Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық оператор (1914–1978)
British cinematographer (1914–1978)
Джеффри Гиллард Унсворт, OBE, BSC (26 мамыр 1914 – 28 қазан 1978) – қырық жылдан астам уақыт мансабында тоқсанға жуық көркем фильмде жұмыс істеген британдық оператор. Ол Стэнли Кубриктің «2001: Ғарыштық саяхат», Боб Фосстің «Кабаре» және Ричард Доннердің «Супермен» сияқты сыншылар жоғары бағалаған фильмдердегі жұмысымен ең танымал. Британдық «The Guardian» ақпарат агенттігі оның Кубрик үшін атқарған жұмысының ерекшелігін атап өтті, оның әріптесі Питер Сущицки айтқандай, Унсворттың тәсілі белгілі бір кино стилі үшін «өлшеуіш» болған. Сущицки сондай-ақ бастапқыда Джордж Лукаспен жұмыс істеуден бас тартып, Лукасқа «тура солай» деді: «Сен маған емес, Джеффри Унсвортқа мұқтажсың».
Geoffrey Gilyard Unsworth, OBE, BSC (26 May 1914 – 28 October 1978) was a British cinematographer who worked on nearly ninety feature films during a career that wound up spanning over more than forty years. He is best known for his work on critically acclaimed releases such as Stanley Kubrick's 2001: A Space Odyssey, Bob Fosse's Cabaret and Richard Donner's Superman. The British news agency The Guardian has highlighted the nature of his work for Kubrick, in the words of fellow cinematographer Peter Suschitzky, given that Unsworth's approach reportedly "became the benchmark" for a given cinematic style. Suschitzky added specifically that he had initially turned down working for filmmaker George Lucas (on the original Star Wars movie) and had "said straight away" to Lucas: "You don’t really want me, you want Geoffrey Unsworth."
Мансап
Ансуорт мансабын 1932 жылдан 1937 жылға дейін «Гаумонт Британ» студиясында жұмыс істеуден бастады. 1938 жылы «Technicolor» компаниясына қосылғаннан кейін, ол Пауэлл мен Прессбергердің «Полковник Блимптің өмірі мен өлімі» (1943) және «Өмір мен өлім мәселесі» (1946) сияқты көптеген танымал туындыларда оператордың ассистенті ретінде жұмыс істеді. Кейбір «Гейнсборо» мелодрамаларында жұмыс істеген соң, 1950 жылдары «Ранк» ұйымында «Алиса сияқты қала» және «Есте сақтау үшін түн» сияқты фильмдерде жұмыс істеді. 1960 жылдары Ансуорттың жұмысы шетелге тарады, мысалы, 1962 жылғы «CinemaScope» эпопеясы «300 спартан». Ол сондай-ақ 1964 жылы «Бекет» фильміндегі жұмысы үшін алғашқы рет «Оскар» сыйлығына ұсынылды. 1965 жылы Уильям Шекспирдің «Отелло» пьесасының Корольдік ұлттық театрындағы қойылымын түсіруге жауапты болды. Оның кинодағы еңбектері оған бес «Британдық кинематографистер қоғамы» сыйлығы, үш «BAFTA» және екі «Оскар» сыйлығын әкелді. Ансуорт екі әртүрлі жанрда – тарихи фильмдер мен ғылыми фантастикада оператор ретінде ең көп сұранысқа ие болды. Оның мансабындағы ең жарқын сәттердің бірі – Стэнли Кубрикпен «2001: Ғарыштық саяхат» (оған Кубриктің тұрақты серіктесі Джон Алкотт көмектескен) және Боб Фосстің Веймар Германиясының соңындағы қараңғы музыкалық «Кабаре» фильмдеріндегі жұмысы болды. Сидни Люметтің 1974 жылғы Агата Кристидің «Ориент экспресстегі кісі өлтіру» ромасы бойынша түсірген фильмінде оның жарықтандыруы мен дифузияны қолдануы пойыздың қауіптілігі мен романтикасын көрсетеді, ал камера қозғалысы мен оптикалық эффекттерді шеберлікпен үйлестіру түсірілім ортасының реализмін күшейтеді және клаустрофобиялық атмосфераны жасайды. Ансуорттың жұмысы 1978 жылы Ричард Доннердің «Супермен» фильмімен ең кең аудиторияға жетті. Ол көптеген талантты операторлар мен визуалды эффекттерді жасаушылардың жұмысын біріктіруге жауапты болды (соның ішінде 2001 жылғы анимациялық топтың мүшесі Зоран Перисич, ол Кубриктің «Супермен» үшін алдыңғы проекциялау техникасын жетілдірді), бұл супергерой туралы фильмге лайықты сенімділік пен ұлылық сезімін сыйлады. Доннермен бірлесіп дамытқан стилі негізінен ғылыми фантастикалық тарихи фильм стилінде болды; әсем әрі көбінесе дифузияланған түсірілім Американың әртүрлі бейнелерін көрсетіп, фильмнің көріністеріне эпикалық уақыт өлшемін береді, комикстердің 1930 жылдары мен 1970 жылдары арасындағы мифтік Американы көрсетеді. Суперменнің күштерін көрсететін көріністерге сәйкес келетін, ғылыми фантастикалық элементтерді қамтымайтын сахналардың стилі де осыған сай болуы керек еді. Ансуорттың 1970 жылдардағы басқа жұмыстарының арасында 1970 жылы Оливер Кромвеллдің өмірбаяны бойынша түсірілген «Кромвелл», 1972 жылы Джон Барридің «Әлістің ғажайыптар еліндегі оқиғалары» мюзиклі, 1974 жылы Джон Бурманның «Зардоз» фантастикалық фильмі, Блейк Эдвардстың «Роза пантера» сериясының төртінші фильмі «Роза пантераның оралуы» және Ричард Аттенбороның 1977 жылғы «Арқалы көпір» соғыс эпопеясы бар. 1981 жылы ол Роман Поланскинің «Тесс» фильміне Гислейн Клокемен бірлесіп жасаған жұмысы үшін үздік операторлық жұмыс номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. «Супермен» үшін Ансуорт фильмнің алған «Визуалды эффекттердегі ерекше жетістіктері» сыйлығында есімдері тізілмеді, бірақ оператор ретінде аталды және арнайы эффекттер жұмысы үшін жеке марапат алмады. Доннер 1979 жылы Кино өнер және ғылым академиясының Ансуортты операторлық жетістіктері үшін ұсынбағанына қатты наразылық білдірді.
Unsworth began his career working at Gaumont British from 1932 to 1937. Having joined Technicolor in 1938, he acted as assistant director of photography on many notable productions, such as Powell and Pressburger's The Life and Death of Colonel Blimp (1943) and A Matter of Life and Death (1946). After working on some of the Gainsborough melodramas, he worked at the Rank Organisation throughout the 1950s, notably on films such as A Town Like Alice and A Night to Remember. In the 1960s, Unsworth's work extended abroad, such as with the 1962 CinemaScope epic The 300 Spartans; the decade also saw him receive his first Academy Award nomination for his work on 1964's Becket. In 1965, he was responsible for photographing the Royal National Theatre's production of William Shakespeare's Othello. His film work brought him an impressive array of awards, including five British Society of Cinematographers awards, three BAFTAS and two Academy Awards. Unsworth was especially in demand as cinematographer in two very different genres, period pieces and science fiction. Among the highlights of his career, he collaborated with Stanley Kubrick on the visually innovative 2001: A Space Odyssey (on which he was assisted by John Alcott, who would become a regular collaborator of Kubrick's) and Bob Fosse's dark musical exploration of the end of Weimar Germany, Cabaret. In Sidney Lumet's 1974 film adaptation of Agatha Christie's Murder on the Orient Express, his lighting and use of diffusion capture the danger and romance of the train while graceful integration of camera movement and optical effects contributes to the realism of the set while controlling the claustrophobia of the setting. Unsworth's work reached its widest audience with Richard Donner's Superman in 1978. He was responsible for integrating the work of a who's who of cinematographers and visual effects designers (including Zoran Perisic, an animation stand crew member from 2001, who extended Kubrick's front projection technique for Superman), with the plausibility and sense of grandeur befitting a (mostly) reverent take on a superhero. The style he developed alongside director Donner was essentially that of a science fiction period film; the glamorous, often highly diffused cinematography observed a panoply of images of Americana, suggesting an epic timeframe for the film's scenes, a mythical America somewhere between the 1930s of the original comics and the 1970s. The style of the sequences that did not involve extensive science fiction elements had to match scenes displaying Superman's powers. Unsworth's other work in the 1970s included the Oliver Cromwell biopic Cromwell in 1970, the 1972 John Barry musical Alice's Adventures in Wonderland, John Boorman's 1974 fantasy film Zardoz, The Return of the Pink Panther (the fourth film in Blake Edwards' Pink Panther series), Richard Attenborough's 1977 war epic A Bridge Too Far. In 1981, he won a posthumous Oscar for Best Cinematography for his collaborative work with Ghislain Cloquet on Roman Polanski's Tess. For Superman, Unsworth was not named in the Special Achievement in Visual Effects Academy Award the film received, but instead as director of photography, and without a separate credit for special effects work, he would not have been eligible. Donner expressed great disgust that the Academy of Motion Picture Arts and Sciences did not recognise Unsworth with a nomination for Best Achievement in Cinematography in 1979.
Өлім және мұра
1978 жылы Роман Поланскинің "Тесс" фильмін түсірілімі кезінде Францияда 64 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды. "Супермен" және "Бірінші үлкен пойыз тонауы" фильмдері Унсуорттың естелігіне арналды. "Супермен" арнауында айтылғандай, Унсуорт Британ империясының офицері болған. Ол жұмыстағы әдемі мінезімен танымал болды. Мысалы, Марго Киддер оның кадрларын жарықтандыруын ұйымдастырғанына риза болды және "Тыныштық сақтаңыздар, мен ханымды жарықтандырып жатырмын" деп айтып, назарларын шоғырландыруға көмектесті. Оның әйелі Мэгги британдық киноиндустриясында сценарийді және үздіксіздікті қадағалаушы ретінде жиі жұмыс істеді.
Unsworth died of a heart attack in France at the age of 64 while filming Roman Polanski's Tess in 1978. Both Superman and The First Great Train Robbery were dedicated to Unsworth's memory. As alluded to in the Superman dedication, Unsworth was an Officer of the Order of the British Empire. He was admired for his charming manner at work. For instance, Margot Kidder was flattered when he arranged lighting for her shots and insisted on concentration by saying "Quiet, I'm lighting the Lady." His wife Maggie worked in the British film industry, often as a script/continuity supervisor.