Кіріспе

Кукс-Миллс – Канаданың Онтарио провинциясындағы Велленд қаласының ең шығыс бөлігінде орналасқан шағын елді мекен. Ол Велленд өзенінің Лионс-Крик деп аталатын саласының бойында құрылған және осы күнге дейін сол аймақтың орталығы болып табылады. Аймақта жұмыс берушілердің саны аз болғандықтан, бұл елді мекен көбінесе тұрғын үйлерден тұрады.

Тарих

Қоғам қазіргі Велланд қаласының орталығы құрылғанға дейін жарты ғасырдан астам бұрын пайда болған. 1799 жылы Йоком отбасы Пенсильваниядан келіп, Кроуленд қалашығындағы Лион сағасында астық ұнтақтайтын диірмен салған. 1812 жылғы соғысқа дейін Кальвин Кук диірменді сатып алып, ағасы Ноамен бірге күнтізгіш, пилорама және арақ қайнату зауытын қосты. Кукс Миллс деген атпен танымал болған бұл жер, қалашықтағы маңызды орталыққа айналды. 1812 жылғы соғыстың соңында Кукс Миллсте америкалық контингенттің қатысуымен қақтығыс болды. Американдықтар британдықтарға тиесілі болуы мүмкін ұн мен астықты жоюға келген еді. 1814 жылдың 19 қазанында таңертең американдық күзетшілер Гленгарри жеңіл жаяу әскері мен басқа британдық полктердің сарбаздарынан шабуылға ұшырады. Британдықтар 6 фунттық далалық зеңбірек пен Конгрев зымырандарын қолданды. Америкалықтар ауыр шығынға ұшыраса да, британдықтарды кері шегіндіре алды. Ауылды тастап кетер алдында американдықтар диірмендегі астықты жойды. Шабуылда қаза тапқан американдық және британдық сарбаздардың денелері арық жанында белгісіз қабірлерге көмілді. Лион сағасының бастауы Вайнфлит батпағында орналасқан. Бірақ Велланд каналына арналған қосымша канал құрылысынан кейін бастауы бөлініп қалды. Саға тас арық арқылы каналдың астынан өтті. Құрылыс салдарынан батпақтың су деңгейі бірте-бірте төмендеді. Осы уақыт аралығында арық қалдықтармен толып, бітелді. Соңында Лион сағасының ағысы Кукс Миллстегі су дөңгелектерін айналдыра алмайтын деңгейге жетті. Өнеркәсіптік кәсіпорындар жабылып, тастап кетілді. Осылайша, Велландтың дамуына үлкен үлес қосқан канал, Кукс Миллс үшін экономикалық дағдарыстың тікелей себебіне айналды. Кейін Велланд округ орталығы үшін көршілес қалалармен бәсекелесіп, жеңіске жетті. Кукс Миллс Велландтың өнеркәсіптік орталығынан айырмашылығы, шаруашылық аймағына айналды. Уақыт өте келе, Лион сағасы мен Кукс Миллс атауларындағы иелік белгісін көрсететін апострофтар Сент-Катаринес және Сент-Джонс-Вест сияқты аймақтағы үрдіс бойынша алынып тасталды. 1961 жылдың 1 қаңтарында Кукс Миллс кіретін Кроуленд қалашығы Велланд қаласының құрамына енді. 1967-1973 жылдары Велланд айналма жолы салынып жатқанда Вайнфлит батпағындағы бастапқы су көздері жоғалып кетті, ал сағадағы ағыстың көп бөлігі кейбір карталарда Индиан-Крик деп аталатын бұрынғы саладан келді. Бұл Лион сағасын U пішіндес етіп өзгертті, себебі Индиан-Крик бастапқы Лион сағасына қосылар алдында батысқа қарай ағып өтті. Айналма жолы салынып жатқанда саға үш бөлікке бөлінді, ал қазір бұрынғы Индиан-Крик каналға құяды (сурет). Солтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде Лион сағасы тікелей каналдан су алады (сурет). Сағаның ортаңғы бөлігі құрғап, көп бөлігі Таунлайн туннеліне жақын жерде салынып жатқанда қиратылды. Жақында, 2000 жылы Ниагара өзеніндегі ластаушы заттар туралы зерттеуде Лион сағасында полихлорлы бифенилдер (ПХБ) сияқты органикалық ластаушы заттардың бар екені анықталды. Онтарионың Қоршаған орта министрлігі ПХБ-ның көзін және ластанған шөгінділерді жою үшін қабылданатын шараларды зерттеп жатыр.

География

Велланд айналма каналы Кукс Миллс ауданын Велланд қаласының дамыған негізгі бөлігінен бөліп тұрады. Каналымен өтудің ең тікелей жолдары – Мейн Стрит және Таунлайн туннельдері. Кукс Миллстегі құрылыс аймақтары жолдарға жақын орналасқан, ал қалған бөлігі көбінесе орманды учаскелер мен егістіктерден тұрады. Велланд пен Ниагара шарлауығын байланыстыратын Ниагара жолы 27, көбінесе Шислер жолы деп аталады, аудан орталығынан солтүстікке қарай өтеді. 140 тас жолы батысқа, Монтроз жолы шығысқа, ал Недерби жолы оңтүстікке қарай созылған. Велландтың басты бөлігі батыста орналасқан. Шығысында Ниагара шарлауығы, солтүстігінде Торольд, ал оңтүстігінде Порт-Колборн жатыр.