Канаданың Киченер қаласының тарихы мен археологиялық жазбалары

Кішінер – Канада, Онтарио провинциясының қаласы. 2021 ж. халық саны 256,885. Ватерлоо аймағының орталығы, бұрынғы Берлин қаласы. Канаданың ірі қалаларының бірі.

45 мин оқу

100%

Дереккөз: Kitchener, Ontario — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Китченер – Канаданың Онтарио провинциясындағы қала, Торонтоның батысында орналасқан. Ватерлоо аймақтық муниципалитеті құрайтын үш қаланың бірі және аймақтық орталығы болып табылады. Китченер 1916 жылғы референдумға дейін Берлин деп аталған. Қаланың ауданы 136,86 км² және 2021 жылғы Канада халық санағы бойынша халқы 256 885 адамды құрады. Ватерлоо аймақтық муниципалитетінің халқы 575 847 адамды құрайды, бұл оны Канададағы ең ірі 10-шы санақ метрополитен аймағы (CMA) және Онтариодағы төртінші ірі CMA етеді. Китченер мен Ватерлоо «екі туған қала» деп есептеледі, олар бөлек муниципалдық басқару органдарына ие болғанымен, көбінесе «Китченер–Ватерлоо» (K–W) деп бірге аталады.

Байланысқа дейінгі жергілікті тарих және жерді пайдалану

Жергілікті халықтар қазіргі Китченер-Ватерлоо аймағында және оның төңірегінде ұзақ жылдар бойы өмір сүрген. Соңғы мұз дәуірінің шегіну кезінде Ватерлоо аймағы солтүстік, шығыс және батыс жағынан мұзбен, ал оңтүстік жағынан Моми III көлімен оқшауланды. Бірақ мұз шегінгеннен кейін, көшпелі халықтар аң аулауға, кемпінг құруға және дамуға қолайлы жағдай туды. Дегенмен, аймақта палеоиндиялық кезеңге (б.з.д. 13,000 – б.з.д. 1000) қатысты көптеген мәліметтер әлі күнге дейін құжатталған жоқ. Архаикалық кезеңде (б.з.д. 8000 – б.з.д. 800) аймақ бойынша шашыраңқы орналасқан көшпелі аңшы-жинаушылар қауымдастықтары басым болды. Осы кезеңге тән ерекшеліктер – балта мен тіспе сияқты тасымалдауға қолайсыз тас құралдардың, балық аулауға арналған сыңарлар, ойықтар және гарпундар сияқты жануар сүйектерінен жасалған күрделі құралдардың, сондай-ақ археологиялық жазбаларда жергілікті мыс құралдардың пайда болуы. Ватерлоо аймағында ғана Архаикалық кезеңге қатысты кемпінгтер, құрал жасау орындары және зираттарды қоса алғанда, екі оннан астам археологиялық орын құжатталған. Уилфрид Лориер университетінің археологы Гэри Уоррик нейтралдық халықтың Китченер-Ватерлоо аймағына 1300 жылдары, Вудленд кезеңі (б.з.д. 900 – 1650 ж.) деп аталатын кезеңде кеңейгенін айтады. Бір тарихи мәліметте «Шнайдер және Страсбург ағындарының жанында 1500 жылдарға қатысты кем дегенде екі «жергілікті елді мекені» анықталды» делінеді, сонымен қатар қаланың астынан мың жыл бұрын жасалған кейбір артефакттар табылған. Ирокея халқы жүгері, бұршақ және қабақ сияқты егін өсірген. Табылған заттардың ішінде 2010 жылы Китченердің Страсбург-Крик ауданында табылған, шамамен 500 жыл бұрынғы алғашқы халықтар ауылының қалдықтары бар. Ауыл тұрғындарының нейтралдық ұлттың ата-бабалары болған деп есептеледі. Табылған артефакттардың ішінде ұзын үйлердің қалдықтары, сүйек пен тастан жасалған құралдар және жебе ұштары бар. Бір археолог олардың «9000 жылға дейін сонатын артефакттарды» тапқанын мәлімдеді. 2020 жылы Фишер Холлман жолындағы бір орында 1300-1600 жылдар аралығында мекендеген «Кейінгі Вудленд Ирокездер ауылына» қатысты артефакттар табылған. Археологтар 35 000-ға жуық затты, соның ішінде тас құралдар мен 4000 жыл бұрын жасалған жебе ұшын тапты. Бүгінгі күнгі мәліметтер бойынша Ватерлоо аймағында 18-ден астам Кейінгі Вудленд кезеңіне жататын ауыл орындары құжатталған.

Indigenous people have long lived in and around what is today Kitchener Waterloo. During the retreat of the last glacial maximum, the Waterloo Region was isolated by the ice to the north, east, and west and by Lake Maumee III to the south, however once the ice retreated the landscape opened up for nomadic populations to hunt, camp, and thrive; though not many sites from the Paleo Indian Period (13,000BC to 1000BC) have been documented in the region thus far. The Archaic Period (8,000BC to 800BC) still primarily consisted of nomadic hunter gatherer communities spread out across the landscape. Advancements in technologies including less portable stone tools such as axes and adzes, more intricate tools made of animal bone such as fish hooks, gorges, and harpoons, and the entrance of Indigenous copper tools into the archaeological record is characteristic of this time period. More than two dozen archaeological sites from the Archaic Period have been documented in the Waterloo Region alone including campsites, tool manufacturing sites, and cemeteries. Archaeologist Gary Warrick of Wilfrid Laurier University dates the expansion of the Neutral people to the Kitchener Waterloo area sometime in the 1300s in what is referred to as the Woodland Period (900BC to 1650AD). A history states that at least two "aboriginal settlements from the 1500s can now be identified near Schneider and Strasburg Creeks" with some artifacts having been found under the city from a thousand years ago. The Iroquoian people grew crops such as corn, beans and squash. The finds include the remains of a First Nations village, estimated to be 500 years old, discovered in 2010 in the Strasburg Creek area of Kitchener. The inhabitants are thought to be ancestors of the Neutral Nation; artifacts found include the remains of longhouses, tools made of bone and of stone and arrowheads. One archaeologist stated that they discovered "artifacts going back as far as 9,000 years". In 2020, a site at Fischer Hallman Road was found to include artifacts from a "Late Woodland Iroquois village" that was inhabited circa 1300 to 1600. Archeologists found some 35,000 objects including stone tools and a 4,000 year old arrowhead. To date, there are more than 18 Late Woodland Period village sites documented in the Waterloo Region.

Неміс компаниясының тракты

Китченер Холдиманд трактының бір бөлігінде орналасқан, бұл жер 1784 жылы британдықтардың Миссиссауга тайпасынан сатып алынған, американдық революция кезінде алты ұлттың адалдығы үшін оларға сыйлық ретінде берілген. 1796 және 1798 жылдар аралығында алты ұлт 38 000 гектар жерді лоялист полковник Ричард Бизлиге сатты. Бизли сатып алған жердің бөлігі шалғай болғанымен, Пенсильваниядан келген неміс меннонит шаруа отбасылары үшін қызығушылық тудырды. Олар өз нанымында діни қуғын-сүргінсіз өмір сүре алатын жерді іздеді. Ақырында меннониттер Бизлидің сатылмаған жерін сатып алып, 160 шаруашылық учаскесін құрды. Пенсильваниядан келген көптеген пионерлер, «Пенсильвания голландтары» немесе «Пенсильвания фламандтары» (неміс тілінде сөйлейтін, негізінен Швейцария мен Пфальцтан шыққан, қазіргі голландтар емес) 1803 жылдың қарашасынан бастап Германия компаниясынан Екінші блоктан 60 000 акр жер сатып алды. Бұл компанияны Пенсильвания штатының Ланкастер округынан келген меннониттер тобы құрған. Бұл учаске бұрынғы Гранд-Ривер үндістерінің жерінің 2-ші блогының көп бөлігін қамтыды. Көптеген алғашқы шаруашылықтардың көлемі кем дегенде 400 акрды құрады. Германия компаниясы, Дэниел Эрб пен Сэмюэл Брикердің өкілдігімен, жерді бұрынғы иесі Ричард Бизлиден сатып алды; ол 1796 жылы алты ұлттың өкілі Джозеф Бранттан жерді сатып алғаннан кейін қаржылық қиындыққа тап болды. Бизлиге төленген ақша Пенсильваниядан қаптамаларда, қарулы күзетшілермен қоршалған шанада жеткізілді. Дун ауылының (қазіргі Китченердің маңы) алғашқы қоныс аударушылары 1800 жылы келді. Олар Пенсильвания штатының Франклин округынан келген меннониттер, сондай-ақ ағайындылар, Джозеф Шорг (кейін Шерк деп аталды) және Сэмюэл Бетзнер кіші. Джозеф Шорг және оның әйелі Дунға қарама-қарсы Гранд өзенінің жағалауындағы 11-ші учаскеде, Б. Ф. Бизли Блэк, С. Р. жерінде қоныстанды, ал Бетзнер және оның әйелі Гранд өзенінің батыс жағалауында, Блэр ауылының жанындағы шаруашылықта қоныстанды. Бұл отбасылардың келесі буыны салған үйлер 2021 жылдың наурызында Китченердегі қазіргі Пионер Тауэр жолында әлі де тұр және тарихи маңызды деп саналады; Джон Бетзнердің үйі (қалпына келтірілген) және Дэвид Шоргтың шаруашылығы (әлі қалпына келтірілмеген) шамамен 1830 жылы салынған. 1800 жылы Берлинде алғашқы ғимараттар салынды, ал келесі он жылдық ішінде бірнеше отбасы солтүстікке, сол кездегі Sandhills деп аталған қиын сапарға шықты. 1807 жылы келген меннониттік отбасылардың бірі Шнайдерлер болды, олардың 1816 жылы қалпына келтірілген үйі (қаладағы ең көне ғимарат) қазір Китченердің жүрегіндегі Ұлттық тарихи ескерткіш және мұражай болып табылады. Жергілікті жер атауларында әлі де кездесетін басқа отбасылар Бехтельдер, Эбилер, Эрбтер, Веберлер, Крессмандар және Брубахтар болды. 1816 жылы Жоғарғы Канада үкіметі осы елді мекенді Ватерлоо қалашығы деп атады. Өзендер мен ағыстар араласқан мореналар мен батпақтардан тұратын жердің көп бөлігі егістік жерлерге және жолдарға айналдырылды. Бір кезде ондаған мыңдаған көгершіндер мекендеген бұл аймақтан жабайы көгершіндер қуып шығарылды. Алма ағаштарын 1830 жылдары Джон Эби аймаққа әкелді, сондай-ақ аймақтың әртүрлі жерлерінде бірнеше шөп терісі және арақ терісі орнатылды, оның ішінде Джозеф Шнайдердің 1816 жылғы арақ терісі, Джон және Абрахам Эрбтің шөп терісі мен арақ терісі, Джейкоб Шантцтің арақ терісі және Эбидің сайдар терісі ерекше көзге түсті. Шнайдер Берлиннің алғашқы жолын өз үйінен Король көшесі мен Королева көшесінің (кейін Уолпер бұрышы деп аталды) бұрышына дейін салды. Қоныс аударушылар Уолпер бұрышынан Хьютер бұрышына дейінгі жолды кеңейту үшін 1000 доллар жинады, онда Хьютер сыра зауыты салынды және қазір Ватерлоо қаласында Хьютер қонақ үйі орналасқан; жобаны аяқтау үшін үкіметтен 100 доллар көмек сұраған петиция қабылданбады.

Kitchener stands on a part of the Haldimand Tract, lands in the Grand River valley purchased in 1784 by the British from the Mississaugas in order to grant it to the Six Nations for their allegiance during the American Revolution. Between 1796 and 1798, the Six Nations sold 38,000 hectares of this land to loyalist Colonel Richard Beasley. The portion of land that Beasley purchased was remote, but of great interest to German Mennonite farming families from Pennsylvania. They wanted to live in an area that would allow them to practice their beliefs without persecution. Eventually, the Mennonites purchased all of Beasley's unsold land, creating 160 farm tracts. Many of the pioneers arriving from Pennsylvania, known as the Pennsylvania Dutch or Pennsilfaanisch Deitsche (Deutsch; German speaking mainly from Switzerland and the Palatinate, not modern Dutch), after November 1803 bought land in a 60,000 acre section of Block Two from the German Company, which was established by a group of Mennonites from Lancaster County, Pennsylvania. The tract included most of Block 2 of the previous Grand River Indian lands. Many of the first farms were least 400 acres in size. The German Company, represented by Daniel Erb and Samuel Bricker, had acquired the land from previous owner Richard Beasley; he had gotten into financial difficulties after buying the land in 1796 from Joseph Brant, who represented the Six Nations. The payment to Beasley, in cash, arrived from Pennsylvania in kegs, carried in a wagon surrounded by armed guards. The first settlers in the area of what would become the village of Doon (now a suburb of Kitchener) arrived in 1800. They were two Mennonites from Franklin County, Pennsylvania who were also brothers in law, Joseph Schoerg (later called Sherk) and Samuel Betzner Jr. Joseph Schoerg and his wife settled on Lot 11, B. F. Beasley Black, S. R., on the bank of the Grand River opposite Doon, and Betzner and his wife settled on the west bank of the Grand, on a farm near the village of Blair. The homes built by the next generation of these families still stand as of March 2021, on what is now Pioneer Tower Road in Kitchener and have been listed as historically important; the John Betzner homestead (restored) and the David Schoerg farmstead (not yet restored) were erected circa 1830. By 1800, the first buildings in Berlin had been built, and over the next decade, several families made the difficult trip north to what was then known as the Sandhills. One of these Mennonite families, arriving in 1807, was the Schneiders, whose restored 1816 home (the oldest building in the city) is now a National Historic Site and museum in the heart of Kitchener. Other families whose names can still be found in local place names were the Bechtels, the Ebys, the Erbs, the Webers, the Cressmans, and the Brubachers. In 1816, the government of Upper Canada designated the settlement the Township of Waterloo. Much of the land, made up of moraines and swampland interspersed with rivers and streams, was converted to farmland and roads. Wild pigeons, which once swarmed by the tens of thousands, were driven from the area. Apple trees were introduced to the region by John Eby in the 1830s, and several gristmills and sawmills were erected throughout the area, most notably Joseph Schneider's 1816 sawmill, John and Abraham Erb's grist and sawmills, Jacob Shantz's sawmill, and Eby's cider mill. Schneider built Berlin's first road, from his home to the corner of King Street and Queen Street (then known as Walper Corner). The settlers raised $1,000 to extend the road from Walper Corner to Huether Corner, where the Huether Brewery was built and the Huether Hotel now stands in the city of Waterloo; a petition to the government for $100 to assist in completing the project was denied.

Эбитауннан бұрынғы қоныстар (18041806)

Эби отбасының мүшелері, ең әйгілісі Бенджамин Эби, 19 ғасырдың басында неміс компаниясының жерлеріне көшіп келе бастады. Эбилер – Еуропадағы діни бағыттарынан айырылған қозғалыстармен байланысы бар, мүмкін орта ғасырларға дейін жететін, швейцариялық меннониттердің ежелгі отбасы және анабаптизмнің алғашқы жақтастары болған. Отбасы алдымен Пфальц аймағына, содан кейін Пенсильванияға көшіп, Ланкастер округіне қоныстанды. Ланкастер округінде отбасының мүшелері, мысалы Питер Эби (1765–1843), меннониттердің діни басшылары ретінде қызметін жалғастырды. Кейіннен ол Жакоб Йост Шантсқа тиесілі болды, ол 1856 жылы Морис және Оттава көшелерінің қиылысында үлкен шаруашылық үйі салды. Сэмюэл Эби 1-ші учаскенің солтүстік-батыс бөлігіне қоныстанды және көп ұзамай аймақта тұратын Миссиссаугалармен жақын қарым-қатынас орнатып, оларға виски сата бастады.

Эбитаундан Берлинге дейін (18061852)

Кейін Берлин қаласын негізін қалаған Бенджамин Эби (1809 жылы меннонит уағыздаушысы, ал 1812 жылы епископ болған) 1806 жылы Пенсильвания штатының Ланкастер округынан келіп, 1833 жылы Берлин ауылының көп бөлігін құрайтын үлкен жер учаскесін сатып алды. Елді мекен бастапқыда Эбитаун деп аталды және кейіннен Квин-стрит болып белгіленген көшенің оңтүстік-шығыс жағында орналасқан. Эби Ватерлоо округындағы меннонит шіркеуінің дамуына да жауапты болды. 1811 жылы Эби алғаш мектеп ретінде, кейін діни қызметтер үшін пайдаланылған меннониттердің жиналыс үйін салды. 1834 жылы Стирлинг даңғылының жанында Эбидің Versammlungshaus деп аталатын жаңа жиналыс үйі бұрынғы үйдің орнына салынды, ал сол кезде Фредерик көшесінде де мектеп салынды. Бенджамин Эби өнеркәсіпшілер мен шеберлерді Эбитаунға көшіруге шақырды. Якоб Хоффман 1829 немесе 1830 жылы келіп, алғашқы жиһаз фабрикасын ашты. 1820 жылы Пенсильваниядан келген дәрігер және химик Джон Эби, кейін Эби көшесі болып белгіленген көшенің батысында дүкен ашты. Сол кезде қоныс аударушылар жаңа келгендерге ағаш үй салуға көмектесу үшін «қос ара» жиналысын ұйымдастыратын. Сол аймақтың тұрғыны Джозеф Шнайдер 1820 жылы болашақ Квин-стриттің оңтүстік жағында фермасын тазартып, жол салып үй салды; «Шнайдер жолы» Берлиннің ядросына айналды. Үй бір ғасырдан астам уақыттан кейін қайта жөнделді және қазірге дейін тұр. Эбитаун ауылының орталығы 1830 жылы Финеас Варнум құрды, ол Джозеф Шнайдерден жерді жалға алып, көп жылдардан кейін қонақ үй, Уолпер үйі салынған жерде темірші шеберханасын ашты. Сонымен қатар, сол жерде бір мейрамхана мен дүкен де ашылды. 1826–1837 жылдар аралығындағы холера пандемиясы 1832 жылы Бриджпортқа, ал 1834 жылы Берлинге әсер етті. Гамильтон, сол кезде Канадаға иммигранттардың маңызды кіру порты болды, 1832 жылғы індетке байланысты болды, ол Гвельф және Брантфорд сияқты басқа да жақын елді мекендерге де әсер етті. Бриджпортта Саффолктан жақында келген екі ағылшын отбасы Гамильтон арқылы өткеннен кейін ауруға шалдықты, ал бірнешеуі қоғамға келгеннен кейін қайтыс болды. Олар оны бұрыннан қоныстанған Хемблинг отбасына да таратты, олардың бірнеше мүшесі, соның ішінде ересектер де қайтыс болды. Бұл отбасылардан жетім қалған балаларды жергілікті меннониттер асырап алды. 1846 жылғы «Смит канадалық анықтамалығында» Берлин былай сипатталған: «Шамамен 400 тұрғыны бар, олардың көп бөлігі немістер. Мұнда «Неміс канадасы» деп аталатын газет басылады және лютерандық жиналыс үйі бар. Пошта аптасына екі рет жөнелтіледі. Кәсіптер: бір дәрігер және хирург, бір заңгер, үш дүкен, бір сыра зауыты, бір баспахана, екі мейрамхана, бір сорғы жасаушы, екі темірші». Ватерлоо қалашығы (Ватерлоо округынан кіші) негізінен Пенсильвания меннониттерінен және Германиядан тікелей ақша әкелген иммигранттардан тұратын. Ол кезде көптеген адамдар ағылшын тілінде сөйлей алмады. Қалашықта сегіз астық және жиырма арақ диірмендері болды. 1841 жылы қалашықтың халқы 4424 адамды құрады. Қаладағы алғашқы зират Дундағы Пионер мұнарасының жанында орналасқан, ал бұл жердегі алғашқы жерлеу 1806 жылы тіркелген. Бірінші меннонит шіркеуінің зираты бұрынғыдай емес, бірақ онда епископ Бенджамин Эби (1853 жылы қайтыс болған), Джозеф Шнайдер және «Достық үйі» әлеуметтік қызмет агенттігінің негізін қалаушы пастор Джозеф Крамер сияқты көрнекті азаматтардың қабірлері бар.

Later named the founder of Berlin, Benjamin Eby (made Mennonite preacher in 1809, and bishop in 1812) arrived from Lancaster County, Pennsylvania, in 1806, and purchased a large tract of land consisting of much of what would become the village of Berlin, so named in 1833). The settlement was initially called Ebytown, and was at the south east side of what later became Queen Street. Eby was also responsible for the growth of the Mennonite church in Waterloo County. By 1811, Eby had built a log Mennonite meeting house first used as a school house, but later also housing religious services. A new meeting house, known as Eby's Versammlungshaus, near Stirling Avenue, replaced the log house in 1834, while a schoolhouse was built on Frederick Street about the same time. Benjamin Eby encouraged manufacturers and craftsmen to relocate to Ebytown. Jacob Hoffman came in 1829 or 1830, and started the first furniture factory. John Eby, druggist and chemist, arrived from Pennsylvania in about 1820, and opened a shop to the west of what would later be Eby Street. At the time, settlers commonly formed a building "bee" to help newcomers erect a log home. Joseph Schneider, from that area, built a frame house in 1820 on the south side of the future Queen Street after clearing a farm and creating a rough road; a small settlement formed around "Schneider's Road", which became the nucleus of Berlin. The home was renovated over a century later and still stands. The village centre of Ebytown was established in 1830 by Phineas Varnum, who leased land from Joseph Schneider and opened a blacksmith shop on the site where a hotel would be built many years later, the Walper House. A tavern was also established here at the same time, and a store was opened. The 1826–1837 cholera pandemic affected Bridgeport in 1832 and Berlin in 1834. Hamilton, then a significant port of entry for immigrants to Canada, was linked to the 1832 outbreak, which also affected other nearby settlements such as Guelph and Brantford. At Bridgeport, two English families who had recently arrived from Suffolk contracted the disease after passing through Hamilton, and several died after arriving at the community. They also spread it to an already settled family, the Hemblings, a number of whom also died, including adults. Orphaned children from these families were later adopted by local Mennonites. The Smith's Canadian Gazetteer of 1846 describes Berlin as: " contains about 400 inhabitants, who are principally Germans. A newspaper is printed here, called the "German Canadian" and there is a Lutheran meeting house. Post Office, post twice a week. Professions and Trades.—One physician and surgeon, one lawyer, three stores, one brewery, one printing office, two taverns, one pump maker, two blacksmiths." The Township of Waterloo (smaller than Waterloo County) consisted primarily of Pennsylvanian Mennonites and immigrants directly from Germany who had brought money with them. At the time, many did not speak English. There were eight grist and twenty saw mills in the township. In 1841, the township population count was 4,424. The first cemetery in the city was the one next to Pioneer Tower in Doon; the first recorded burial at that location was in 1806. The cemetery at First Mennonite church is not as old, but contains the graves of some notable citizens, including Bishop Benjamin Eby, who died in 1853, Joseph Schneider, and Rev. Joseph Cramer, founder of the House of Friendship social service agency.

Округтің орталығы (1853)

Бұрын Ватерлоо, Веллингтон және Грей округтерінің біріктігіне кірген Ватерлоо, 1853 жылы Берлин қаласын орталық етіп, жекеленген округке айналды. Гальт және Берлин арасында округ орталығының қайда орналасатыны туралы пікір таласы болды; округ құрудың шарттарының бірі – сот үйі мен түрме салу еді. Жергілікті саудагер Джозеф Гаукель өзінің меншігіндегі кішкентай жер учаскесін (қазіргі Королева және Вебер көшелерінің қиылысында) сыйға берген соң, бұл Берлин үшін шешімді болды, себебі ол Гальтпен салыстырғанда әлі де шағын қала болған. Кейін Куин-стрит-Норд және Вебер көшелерінің бұрышындағы сот үйі мен түрме бірнеше айдың ішінде салынды. Округтік кеңестің алғашқы отырысы 1853 жылдың 24 қаңтарында жаңа ғимаратта өтті, осымен округ ресми түрде жұмысын бастады. Ватерлоо округінің түрмесі – Ватерлоо аймағындағы ең көне мемлекеттік құрылыс.

Темір жолдың пайда болуы

1856 жылдың шілдесінде Сарниядан Торонтоға (содан Берлин арқылы) дейін Grand Trunk Railway желісінің ұзартылуы қауымдастыққа зор пайда келтірді, бұл аймақтағы өнеркәсіпті дамытуға көмектесті. 1850 жылдан кейін неміс иммигранттары, көбінесе лютеран және католик дін өкілдері, қалада басымдыққа ие болды және Тернер қоғамдары, гимнастика, сондай-ақ музыкалық үйірмелер сияқты өздерінің жаңа неміс тойларын мен ықпалдарын дамытты. 1869 жылы Берлинде 3000 адам тұрды. 1880-ші жылдардың аяғында Ватерлооға көше темір жолымен қосылу идеясы көтерілді, нәтижесінде 1888 жылы Берлин және Ватерлоо көше темір жолы салынды. Ол 1895 жылы электрлендірілді, бұл Берлиндегі алғашқы электр темір жолы болды, бірақ округтегі бірінші емес, себебі Гальт және Престон көше темір жолы 1894 жылы электр қуатымен жұмыс істей бастады. 1904 жылы Престон және Берлин көше темір жолы салынды, ол Берлин қаласын оңтүстік-шығыстағы Престонмен (қазір Кембридж қаласының бір бөлігі) байланыстырды.

Өнеркәсіп және баспана үйі

1869 жылы округтік үкімет 1951 жылы жабылып, кейіннен бұзылған, фермасы бар өте үлкен, «кедейлер үйі» деп аталатын «Индустрия және Пана» үйін салды, онда 3200-ге жуық адам орналастырылды. Бұл үй Китченердегі Фредерик көшесінде, қазіргі Фредерик көшесіндегі сауда орталығының артында орналасқан және әлеуметтік көмек бағдарламалары пайда болмас бұрын, қайыр сұрап көшеде тіршілік ететін немесе түрмеге қамалатын адамдардың санын азайту мақсатында салынды. 2009 жылғы «Торонто Стар» газетінің хабарламасында айтылғандай, «кедейлік – тәртіп пен қажырлы еңбек арқылы жойылатын моральдық кемшілік деп есептелген». Лауриер әлеуметтік жұмыс мектебінің зерттеу жобасы үй және оның тұрғындары туралы барлық қолжетімді деректерді жинап, цифрлық форматқа аударды және мұрағатты онлайн режимінде қолжетімді етті. Зерттеу жобаларының директоры Сэнди Хойдың сөзіне сәйкес, «тұтқындар» қатарына ғана емес, мүгедектер, әйелдер және балалар да кірді. Олардың кейбіреуі бұрын қызметші болған, бірақ жалғыз әйелдер еді. Әлеуметтік қызметтердің болмауына байланысты олар осы үйге жіберілді. «Біздің құжаттарда көптеген жас, жалғыз аналарды кездестірдік», - деді зерттеу координаторы Лора Коакли. Мұрағатта көрсетілгендей, «тұтқындарға» тамақ пен баспанамен қамтамасыз етуден басқа, үй мен фермадағы еңбектері үшін оларға тамақ, киім және пойыз билеттеріне ақша да берілді, бұл кедейлерге оларды күтіп алатын туыстарына жетуге көмектесті. Үйдің «тұтқындары» қатарынан көз жұмғандарды жерлеу үшін жанында екі кедей зираты да болды.

Азаматтық мекемелер

1912 жылғы 9 маусымда Берлин қала мәртебесіне ие болды. 1973 жылы бұзылып, кеңсе мұнарасы мен Market Square сауда орталығымен алмастырылған ескі қалалық әкімшілік ғимаратының сағат мұнарасы кейін (1995 жылы) Виктория паркіне орнатылды. Ғимарат 1993 жылға дейін Кинг-стриттегі қазіргі Китченер қалалық әкімшілік ғимаратымен ауыстырылмады; соңғысының архитекторы Брюс Кувабара болды. Аралық жылдары қала Фредерик көшесіндегі жалға алынған ғимараттарда орналасқан. Китченер Онтарио провинциясында көптеген жағдайларда көптеген муниципалдық институттарды алғашқы немесе ең алғашқы қабылдаушылардың бірі болды, олар кейіннен кеңінен таралды. Бұл институттарға кітапхана кеңестері, жоспарлау кеңестері және табиғатты қорғау органдары кірді. Бұл арнайы мақсаттағы органдар бірлесіп агенттіктер, кеңестер және комиссиялар (немесе ABC) деп аталды және Канада үкіметінің ерекше элементіне айналды. Китченердегі ABC қозғалысы 1890 жылдары 1894 жылғы «Халықтық саябақтар туралы» заң қабылдануымен басталды, ол қалалық кеңестің комитетінен қаланың саябақтарын басқаруды саябақтар кеңесіне жүктеді, бұл бастама нәтижесінде Виктория паркі құрылды. Бұл қозғалыстың белгілі қолдаушысы Джон Ричард Иден болды, ол кейіннен 1899 жылы қаланың мэрі болды. Саябақтар кеңесінен кейін 1899 жылы су комиссиясы құрылды, оның құрылуын жергілікті өнеркәсіпшілер 1896 жылы жергілікті зауытта болған өрттен кейін, сондай-ақ көптеген өнеркәсіптердің сенімді сумен қамтамасыз ету қажеттілігіне байланысты ынталы түрде қолдады. Жарық комиссиясы басқаратын коммуналдық қызметтердің тізімі өсіп, 1924 жылы Китченердің қоғамдық коммуналдық қызметтер комиссиясына қайта ұйымдастырылды, ол қалалық газ, электр және жарық қызметтерін, сондай-ақ жергілікті көшелік теміржол операторы ретінде қызмет етті.

Берлин-Китченер атауының өзгеруі

Берлиннің ерекшелігі 19-ғасырдың басында Пенсильвания голландтарының пионерлері Уотерлоо округын қоныстанғаннан бері неміс тілінде болды. Қаланың өсуі мен индустриялануына немістер мен Орталық және Шығыс Еуропадан келген басқа халықтар үлкен үлес қосты, олар өздерімен бірге біліктерді, құралдарды, машиналарын, сондай-ақ түрлі діни және әлеуметтік салт-дәстүрлерді әкелді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Британ империясы (демек, Канада) Германия, Австро-Венгрия және Осман империяларына қарсы тұрды, бұл осы мемлекеттермен байланысты этникалық тегі бар адамдарға күдікпен қарауға, шеттетуге және кемсіту шараларына әкелді. Мыңдаған украиндер, немістер, түріктер және болгарлар 1914 жылдың тамызында қабылданған Соғыс шаралары заңына сәйкес Доминион үкіметі тарапынан күштеп интернациялық лагерлерге жайғастырылды. Интернатталғандардың мүлігі тәркіленді, ал көптегендері мәжбүрлі еңбекке тартылды. Он мыңдаған басқалары үкімет бақылауына алынды. Берлинде антигермандық сезімдер соғыс барысында бірте-бірте күшейді, 1914 жылы Виктория паркіндегі Кайзер Вильгельм I ескерткішінің қиратылуынан басталды. Соғысқа деген адалдығы мен беріктігіне қарамастан, қаланың неміс қауымы Канада экспедициялық корпусының 118-ші батальонының сарбаздары тарапынан физикалық зорлық-зомбылыққа және мүлікке шабуылға ұшырады. 1916 жылы өткен референдумдарда Берлин британдық фельдмаршал Герберт Китченердің құрметіне Китченер деп аталды. Мамыр айында Берлиннің атауын өзгерту туралы өткен алғашқы референдумды тарихшы Адам Крерар сайлаушыларды қорқыту арқылы ықпал еткенін айтты, 118-ші батальонның сарбаздары атауды өзгертуге қарсылардың сайлауға баруын тоқтатты; референдум шамалы айырмашылықпен қабылданды. Жаңа атауды таңдау үшін маусым айында өткен екінші референдумда "Китченер" атауы бар болғаны 346 дауыспен таңдалды. Қыркүйек айында 19 000 тұрғыны бар қалада (Бұл диалект стандартты неміс тілінен жеңіл грамматикалық құрылымымен, сөздік қоры мен айтылуындағы кейбір айырмашылықтармен және ағылшын тілінің күшті әсерімен ерекшеленеді.) Неміс тілінде сөйлейтін топтардың алуан түрлілігі Ватерлоо округының тарихында маңызды рөл атқарды. Екі топ та ұқсас диалекттерде сөйледі және бір-бірін оңай түсіне алды, ал Еуропадан келген немістер мен Пенсильваниядан келгендер арасында ешқандай қақтығыс болған жоқ. Көптеген дереккөздер 1830 мен 1850 жылдар аралығында Ватерлоо округы мен оның төңірегінде шамамен 50 000 неміс тікелей Еуропадан қоныстанғанын көрсетеді. Пенсильваниядан келген меннониттерден айырмашылығы, Еуропадан келген немістердің көпшілігі басқа дінге жатты: алғашқы топтардың көпшілігі католик, ал кейінірек келгендер негізінен лютерандық болды. 1862 жылы неміс тілінде сөйлейтін топтар Берлинде Sängerfest, яки "Әншілер фестивалі" атты концерттік шара өткізді, ол шамамен 10 000 адамды тартты және бірнеше жыл бойы жалғасты. Он бір жылдан кейін Онтарионың Берлин қаласындағы 2000-нан астам неміс Франко-прусс соғысындағы Пруссияның жеңісін еске алу үшін Friedensfest атты жаңа шараны бастады. Бұл жыл сайынғы мереке Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін жалғасты. 1897 жылы олар Виктория паркіне Кайзер Вильгельм I-нің қола бюсті бар үлкен ескерткіш орнату үшін қаражат жинады. Ескерткішті қала тұрғындары Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін ғана қиратты. 1911 жылы саябақта Виктория патшайымының мүсіні орнатылды. 1871 жылы Онтариодағы Берлин екі тілді қала болды, онда неміс тілі басым тіл еді. Көптеген саяхатшылар Берлинде неміс тілінде сөйлеудің қажеттілігін атап өтті. Германиядан көшіп келу 1880 жылы баяулады. Бірінші және екінші буын ұрпақтары жергілікті неміс халқының көпшілігін құрады, және олар неміс тамырларымен мақтанса да, көптегендері өздерін адал британдықтар деп санайтын. 1911 жылғы санақ Онтарионың Берлин қаласында тұратын 15 196 тұрғынның 70%-ы неміс ұлты екендігін көрсетті, бірақ тек 8,3%-ы Германияда туған. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Берлин және Ватерлоо округы Канаданың барлық азаматтары үшін әлі де неміс тілді деп есептелді. Бұл соғыс жылдарында жергілікті тұрғындарға үлкен әсер етті. Соғыстың алғашқы айларында Ватерлоо округындағы лютерандық шіркеулердегі қызметтер мен шаралар жалғасты. Германияға қарсы сезімдер Ватерлоо округында күшейген сайын көптеген шіркеулер неміс тілінде қызмет өткізуді тоқтатуға шешім қабылдады. Канаданың генерал-губернаторы, Коннахт герцогы, 1914 жылдың мамырында Берлинге келген кезде, неміс тегі бар канадалықтардың (тегіне қарамастан) маңыздылығы туралы сөз сөйледі: "Берлиннің көптеген азаматтары неміс тегінен екеніне қызығушылықпен қараймын. Мен ұлы тевтондық тайпаның – мұқияттығымен, жабысқақтығымен және адалдығымен таныспын, мен олармен тығыз байланыстымын. Мен осы мұрагерлік қасиеттер жақсы канадалықтар жасауға және Британ империясының адал азаматтары болуға көмектеседі деп сенемін". Бюст көлден табылып, жақын жердегі Concordia клубына қойылды, бірақ ол 1916 жылдың 15 ақпанында қайтадан ұрланды, 118-ші батальонның сарбаздарынан құралған халықтың арасынан жүріп өтті және одан бері көрінбеді. 118-ші батальон бюстті ерітіп, өз мүшелеріне сыйлық ретінде салфетка сақиналарын жасаған деген қауесет бар. Бюсттің бастапқы орнында және оның тұрғызылған жерінде 1996 жылы түпнұсқа бюсттің тарихын көрсететін ескерткіш орнатылды. Бюстке байланысты оқиғалар көрсеткендей, Канадада антигермандық сезімдер болды. Германиядан келген, өздерін канадалықтар санайтын, бірақ әлі азаматтығы жоқ кейбір иммигранттар интернациялық лагерлерде ұсталды. Канададағы неміс қауымдарына қатысты мәдени санкциялар болды, оның ішінде Берлин де болды. Алайда, 1919 жылға қарай болашақта Китченер, Ватерлоо және Элмира болады деген халықтың көп бөлігі "канадалықтар" болды; 95 пайыздан астамы Онтариода туған. Берлиннің 1916 жылы Китченерге атының өзгеруінің басты себебі антигермандық сезімдер болды. Жаңалықтарда "Лютерандық пастор үйінен шығарылды, ол көшеде сүйретілді. Соғыс барысында неміс клубтары қараққа салынды. Бұл өте жаман кезең болды" деген мәлімдемелер келді. Бір адам Виктория паркінен Кайзер Вильгельмнің бюстін ұрлады; сарбаздар неміс дүкендерін қиратты және Берлиннің этникалық клубтарын қараққа салды. Тарих профессоры Марк Хамфриес жағдайды былай қорытындылады: "Соғысқа дейін Онтарионың көптеген адамдары неміс қауымы туралы еш ойланбаған шығар. Бірақ Канада иммигранттарды көп қабылдаған қоғам екенін естен шығармау керек – 1896 жыл мен Бірінші дүниежүзілік соғыс аралығында біздің тарихымыздағы кез келген уақыттан қарағанда пропорционалды түрде көп иммигранттарды қабылдадық. Сондықтан шетелдіктерге қатысты жасырын қорқыныштар болды. Бұл жағдайды оңай қоздырып, адамдарға нағыз қауіп бар екеніне көндіруге болады. Соғыс үгіті жоғарыдан төменге қарай жүзеге асырылады, бірақ ол бұрыннан бар тенденцияларды күшейтетіндіктен тиімді болады". Канада архивіндегі бір құжат мынадай пікір білдіреді: "Қазіргі көзқараспен қарағанда абсурд болғанымен, Берлинге ат қою мәселесі соғыс кезінде қорқыныш, жек көру және ұлтшылдық сезімдерінің қоғамға қандай әсер ететінін көрсетеді". 1926 жылы салынған Ватерлоо пионерлік ескерткіш мұнарасы Ватерлоо округының Гранд Ривер аймағын қоныстандырған Пенсильвания "голландтарының" (іс жүзінде Пенсильваниялық неміс тілі, яки неміс тілі) еске алу үшін салынды. Китченер-Ватерлоо Октоберфесті аймақтың неміс мұрасын еске алу мақсатымен өткізіледі. Шараға неміс сыраханалары мен немістік ойын-сауықтары кіреді. Әлемдегі екінші ірі Октоберфест фестивалі, шара түпнұсқа неміс Октоберфестің негізінде құрылған және "Канаданың ең ұлы баварлық фестивалі" деп жарнамаланады. Орташа есеппен округке 700 000 адам келеді. 2016 жылғы Октоберфест шеруі кезінде шамамен 150 000 адам қатысты...

Berlin's character had been predominantly German since Waterloo Township's settlement by Pennsylvania Dutch pioneers in the early 19th century, and its urban growth and industrialization was bolstered in large part by Germans and other peoples from Central and Eastern Europe, who brought with them skills, tools, and machinery, as well as diverse religious and social customs. The outbreak of the First World War pitted the British Empire (and by extension, Canada) against the German, Austro Hungarian, and Ottoman empires, and led to a wave of suspicion, exclusion, and discriminatory measures against people whose ethnic origins were associated with these states. Thousands of Ukrainians, Germans, Turks, and Bulgarians were forcibly placed into internment camps by the Dominion government under the War Measures Act, which was passed in August 1914. Internees had their property confiscated and many of them were subjected to forced labour. Tens of thousands of others were subjected to government surveillance. In Berlin, anti German sentiment slowly escalated throughout the war, beginning with the vandalizing of the statue of Kaiser Wilhelm I in Victoria Park in 1914. Despite pronouncements of loyalty and commitment to the war effort, the city's German community was subjected to physical violence and attacks on property by soldiers of the 118th Battalion of the Canadian Expeditionary Force. In a set of referendums in 1916, Berlin was renamed to Kitchener, after Herbert Kitchener, 1st Earl Kitchener, a British field marshal. The first referendum vote in May, to change the name from Berlin, was characterized by the historian Adam Crerar as being influenced by voter intimidation, with soldiers of the 118th Battalion keeping potential name change opponents away from the polls; the referendum passed by a narrow margin. A second referendum in June, to choose the new name, saw the name "Kitchener" chosen with only 346 votes. In September, the city of 19,000 (This dialect is different from Standard German with a simplified grammatical structure, some differences in vocabulary and pronunciation and a greater influence of English.) The combination of various types of German speaking groups was a notable factor in the history of Waterloo County. The two groups spoke similar dialects and were able to understand each other quite easily and there was no apparent conflict between the Germans from Europe and those who came from Pennsylvania. Some sources estimate that roughly 50,000 Germans directly from Europe settled in and around Waterloo County, between the 1830s and 1850s. Unlike the predominantly Mennonite settlers from Pennsylvania, the majority of Germans from Europe were of other denominations: most in the first groups were Catholic and those who arrived later were primarily Lutheran. In 1862, German speaking groups held the Sängerfest, or "Singer Festival" concert event in Berlin that attracted an estimated 10,000 people and continued for several years. Eleven years later,
the more than 2000 Germans in Berlin, Ontario, started a new event, Friedensfest, commemorating Prussian victory in the Franco Prussian war. This annual celebration continued until the start of World War I. In 1897, they raised funds to erect a large monument, with a bronze bust of Kaiser Wilhelm I, in Victoria Park. The monument was destroyed by townspeople just after the start of World War I. A statue of Queen Victoria was erected in the park in 1911. By 1871, Berlin, Ontario, was a bilingual town with German being the dominant language spoken. More than one visitor commented on the necessity of speaking German in Berlin. Immigration from continental Germany slowed by 1880. First and second generation descendants now comprised most of the local German population, and while they were proud of their German roots, most considered themselves loyal British subjects. The 1911 Census indicates that of the 15,196 residents in Berlin, Ontario, about 70% were identified as ethnic German but only 8.3% had been born in Germany. By the beginning of the First World War in 1914, Berlin and Waterloo County were still considered to be predominantly German by people across Canada. This would prove to have a profound impact on local citizens during the war years. During the first few months of the war, services and activities at Lutheran churches in Waterloo County continued. As anti German sentiment increased throughout Waterloo County, many of the churches decided to stop holding services in German. The governor general of Canada, the Duke of Connaught, while visiting Berlin, Ontario, in May 1914, discussed the importance of Canadians of German ethnicity (regardless of their origin) in a speech: "It is of great interest to me that many of the citizens of Berlin are of German descent. I well know the admirable qualities – the thoroughness, the tenacity, and the loyalty of the great Teutonic Race, to which I am so closely related. I am sure that these inherited qualities will go far in the making of good Canadians and loyal citizens of the British Empire". The bust was recovered from the lake and moved to the nearby Concordia club, but it was stolen again February 15, 1916, marched through the streets by a mob, made up largely of soldiers from the 118th Battalion, and has never been seen again. The 118th Battalion is rumoured to have melted down the bust to make napkin rings given to its members. A monument with a plaque outlining the story of the original bust was erected in 1996 in the location of the original bust and its stand. As the incidents with the bust suggest, there was certainly some anti German sentiment in Canada. Some immigrants from Germany who considered themselves Canadians but were not yet citizens, were detained in internment camps. There were some cultural sanctions on German communities in Canada, and that included Berlin. However, by 1919 most of the population of what would become Kitchener, Waterloo and Elmira were "Canadian"; over 95 percent had been born in Ontario. The anti German sentiment was the primary reason for the Berlin to Kitchener name change in 1916. News reports indicate that "A Lutheran minister was pulled out of his house he was dragged through the streets. German clubs were ransacked through the course of the war. It was just a really nasty time period." Someone stole the bust of Kaiser Wilhelm from Victoria Park; soldiers vandalized German stores and ransacked Berlin's ethnic clubs. History professor Mark Humphries summarized the situation:Before the war, most people in Ontario probably didn't give the German community a second thought. But it is important to remember that Canada was a society in transition – the country had absorbed massive numbers of immigrants between 1896 and the First World War, proportionately more than at any other time in our history. So there were these latent fears about foreigners It becomes very easy to stoke these racist, nativist fires and convince people there really is a threat. War propaganda is top down driven, but it is effective because it re enforces tendencies that already exist. A document in the Archives of Canada makes the following comment: "Although ludicrous to modern eyes, the whole issue of a name for Berlin highlights the effects that fear, hatred and nationalism can have upon a society in the face of war." The Waterloo Pioneer Memorial Tower built in 1926 commemorates the settlement by the Pennsylvania 'Dutch' (actually Pennsilfaanisch Deitsch, or German) of the Grand River area of Waterloo County. The Kitchener–Waterloo Oktoberfest is a remembrance of the region's German heritage. The event includes beer halls and German entertainment. The second largest Oktoberfest in the world, the event is based on the original German Oktoberfest and is billed as "Canada's Greatest Bavarian Festival". It attracts an average of 700,000 people to the county. During the 2016 Oktoberfest parade, an estimated 150,000 people lined the streets along the route. Granted, some do not consider Oktoberfest to be indicative of German culture in general. "The fact is, Oktoberfest in Germany is a very localized festival. It really is a Munich festival. [Oktoberfest in Kitchener] celebrates only a 'tiny aspect' of German culture [Bavarian]", according to German studies professor James Skidmore of the University of Waterloo.

Қала маңындағы даму (20 ғасыр)

Соғыс аралық және соғыстан кейінгі кезеңдерде қала төңірегінде қала маңындағы дамудың үдемелі қарқыны байқалды. Бұған жарқын мысал – Вестмаунт ауданы. Ол Монреальдегі сол аттас бай маңындағы қалашықтың үлгісімен салынды, және Шнайдер шаруашылығының солтүстігіндегі орманды төбелерде, одан бөлінген жерлерде орналасқан. Жергілікті экономиканың өңдеу өнеркәсібіне тәуелділігі азайғанмен, 2012 жылы өңдеу өнеркәсібінде еңбекке қабілетті халықтың 20,36 пайызы жұмыс істеді. Қалада төрт муниципалды бизнес-парк бар: Бриджпорт бизнес-паркі, Гранд Ривер Вест бизнес-паркі, Хьюрон бизнес-паркі және Ланкастер корпоративтік орталығы. Ең ірісі – Хьюрон бизнес-паркі, онда орындықтар мен жиһаз бөлшектерін шығаратын бірнеше кәсіпорын орналасқан. Китченерде орналасқан белгілі компаниялар: Уотерлоо сыра зауыты, D2L, Vidyard және ApplyBoard. Китченер экономикасы әртараптандырылып, жаңа жоғары құнды экономикалық кластерлерді қамтиды. Китченердің халықаралық деңгейде танылған қаржы және сақтандыру және өңдеу өнеркәсібі кластерлеріне қоса, қалада цифрлық медиа және денсаулық сақтау кластерлері қалыптасуда. 2004 жылдан бастап Китченер қаласы қаланың орталық бөлігін қайта жандандыруға бағытталған бірнеше бастамаларды іске қосты. Бұл бастамалар қала мен оның серіктестерінің үлкен инвестицияларын және «Downtown Kitchener» іс-қимыл жоспарын құруды қамтыды. 2004 жылы ашылған тарихи фермерлер базарының қазіргі нұсқасы пайда болды. Китченер базары – Канададағы тұрақты түрде жұмыс істеп келе жатқан ең көне базарлардың бірі. Китченер базарында жергілікті өнім өндірушілер, халықаралық ас, қолөнершілер мен шеберлер өнімдерін таба аласыз. 2009 жылы Китченер қаласы қаланың орталық бөлігіндегі басты көше – Кинг-стритті қайта құру және жаңғырту жобасын бастады. Кинг-стритті қайта құру барысында көшені жаяу жүргіншілерге ыңғайлы ету үшін бірнеше жаңа мүмкіндіктер қосылды. Көшеге жаңа жарық шамдары орнатылды, тротуарлар кеңейтілді және қоршаулар төмендетілді. Көше кеңістігіне икемділік беру үшін жылжымалы бастиондар орнатылды, олар қалалық іс-шаралар мен фестивальдарға арналған. 2010 жылы қайта жаңартылған Кинг-стрит халықты қаланың орталық бөлігіне тартуға бағытталған икемді дизайны үшін Халықаралық қоғамдық кеңістіктер сыйлығына ие болды. 2009 жылы Tree Canada Кинг-стритті «жасыл көше» деп мойындады. Қайта жаңартылған Кинг-стритте жаңа көше ағаштары, велосипед тұрақтары, жауын суын жинап, сүзетін гүлзарлар, негізінен қайта өңделген материалдардан жасалған көше жиһаздары және қалдықтарды басқару жүйесінің жақсартылған нұсқасы сияқты экологиялық тұрақты элементтер бар. Көше қайта өңделген жол және тас төсеу арқылы қайта құрылды. 2012 жылдың қыркүйегінде Торонто қаласының әкімдігі Китченердің Кинг-стритін «Yonge» мерекесін өткізу үшін үлгі ретінде пайдаланды – бұл бір айға созылған шара, нәтижесінде Йонг-стрит екі бағытқа қысқартылып, жаяу жүргіншілерге арналған тротуарлар кеңейтілді, бұл саудагерлер мен жаяу жүргіншілер үшін сауда көшесін жақсартты. Ватерлоо университетінің Фармацевтика мектебі мен қалалық денсаулық сақтау ғылымдары кампусының құрылыс салтанаты 2006 жылдың 15 наурызында өтті, ал нысан 2009 жылдың көктемінде ашылды. Ғимарат Кинг-стритте, Виктория-стриттің жанында, ескі Эптон зауытының орнында, Кауфман лофттарының (бұрынғы Кауфман аяқ киім фабрикасы) қарамағысында орналасқан. Кейін Макмастер университеті Ватерлоо университетінің Фармацевтика мектебінің жанында Майкл Г. ДеГрут медицина мектебі үшін серіктес кампус ашты. Денсаулық сақтау ғылымдары кампусы Китченердің денсаулық сақтау ғылымдары кластерінің қалыптасуының орталық бөлігі болды. 2007 жылы Торонтодағы жылжымайтын мүлік компаниясы Cadan Inc. Ланг токарнясын 10 миллион долларға сатып алды. Жергілікті биліктің қолдауымен Кадан ғимаратты коммерциялық фирмалар пайдалануы үшін қайта жаңартуға кірісті. Жайылымдар қайта жаңартылғаннан бері үлкен және кішкентай сандық медиа компанияларының орталығына айналды. Desire2Learn, электрондық оқыту компаниясы, компания кеңейген сайын, жайлауда жұмыс істейді. 2011 жылы Communitech жайлауға көшіп келді. 800-ден астам компанияға үй иесі болған Communitech ақпараттық технологиялар, цифрлық медиа, биомедицина, аэроғарыш, экологиялық технологиялар және озық өндіріс салаларындағы инновациялық жоғары технологиялық компаниялар үшін хаб болып табылады. Сондай-ақ 2011 жылы жоғары технологиялық алып Google Inc. жайлаудың арендаторына айналды, оның жоғары технологиялық компанияларға үй иесі ретіндегі беделін арттырды. Китченер кеңсесі Google-дің Gmail қосымшасын әзірлеудің ірі орталығы болып табылады. 2016 жылы Ватерлоо университеті демеушілік еткен стартаптар орталығы Velocity Garage ғимаратқа көшіп келді, нәтижесінде жайлауға 100-ден астам қосымша стартап компаниясы келді. Онтарио провинциясы Китченердің орталық бөлігінде, Фредерик, Дюк, Скотт және Вебер көшелерімен шектесетін орынға жаңа провинциялық сот үйін салды. Жаңа сот үйінің құрылысы негізінен сот үшін, сондай-ақ басқа да кәсіпорындар, әсіресе заң кеңселер үшін жаңа жұмыс орындарын құруы күтілуде. Жаңа сот үйінің құрылысы 2010 жылы басталды. Қаланың орталық ауданында бірнеше зауыттар сәнді пәтерлер мен тұрғын үйлерге айналдырылды. 2010 жылдың қыркүйегінде Китченердің орталық бөлігінде «City Centre» қайта құру жобасының құрылысы басталды. Бұл қайта құру жобасы пәтерлерді, жаңа сауда орындарын, жеке және қоғамдық тұрақтарды, галереяны және бутик-қонақүйді қамтиды. Бұрынғы Arrow жейде фабрикасы сәнді, биік үйлерге айналдырылды, онда пәтерлер орналасқан. 2017 жылдың соңына қарай қаланың орталық ауданы өркендеу кезеңінде болды, 2019 жылдың ақпанының соңына дейін 20 жаңа жобаға 1,2 миллиард долларлық құрылыс рұқсаттары берілді. Бұл 1000 пәтер мен 1800 пәтерлік үйді қосады. Қала басшылығы бұл жобаның «бірінші қабатта сауда орындары мен кеңселермен жоғары тығыздықпен салынған тұрғын үйлердің үйлесімі» болатынын мәлімдеді. Grand River Transit жүзеге асыратын Ion жылдам транзиттік (жеңіл рельстік) жүйесі 2009 жылы мақұлданғаннан бері «аймақ LRT дәлізінде 2,4 миллиард долларлық құрылыс рұқсаттары берді».

The interwar and postwar periods saw a wave of suburban development around the city. One prominent example of this was the Westmount neighbourhood. Modelled after the affluent Montreal suburb of the same name, it was developed on the forested hills to the north of the Schneider farmstead on lands that were subdivided from it. While the local economy's reliance on manufacturing has decreased, in 2012, 20.36% of the labour force was employed in the manufacturing sector. The city is home to four municipal business parks: the Bridgeport Business Park, Grand River West Business Park, Huron Business Park and Lancaster Corporate Centre. The largest, the Huron Business Park, is home to a number of industries, from seat manufacturers to furniture components. Some of the notable companies headquartered in Kitchener include: Waterloo Brewing Company, D2L, Vidyard, and ApplyBoard. Kitchener's economy has diversified to include new high value economic clusters. In addition to Kitchener's internationally recognized finance and insurance and manufacturing clusters, digital media and health science clusters are emerging within the city. Beginning in 2004, the City of Kitchener launched several initiatives to re energize the downtown core. These initiatives included heavy investment, on behalf of the city and its partners, and the creation of a Downtown Kitchener Action Plan. The modern incarnation of its historic farmers’ market, opened in 2004. The Kitchener Market is one of the oldest consistently operating markets in Canada. The Kitchener Market features local producers, international cuisine, artisans, and craftspeople. In 2009, the City of Kitchener began a project to reconstruct and revitalize the main street in Kitchener's downtown core, King Street. In the reconstruction of King Street, several features were added to make the street more friendly to pedestrians. New lighting was added to the street, sidewalks were widened, and curbs were lowered. Movable bollards were installed to add flexibility to the streetscape, accommodating main street events and festivals. In 2010, the redesigned King Street was awarded the International Community Places Award for its flexible design intended to draw people into the downtown core. In 2009, Tree Canada recognized King Street as a green street. The redesigned King Street features several environmentally sustainable elements such as new street trees, bike racks, planter beds that collect and filter storm water, street furnishing made primarily from recycled materials, and an improved waste management system. The street was reconstructed using recycled roadway and paving stones. In September 2012, the City of Toronto government used Kitchener's King Street as a model for Celebrate Yonge – a month long event which reduced Yonge Street to two lanes, widening sidewalks to improve the commercial street for businesses and pedestrians. The groundbreaking ceremony for the University of Waterloo School of Pharmacy and downtown health sciences campus took place on 15 March 2006, and the facility opened in spring 2009. The building is on King Street near Victoria Street, on the site of the old Epton plant, across the street from the Kaufman Lofts (formerly the Kaufman shoe factory). McMaster University later opened a satellite campus for its Michael G. DeGroote School of Medicine next to the University of Waterloo's School of Pharmacy. The Health Sciences Campus has been central to the emergence of Kitchener's health science cluster. In 2007, Cadan Inc., a Toronto based real estate development company, bought what had been the Lang Tannery for $10 million. Supported by the local government, Cadan repurposed the building for use by commercial firms. Since its refurbishment, the Tannery has become a hub for digital media companies, both large and small. Desire2Learn, an e learning company, in the Tannery as the company expanded. In 2011, Communitech moved into the Tannery. Home to over 800 companies, Communitech is a hub for innovative high tech companies in the fields of information technology, digital media, biomedical, aerospace, environmental technology and advanced manufacturing. Also in 2011, high tech giant Google Inc. became a tenant of the Tannery, furthering its reputation as a home for leading high tech companies. The Kitchener office is a large hub for the development for Google's Gmail application. In 2016, the University of Waterloo sponsored startup hub Velocity Garage relocated to the building, bringing over 100 additional startup companies into the Tannery. The Province of Ontario built a new provincial courthouse in downtown Kitchener, on the block bordered by Frederick, Duke, Scott and Weber streets. The new courthouse was expected to create new jobs, mainly for the courthouse, but also for other businesses, especially law offices. The new courthouse construction began in 2010. In the downtown area, several factories have been transformed into upscale lofts and residences. In September 2010, construction began on the ‘City Centre’ redevelopment project in downtown Kitchener. This redevelopment project will include condominium units, new retail spaces, private and public parking, a gallery, and a boutique hotel. The former Arrow shirt factory has been converted into a luxury, high rise apartment building, featuring loft condominiums. The downtown area was in a boom phase by late 2017, with $1.2 billion in building permits for 20 new developments expected by the end of February 2019. That would add 1,000 apartments and 1,800 condominium units. The City indicated that the development would be a "mixture of high density residential buildings with ground floor retail, and office buildings with ground floor retail". Since the Ion rapid transit (light rail) system, operated by Grand River Transit, was approved in 2009, "the region has issued $2.4 billion in building permits within the LRT corridor".

Демография

Этникалық шығу тегіХалық саныПайызыКанадалық54,49023.7Германиялық51,05022.2Ағылшын48,35021.0Ирландтық37,63016.4Шотландтық37,19016.2Француздық20,7909.0Поляк12,5955.5Голландиялық9,8154.3Үнділік8,3853.6Италиялық7,6203.3Источник: StatCan (көп жауаптарды қамтиды) Канада Статистикасы жүргізген 2021 жылғы халық санағы бойынша, Китченер қаласында 99812 жеке тұрғын үйінде 256885 адам тұрды, бұл 2016 жылғы 233222 халқынан өзгеше. Жер ауданы 154,5 км² болса, 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адамды құрады. 2021 жылғы санақ бойынша, Китченер – Кембридж – Ватерлоо метрополиялық аймағының (CMA) халқы 575847 адамды құрады, олардың 229809 жеке тұрғын үйінің 219060-ында тұрды, бұл 2016 жылғы 523894 халқынан өзгеше. Жер ауданы 154,5 км² болса, 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адамды құрады.

Ұлты

2016 жылғы санақ бойынша Китченердің тұрғындарының шамамен 76,3% -ы ақ түсті, 21,8% -ы көрінетін азшылықтар, ал 1,9% -ы аборигендер. Көрінетін азшылықтар: 5,0% Оңтүстік Азиялық, 4,1% Қара, 2,6% Латын Америкалық, 2,3% Оңтүстік-Шығыс Азиялық, 2,1% Қытайлық, 1,8% Араб, 1,2% Батыс Азиялық және 0,7% Филиппин. Китченердегі ең көп таралған этностар 2016 жылғы санақ бойынша: канадалық (23,7%), неміс (22,2%), ағылшын (21,0%), ирланд (16,4%), шотланд (16,2%), француз (9,0%), поляк (5,5%), голланд (4,3%), шығыс үнділік (3,6%) және итальяндық (3,3%).

+ Китченер қаласындағы этностық топтар (2001–2021)

| Этностық топтар | 2021 | 2011 | 2006 | 2001 |
|---|---|---|---|---|
| Халық саны | % | Халық саны | % | Халық саны | % | Халық саны | % |
| Еуропалық | 168,865 | 66.44 | 175,400 | 76.26 | 173,075 | 80.15 | 168,445 | 83.32 | 164,455 | 87.40 |
| Оңтүстік Азиялық | 25,170 | 9.90 | 11,400 | 4.96 | 8,960 | 4.15 | 6,360 | 3.15 | 4,255 | 2.26 |
| Африкалық | 17,510 | 6.89 | 9,540 | 4.15 | 6,635 | 3.07 | 6,395 | 3.16 | 4,165 | 2.21 |
| Оңтүстік-Шығыс Азиялық | 9,455 | 3.72 | 6,765 | 2.94 | 6,380 | 2.95 | 4,785 | 2.37 | 4,200 | 2.23 |
| Таяу Шығыс | 9,395 | 3.70 | 6,840 | 2.97 | 5,070 | 2.35 | 3,550 | 1.76 | 1,980 | 1.05 |
| Латын Америкалық | 7,795 | 3.07 | 5,915 | 2.57 | 5,735 | 2.66 | 4,510 | 2.23 | 3,260 | 1.73 |
| Шығыс Азиялық | 6,235 | 2.45 | 6,085 | 2.65 | 4,845 | 2.24 | 3,710 | 1.84 | 2,410 | 1.28 |
| Аборигендер | 4,795 | 1.89 | 4,405 | 1.92 | 3,155 | 1.46 | 2,485 | 1.23 | 1,875 | 1.00 |
| Басқа/Аралас | 4,920 | 1.94 | 3,650 | 1.59 | 2,100 | 0.97 | 1,920 | 0.95 | 1,550 | 0.82 |
| Барлық жауаптар | 254,145 | 98.93 | 230,005 | 98.62 | 215,950 | 98.54 | 202,160 | 98.77 | 188,160 | 98.82 |
| Жалпы халық саны | 256,885 | 100.00 | 233,222 | 100.00 | 219,153 | 100.00 | 204,668 | 100.00 | 190,399 | 100.00 |

География

Китченер Оңтүстік-Батыс Онтариода, Сент-Лоуренс жазығында орналасқан. Бұл геологиялық және климаттық аймақта ылғалды климатты топырақтар мен жапырақты ормандар кездеседі. Гранд өзенінің аңғарында орналасқан аймақ әдетте теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Китченер – Гранд өзенінің су жиналатын алабы мен Холдиманд трактінің ең ірі қаласы. Қаланың батысында Вилмот ауданында Баден Хилл орналасқан. Бұл мұздық каме қалдығы көптеген шақырымға созылған ең биік нүкте болып табылады. Аймақтың тағы бір маңызды мұздық ерекшелігі – Уотерлоо моренасы, ол аймақ арқылы иіліп өтеді және қаланың ішетін суының көп бөлігін қамтамасыз ететін көптеген артезиан құдықтарын қамтиды. Елді мекеннің бастапқы аты – Sandhills, ол моренаның жоғары жатқан бөліктерін дәл сипаттайды.

Білім

Китченерде бірнеше мемлекеттік жоғары мектептер бар, ең ескісі 1855 жылы құрылған Китченер–Уотерлоо колледжі және кәсіптік мектебі. Ол қаланың солтүстік бөлігіндегі Кинг-стритте, Уотерлоо шекарасынан алыс емес жерде орналасқан. 1950 және 1960 жылдары бірнеше жаңа жоғары мектептер салынды, соның ішінде 1956 жылы қаланың оңтүстік-шығыс бөлігіндегі Иствуд колледжі институты, 1964 жылы қаланың батыс бөлігіндегі Forest Heights колледжі институты, 1967 жылы солтүстік-шығыс Heritage Park / Grand River Village аймағындағы Grand River колледжі институты және 1967 жылы қала орталығының оңтүстік аймағындағы Cameron Heights колледжі институты. 2006 жылы Хьюрон Хайтс орта мектебі Китченердің оңтүстік-батысында ашылды. Ол тек 9-шы және 10-шы сынып оқушыларын ғана шектеулі түрде қабылдады, содан бері 2008–2009 оқу жылында толық қуатымен кеңейтілді. Қаладағы ең көне католик жоғары мектебі – Сент-Мэри жоғары мектебі, ол 1907 жылы қыздарға арналған католик мектебі ретінде ашылды. 1990 жылы тек ұлдар оқитын көршілес Сент-Джером жоғары мектебінің жабылуынан кейін ол аралас білім беретін оқу орнына айналды. Сол жылы қаланың батысында 1864 жылдан 1990 жылға дейін жұмыс істеген Сент-Джером жоғары мектебінің орнында екінші католик жоғары мектебі – "Қайта тірілу католик жоғары мектебі" ашылды. 2002 жылы Сент-Мэри қала орталығындағы орналасқан жерінен қаланың оңтүстік-батысындағы жаңа орынға көшірілді. Бұрынғы Сент-Джером жоғары мектебінде Уилфрид Лориер университетінің Лайл С. Холлман әлеуметтік жұмыс факультеті орналасқан. Ол 2006 жылы осы жерде ашылды, 300 оқытушы, қызметкер және студенттерді Китченер қаласының орталығына әкелді. Бұрынғы Сент-Мэри жоғары мектебінің ғимараты Уотерлоо католик аудандық мектеп басқармасының бас кеңсесі және Китченер қала орталығындағы қоғамдық орталыққа айналды. Бір кездері бөлек болған Дун ауданы қазір Китченердің бір бөлігі болып табылады. Бұл жерде провинцияның ең үздік университет емес білім беру мекемелерінің бірі – Конестога колледжінің негізгі кампусы орналасқан. Тоғыз жыл қатарынан Конестога Онтарио колледждерінің арасында негізгі көрсеткіштер (KPI) бойынша үздік орын алды, бұл көрсеткіштер түлектердің жұмысқа орналасу деңгейі мен қанағаттануын, сондай-ақ жұмыс берушілер мен студенттердің қанағаттануын өлшейді. Ол Канададағы жеті политехникалық институттың бірі. Ватерлоо университеті қала орталығында Фармация мектебін ашты. Китченер қаласы 2004 жылы құрылған 110 миллион долларлық Экономикалық даму инвестициялық қорынан 30 миллион доллар қаржыны UW Downtown Kitchener Фармация мектебін құруға бөлді. Құрылыс 2006 жылы басталды, ал фармация бағдарламасы 2008 жылдың қаңтар айында 92 студентпен басталды. Мектепте жылына 120-ға жуық фармацевт түлектері бітіруі күтілуде, сондай-ақ жаңа отбасылық дәрігерлер дайындалатын Отбасылық медицина орталығы, оптометрия клиникасы және Халықаралық фармацевтика аспирантурасы ашылады. Құрылыс жұмыстары 2009 жылдың көктемінде аяқталды. Ватерлоо университетінің (UW) Downtown Kitchener Health Sciences Campus-і сонымен қатар Макмастер университетінің Медицина мектебінің спутниктік кампусы орналасқан. Майкл Г. ДеГрут медицина мектебі жылына 28 студентті Ватерлоо аймақтық кампусындағы MD бағдарламасына қабылдайды. Студенттер клиникалық стажировкаларын Уотерлоо Веллингтон аймағындағы ауруханалар мен медициналық орталықтарда аяқтайды. Макмастердің спутниктік кампусында Отбасы медицинасы орталығы, отбасылық денсаулық сақтау тобы және Ватерлоо университетінің оптометрия мектебінің клиникасы бар. Эммануэль Киелі кітап колледжі де Китченерде, Фергус даңғылы 100 мекенжайында орналасқан.

Kitchener has several public high schools, with Kitchener–Waterloo Collegiate and Vocational School, founded in 1855, being the oldest. It is located on King Street in the northern area of the city, not far from the boundary of Waterloo. In the 1950s and 1960s several new high schools were constructed, including Eastwood Collegiate Institute in what was then the southeastern part of the city in 1956, Forest Heights Collegiate Institute in the western Forest Heights part of the city in 1964, Grand River Collegiate Institute in the northeastern Heritage Park/Grand River Village area in 1967, and Cameron Heights Collegiate Institute in the southern area of the Downtown core in 1967. In 2006, Huron Heights Secondary School opened in southwestern Kitchener. It opened with a limited enrollment of only 9th and 10th grade students, and has since expanded to full capacity in the 2008–2009 school year. The oldest Catholic high school in the city is St. Mary's High School, which opened in 1907 as a girls only Catholic school. It was transformed into a co ed institution in 1990 after the closure of the neighbouring St. Jerome's High School, which had been a boys only Catholic school. The same year, a second Catholic high school, Resurrection Catholic Secondary School, opened in the west of the city, replacing St. Jerome's High School, which operated from 1864 to 1990. In 2002, St. Mary's moved from its downtown location in favour of a new one in the city's southwest. The former St. Jerome's High School houses the Lyle S. Hallman Faculty of Social Work from Wilfrid Laurier University. It opened at this location in 2006, bringing 300 faculty, staff and students to downtown Kitchener. The former St. Mary's High School building, meanwhile, has been transformed into both the head office of the Waterloo Catholic District School Board and the Kitchener Downtown Community Centre. The Doon neighbourhood, once a separate village, is now part of Kitchener. It is home to the primary campus of Conestoga College, one of the foremost non university educational institutions in the province. For nine consecutive years, Conestoga has earned top overall ranking among Ontario colleges on the Key Performance Indicator (KPI) surveys, which measure graduate employment rates and satisfaction levels, and employer and student satisfaction. It is one of only seven polytechnical institutes in Canada. The University of Waterloo opened a School of Pharmacy in the downtown area. The City of Kitchener has contributed $30 million from its $110 million Economic Development Investment Fund, established in 2004, to the establishment of the UW Downtown Kitchener School of Pharmacy. Construction began in 2006, and the pharmacy program was launched in January 2008 with 92 students. The school is expected to graduate about 120 pharmacists annually and will become the home of the Centre for Family Medicine, where new family physicians will be trained, as well as an optometry clinic and the International Pharmacy Graduate Program. Construction on the $147 million facility was largely finished in spring 2009. The University of Waterloo's (UW) Downtown Kitchener Health Sciences Campus is also the site of a satellite campus for McMaster University's School of Medicine. The Michael G. DeGroote School of Medicine admits 28 students per year to the MD program at the Waterloo Regional Campus. Students complete their clinical placements at hospitals and medical centres in the Waterloo Wellington Region. McMaster's satellite campus also features the Centre for Family Medicine, a family health team, and the University of Waterloo's School of Optometry clinic. Emmanuel Bible College is also in Kitchener, at 100 Fergus Avenue.

Денсаулық сақтау

Ауруханалық қызметтерді Grand River ауруханасы, оның құрамында Freeport кампусы және Китченерде орналасқан St. Mary’s General ауруханасы, сондай-ақ Кембридж қаласындағы Cambridge Memorial ауруханасы көрсетеді. 2017–2018 жылдарғы ұлттық салыстыру зерттеуінде олардың барлығы қауіпсіздік көрсеткіштері бойынша жоғары баға алды, әсіресе Китченердегі екеуі, бірақ барлығына күту мерзімін қысқарту қажет. Ұзақ мерзімді күтімге арналған төсек-орындар көптеген мекемелерде қарастырылған. Grand River ауруханасының 574 төсегі бар; Freeport денсаулық орталығы 1995 жылдың сәуірінде GRH құрамына енді. Бұл қосымша кампус күрделі күтім, оңалту, ұзақ мерзімді мамандандырылған психикалық денсаулық сақтау және басқа да қызметтерді ұсынады. Алғашқыда туберкулезге қарсы санаторий және жан ауруларымен азап шегушілерге арналған үй ретінде салынған Freeport, сондай-ақ паллиативтік күтім бөлімін де қамтиды. King St. мекенжайында орналасқан ғимарат 2003 жылы ашылған Grand River аймақтық онкология орталығына да үй иесі болып табылады. St. Mary’s General ауруханасы – 150 төсектік ересектерге арналған жедел жәрдем мекемесі, құрамында екі кардиохирургиялық операциялық, сегіз төсектік кардиореанимациялық бөлім және 45 төсектік стационарлық бөлім бар. 2018 жылдың соңына қарай Cambridge Memorial ауруханасында 143 төсек болды, бірақ 2021 жылы аяқталуы күтілетін ірі кеңейту жүріп жатқан еді; бұл 54 жаңа төсек қосып, шұғыл жәрдем бөлімінің көлемін екі есеге арттыруға мүмкіндік береді. Отбасылық дәрігерлердің жетіспеушілігі K-W аймағында жиі кездеседі және тұрғындардың үлкен алаңдаушылығын тудырады. Соңғы 15 жылдағы жұмысқа алу жұмыстары 2018 жылдың қыркүйегіне қарай белгілі бір нәтижелерге жетті, бірақ оны жалғастыру қажет болды. 2006 жылдың қаңтарында жаңа Медицина мектебі ретінде жарияланған Макмастер университетінің Ватерлоо аймақтық кампусы 2009 жылы құрылысын аяқтады. 2018 жылы кампуста "4 дағдылар кабинеті және 2 байқау кабинеті бар толық жабдықталған клиникалық дағдылар зертханасы, бейнеконференция мүмкіндіктері бар оқу залдары және 2013 жылы жоғары ажыратымды бейнежүктеу жүйесімен салынған заманауи анатомия зертханасы" бар еді, деді университет өкілдері. Оның Майкл Г. ДеГрут медицина мектебінің ғимаратында Отбасы медицинасы орталығы және Ватерлоо университетінің Оптометрия және Көру ғылымдары мектебі орналасқан.

Hospital services are provided by Grand River Hospital which includes a Freeport Campus and St. Mary's General Hospital, both located in Kitchener, as well as Cambridge Memorial Hospital. All three were highly ranked for safety in a national comparison study in 2017–2018, particularly the two located in Kitchener, but all would benefit from reduced wait times. Long term care beds are provided at numerous facilities. Grand River Hospital has a capacity of 574 beds; Freeport Health Centre was merged into GRH in April 1995. That secondary campus provides complex continuing care, rehabilitation, longer term specialized mental health and other services. Built originally as a tuberculosis sanatorium and home for the terminally ill, Freeport also housesthe palliative care unit. The King St. location is also the home of the Grand River Regional Cancer Centre which opened in 2003. St. Mary's General Hospital is a 150 bed adult acute care facility and includes the Regional Cardiac Care Centre with two cardiovascular operating rooms, an eight bed cardiovascular intensive care unit and 45 inpatient beds. As of late 2018, Cambridge Memorial had 143 beds but was in the midst of a major expansion expected to be completed in 2021; that will add 54 new beds and double the size of the Emergency department. Family doctors are often in short supply in K W, and a source of great concern among residents. Recruiting efforts over the previous 15 years certainly achieved some success as of September 2018, but needed to be continued. Announced January 2006, as a new School of Medicine, the Waterloo Regional Campus of McMaster University was completed in 2009. In 2018, the campus included "a complete on site clinical skills laboratory with 4 skills rooms and 2 observation rooms, classrooms with video conferencing capabilities and a state of the art anatomy lab that was built in 2013 with a high definition video system", according to the university. Its Michael G. DeGroote School of Medicine building includes the Centre for Family Medicine and the University of Waterloo School of Optometry and Vision Science.

Мәдениет

Китченердің мәдени ерекшеліктеріне CAFKA, The Open Ears Festival, IMPACT театр фестивалі, Мультимәдени фестиваль, Китченер блюз фестивалі және KidsPark кіреді, олардың көпшілігі халыққа тегін ашық. Китченерде сонымен қатар Гомер Уотсон үйі мен галереясы, Китченер–Уотерлоо өнер галереясы, THEMUSEUM, JM Drama Alumni және Centre In The Square сияқты мәдени орындар бар. Сонымен бірге, аймақта жақында екі жергілікті және аймақтық мұражай салынды, олардың бірі – Ватерлоо аймағының балалар мұражайы және Дун мұралық ауылы. Centre In The Square және The Aud сияқты жерлерде танымал әртістердің тікелей музыкасын тыңдауға болады. Китченер қалалық кітапханасы – қауымдастықтың тағы бір беделді мекемесі. Китченерде Китченер–Уотерлоо негізделген көптеген музыканттардың музыкасын ұсынатын Busted Flat Records тәуелсіз музыка лейблі де орналасқан.

Асханашы Уотерлоодағы Октоберфест

Китченер–Уотерлооның Октоберфест мерекесі 1969 жылы басталған, жыл сайынғы тоғыз күндік шара. Түпнұсқа неміс Октоберфестің негізінде құрылған, ол Канаданың ең ұлы бавариялық фестивалі деп есептеледі. Ол әр қазан айында, Канаданың Алғыс айту күніне дейінгі жұма күні басталып, Алғыс айту күнінен кейінгі сенбіге дейін жалғасады. Бұл Германиядан тыс ең ірі бавариялық фестиваль. Оның ең танымал қызығушылығы – сыраға негізделген тойлар, бірақ отбасылық және мәдени шаралар да апта бойы өтеді. Ең танымал шара – Алғыс айту күніне арналған Октоберфест шеруі; ол Канаданың Алғыс айту күніндегі жалғыз ірі шеру болғандықтан, бүкіл елде телеарналар көрсетіледі. Фестивальдің тағы бір символы – "Октоберфест" сұлуы. Бұл фестиваль өкілі лауазымына жергілікті үміткерлердің ішінде жабық қауымдастық сайлайды; қоғамдық белсенділік және жеке қасиеттер – іріктеудің басты критерийлері. Фестивальге орташа есеппен 700 000 адам келеді. 2016 жылғы Октоберфест шеруі кезінде шамамен 150 000 адам жол бойындағы көшелерге жиналды.

Китченер Уотерлоо кино мен музыкада

Китченер мен Ватерлоодағы әртүрлі орындар, канадалық «Dan for Mayor» телеситкомының түсірілімінде, «Corner Gas» жұлдызы Фред Эвануиктің қатысуымен, құрастырылған Уэссекс қалашығын бейнелеу үшін қолданылды. Жергілікті фолк-топ «Destroy All Robots» Китченер қаласын әжуалайтын, «Онтариодағы Китченер қаласының шайқас әні» деген әзіл-қалжың ән жазды.

Китченер блюз фестивалі

Китченер блюз фестивалі – бұл Китченер қаласының орталық бөлігінде блюз музыкасына арналған төрт күндік фестиваль, ол әрқашан тамыз айында мемлекеттік мерекеден кейінгі демалыс күндері өткізіледі. Фестиваль қаланың орталық аймасы бойынша төрт сахнаға және екі шеберхана сахнасына дейін кеңейді, онда 90-нан астам өнер көрсетулер өтеді. Бұл фестиваль бір күндік шара ретінде 3000 көрерменмен басталып, қазір төрт күндік шараға 150 000-нан астам адам қатысуда. 2014 жылы Китченер блюз фестивалі өзінің 14 жылдығын тойлады.

Китченер Уотерлоо көпмәдениеттік фестивалі

Бұл Виктория паркінде өтетін екі күндік шара, әдетте жаздың алғашқы аптасында басталады. Китченер-Ватерлоо көпмәдениеттік орталығы ұйымдастырған фестивальде әлемнің әртүрлі елдерінен тағамдар, билер мен музыка көрсетіледі. Фестивальде сонымен қатар әлемдік артефакттар мен қолөнер бұйымдарын сататын көптеген сатушылар да қатысады. Бұл фестиваль 40 жылдан бері үздіксіз өткізіліп келеді. Жыл сайын 50 мыңнан астам адам келеді.

КОИ музыка фестивалі

KOI Музыка фестивалі – әр жылдың қыркүйек айында Китченер қаласының орталығында жыл сайын өткізілетін үш күндік фестиваль. Фестиваль 2010 жылы басталып, содан бері жұма күні ақысыз концерт, ал сенбі және жексенбі күндері толық мерекелік шаралар ұйымдастырылып келеді. KOI фестивалінде жыл сайын 100-ден астам рок-тобы өнер көрсетеді, олардың көп бөлігі – жергілікті, тәуелсіз музыканттар. Бұрын сахнада өнер көрсеткен танымал орындаушылар: Every Time I Die, Ubiquitous Synergy Seeker, Chiodos, Walk Off The Earth, Four Year Strong, Protest the Hero, Mad Caddies, Monster Truck, Gob, Treble Charger, Cute Is What We Aim For, The Planet Smashers, Bayside және тағы да бірнеше жүз топ.

Күлтрун әлемдік музыка фестивалі

Култрун – әр жылғы шілде айында Виктория паркінде өтетін әлемдік музыка, тамақ, мәдениет және өнер фестивалі. Екі сахнада түрлі мәдениеттердің музыкасы орындалады, ал парктің қалған бөлігін өнімдерін сататын саудагерлер алып толтырады. Фестивальдің маңызды бөлігі – әртүрлі этникалық топтарға тән тағамдарды ұсынатын көптеген азық-түлік орындары.

ЛГБТ мәдениеті

Китченер-Ватерлоо аймағы три Прайд пен Rainbow Reels Queer және Транс кинофестиваліне үй иесі. Көптеген ЛГБТ мақтаныш шараларынан өзгеше, три Прайд қазіргі уақытта шеру ұйымдастырмайды, бірақ оның орнына соңғы апта соңында өтетін музыка фестиваліне негізделген.

Демалыс

Китченерде Китченер–Уотерлоо симфониясы орналасқан, ол концерт залында да, Уотерлоо аймағында да жылына 222-ден астам концертті 90 000-нан астам көрерменге ұсынды. KWS суретшілер мен мәдени қызметкерлердің ең ірі жұмыс берушісі және Уотерлоо аймағының ең маңызды мәдени мүлігі болды. Китченердің ең көне ашық паркі – Виктория паркі, ол Китченер қаласының орталық бөлігінде орналасқан. Бұл паркте көптеген шаралар мен мерекелер өткізіледі. Виктория паркінде королева Викторияның қоладан құйылған мүсіні мен зеңбірек орналасқан. Мүсін 1911 жылдың мамыр айында, королеваның туған күнінде (Виктория күні), оның қайтысынан кейін он жыл өткен соң ашылды. Империяның қыздары императорлық орденінің Уэльс ханшайымы бөлімі монумент үшін қажетті 6000 долларды жинады. Rockway Gardens, Rockway гольф алаңына іргелес орналасқан және King Street бойындағы ұзын, тар жерді алып жатыр, ол Conestoga Parkway-мен кездесіп, 8-ші тас жолға айналады. Жазда бұл орын тойлық фотосессиялар үшін танымал. Китченерде кең ауқымды қоғамдық жолдар жүйесі бар. Қала басқаратын және бақылайтын жолдардың ұзындығы жүздеген шақырымды құрайды. Китченердің Гранд өзеніне жақын орналасуына байланысты, бірнеше қоғамдық жолдар мен бағыттар өзеннің жағалауымен өтеді. Гранд өзеніне осылай оңай қол жеткізілуі туристерді қалаға тартады. Дегенмен, Китченердің жолдары, әсіресе табиғи аймақтары қалалық кеңес тарапынан жеткілікті қаржыландырылмаған, нәтижесінде көптеген жерлерде күтім жеткіліксіз. 2011 жылы қаланың оңтүстік жағында салынып аяқталған МакЛеннан паркіндегі велосипед паркі BMX және тау велосипедімен айналысатын жандар тарапынан Оңтүстік Онтариодағы ең жақсы қалалық велосипед парктерінің бірі деп мойындалды. Велосипед паркі төрт қиылысты (4X) аймақ, сорғы трассасы, секіру паркі және еркін жүруге арналған трасса ұсынады. МакЛеннан паркінде қолжетімді ойын алаңы, су шашырату алаңы, баскетбол және жағажай волейболы алаңдары, иттерге арналған аймақ және сырғанақ төбесі де бар. Chicopee Ski Club қала шегінде орналасқан.

The Kitchener–Waterloo Symphony was located in Kitchener, which performed over 222 concerts annually to an audience of over 90,000, both in the concert hall and across Waterloo Region. The KWS was the largest employer of artists and cultural workers and the most significant cultural asset for Waterloo Region. Kitchener's oldest outdoor park is Victoria Park, in the heart of downtown Kitchener. Numerous events and festivities are held in this park. A cast bronze statue of Queen Victoria is in Victoria Park, along with a cannon. The statue was unveiled in May 1911, on Victoria Day (the Queen's birthday) in the tenth year after her death. The Princess of Wales Chapter of the Imperial Order of the Daughters of the Empire raised the $6,000 needed for the monument. Rockway Gardens are adjacent to the Rockway golf course and occupy a long narrow strip of land alongside King Street as it rushes down to meet the Conestoga Parkway and become Highway 8. It is a popular site for wedding photos in the summer. Kitchener has an extensive community trail system. The trails, which are controlled and run by the city, are hundreds of kilometres in length. Due to Kitchener's close proximity to the Grand River, several community trails and paths border the river's shores. This convenient access to the Grand River has drawn tourists to the city. However, Kitchener's trails and especially natural areas remain underfunded by city council and as a result, many are not adequately maintained. In 2011, a bike park at the newly constructed McLennan Park, in the city's south end, was hailed as one of the best city run bike parks in Southern Ontario by BMX and mountain biking enthusiasts. The bike park offers a four cross (4X) section, a pump track section, a jump park, and a free ride course. McLennan Park also features an accessible play area, a splash pad, basketball courts, beach volleyball courts, a leash free dog area, and a toboggan hill. Chicopee Ski Club is also within the city limits.

Автомобиль жолдары мен жедел жолдар

Китченер 1960 жылдары көлік желісін дамыстыруға өте белсенді және болашақты көре білген қала болды. Сол кезде провинция қаланың оңтүстік жағындағы батыс шекарасынан (Гомер Уотсон бульварынан сәл өткеннен кейін) басталып, Grand өзені бойымен солтүстікке қарай Уотерлоодағы Нортфилд Драйвке дейін созылатын Conestoga Parkway құрылысын жүргізді. Кейінірек жасалған жаңартулар Conestoga Parkway жолын батысқа қарай Trussler Road-тен әрі, солтүстікке қарай St Jacobs қаласына дейін жеткізіп, орталық бөлігінде сегіз жолақты қылды. Conestoga Parkway – 7, 8 және 85 тас жолдарының провинциялық тағайындамасын алып жүреді. Кинг-стрит оңтүстікте Парквеймен қосылып, 401 тас жолына дейін баратын 8-ші тас жолға айналады, бірақ Ескі Кинг-стрит Фрипорт арқылы Кембридждің Престон ауданына дейін сақталған көше жолы ретінде қолданылады. Conestoga Parkway салынар алдында Баден арқылы өтетін Хайленд жолы Стратфордқа барудың негізгі тас жолы болды. Виктория көшесі сол кезде де, қазір де Гвельфке апаратын басты тас жол болып табылады, алайда Веллингтон көшесінен басталып, ескі жолға солтүстікке қарай параллель жүретін жаңа тас жол салу жоспарлануда. Китченердің оңтүстік шекарасында 401 тас жолымен екі қосылыс бар. Hwy 8 тас жолы Hwy 401 тас жолымен қосылатын негізгі қосылыстан басқа, батыс жағында Гомер Уотсон бульварымен де қосылыс бар. 8-ші тас жолындағы кептелісті азайту мақсатында 401 тас жолының Trussler Road тұсында жаңа қосылыс салу ұсынылды, ол Китченердің қарқынды дамып келе жатқан батыс бөлігіне қызмет ететін болар еді. Бұл ұсыныс Ватерлоо облысы тарапынан қолдау талғанымен, Онтарионың Көлік министрлігі Trussler Road тұсында қосылыс салуды жоспарламауда.

Қала көшелері

Оңтүстік Онтарио қалаларының көпшілігінен айырмашылығы, көшелері қатаң британдық торлы жүйеге сәйкес салынған, Китченердің көшелері неміс қоныс жайлаушыларына жақын континенталдық үлгідегі күрделі радиалды жүйемен орналастырылған. Мұның тарихи себебі бар. Китченер Онтариодағы қоныс жайлаушылар үкіметтік геодезистерден бұрын келген сирек орындардың бірі болды. Ричард Бизлиден қалашықты сатып алу үшін «Неміс компаниясы» ретінде біріккен меннониттер, жер учаскесін акционерлер санына пропорционалды бөліп, содан кейін әрбір шаруашылыққа құқық беру үшін кездейсоқ жеребе тастады. Торлы жүйеге сәйкес геодезиялық жұмыс жүргізілмеді – жолдарға арналған сызықтар, концессиялар, өткізу құқығы болған жоқ. Далаға жолдар салар кезде шаруалар жол желісін Швейцария мен Оңтүстік Германиядағы ауылдардағы таныс үлгіде жасады. Бұл – континенталдық радиалды жүйе. Нәтижесінде, ірі көшелер кіші көшелердің торын қиып өтетін диагональдар бойынша созылды және көптеген қиылыстарда бірікті. Егер автомобильдер жылқыны ығыстырмағанда және қалалар өркендесе, бұл қиылыстардағы жерлер Еуропалық қалалардағы бақтармен, фонтандармен немесе мүсіндермен безендірілген дөңгелек алаңдарға айналуы мүмкін еді. Ескі аудандарда диагональдардың түйіскен жерінде пайда болған бес қиылыстың көптеген мысалдары бар. 2004 жылы Ватерлоо аймағында айналма жолдар енгізілді. Қозғалысты жақсартудан бөлек, олар аймақта жылдамдықтан туындаған шығарындыларды азайтуға көмектеседі. 2006 жылы алғашқы екеуі Китченердегі Ира Нидлс бульвары бойында орнатылды. Кейбір адамдар айналма жолдар осы аймақтағы қиылыстар үшін өте қолайлы деп санайды, себебі бұл жердегі тарихи даму британдық торлы жүйеге қарағанда континенталдық радиалды жүйемен байланысты, бірақ барлық орнатылған айналма жолдар T-тәрізді және крест тәрізді қиылыстарда жасалған, сондықтан бұл аргумент маңызсыз. Даулы жоспар бойынша Ривер Роудты «Жасырын аңғар» деп аталатын аумақ арқылы кеңейту жоспарлануда, бірақ көлік ағынының күшті болуы және Фэрвей Роуд пен 401 тас жолы арасындағы басқа да толыққанды шығыс-батыс магистральдардың болмауы осы жобаны іске асыруға итермелеп отыр.

Unlike most southern Ontario cities whose streets follow a strict British grid survey pattern, Kitchener's streets are laid out in a complex radial pattern on the Continental models most familiar to the German settlers. There is good historical reason for this. Kitchener was one of the few places in Ontario where the settlers arrived in advance of government surveyors. The Mennonites who had banded together as the German Company to purchase the township from Richard Beasley simply divided their vast parcel of land by the number of shareholder households and then drew random lots to confer title on individual farms. There was no grid survey done—no lines, no concessions, no right of way corridors for roads. When it came time to punch roads through the wilderness, the farmers modelled the road network on what was familiar to them, which was the pattern of villages in Switzerland and southern Germany. This is a Continental Radial pattern and the result was major streets extended through diagonals cutting across the grid of smaller streets and converging at multiple point intersections which, as the communities became more prosperous and if the automobile had not displaced the horse, might someday have become roundabouts decorated with circular gardens, fountains or statuary in the style of European cities. Five point intersections created by converging diagonals are legion in the older areas. In 2004, roundabouts were introduced to the Region of Waterloo. Besides improving traffic flow, they will help the region lower pollution from emissions created by idling vehicles. In 2006, the first two were installed along Ira Needles Boulevard in Kitchener. Some people argue roundabouts are ideal for intersections in this region because of the aforementioned historical growth along Continental radial patterns versus the British grid systems, but all installs have been at T and cross intersections making the point irrelevant. A controversial plan would extend River Road through an area known as Hidden Valley, but the pressure of traffic and the absence of any other full east–west arterials between Fairway Road and the Highway 401 is forcing this development ahead.

Ерте тарих

[[Файл:Berlin & Waterloo Street Railway Canadian Block фотосуреті.jpg|thumb|Берлин және Ватерлоо көшелерінің темір жолы, осы суретте Китченер қаласының орталығындағы Кинг-стритте көрсетілгендей, қаладағы ең алғашқы құрамындағы қоғамдық көлік болды. 1906 жылы Берлин және Ватерлоо көшелі темір жолы муниципалдық мекемеге айналды және Берлин жарық және электр қуаты комиссиясының басқаруына берілді, кейіннен ол Берлин коммуналдық қызметтер комиссиясы деп аталды. Кейін қаланың ресми атауы өзгергеннен соң, ол Китченер және Ватерлоо көшелі темір жолы деп қайта аталды, ал комиссия да Китченер қоғамдық коммуналдық қызметтер комиссиясы (PUC) деп аталды. 1950 жылдары Кинг-стриттен трамвай рельстері алынып тасталды. 1973 жылы жергілікті автобус қызметтері PUC-ден жаңа құрылған «Китченер Транзит» мекемесіне берілді. Одан кейін троллейбус қызметі тоқтатылып, жүйе толығымен дизельді автобустарға ауыстырылды. Бұрынғы Страсбург ауылының орнында жаңа автобус гаражы 1970 жылдардың ортасында ашылды. Жаңа автобус жүйесі Дьюк көшесіндегі қалалық автобус терминалының айналасында қайта ұйымдастырылды. Кейіннен 1988 жылы ол Чарльз-стрит терминалымен алмастырылды, ол 2019 жылы Ion жеңіл рельстік көлік қызметі іске қосылғаннан кейін жабылды.]]

Гранд өзенінің транзит жолы

iXpress жүйесі Китченер қаласының орталығын оның маңындағы елді мекендермен, сондай-ақ көршілес Уотерлоо және Кембридж қалаларымен байланыстыратын жедел автобус қызметін ұсынады. 2000 жылы Китченер Транзит пен Кембридж Транзит біріктіріліп, Ватерлоо аймағының басқаруына берілді және Grand River Transit (GRT) деп аталды. GRT кеңейтілген желісін қайта ұйымдастыра бастады, ол қазір Китченер, Уотерлоо және Кембридж қалаларына біріктірілген аймақтық көлік жүйесі ретінде қызмет етеді. 2003 жылы Ватерлоо аймағы Китченер, Уотерлоо және Кембридж қалаларын байланыстыратын аймақтық жедел көлік дәлізін құруға бағытталған, 1970 жылдарға дейін соққан бұрынғы ұсыныстарға негізделген Орталық көлік дәлізі экспресс жоспарын қаржыландыру үшін федералды грант алды. Оның бастапқы іске асырылуы 2005 жылы iXpress таңбасымен бір бағытты, аялдамалары шектеулі экспресс автобус қызметі болды, сонымен қатар сол кезде аймақта жаңа болған көлік сигналдарына басымдық беру (TSP) сияқты технологиялар енгізілді. Келесі жылдары жаңа iXpress бағыттары қосылды, ал бастапқы бағыт 200 iXpress деп қайта аталды. 2019 жылы Ion жеңіл рельстік көлік қызметі іске қосылғаннан кейін GRT автобус бағыттары онымен байланысу үшін қайта ұйымдастырылды, бұл жеңіл рельстік жүйе 20 ғасырдың басындағы трамвай және троллейбус жүйелері сияқты «негізгі бағыт» ретінде пайдаланылды. 2021 жылғы мәліметтер бойынша Ватерлоо аймағында барлығы 54 GRT автобус бағыты бар; оның 48-і қалалық, ал 6-сы iXpress жүйесінің бөлігі. GRT бағыттарының бірнешеуі Китченерді көршілес Уотерлоо және Кембридж қалаларымен байланыстырады. GRT көлігімен Вулвич елді мекеніне жету үшін Ватерлоодағы Конэстога станциясында ауысу қажет, ал Уилмот елді мекеніне бару үшін Китченер мен Уотерлоо арасындағы муниципалдық шекарада орналасқан Бордвок сауда орталығында ауысу қажет. GRT, Metrolinx компаниясымен серіктестікте, Китченерді шығыс Вулвич елді мекеніндегі Гранд Ривердің ар жағында орналасқан Бреслау қауымдастығымен байланыстыратын микрокөлік пилоттық жобасын іске асыруда; жобаны іске қосу күні 2021 жылға жоспарланған.

thumb|The iXpress system provides express bus service connecting downtown Kitchener to its suburbs, as well as to the neighbouring cities of Waterloo and Cambridge. In 2000, Kitchener Transit was merged with Cambridge Transit and put under the management of the Region of Waterloo, becoming known as Grand River Transit (GRT). GRT began reorganizing its expanded network, which now serves the three cities of Kitchener, Waterloo, and Cambridge as a unified regional transit system. In 2003, the Region of Waterloo received a federal grant to fund its Central Transit Corridor Express plan, which built on earlier proposals dating as far back as the 1970s for a regional express transit corridor connecting Kitchener, Waterloo, and Cambridge. Its initial implementation, in 2005, was a single route, limited stop express bus service branded as iXpress, along with the implementation of technologies like transit signal priority (TSP) which were new to the region at the time. New iXpress routes were added in the years that followed, with the original route being rebranded as the 200 iXpress. After the launch of Ion light rail service in 2019, GRT bus routes were reorganized to connect with it, using the light rail system as a "spine" much like the earlier streetcar and trolleybus systems of the 20th century. as of 2021, there are a total of 54 GRT bus routes throughout the Region of Waterloo; 48 are local and 6 are part of the iXpress system. A number of GRT routes connect Kitchener to the neighbouring cities of Waterloo and Cambridge. Travel on GRT to the township of Woolwich requires a transfer at Conestoga station in Waterloo, and travel to the township of Wilmot requires a transfer at the Boardwalk mall, which straddles the municipal border between Kitchener and Waterloo. GRT, in partnership with Metrolinx, is working on a microtransit pilot project that would connect Kitchener with the community of Breslau, which is across the Grand River in eastern Woolwich township; the project's planned launch date is in 2021.

Жеңіл рельс

2019 жылы Ion жеңіл рельстік көлік қызметі басталды. Орталық транзиттік дәлізді ұзақ мерзімді жоспарлау көптеген өзара байланысты бастамаларды біріктіріп, кезеңдеп іске асырылатын жедел транзиттік жоспарға әкелді. 2011 жылдың маусым айында Ватерлоо аймағының кеңесі солтүстік Ватерлоодағы Конэстога сауда орталығындағы және оңтүстік Китченердегі Фэрвью Парк Моллдағы қолданыстағы автобус терминалдары арасындағы бір желілік жеңіл рельстік көлік (LRT) жүйесіне арналған 1-кезең жоспарын бекітті. 2021 жылға дейін жоспарланып жатқан 2-кезең aBRT бағытын жеңіл рельстік желінің кеңейтілуімен алмастыруды көздейді. Жеңіл рельстік жүйенің құрылысы 2014 жылдың тамызында басталды және 1-кезең қызметінің 2017 жылы басталуы күтілген. 2016 жылдың соңына дейін рельстердің көп бөлігі орнатылды, техникалық қызмет көрсету орталығы мен барлық жер асты коммуникациялық жұмыстары аяқталды. Дегенмен, Bombardier Transportation компаниясы көлік құралдарын өндіру және жеткізудегі кешігулерге байланысты қызметтің басталу күні 2018 жылдың басына шегерілді; 2017 жылдың 24 ақпанына дейін сынақтар үшін тек бір жеңіл рельстік көлік жеткізілді. Қызметтің басталуы одан әрі 2018 жылдың желтоқсанына дейін кейінге жылдырылды. Үдетілген сынақ кестесінен кейін, қызмет 2019 жылдың 21 маусымында халыққа ашылды. 2021 жылдан бастап Ion жеңіл рельстік көлігі тек Китченер және Ватерлоо қалаларын қамтиды, ал Ion автобусы Китченерді Кембридж қаласымен байланыстырады. Китченердің орталық бөлігінен Ватерлооның солтүстігіндегі Конестога станциясына және Китченердің оңтүстігіндегі Фэрвей станциясына дейін бір орындық Ion пойызбен жүруге болады; соңғысынан Кембриджге Ion автобусы, 206 Коронация iXpress немесе қалалық автобус бағыттары арқылы өту үшін ауысу қажет.

Қалааралық транзит

Via Rail қалааралық жолаушылар темір жолы Китченер станциясында қолжетімді. Via Rail пойыздары Торонтоның Юнион станциясына шығысқа қарай, ал Лондонға батысқа қарай Китченер арқылы өтеді. Китченерге GO Transit автобустары мен пойыздары да қызмет көрсетеді, соңғысы GO Kitchener желісі ретінде жұмыс істейді. GO Transit автобустары Китченерге 2009 жылдың 31 қазанында іске қосылды, маршрут Уотерлоодан Миссиссаугаға бара жатқанда Китченердің Чарльз-стрит терминалында тоқтайды. 2011 жылдың 19 желтоқсанында GO пойызының қызметі бұрынғы аялдамасынан Китченерге дейін ұзартылды. GO автобустық қызметі 25 Waterloo–Mississauga және 30 Kitchener бағыттарынан тұрады. Екі бағыт та Китченерді шығысқа қарай байланыстырады; біріншісі Sportsworld (оңтүстік-шығыс Китченерде), Кембридж, Аберфойл және Милтон арқылы Миссиссауганың Square One автобус терминалына, ал екіншісі Солтүстік Миссиссаугадағы бірнеше аялдамамен тоқтаулары шектеулі экспресс ретінде жүзеге асырылады. GO пойызы да шығысқа қарай Торонтоның Юнион вокзалында аяқталады. 2022 жылдың 9 сәуірінде FlixBus компаниясы Китченер мен Торонтоны тікелей бағыт арқылы байланыстыратын жаңа автобус қызметін іске қосты.

Темір жолдар

Китченердің негізгі теміржол дәлізі CN/GO Guelph бөлімшесі болып табылады. Ол Китченер қаласының орталық бөлігінің солтүстік жағынан шамамен шығыстан батысқа қарай өтеді. Бұл дәліз алғаш рет 1856 жылы Grand Trunk Railway (GTR) компаниясымен салынған. GTR компаниясы Great Western Railway компаниясын сатып алғаннан кейін, Китченер арқылы өтетін басты жол бұрынғысынан бөлек, «Солтүстік басты жол» деп атала бастады, ал Брантфорд арқылы өтетіні «Оңтүстік басты жол» деп аталды. Екеуі де Лондон және Торонто қалаларын байланыстырады. Шығыстан келген Waterloo шұғыласы басты жолдан бөлініп, Waterloo қаласы арқылы солтүстікке қарай, содан кейін Эльмираға дейін барады. Бұрын бұл шұғыла CN компаниясына тиесілі болған, бірақ қазір Waterloo аймағының меншігінде. Китченер станциясы – қаланың қалааралық жолаушылар теміржол станциясы. Китченер станциясы Waterloo шұғыласымен қиылысқан жерден батысқа қарай орналасқан. Қазіргі станция ғимараты 1897 жылға дейін салынған, ол Канаданың ұлттық жолаушылар теміржолы Via Rail компаниясына тиесілі мәдени мұра ескерткіші болып табылады. Станцияда Via Rail Corridor қызметі мен GO Transit Kitchener желісінің қызметтері бар, соңғысы станциядағы батыс терминалы болып табылады. Via Rail қызметі күніне әр бағытта екі пойызбен қамтамасыз етіледі. Бір бағыт Торонто–Лондон–Сарния маршрутында, екіншісі Лондонға дейін барады. Шығысқа қарай бағытталған екі пойыз да Торонто Юнион станциясында аяқталады. GO пойыздарының қызметі 2011 жылы бұрынғы батыс терминалы болған Джорджтауннан Китченерге дейін ұзартылды. GO қызметі апта ішінде әр бағытта екі пойызбен басталды. 2017 жылы Metrolinx (GO Transit компаниясының бас мекемесі) Ширли даңғылында арнайы салынған пойыз тоқтау алаңын құрды, бұл қолданыстағы бейімделген тоқтау алаңын толықтырды, ол толып кеткен еді. Китченер қаласы шығысқа қарай Торонтоға бағытталған, жиі жүретін GO қызметінен пайда көріп отырса, қалаға қалааралық Via Rail қызметі жылдар бойы өзгеріссіз қалып келді, бұл оның оңтүстік-батыс Онтариомен байланысын шектеді. Керісінше, Брантфорд арқылы өтетін Оңтүстік басты жол (әлі де CN компаниясына тиесілі) Солтүстік басты жолға қарағанда Торонто мен Лондон арасында жылдам және жиі қызмет көрсетеді, сонымен қатар екі жолмен салынған үлкен учаскелері бар. 2017 жылы Онтарио провинциясының либералдық үкіметі Китченер арқылы өтетін Виндзор–Торонто жоғары жылдамдықты теміржол желісін ұсынды, бұл жақын маңдағы ірі қалаларға, сондай-ақ Торонто Пирсон халықаралық әуежайына саяхат уақытын қысқартуға мүмкіндік береді. Егер бұл ұсыныс мақұлданса, Китченерден Торонтоның орталық бөлігіне 48 минуттық сапар жасауға болар еді. Жаңа консервативтік үкімет сайланғаннан кейін жобаны қаржыландыру мерзімсіз тоқтатылды. Китченердегі жүк пойыздарын Canadian National Railway және Canadian Pacific Railway компаниялары басқарады. Бұл теміржолдар бірнеше клиенттерге қызмет көрсетеді, олардың көпшілігі Китченердің оңтүстігіндегі өнеркәсіптік аймақтарда орналасқан.

Kitchener's primary railway corridor is the CN/GO Guelph Subdivision. It runs approximately east–west through the northern section of downtown Kitchener. It was originally laid out and constructed in 1856 by the Grand Trunk Railway (GTR), and after the GTR's acquisition of the Great Western Railway, the mainline through Kitchener became known informally as the "North Main Line" in contrast with the "South Main Line" through Brantford, both connecting London and Toronto. Coming from the east, the Waterloo Spur diverges from the mainline and heads north through Waterloo and ultimately to Elmira. The spur was formerly owned by CN, but is now owned by the Region of Waterloo. thumb|Kitchener station is the city's intercity passenger railway station. Kitchener station lies a short distance west along the track from the junction with the Waterloo Spur. The current station building dates from 1897 and is a heritage structure which is owned by Via Rail, Canada's national passenger railway. Both Via Rail Corridor service and GO Transit Kitchener line service are available at the station, the latter of which has its western terminus at the station. Via Rail service consists of two trains per day in each direction along the Toronto–London–Sarnia route; one westbound train terminates at Sarnia while another terminates at London, while both eastbound trains terminate at Toronto Union Station. GO train service was originally extended to Kitchener in 2011 from its previous western terminus at Georgetown. GO service began with two trains per direction per weekday, In 2017, Metrolinx (the parent agency of GO Transit) constructed a purpose built train layover facility on Shirley Avenue to supplement its existing adapted layover facility, which was at capacity. While Kitchener benefits from increasingly frequent commuter oriented GO service east to Toronto, intercity Via Rail service to the city has been largely unchanged for years, limiting its connectivity to Southwestern Ontario to the west. In contrast, the South Main Line through Brantford (which is still owned by CN) has faster and more frequent service between Toronto and London than the North Main Line does, along with larger double tracked sections. In 2017, the Ontario Liberal government proposed a Windsor–Toronto high speed rail line through Kitchener, which would improve travel times to nearby major cities as well as to the Toronto Pearson International Airport. The proposal, if approved, would provide a 48 minute trip from Kitchener to downtown Toronto. With the election of a new Conservative government, funding for the project was indefinitely paused. Freight trains in Kitchener are operated by the Canadian National Railway and the Canadian Pacific Railway. These railways serve several customers, many of which are in industrial parks in southern Kitchener.

Ауа

Китченерге ең жақын әуежай – жақын маңдағы Бреслауда орналасқан Ватерлоо аймақтық халықаралық әуежайы, Китченер қаласының орталығынан автомобильмен шамамен 12 км қашықтықта. Бұл әуежай жалпы авиация саласында белсенді болғанымен, жоспарлы рейстермен қызмет көрсететін әуе компаниялары көп емес. WestJet жыл бойы Калгариге, ал қыс айларында апта сайын Орландоға рейстер ұсынады. Sunwing Airlines компаниясы маусымдық түрде Кайо Санта-Марияға рейстерді жүзеге асырады. Көптеген әуе саяхатшылары Торонтоның Лестер Б. Пирсон халықаралық әуежайын немесе Джон С. Мунро Хамильтон халықаралық әуежайын пайдаланады. Китченерде, Google кеңсесіне жақын жерде тікұшақ алаңы бар. 2017 жылдың маусым айында құрылыс кранның ұшу бағытына кедергі келтіруі мүмкін болғандықтан, тікұшақ алаңы уақытша жабылды.

Көршіліктер

10 округ және 53 жоспарлы қауымдастық немесе аудан бар. Қала тарапынан мойындалған 29 тұрғын үй қауымдастығы бар, олардың кейбіреулері қала белгілеген жоспарлау қауымдастықтарының атаулары мен шекараларына сәйкес келмейді. Кейбір жағдайларда тұрғын үй қауымдастықтары бірнеше ауданды және/немесе жоспарлау қауымдастықтарын қамтиды, ал кейде бір ауданның аты бүкіл аймаққа сілтеме жасау үшін қолданылады. Мысалы, Стэнли Парк тұрғын үй қауымдастығы қаланың шығыс және оңтүстік-шығыс бөлігінің көп бөлігін, соның ішінде Стэнли Парк, Мұражайлық парк, Идлвуд және Гранд Ривер Солтүстік және Оңтүстік жоспарлау қауымдастықтарын қамтиды. Әрі қиындық тудыратыны, Стэнли Парк мектебі мен Стэнли Парк табиғат қорғау аймағы орналасқан Стэнли Парк аталатын алғашқы құрылыс аймағы қаланың Мұражайлық паркінің жоспарлау ауданына енгізілген. Нәтижесінде, Стэнли Парктің кейінірек салынған бөліктері мен оның оңтүстігіндегі, бұрын Саннайд деп аталған тұрғын үй ауданы ғана Стэнли Парк жоспарлау ауданында қалды. Forest Heights тұрғын үй қауымдастығы Forest Heights-тың шығысында орналасқан Forest Hills ауданы/жоспарлау ауданын қамтиды.

Басқа спорттық командалар мен лигалар

KW Kodiaks Lacrosse, Major Series Lacrosse командасы, Ватерлоо демалыс орталығында ойнайды. Tri City Roller Derby, Халықаралық Әйелдер Flat Track Derby қауымдастығының мүшелері, Ватерлоо, Китченер және Нью-Гамбург қалаларындағы ареналарда жарыс өткізеді. 8-аудандық Атлетикалық қауымдастық, Китченер, Ватерлоо және Кембридж қалаларындағы католик және жекеменшік жоғары мектептерге қызмет көрсететін орта мектеп спорты қауымдастығы. Орталық-Батыс Онтарио орта мектептері қауымдастығының және Онтарио мектептік спорт қауымдастықтары федерациясының мүшесі. Ватерлоо аймақтық кіші футбол қауымдастығы, бұрынғысы – Твин-Сити кіші футбол қауымдастығы. Көбінесе "Предаторлар" немесе "Предс" деп танылатын WRMFA, 19 жасқа дейінгі спортшыларға футбол ойнауға және ең жоғары деңгейде бәсекелесуге мүмкіндік береді. Varsity командасы 2020 жылдан бастап Онтарио провинциялық футбол лигасының мүшесі, ал бұрын Онтарио футбол конференциясының мүшесі болған. Ойыншылар тек Твин-Ситиден ғана емес, сонымен қатар аймақтың барлық бөлігінен келеді, оның ішінде Сент-Джекобс, Эльмира, Уэлсли, Баден, Бреслав, Палмерстон, Нью-Гамбург, Сент-Клементс, Дрейтон және Мэрихилл қалаларынан. FC Berlin – аудандық, аймақтық және провинциялық деңгейде бәсекелесетін футбол клубы, сондай-ақ United Premier Soccer League және United Women's Soccer лигаларында бәсекелесетін американдық серіктесі бар.