғалып кетеді. Леонардо, Донателло, Микеланджело және Рафаэль, сонымен қатар олардың ұстазы Сплинтер, Шредерді жеңгеннен кейін жаңа тұрақ іздеп жүргендіктен, қазіргі уақытта Эйприл О’Нилмен бірге тұрып жатыр. Сплинтер көлеңкеде қалуды қалайды, ал Рафаэль олардың ашық өмір сүруі керек деп есептейді. «Аяқ» тобының қалдықтары мен Шредердің оң қолы Татсу жасырынған қоқыс үйінде оларды бұрынғы жеңілістен кейін келбеті бұзылған ұстазы қарсы алады және тасбақаларға кек алуға ант етеді. Эйприл Techno Global Research Industries (TGRI) компаниясының профессоры Джордан Перримен мүмкін болатын улы қалдықтардың ағып кетуі туралы сұхбаттасады. Ол оған бәрі жақсы екенін сендіреді, бірақ олардың ғалымдары ағынның салдарынан мутацияға ұшыраған бақбақтарды құпия түрде табады. Эйприлдің операторы болып көрінетін «Аяқ» тобының тыңшысы Фредди оны біліп, бір бақбақты жинап, ұстазына хабарлайды, ол Перриді тергеуге шешім қабылдайды. Эйприлдің пәтерінде Сплинтер оған және тасбақаларға 15 жыл бұрын оларды мутацияға ұшыратқан мутаген (тасбақалардың «Шөміш» деп атаған) TGRI жасағандығын айтады, олар да Перримен сөйлесуді шешеді. «Аяқ» тобы Перриге бірінші жетіп, оны ұрлап, соңғы мутаген баллонын да алып қалады. Тасбақалар баллонды қайтаруға тырысады, бірақ сәтсіз аяқталады. Кейіннен Кено пицца жеткізуші болып Эйприлдің пәтеріне кіріп, Сплинтер мен тасбақаларды табады. Шредердің жасырын орнында Перри қалған мутагенді бір қасқыр мен бір бақаға пайдалануға мәжбүр болады, бұл оларды сәйкесінше Токка мен Рахзарға айналдырады. «Аяқ» тобы Эйприлдің қауіпсіздігіне қауіп төндіргендіктен, тасбақалар жаңа тұрақ іздеуді бастайды. Леонардомен дауласып, Рафаэль топтан бөлініп кетеді, ал Микеланджело қалалық әкімшіліктің тасталған метро станциясын тауып, оны өте қолайлы жасырын орын деп санайды. Рафаэль мен Кено Сплинтердің бұйрығына бағынбай, «Аяқ» тобының жасырын орнын табу үшін Кеноны олардың қатарына енгізеді. Бірақ олар ұсталып, Рафаэль тұтқындалады, ал Кено басқаларды ескерту үшін қашып құтылады. Олар келгенде, Шредер мен «Аяқ» тобы оларға шабуыл жасайды; Сплинтер топты құтқарады, бірақ Токка мен Рахзарға қарсы тұруға дайын тұрғанда кетеді, олар жеңілуге тым күшті болып шығады. Донателло Токканың лақтырғаннан кейін байлап, аузын жапқан Перриді табады, содан кейін бесіз тактикалық шегіну жасайды. Перри жасырынған жеріне оралғаннан кейін, мутагеннің жаралуы кездейсоқ болғанын түсіндіреді, бұл өмір сүрудің жоғары мақсатын көрген Донателло, Леонардо және Рафаэльді көңілсіздікке жетеді. Шредер Токка мен Рахзарды жақын маңдағы аудандарда қиратушылықтар жасау үшін жібереді. Келесі күні Фредди Эйприлге Токка мен Рахзарды Орталық саябаққа жібереміз деп хабарлайды, егер тасбақалар құрылыс алаңында «Аяқ» тобымен кездеспесе. Перри мутацияға қарсы дәрі әзірлейді, бірақ оның тиімді болуы үшін оны ішу керек. Тасбақалар «Аяқ» тобымен кездескенде, Токка мен Рахзарды дәріні жеуге итермелеу үшін пончиктерді пайдалануға тырысады. Токка мен Рахзар көп ұзамай бұл әрекетті байқап, Рафаэльді Ваниль Айс өнер көрсететін қоғамдық би клубына лақтырып, қатыгездікпен шабуыл жасайды. Жүздеген куәгерлердің алдында үлкен төбелес басталады. Клуб иелері полиция шақыруды ойлайды, бірақ олардың клиенттері көрсетілімнен ләззат алып жатыр. Ақырында, тасбақалар Токка мен Рахзарды өрт сөндіргішпен табиғи күйіне қайтарады. Шредер пайда болып, докте тасбақалармен күреседі, соңғы мутагенді жегеннен кейін Супер Шредерге айналады. Мутацияға ұшыраған Шредер тасбақалармен күресуге тым күшті, бірақ ол докты жыртып, оның үстіне құлап, жеңіледі. Баспасөз хабарламасында Эйприл Перридің жазған хатын оқып, оны құтқарғаны үшін тасбақаларға алғыс айтады. Үйге келгенде Сплинтер оларды адамдар көргендігіне дәлел ретінде таңғы газетте жазылғандықтан, төрт балаға жаза ретінде он рет аунатуды бұйырады.

Өндіріс

Бірінші фильмнің үлкен табысына байланысты жалғасы күтілді. Фильм 25 миллион АҚШ доллары бюджетпен түсірілді, бұл 1990 жылғы фильмнің 13,5 миллион долларлық бюджетінен шамамен екі есе көп. Бірінші фильм сияқты, «Ооздың құпиясы» фильмін New Line Cinema таратты. Микеланджело мен Леонардоның дауыстау актерлері екінші фильмде де өз рөлдерін сомдады, бірақ Кори Фельдман 1990 жылдың желтоқсанында есірткі иелігіне қатысты қылмысты мойындағаннан кейін екінші фильмде Донателлоға дауыс берген жоқ. Апрель О’Нил рөлінде Пейдж Турко бірінші фильмдегі Джудит Хогты осы фильм мен «Жасыл бақалар» үшін алмастырды. Хогтың сөзінше, продюсерлер бірінші фильмдегі түсірілім кестесі мен зорлық-зомбылық туралы көп шағымданғанын ойлап, оған рөлді қайтару туралы ұсыныс жасамаған. Бірінші фильмде маңызды рөл ойнаған Кейси Джонстың кейіпкері бұл фильмде пайда болмады, бірақ ол келесі фильмде қайта оралды. Бірінші фильмде Донателлоның дублері болған Эрни Рейес-младший продюсерлердің Рейеске және оның алғашқы фильмдегі өнеріне деген ризашылығынан кейін, оны жалғастыруға шақырды және Кеноның жаңа кейіпкері ретінде таңдалды. Тодд В. Ланген сценарийді жазу үшін алғашқы фильмнен оралды. 2022 жылдың шілдесінде Кевин Нэш Кевин Питер Холлдың бастапқыда Супер Шреддер рөліне физикалық актер ретінде таңдалғанын мәлімдеді. 1987 жылғы анимациялық сериалдағы танымал жаулар Бейбоп пен Рокстеди Кевин Истман мен Питер Лэрдтің қарсылығына байланысты қолданылмады, соңғысы «бірінші анимациялық сериядағы олардың тұрақты, бір ғана әуені өте жалықтыратын және ақымақтыққа дейін ақымақтық» екенін айтты. Осының нәтижесінде Токка мен Рахзар жасалды. Бұл фильмдегі көп бөлігінде жасыл бақалар зорлық-зомбылықты азайту үшін қолмен соғысады. Апрельдің пәтеріне кіретін ғимарат – бұл фильмнің және оның алдыңғы бөлігінің аниматроникасын жасаған Джим Хенсонның Creature Shop-тың Нью-Йорк кеңсесі. Фильм өткен мамыр айында қайтыс болған Джим Хенсонның естелігіне арналған.

Музыка

1991 жылы SBK Records компаниясы фильммен бірге түпнұсқа кино саундтрегін жарыққа шығарды. Саундтрекке фильмнен 10 трек және Трой Данкомб пен Микки Махонидің Cat and Moose өндірісімен жасалған, Ya Kid K, Кэти Деннис пен Дэвид Моралес, Tribal House және Дэн Хартман сияқты артистердің музыкасы енді. Саундтректегі ең әйгілі ән – рэпер Ванилла Айс орындаған "Ninja Rap". Ән маңызды рөл атқарады, ал Айс өзінің рөлінде пайда болады. Бұл ән көрермендерді төбелес зиянсыз "көрсету" екеніне көндіріп, алаңдамауға ынталандырды. "Ninja Rap" әніне музыкалық бейнеклип түсірілді. Саундтректе Orchestra On the Half Shell тобының екі түпнұсқа композициясы бар. Түпнұсқа музыканы Джон Дю През жазды, ол өзінің еңбегі үшін BMI кино музыкалық сыйлығына ие болды. Сенімсіз дереккөз: күні=2015 жылдың сәуір айы.

Үй медиасы

Фильм бастапқыда 1991 жылдың 31 шілдесінде Солтүстік Америкада VHS форматында жарық көрді. Ол 5 миллион дана сатылды. Кейіннен фильм 2002 жылдың 3 қыркүйегінде 1-аймақта DVD форматында шығарылды; онда тек шағын қосымша мүмкіндіктер мен интерактивті мәзірлер болды. 2009 жылдың 4 тамызында фильм арнайы 25 жылдық мерекелік жинаққа енгізілді, ол DVD және Blu-ray форматтарында шығарылды. Жинаққа «Жас Ұлантар» (Teenage Mutant Ninja Turtles), «Жас Ұлантар 2» (Teenage Mutant Ninja Turtles II), «Жас Ұлантар 3» (Teenage Mutant Ninja Turtles III) және анимациялық «Жас Ұлантар» (TMNT, 2007) фильмдері кірді.

Кассалық жинақ

The Secret of the Ooze кинотеатрларда 1991 жылдың 22 наурызында АҚШ-та, ал кейіннен маусымнан тамызға дейін басқа елдерде көрсетілді. Фильм Солтүстік Америкада тұңғыш аптасында көрермендердің басын алып, 20 миллион доллардан астам тапты және барлығы 78 656 813 доллар жинады. Шетелде фильмнің көрсеткіштері жақсы болмады, 20th Century Fox шетелдік құқықтарды 25 миллион долларға сатып алды, бірақ фильм оларға тек 12 миллион долларлық жалға алу ақысын әкелді. Барлығы бойынша фильм бойынша бүкіл әлемде 54 миллион долларлық жалға алу сомасы жиналды. Алдыңғы фильм сияқты, бұл фильм де Ұлыбританияда тыйым салынған қарудың (нунчаку) қолданылуына байланысты цензураланды, мысалы, титрлер кезінде Микеланджело шұжық жұбымен оларды қолдануын еліктеді. 2002 жылы DVD нұсқасы үшін цензура алынып тасталды. Немец нұсқасы визуалды цензурадан өтпеді; бірінші фильмдегідей, күрес сахналарындағы зорлық-зомбылықты жұмсарту үшін күлкілі мультфильмдік дыбыс эффектілері қосылды.

Сыни жауап

Екінші фильм сыншылар тарапынан әртүрлі бағалар алды. Rotten Tomatoes сайтында 43 сыншының пікіріне сүйене отырып, фильмге 35% рейтинг берілді. Сыншылардың пікірі: "Фильмдегі ересектерге түсініксіз, балалар тілі ғана емес, сонымен қатар тасбақалардың физикалық зорлық-зомбылыққа бейжай және салқын қабақты қатынасы оларды балалар үшін жаман үлгі етеді". Metacritic-те фильм 20 сыншының пікіріне сүйене отырып, 100 балдық шкала бойынша 45 бал алды, бұл "аралас немесе орташа пікірлерді" көрсетеді. The Chicago Sun Times газетінің жазушысы Дейв Кехр фильмді "88 минуттық, жылдам, күлкілі, тартымды және әдемілікке құштар емес туынды деп сипаттады. Ол жекпе-жек сахналары мен сатирикалық әзілдердің арасындағы үйлесімділікті алғашқы фильмнен жақсырақ жеткізе білді. Мұнда ересектерге де, балаларға да қызықты нәрсе бар". The New York Times газетінің журналисі Джанет Маслин "Тасбақалар аз ұрысып, көбірек әзілдеп, сүйікті канализациядан алыстап кеткен" деп атап өтті және оны жақсару деп бағалады, сондай-ақ олардың кем дегенде кең экранды фильм түсіргеніне қуанды. Маслин фильмде тасбақалардың "өзін түзеткенін" айтты және "Секрет Оозиді" сол кездегі танымал мәдениет трендтеріне сілтеме жасайтын көріністері үшін мақтады, бұл трендтер TMNT франшизасының "ең бағалы активтеріне" – рэп музыкасы мен Барт Симпсон сияқты нәрселерге қарсы бәсекелес болды. The Chicago Tribune газетінің сыншысы Джин Сискел бұл фильмге де, алғашқы фильмге де бірдей бейжай қарады, оны "резеңке костюмдердегі жекпе-жек фильмі" деп атады. Сискел өзін ересек адам ретінде "бала кезінде ұнаған ақылсыз ойын-сауықтарды ұмытып барамын" деп ойлайды, бірақ бұл идеямен келіспейді және жекпе-жек сахналарын "құаныштан гөрі көңілділіксіз" деп сипаттайды. Роджер Эберт "The Chicago Sun Times" газетінен тасбақалардың бір-біріне ұқсас екенін айтты, оларды "біздің сұр және көңілсіз заманымыздың символы" және "жекеліктің қауіптілігінің мысалы" деп атады. Оның пікірінше, балалар жаман жағдайға түсіп отыр және олармен бірге өскен комикс кейіпкерлерімен салыстырғанда, "таңғажайып сезімінен" айырылып қалған.

Ойыншықтар

Teenage Mutant Ninja Turtles франшизасы "The Secret of the Ooze" фильмі кинотеатрларда көрсетілген кезде өзінің ең жоғары танымалдылығына жеткені айтуға болады. Фильмнің шығуымен бірге көптеген қосымша өнімдер де пайда болды. Фильмге арналған жаңа ойыншықтар желісі ұсынылды, оның ішінде барлық төрт жауынгердің "Киножұлдыз" ойыншықтары бар еді. Ойыншық қораптарында фильмнен алынған кадрлар бейнеленген, ал пакеттің жоғарғы оң жақ бұрышында құрғақ балшыққа толы ыдысқа жиналған жауынгерлердің мультфильмдік суреті салынған. Әдеттегі жауынгерлердің фигураларынан өзгеше, фильмдегі фигуралар жұмсақ және резеңкелі болды, бұл фильмдерде қолданылған аниматроникалық костюмдердің көрінісін жақсырақ бейнелеу үшін жасалған. Олардың мойнында, иықтарында және жамбастарында шарлы буындар болды, және әр фигураның қасында "балшық" жапсырған кішкентай пластик ыдыс қоса берілді. Истман мен Лэрд фильмнің ресми бейімделуін де жариялады. Супер Шреддер, Токка және Рахзар фигуралары да қолжетімді болды, бірақ олар фильммен төрт жауынгердей байланысты емес еді. "Playmates" компаниясы осы фигураларды өндірді. "Жауынгерлер" франшизасы енді тағам өнеркәсібіне де еніп, көптеген тағам өнімдерінде пайда болды. Royal Gelatin Desserts өнімдеріне "балшық" атауын бейімдеп, қаптамаларында жауынгерлерді көрсетті. Қораптарда балшықтың қандай да бір түрі бар әртүрлі рецепттер ұсынылған.

Жалғасы

Үшінші фильм, "Жас Ұлдар-Тасбақалар III" деген атпен 1993 жылы шығарылды, бірақ бұрынғы фильмдерге қарағанда аз қаржы жинады және түпнұсқа трилогияның соңғы фильмі болып табылады.