Кіріспе

Америкалық кино басшысы
Оңтүстік Африкалық крикет төрешісі

Абрахам "Альберт" Уорнер (туған Арон Вонсал, 23 шілде 1884 – 26 қараша 1967) – Warner Bros. компаниясын негіздеушілердің бірі болған американдық кино басшысы. Ол ағалары Гарри, Сэм және Джек Л. Уорнермен бірге киностудияны құрды. 1956 жылы акцияларын сатқанға дейін студияның қазынашысы қызметін атқарды.

Алғашқы жылдар

Авраам "Вонсал" немесе "Вонсколассер", кейіннен Авраам Уорнер, Польшаның Красносельц ауылында (содан кейін Ресей империясының құрамындағы Конгресс Польшасының бөлігі) дүниеге келді. Ол Красносельцте туған аяқ киім шебері Бенджамин "Вонсал" немесе "Вонсколазер" мен Пэрл Лия Эйхелбаумның ұлы болды, екеуі де поляк еврейлері. 1889 жылғы қазан айында ол анасы мен бауырларымен Германияның Бремен қаласынан "Герман" пароходымен Балтиморға (Мэриленд штаты) келді. Оның әкесі 1888 жылы Балтиморға көшіп келіп, аяқ киім жасау және жөндеумен айналысты. Ол отбасының тегін Уорнер деп өзгертті, және содан бері осы тегі қолданылып келді. Көптеген еврей иммигрант отбасыларында болғандай, балалардың кейбіреулері өздерінің идиш тіліндегі есімдерінің ағылшын тіліндегі нұсқаларын қабылдады. Ыбырайым мен Яков балалардың арасында соңғылардың бірі болды, олар есейгеннен кейін "Альберт" және "Джек" болып өзгерді. Дегенмен, оның лақап аты "Эйб" болды. Балтиморда Бенджамин Уорнер аяқ киім жөндеу ісінен тапқан ақшасы өсіп келе жатқан отбасын қамтамасыз етуге жеткіліксіз болды. Олар келгеннен кейін көп ұзамай Пэрл мен Бенджаминге тағы бір қызы, Фанни дүниеге келді. Бенджамин достарының кеңесімен отбасын Канадаға көшірді, олардың пікірінше, ол түлкі терілеріне айырбастап, қанадалық трапперлермен сауда жасау арқылы жақсы табыс таба алады. Канадада екі қиын жыл өткізгеннен кейін Бенджамин мен Пэрл Уорнер Балтиморға оралды, және отбасы мүшелерінің қатарына қосылды. Кейін тағы екі бала – Сейди мен Милтон дүниеге келді. 1896 жылы отбасы Янгстаун, Огайо қаласына көшіп келді, осы қаланың дамып келе жатқан индустриалды орталығында аяқ киім жөндеу шебін құрған Гарри Уорнердің жолын ұстанды. Бенджамин ұлы Гарримен бірге аяқ киім жөндеу шебінде жұмыс істеді, содан кейін қаланың орталық бөлігінде ет және азық-түлік дүкенін ашу үшін қарыз алды. 1890 жылдардың соңында Альберт АҚШ-ты шарлаған велосипедтерге деген құмарлыққа қызығушылық танытты, және оның үлкен ағасы Гарри Янгстаунда велосипед дүкенін ашты. Екеуі бірге боулинг аллеясын ашуға тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. 1900 жылы Уорнер Янгстаунның Рейен орта мектебіне қабылданды, онда мектептік футбол командасының қақпашысы болды. 1903 жылы бауыры Сэм Кинетоскоп сатып ала алғаннан кейін Уорнердің өмірі жаңа бағытқа бұрылатын болды.

Кино мансабы

Жас кезінде ағасы Сэммен бірге Альберт Уорнер «никелодеон» бизнесіне кірісіп, 1903 жылы Огайо мен Пенсильваниядағы карнавалдарда «Ұлы пойыз тонау» фильмін кинетоскоп арқылы көрсетуді бастады; Сэм проекторды жүргізді, ал Альберт билет сата бастады. 1905 жылы Гарри ағаларының бизнесіне қосылуға келісіп, Янгстаундағы велосипед дүкенін сатты. Театрдың табысы соншалықты зор болды, бауырластар Нью-Кэстл қаласында екінші театр сатып алды. Бұл «Бижу» деп аталатын, жергілікті жерлеуші компаниясынан қарызға алынған орындықтармен жабдықталған. 1907 жылы үш ағайынды Пенсильвания штатында тағы он бес театр сатып алып, жаңа бизнестерін The Dusquesne Amusement Supply Company деп атады. Содан кейін үш бауырлас Макс Флейшерден қарыз алып, Питтсбургтің орталығында Бекуэлл ғимаратында кеңсе жалдады. 1910 жылы Уорнерлер отбасылық бизнесті «General Film Company» компаниясына «10 000 доллар қолма-қол ақша, 12 000 доллар басымдық акциялар және төрт жыл ішінде төленетін 30 000 доллар, барлығы 52 000 доллар» үшін сатты. Бизнесін сатқаннан кейін ағайындылар Питтсбургте Карл Лэммлдің «Independent Motion Picture Company» үшін фильмдерді таратумен айналысты. Гарри Дантенің «Асқыны» фильмінің табысына қуанып, Эдисонның монополиясының өсуіне алаңдап, Лэммлден кетіп, төрт ағайынды Уорнер үшін Warner Features атты тәуелсіз кино өндіріс компаниясын құруға шешім қабылдады. 1918 жылы, жартылай елші Джеймс В. Джеральдтың қарызының арқасында, ағайындылар қызметін кеңейтіп, Голливуд маңында студия құрды. Сэм мен Джек фильмдер өндіру үшін Батыс жағалауға көшіп кетті, ал Альберт пен Гарри тарату үшін Шығыс жағалауда қалды. 1919 және 1920 жылдар аралығында студия ешқандай пайда таппады. Осы уақыт ішінде банкир Мотли Флинт Уорнерлердің қарызын өтеуге көмектесті. Студия 1921 жылы «Why Girls Leave Home» фильмінің табысынан кейін қайта жанданды.

Сөйлеу экранының патшалары

"Джаз әншісі" фильмінің сәттілігінен кейін, тағы да көп сөйлейтін фильмдер шықты. Бұл оларға бәсекелес First National Pictures компаниясындағы үлес алуға мүмкіндік берді, оның үштен бірі Стэнлиге тиесілі болды. Осы сатып алудан соң Уорнер Уильям Фокстың First National компаниясындағы қалған үштен бірін сатып алып, енді компанияның ресми түрде басым акционері атанды. Ол Warner Bros. Music атты музыкалық еншілес компаниясын құрды, қосымша радиокомпанияларды сатып алды, шетелдік дыбыс патенттерін иеленді және литография компаниясын сатып алды. 1929 жылы Альберт студияның құнды еншілес компанияларынан көп пайда тапқаннан кейін, Нью-Йорк штатының Вестчестер округіндегі Рай қаласында үлкен үй сатып алып, оны "Карадел Холл" деп атады.

Ұлы депрессия

1929 жылғы Уолл-стрит құлауы Ұлы депрессияның басталуын ресми түрде белгіледі, соның салдарынан Альберт студияның аман қалуы үшін қосымша жұлдызды күш қажет екенін түсінді. Альберттің кеңесімен Джек пен Гарри Уорнер үш «Парамаунт» жұлдызын (Уильям Пауэлл, Кей Фрэнсис және Рут Чаттертон) бұрынғы жалақыларынан екі есе қымбатқа студияға алды. Көптің таңғалысына орай, студияның алғашқы гангстерлік фильмі «Кішкентай Цезарь» прокатта үлкен табыс әкелді. Эдвард Робинсон «Кішкентай Цезарь» фильмінен кейін студия түсірген көптеген гангстерлік фильмдерде басты рөлде ойнады. Студияның келесі гангстерлік фильмі «Халық жауы» Джеймс Кагниді студияның жаңа жұлдызы етіп таныстырды, содан кейін «Уорнерс» одан да көп гангстерлік фильмдер түсіруге көз жеткізді. Кагни мен Робинсоннан бөлек, Пол Муни де сәтті «Мен тізбектелген түрмеден қашқанмын» фильмінде ойнағаннан кейін студияның танымал гангстерлік актерлерінің бірі ретінде үлкен дамуға ие болды. Фильм АҚШ көрермендерін АҚШ-тың заң жүйесіне күдікпен қарауға итермеледі, және 1933 жылдың қаңтарына қарай фильмнің басты кейіпкері Роберт Эллиотт Бернс, әлі де Нью-Джерсиде түрмеде отырған, сондай-ақ АҚШ бойынша тізбектелген түрмелердегі бірнеше тұтқындар шағымданып, босатылды. 1933 жылдың қаңтарында Джорджия штатының тізбектелген түрмесінің бастығы Дж. Гарольд Харди, сондай-ақ фильмдегі кейіпкерге айналдырылған, студияны фильмде өзіне қарсы «жаман, жалған және нақты емес шабуылдар» көрсеткені үшін сотқа берді. «Құдайды ойнаған адам» фильмінде ойнағаннан кейін Бетт Дэвис студияның тағы бір танымал жұлдызына айналды. 1933 жылы студияның өте табысты «42-ші көше» фильмі студияның мюзиклдерін қайта жандандырды. Бұл жаңа мюзиклдердің көпшілігінде Руби Килер мен Дик Пауэлл басты рөлдерде ойнады, ал режиссураны көбінесе Басби Беркли жүзеге асырды. Алайда, 1931 жылға қарай студия Депрессияның әсерін сезіне бастады, өйткені көпшілік кино билеттеріне төлей алмайтын болды. 1931 жылы студия 8,000,000.00 доллар таза зиянға ұшырады. Осы экономикалық жағдайдың арқасында «Warner Bros.» кинокомпаниясының прокаттан түскен табысы қайтадан артты. Студия Зануктің жалақысын азайтып, Ұлы депрессия студияның таза табысына салған қаржылық қиындықтардың нәтижесі болды, ал Гарри Жаңа мәміленің нәтижесінде жалақысын көтеруден бас тартты. Занук Джек Уорнерге өзінің отставка туралы хатын жолдады және өз компаниясын құрды. Хёрст бұрын «MGM» компаниясымен келісімшартқа отырған, бірақ компания бас продюсері Ирвинг Тальбергпен Марион Дэвиске қатысты даудан кейін компаниямен байланысын үзді; Дэвис Хёрсттің көп жылдық сүйіктісі болған. 1934 жылы студия 2,5 миллион доллардан астам таза зиянға ұшырады. Бұл зиянның 500,000 доллары 1934 жылдың соңында студияда болған өрт салдарынан «Warner Bros. Burbank» студиясына келтірілген зиянның нәтижесі болды, нәтижесінде студияның алғашқы 20 жылдық фильмдері жойылды. Келесі жылы Хёрсттің Уильям Шекспирдің «Жазғы түнгі арман» пьесасы бойынша түсірген фильмі прокатта сәтсіз аяқталып, студияның таза зияны артты. 1935 жылы студияның қайта жандандырылған мюзиклдері де режиссер Басби Беркли мас күйінде көлік айдап үш адамды қаза таптырғаннан кейін тұтқындалғаннан кейін үлкен соққыға ұшырады. Алайда, 1935 жылдың соңына қарай «Уорнерс» үшін жеңіліс келді, студия жыл соңында 674,158.00 доллар таза пайдамен қайта жанданды.

Соғыстан кейінгі кезең

1947 жылы 25 қарашада Альберт Уорнер және киноиндустриясының басқа да басшылары Уолдорф мәлімдемесін жариялады, ол Голливудтың қара тізімін алғаш рет енгізді. Осы шамада Альберт Флорида штатының Майами-Бич қаласында екінші үй сатып алып, өмірінің қалған бөлігінің көп бөлігін сол жерде өткізді. 1956 жылға қарай студия қаржылық қиындыққа тап болды және Альберт зейнетке шығып, Майами-Бичтегі үйінде тұрғысы келді. 1956 жылдың мамыр айында бауырластар Warner Bros. компаниясын сатуға шығарғанын хабарлады. Бірақ Джек Бостондық банкир Серж Семененко басқаратын синдикатты құпия ұйымдастырып, компания акцияларының 90% (800 000 акция) сатып алды. Үш ағайынды өз акцияларын сатқаннан кейін, Джек Семененкомен келісім шарт жасасып, синдикатқа қосылып, 200 000 акциядан тұратын барлық акциясын қайта сатып алды. Енді компанияның ең ірі акционері болған Джек өзін жаңа президент етіп тағайындады. 1967 жылы Майами-Бичте қайтыс болды. Лос-Анджелесте жерлеу рәсімі өтті, ал Уорнер Бруклинде бірінші әйелі Бесси Кригердің қасына жерленді. Кригер 1923 жылы тұмаудан көз жұмды. 1925 жылдың 23 сәуірінде Уорнер досы Джонас Сигалдың жесірі Бесси Сигалға үйленді. Олар 1967 жылы Уорнер қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді.

Толыққанды жарыстар

Ағасы Гарри сияқты Альберт те таза тұқымды жарыстардың жанкүйері болды және 1930 жылдары Warbern Stable атымен жарысқа қатысқан жылқыларға ие болды, кейіннен Warner Stable деген атпен жарыстырды. 1945 жылдың наурыз айында Уорнер Мэриленд штатының Харфорд округіндегі Элбертон Хилл фермасын Г. Рей Брайсон мен оның әйелі Элла К. Брайсоннан сатып алды. Бұл мүлік жаттықтырушы А. Г. "Боб" Робертсон басқаруымен Шығыс жағалаудағы жарыс операциялары үшін пайдаланылды. Уорнердің ең жақсы жылқыларының бірі – Натив Чарджер 1965 жылы Фламинго стейксі мен Флорида Дербиін жеңіп алып, Кентукки Дербиіне жолдама алды, онда ол жеңімпаз Лакки Дебонаирден кейін төртінші орынды иеленді.