Кіріспе

1965 жылғы анимациялық телеарнайы. Саундтрек альбомы.

"Чарли Браунның Рождествосы" – 1965 жылғы анимациялық телеарнайы. Бұл Чарльз М. Шульцтің "Жеміс-жидек" комиксі негізінде жасалған алғашқы телеарнайы. Онда Питер Роббинс, Кристофер Ши, Кэти Штайнберг, Трейси Стратфорд және Билл Мелендестің дауыстары естіледі. Ли Мендельсон продюсерлік еткен және Мелендес режиссерлік еткен бағдарлама 1965 жылдың 9 желтоқсанында CBS телеарнасында тұңғыш рет көрсетілді. Арнайы бағдарламада Чарли Браун (Роббинс) мерекелік маусым басталғанға қарамастан, көңілсіздікке ұшырайды. Люси ван Пелт (Стратфорд) оған аудандық Рождестволық қойылымды қоюды ұсынғаннан кейін, оның барлық тырыстары достарынан елеусіз қалды және олар оның орталыққа қарапайым Рождестволық шыршы таңдауына келекеледі. 1950 жылы комикс алғаш рет жарық көргеннен кейін, 1960 жылдардың ортасына қарай "Жеміс-жидек" әлемдік құбылысқа айналды. Арнайы бағдарлама Coca-Cola компаниясының тапсырысымен және демеушілігімен жазылды, бірнеше апта ішінде дайындалып, алты айдың ішінде шағын бюджетпен өндірілді. Кейіпкерлерді іріктеу кезінде продюсерлер бала актерлерді жалдап, дәстүрден тыс жол таңдады. Бағдарламаның саундтрегі де ерекше болды, онда пианист Винс Гуаралдидің джаз музыкасы ойнады. Сол кезеңдегі АҚШ теледидар анимациясында кең таралған күлкіні қоспауы, сондай-ақ оның стилі, қарқыны, музыкасы және анимациясы продюсерлер мен телеарнаның жоба сәтсіздікке ұшырайды деп болжауына себеп болды. Алайда, олардың күдігіне қарамастан, "Чарли Браунның Рождествосы" жоғары рейтингтерге ие болды және сыншылардың мақтауына бөленді. Ол Эмми және Пибоди сыйлықтарын алды және АҚШ-та жыл сайынғы көрсетілімге айналды, 56 жыл бойы Рождество маусымында теледидарда көрсетілді, содан кейін Apple TV+ стриминг сервисінде қолжетімді болды. Оның табысы "Жеміс-жидек" телеарнайы мен фильмдерінің жасалуына жол ашты. Оның джаз саундтрегі коммерциялық сәттілікке жетті, АҚШ-та бес миллион дана сатылды. "Чарли Браунның Рождествосы" қойылымдарының тікелей эфирдегі нұсқалары сахналады.

Сюжет

Достарына қосылу үшін мұз үстінде коньки тебуге бара жатқанда, Чарли Браун Лайнус ван Пелтке Рождество маусымында ұнаған нәрселеріне қарамастан, ол әлі де көңілі түсік екенін мойындайды. Линус сөзін айтқаннан кейін және Вайолет Грейдің сықақтап сөйлегеннен кейін, ол Люси ван Пелттің психолог кабинетіне барып, өзінің мәселесін айтады. Ол оған топтың жыл сайынғы Рождестволық қойылымын қоюды ұсынады, осылайша оны іске қосып, ол келіседі. Чарли Браун репетицияға бара жатқанда Рождествоның коммерциялық сипатын көріп, көңілі түсіп қалады: Люси Рождествоға жылжымайтын мүлік алмағанына өкінеді; Снупи үйін көршілік жарысқа безендіреді; ал Чарли Браунның кіші қарындасы Салли одан Сантаға ашкөз хат жазуды сұрайды. Репетицияда Чарли Браун 1960-шы жылдарға сай келетін, билермен, көтеріңкі музыкамен, жараспайтын актерлермен және "Рождество патшайымымен" (Люси) пьесаны табады. Актерлерді бақылай алмай, Чарли Браун қойылымға "дұрыс көңіл-күй" қажет деп шешеді және Рождество ағашын ұсынады; Люси үлкен, қызғылт алюминий ағаш ұсынады, содан кейін оны және Линусты оны алуға жібереді. Ағаш сату орнында Чарли Браун сол жердегі жалғыз ағашты, кішкентай шыршыны таңдайды. Линус таңдауына күмән келтіреді, бірақ Чарли Браун оны безендіргеннен кейін керемет болады деп сендіреді. Бірақ олар келгенде, Люси мен қыздар оны да, ағашты да мазақтап, күліп кетеді. Көңілі түскен Чарли Браун дауыстап сұрайды: "Бір кім Рождествоның мәні неде екенін біледі ма?" Линус "білемін" дейді, сахнаның ортасына қадам басады, назар аударуды сұрайды, қауіпсіздік көрпесін тастайды, шопандарға жарияланғанды айтады, көрпесін жинап алады, қайта оралады және "Міне, Рождествоның мәні осы, Чарли Браун" дейді. Чарли Браун коммерция Рождество мерекесін бұзбауы керек екенін түсінген соң, ағашты үйге алып барып, оны безендіреді және басқаларға қойылымда жарайтынын көрсетеді. Басқалары Чарли Браунға тым қатал болғанын түсінеді және Линус сөйлегеннен кейін оның артынан тыныш түрде ілеседі. Ол Снупидің үйіне тоқтайды, ол жарыста жеңіске жеткен, және үлкен қызыл Рождество шарларын ағашқа іледі. Шардың салмағы кішкентай ағашты жерге иіліп қалуға мәжбүр етеді. Ағашқа зиян келтірді деп ойлап, Чарли Браун көңілі түсіп, кетеді. Басқалары Снупидің үйіне жетеді және оның әлеуетін көре бастағанда, Линус ағашты ақырып тұрғызып, оның түбіне көрпесін орайды, оған қолдау көрсетеді. Басқалары Снупи үйінен әкелген әшекейлермен ағашқа жаңа келбет береді, тіпті Люси де Чарли Браунның таңдауына келіседі. Балалар "Аңдаушы періштелер ән салады" әнін шырқап бастайды. Оларды естіген Чарли Браун қайта оралып, шыршының қазір керемет Рождество ағашына айналғанын көреді. Балалар "Қуанышты Рождество, Чарли Браун!" деп шулап айқайлайды, содан кейін "Аңдаушы періштелер" әнін шырқайды, ал Чарли Браун қар жауа бастағанда оларға қосылады.

Актерлік құрам

Питер Роббинс Чарльз "Чарли" Браун рөлінде. Кристофер Ши Лайнус ван Пелт рөлінде. Трейси Стратфорд Люсиль "Люси" ван Пелт рөлінде. Бұл Стратфордтың Люси рөліндегі соңғы өнер көрсетуі. Кэти Штайнберг Салли Браун рөлінде. Бұл Штайнбергтің Салли рөлін алғаш рет орындауы. Крис Доран Шрёдер мен Шерми рөлінде. Бұл Доранның Шрёдер мен Шерми рөліндегі соңғы өнер көрсетуі. Джеффри Орштейн Пиг Пен рөлінде. Сали Драйер Вайолет рөлінде. Бұл Драйердің Вайолет рөліндегі соңғы өнер көрсетуі. Кейін ол Люси ван Пелттің дауысын жазбаға түсірді. Анн Алтиери Фрида рөлінде. Билл Мелендес Снупи рөлінде. Карен Менделсон Патти рөлінде. Хорлық ән салу: Роберт "Барри" Минеа басшылығымен Сан-Рафаэль, Калифорния қаласындағы Санкт-Полс епископ шіркеуінің балалар хорының мүшелері. Хор осы туындыға қосқан үлесі үшін Санта-Розадағы Шульц мұражайында өткен 40 жылдық мерекеде марапатталды. Сондай-ақ хор Винс Гуаралдидің "At Grace Cathedral" атты үнтаспасында да ойнады.

Даму

1960 жылдардың басында Чарльз М. Шульцтің "Жеміс-жидектер" комиксі зор танымалдылыққа ие болды. Телевизия продюсері Ли Мендельсон комикстің мәдени ықпалын мойындап, оның табысына арналған деректі фильм жасау туралы ойға келді және идеяны ұсыну үшін Шульцке телефон соқты. Бейсболға құмар Шульц, Мендельсонды бейсболшы Вилли Мейс туралы "Мейс атындағы адам" деректі фильмінен танып, оны Калифорния штатының Себастополь қаласындағы үйіне шақырып, жобаны талқылады. Олардың кездесуі жылы өтті және жарты сағаттық деректі фильм түсіру жоспары жасалды. Мендельсон шамамен "бір-екі" минуттық анимацияны көрсетуді қаласа, Шульц аниматор Билл Мелендезді ұсынды, ол бірнеше жыл бұрын Ford Motor Company үшін дайындаған роликте онымен жұмыс істеген еді. Мендельсон кейіннен "Мейс атындағы адам" фильмінде жұмыс істегеннен кейін анимациялық Чарли Браунды жасауға қызығушылық танытқанын айтты. Ол Мейс – барлық уақыттағы ең үздік бейсболшы болса, ал Чарли Браун комикстегі қайта-қайталанатын әзіл бойынша ең нашар ойыншылардың бірі болғандықтан, бұл оның бұрынғы жұмысына табиғи жалғасы екенін атап өтті. Комикстің танымалдығына және жарнамашылардың мақтауына қарамастан, телеарналар бұл арнайы жобаға қызығушылық танытпады. 1965 жылдың сәуір айында Time журналы "Жеміс-жидектер" тобын журналдың мұқабасында көрсетті, бұл Нью-Йорктегі McCann Erickson агенттігінің Джон Алленнен қоңырау шалуына себеп болды. Шульцтің Киелі кітапқа сенімі оның Орта Батыстағы өскен ортасынан және діни және тарихи зерттеулерінен туындады. 2015 жылғы "рухани өмірбаянына" сәйкес, Шульцтің діні жеке және күрделі болды және оның көптеген бағдарламаларына енгізілді. Бағдарламаның сценарийі "қарапайым" деп сипатталды және оның жазылуына бірнеше апта ғана кетті. Оның тәрбиешісі, Голливуд агенті Хейзел Макмиллен, Кристофер Шиді тапты, ол арнайы жобада Линус рөлін ойнады. Мендельсонның сөзіне сүйенсек, оның сөйлеудегі жеңіл діңгек оған "жастық шақтың әдемілігін" сыйласа, ал сценарийді эмоционалды оқу "оған күш пен билік берді". Трейси Стратфорд Люси рөлін ойнады, оның көзқарасы мен кәсібилігі жаратылыстанушыларды әсерге түсірді. Кэти Штайнберг орындаушылардың ең жасы болды, жазба жасалған кезде оның жасы алтыға толған еді. Оқуға тым жас болғандықтан, продюсерлер оған әр жолды жеке-жеке айтуды тапсырды. Роббинс Мелендездің де өзіне осылай жасағанын еске түсіріп, оның латындық акцентін қателікпен көшіріп алғанын әзілдеп айтты.

Саундтрек

"Чарли Браунның Рождествосы" саундтрегі – дәстүрлі Рождество музыкасы мен джаздың ерекше үйлесімі. Джаз бөлімдерін Винс Гуаралди триосы орындады. Продюсер Ли Мендельсон, джаздың жанкүйері болғандықтан, өзінің "Чарли Браун және Чарльз Шульц" деректі фильмін аяқтағаннан кейін көп ұзамай радиодан Гуаралдидің "Cast Your Fate to the Wind" хитын естіп, музыкантқа арнайы жобаға музыка жазу үшін жүгінді. Гуаралди жоба үшін музыка жазды, тақырып ретінде "Линус және Люси" атты толық шығарманы жасады. 1965 жылдың көктемінде Coca Cola компаниясы "Чарли Браунның Рождествосын" тапсырыс берген кезде Гуаралди музыка жазуға қайта оралды. 2012 жылы бұл саундтрек Конгресс кітапханасының Ұлттық жазбалар тізіміне "мәдени, тарихи немесе эстетикалық тұрғыдан маңызды" американдық дыбыс жазбалары ретінде енгізілді. "Мен әрқашан осы шоудың ең маңызды элементтерінің бірі – музыка деп ойладым", – деді Мендельсон 2010 жылы. "Ол барлық жастағы көрермендерге ұнайтын заманауи дыбыс берді. Винс бұрын ешқандай жобаға музыка жасамағанмен, ал мен сол кезде деректі фильмдер жасағанмен, біз екеуміз де джазды жақсы көретінбіз және фортепианода ойнайтындықтан бірлесіп жұмыс істей бастадық. Ол әр көрініске материал әкеліп, біз оны көрініс бойынша талқылайтынбыз. Көбінесе музыка өте жақсы жарасатын, бірақ кейде біз оны қолданбайтын немесе басқа жерде пайдаланатын едік. Біз осы процесті барлық 16 шоуда да қайталадық. Ол жазған және орындаған музыканың көп бөлігі эфирге шықты, қалғандары қолға түспеді".

Қабылдау

Барлық қатысушылар арнайы бағдарлама сәтсіздікке ұшырайды деп ойлады. Мелендес анимиацияның дайын түрін премьераға бірнеше күн бұрын театрда көрсетілгенде алғаш көрді, аниматорлар тобына бұрылып: "Құдай-ау, біз оны құрттық!" деді. Келесі аптада жарық көрген оның шолуы оң пікірлерден тұрды, ол арнайы бағдарламаны қарапайым деп мақтады және "Шарли Браунның Рождествосы – осы маусымда қайта көрсетуге лайық балаларға арналған арнайы бағдарлама" деп жазды. Бағдарламаның премьерасы 1965 жылдың 9 желтоқсанында CBS телеарнасында сағат 19:30-да (Шығыс уақыты бойынша) өтті, "The Munsters" бағдарламасын тоқтатып, сол күні кешке теледидар көретіндердің 45%-ы оны тамашалады. Арнайы бағдарламаны 15 490 000 үйден шамамен көрген, бұл оны рейтингте Bonanza (NBC) артынан екінші орынға қойды. Бағдарламаға байланысты жағымды пікірлер сауда журналдарында жарияланған жарнамада көрсетілді; онда Coca-Cola, CBS, United Features Syndicate және бағдарлама көрермендеріне алғыс айтылды. Fantasy 1965 жылдың желтоқсан айының бірінші аптасында, бағдарлама эфирге шыққан күнімен сәйкес, арнайы бағдарламаның саундтрегін шығарды. United Feature Syndicate арнайы бағдарламаны насихаттау үшін бар күшін жұмсады, ал Word Publishing бағдарламаның қатты мұқабалы нұсқасын шығарды. CBS дереу төрт қосымша Peanuts арнайы бағдарламасын тапсырыс берді. 2022 жылы Fatherly жазушылары жүргізген ішкі сауалнамада бағдарламаны барлық уақыттардағы 100 ең жақсы отбасылық фильмдер тізімінде 62-орынға қойды. Бұл тізімге арнайы теледидар үшін жасалған екі фильмтің бірі (екіншісі – 1966 жылғы "Гринч Рождествоны қалай ұрлады!") енді. Оның қорытындысында жазушылар бағдарламаның техникалық кемшіліктері "Шарли Браунның Рождествосын жалпыға бірдей емес, ерекше және бірегей сезінуге мүмкіндік береді" және оның төмен бюджеті оқиғаның тақырыбына сәйкес келеді деп атап өтті. Rotten Tomatoes бағдарламаға үш жағымсыз пікір жазып, жалпы бағасын 86% деп бағалады. Олардың бірі – 2005 жылғы Емануэль Левидің екі жұлдызды шолуы, ол қазір Левидің веб-сайтында жоқ; қалған екеуі "Medium Popcorn" подкастінен алынған, онда екі жүргізуші де бағдарламаға бес жұлдыздың біреуін берді.

CBS

Бұл арнайы бағдарлама 1965 жылы CBS телеарнасында көрсетіліп, 1966 жылдан 2000 жылға дейін әр жыл сайын қайта көрсетілді. Алғашқы көрсетімдерде Coca-Cola компаниясының демеушілігі туралы сілтемелер болды. Долли Мэдисонның кейіннен сериалға бірлесіп демеушілік етуі, сондай-ақ коммерциялық материалды бағдарлама мазмұнынан бөлуді талап ететін FCC заңдарының қабылдануына байланысты, кейінгі көрсетімдер мен үй медиасынан Coca-Cola өнімдеріне жасалған барлық сілтемелер алынып тасталды. Кейінгі жылдары көрсетілген бағдарламада кейбір көріністер, анимация және дыбыс эффектілері түзету мақсатында қайта жасалды. Снупидің иттің табағы ақ түстен қызыл түске боялды, Люси психиатрлық кабинасынан қорқып шыққанда айналып тұратын дыбыс шығарады, балалардың сахнада алғаш рет билейтін көрінісінде қайталауды болдырмау үшін жаңа анимация қосылды, репетиция көріністерінің фонына музыка қосылды және Снупи соңғы ән кезінде енді адам сияқты ән салмайды. Сондай-ақ, кейбір кейінгі көрсетімдерден Линус жамылғысын қолданып, қалайы банкаға қар шаруасы лақтыратын көрініс алынып тасталды. Бірнеше жыл бойы бұл банканың Coca-Cola банкасы болғаны туралы әңгіме тарады.