Кіріспе
Мормон реформациясы – соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуінің (ЛДС шіркеуінің) руханилығына жаңаша назар аудару кезеңі және шіркеу мүшелері арасында рухани жаңаруды талап ететін орталықтандырылған қозғалыс болды. Ол 1856 және 1857 жылдары өтті және шіркеу президенті Бригам Янгтың басшылығымен жүзеге асырылды. Реформация кезінде Янг өзінің кеңесшісі Джедедия М. Грантты және басқа шіркеу басшыларын Юта аймағында және оны қоршаған соңғы күнгі қасиеттілер қауымдарында уағыз айтуға жіберді. Осы уағыздардың мақсаты – адамдарды күнәден бас тартып, рухани мәселелерге бет бұруға шақыру болды. Осы кезеңде ЛДС шіркеуінің ең консервативті немесе реакциялық элементтері қоғамдық талқылаудың негізгі тақырыбына айналды. Реформацияның бір бөлігі ретінде, дерлік барлық "белсенді" немесе қатысатын ЛДС шіркеу мүшелері өздерінің адалдығын білдіру үшін қайтадан суға батырылды. Реформация үш кезеңнен тұрады: құрылымдық реформа кезеңі, рухани реформаның нақты дәлелдерін көрсетуге қатысты үлкен талап кезеңі және махаббат пен қайта құруға баса назар аударылған соңғы кезең. Нәтижесінде, 1850-ші жылдардың басында мормон қоныстарының көптеген аймақтары гүлденіп, қауіпсіздікке ие болды, бірақ олардың арасында жеке өмір салты ЛДС шіркеуінің қатаң талаптарына сай келмейтін адамдар да болды. 1852 жылы Бригам Янг Ютадағы шіркеудің көп әйел алуды әлемге жариялауға жеткілікті деңгейде сенімді екенін сезінді. Алайда, бұл жарияланғаннан кейін көп ұзамай, Ютадағы соңғы күнгі қасиеттілер қиын жағдайға тап болды. Юта аймағының халқы Еуропадан келгендердің АҚШ-қа көшіп келуіне байланысты тез өсті. 1855 жылы 1854 жылғы қыста аз қар жауғандықтан құрғақшылық болды. Құрғақшылықтан басқа, шегірткелер мен шырыштар олардың азғын егінін жойды және суықтан аңғардағы малдың үштен бірі қырылды. Кейсвиллде (Юта штаты) өткен тоқсандық конференцияда Грант пен Жүсіп Янг жетпісшілердің бірінші кеңесінің мүшелері болып, төрт күн бойы түрлі уағыздар айтып, тәубе етуге және моральдық өмір салтына, діни ұстанымдарға қайта оралуға шақырды. Қайтадан суға батыру практикасы реформация кезінде ғана пайда болған жоқ, бұл практика 1830 жылдары басталған және он тоғызыншы ғасыр бойына кең таралды. Кейіннен 1879 жылы Бірінші Президенттік оны қолдауды тоқтатты. Сондай-ақ, Бригам Янг қанмен күнәдан тазару және Адам атаның құдайлығы сияқты даулы доктриналарды енгізді, бірақ олар шіркеу басшылары тарапынан қабылданбады. Бригам Янгтың сөзіне сүйенсек: "Әділдік пен туралықтың уақыты келді; біз ескі семсерді алып, «Сен Құдайдың жағындасың ба?» деп сұраймыз. Егер сендер Иеміздің жағында болмасаңдар, қиылып тасталасыңдар". Реформацияны ынталандыру үшін кейбір қосымша теократиялық комитеттер жергілікті тәртіп бұзушыларды айыптау арқылы тәртіп пен сәйкестікті сақтауға тырысқан болуы мүмкін. Сол кездегі диссидент мормондар комитеттер "даниттер" немесе "жоюшы періштелер" деп аталатын орындаушылардың жазалауымен қысқаша сот шешімдеріне жүгінгендігі туралы әңгімелерді жеткізді. Мысалы, сол кездегі оңтүстік Юта штатының ізашары және милиция барлаушысы Джон Чаттерли 1856 жылдың соңы мен 1857 жылдың басында "құрып-жою періштелері" деп аталатын құпия комитеттен" қауіп-қатерлер алғанын жазды. Қазіргі заманғы зерттеушілер Бригам Янг пен Джедедия Гранттың сол кезеңдегі мәлімдемелерін атап өтті, олар өздік сот жүргізуді діни негіздеген сияқты көрінеді. Янг мұндай әрекеттерді өзі де, шіркеу басшылары да мақұлдамағанын жоққа шығарды. 1867 жылы Янг былай деді: "Біздің дінімізде соғыс бар ма? Жоқ, соғыс та, қантөгіс те жоқ. Бірақ жауларымыз «қан төгілді» деп айқайлап, «Мормондар мен даниттер қандай қорқынышты адамдар! Олар қалайша өлтіреді де өлтіреді!» Бұл – ақымақтық пен ақымақтықтың шегі. Зұлымдар зұлымдарды өлтіреді, ал олар оны қасиеттілерге таңады". Реформация Ютадағы мормон қауымы арасында дамып келе жатқан мәдениет пен қоғамға да әсер етті, бұл негізінен 1854 жылы Лоренцо Сноу мен оның әпкесі Элиза Р. Сноу ұйымдастырған Полисофиялық қоғамға байланысты болды. Қоғам лекциялар, музыкалық қойылымдар, әдебиет оқулары және поэзия жазу арқылы кең ауқымды қоғамдық білім беруді алға тартты. Реформация басталғанда Джедедия М. Грант пен Хебер К. Кимболл қоғамға шабуыл жасады, Грант оның «әдепсіз рухы» бар деді. Тарихшы Дин Л. Мэй Юта штатында реформация үшін жасалған ынталы күш-жігердің барлығына бірдей қабылданбағанын атап өтті. Янг осы қылмыстар үшін күнәкардың өз өмірін ерікті түрде құрбан етуі ғана күнәларды жоя алады деп сенді. Янг бұл ұғымды Реформация кезеңіндегі бірнеше басқа уағыздарда қайталап айтты. Бұл сенім шіркеу мүшелері арасында кеңінен қабылданбаса да, сол кездегі шіркеудің қоғамдық бейнесінің бір бөлігіне айналды және көп әйел алумен бірге АҚШ-тың шығыс штаттарындағы газеттерде сыналып жатыр.
The Mormon Reformation was a period of renewed emphasis on spirituality within the Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church), and a centrally directed movement, which called for a spiritual reawakening among church members. It took place during 1856 and 1857 and was under the direction of church president Brigham Young. During the Reformation, Young sent his counselor, Jedediah M. Grant, and other church leaders to preach to the people throughout Utah Territory and surrounding Latter day Saint communities with the goal of inspiring them to reject sin and turn towards spiritual things. During this time, some of the most conservative or reactionary elements of LDS Church doctrine came to dominate public discussion. As part of the Reformation, almost all "active" or involved LDS Church members were rebaptized as a symbol of their commitment. The Reformation is considered in three phases: a structural reform phase, a phase of intense demand for a demonstration of spiritual reform, and a final phase during which an emphasis was placed on love and reconstruction. Consequently, by the early 1850s, many communities within the Mormon settlement region were prosperous and secure, yet contained a segment of inhabitants whose personal practices were not within the exacting standards of the LDS Church. In 1852, Brigham Young felt that the church in Utah was secure enough to announce the practice of plural marriage to the world. Shortly after the announcement, however, the Latter day Saints in Utah experienced a period of hardship. The population of the Utah territory had increased rapidly as converts from Europe joined American Saints in their migration across the Great Plains. In 1855, a drought struck, due to light snowfall during the winter of 1854. In addition to the damage caused by drought, an infestation of grasshoppers and crickets destroyed their meager crops, and around a third of the valley's cattle perished due to the cold. At a quarterly conference in Kaysville, Utah, Grant and Joseph Young of the First Council of the Seventy delivered various sermons over the span of four days, calling for repentance and a general recommitment to moral living and religious teachings. Rebaptism as a practice was not unique to the Reformation, and the practice, which had begun in the 1830s, continued to be commonplace throughout the nineteenth century. It was later discouraged by the First Presidency in 1879. He also introduced various controversial doctrines, such as blood atonement and the Adam God doctrine, both of which were rejected by other church leaders. According to Brigham Young: "The time is coming when justice will be laid to the line and righteousness to the plummet; when we shall take the old broadsword and ask, Are you for God? And if you are not heartily on the Lord's side, you will be hewn down." To encourage reformation, certain adjunct theocratic committees may have attempted to ensure order and conformity by censuring local troublemakers. Dissident Mormons of the time reported rumors that committees resorted to summary judgments with punishments meted out by enforcers colloquially termed "Danites" or "destroying angels". For example, the southern Utah pioneer and militia scout of the time John Chatterley later wrote that he had received threats from "secret Committee, called 'destroying angels'" in late 1856 and early 1857. Contemporary commentators have pointed to pronouncements during the period by Brigham Young and Jedediah Grant that would seem to give vigilante style bloodshed a religious basis. Young denied that any such acts were condoned by him or the church leadership. In a speech in 1867 Young said:
Is there war in our religion? No; neither war nor bloodshed. Yet our enemies cry out "bloodshed," and "oh, what dreadful men these Mormons are, and those Danites! how they slay and kill!" Such is all nonsense and folly in the extreme. The wicked slay the wicked, and they will lay it on the Saints. The Reformation also had an effect on the culture and society that had begun to develop among the Mormon community in Utah, due in large part to the Polysophical Society, which had been organized in 1854 by Lorenzo Snow and his sister, Eliza R. Snow. The society promoted large scale public education through lectures, musical presentations, literature readings, and poetry writing. At the beginning of the Reformation, Jedediah M. Grant and Heber C. Kimball attacked the society, with Grant saying that it possessed an "adulterous spirit". Historian Dean L. May noted that the more zealous reformation efforts were not universally accepted in Utah. For these offenses, Young believed that only the voluntary offering of the sinner's own life would be able to expunge the sin. Young reiterated the concept in several other sermons during the Reformation period. Although the belief was never widely accepted by church members, it became part of the public image of the church at the time and was pilloried, along with the practice of polygamy, in newspapers in the Eastern United States.
Әсері
Реформация соңғы күнгі қасиеттілердің рухани және эмоционалдық өмірлеріне әсер еткенмен қатар, осы қозғалыста жасалған іс-әрекеттер шіркеу мүшелеріне, олардың отбасыларына және шіркеу ұйымына ұзақ мерзімді әсер етті. Реформацияның негізгі нәтижелері жеке адамның міндеттемесін қайтадан бекіту, қоғамдық экономикалық жаңарулар, шіркеу мүшелері арасындағы бірлікті нығайту және көп әйел алушылардың санының артуы болды. Густив О. Ларсон: «Мормонизм Ұлы Аңғарда (Great Basin) өркениеттік күшке айналды. Басқа да христиандық қауымдастықтарда болған тәжірибелерге ұқсас, ол өз ізбасарларын қатаң сынап, кейбіреулерін, бидаятпен бірге жоғалтты, бірақ осы арқылы жақсы нәтижелерге қол жеткізді. Реформация кезінде тәубе етуге шақырулар көбінесе естілді, және тарихшы Эндрю Неффтің сөзімен айтқанда, «барлық мормондық қауымдастықтың рухани деңгейі айқын түрде көтерілді». Реформация шіркеу мүшелері арасындағы іс жүзіндегі және эмоционалдық бірлікті де арттырды. Юта соғысы деп аталатын қақтығыс кезінде мормон жасақтарына жазықтарда және Вайомингте алаңдату шараларын жүргізу тапсырылды. Сонымен қатар, Бригам Янгтың басшылығымен шіркеу мүшелері өз үйлерін, шаруашылықтарын және бизнесін тастап, Аризонадағы Ақ тауларға (White Mountains) қайта көшіп кетуге дайындық жасады, себебі Янг осы жерді толыққанды соғыс басталған жағдайда пана табуға болатын мүмкін орын деп қарастырған. Тарихшылар шіркеу басшыларының эмоционалдық сөздерінің Оңтүстік Ютадағы қорғанысқа бағытталған диалог пен іс-қимылдарға ықпал еткенін, нәтижесінде Маунтин-Медоус қырғыны болғанын мәлімдеді. Бірнеше айлық миссионерлік сапарлардан кейін, Солт-Лейк-Ситиде және айналасындағы қауымдастықтарда әлі шомылдырылмаған соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуге деген адалдығын көрсету үшін қайта шомылдырылуды сұрады. Пол Петерсон қайта шомылдырылмағандар «шіркеу мүшелігінен айырылуы мүмкін» екенін айтады. Ұлыбританияда Реформация принциптерін ынталы қолдану нәтижесінде шіркеу тізімінен аз белсенді мүшелердің көп саны алынып тасталды. Шамалы саны аз ынталы шіркеу мүшелері Юта аймағынан шығысқа немесе Калифорнияға қайтып оралды.