Канададағы Перт қаласының тарихы мен ерекшеліктері

Кіріспе

Перт – Канаданың Шығыс Онтарио провинциясындағы қала. Ол Тай өзенінің жағасында, Оттава қаласының оңтүстік-батысында орналасқан және Ланарк округінің әкімшілік орталығы болып табылады.

Тарих

Қала 1816 жылы 1812 жылғы соғыстан кейін көп ұзамай әскери бекініс ретінде құрылды. Ланарк округінің қоныстануы 1815 жылы басталды. Сол жылы "Ридо өзеніндегі жаңа қоныс" (ресми түрде осылай аталған, кейін "Перт әскери бекінісі" деп аталды) әскери басшылық астында жұмыс істей бастады. Елді мекен Пертширге тегі бар генерал-губернатор сэр Гордон Драммондтың құрметіне Перт деп аталды. Әскери және бейбіт тұрғындарға шаруашылықтарды орналастыруды жеңілдету үшін бірнеше округтерді зерттеді; ал болашақ Перт қаласының орны, ол 1816 жылы әскери бас штабтың орны ретінде таңдалды. Алғашқы қоныс аударушылардың көпшілігі жартылай жалақы алатын әскери ардагерлер еді, ал қалғандары Франция, Германия, Польша, Италия, Шотландия немесе Ирландиядан келген әскери ардагерлер болды, оларға қызметтері үшін жер берілді. 1817 жылдың маусымында келген пастор Уильям Белл өзінің күнделігінде бұл қоныс өзіне таныс болған шотландтық қоныстан гөрі еуропалық сипатқа ие екенін жазды. Алғашқы шотланд қоныс аударушылары 1816 жылы келді. Крейг-стрит зираты, кейде "Ескі зират" деп те аталады, көптеген тарихи қабірлерге ие және 1820 жылдан 1873 жылға дейін пайдаланылды. Қаланың ұраны – "Pro Rege, Lege et Grege" ("Патша үшін, заң үшін және халық үшін"), ол Шотландиядағы Перт қаласымен ортақ және 1980 жылы жаңа гербпен бірге қабылданды. Алдыңғы ұран, "Festina lente sed certo" ("Жылдамда, бірақ сақтықпен"), және қаланың түпнұсқа гербы Перт азаматтық оркестрінің формасында сақталған. 1850 жылы құрылған бұл оркестр әр маусымда көптеген концерттермен қоғамдық музыка дәстүрін жалғастыруда. Қала маңында әлемдік сапырылу чемпионы Иан Миллер мен Миллер Брук фермасы орналасқан, онда оның аты аңызға айналған жылқысы Биг Бен (1976–1999) жерленген. Қалалық әкімдік Стюарт паркінде, Кодтың диірменінің қарсы жағында Иан Миллер мен Биг Беннің өмірлік мөлшердегі қоладан жасалған мүсінін орнатты. Осы қалада Жоғарғы Канададағы соңғы қазалы жекпе-жек болды. Заңгер студенті Роберт Лион 1833 жылдың 13 маусымында бұрынғы досы Джон Уилсонмен әйел үшін (Элизабет Хьюз) ұрысып, қаза тапты. Бұл оқиғаны еске алу үшін жергілікті саябаққа "Соңғы жекпе-жек саябағы" деп атау берілді. 1893 жылы Пертте "Мамонт ірімшегі" деп аталатын ірімшік жасалды, ол Канада ірімшегін бүкіл әлемге таныстыру мақсатымен Чикагодағы Дүниежүзілік Колумбия көрмесінде көрсетілді. Қала орталығынан жаяу арақашықтықта орналасқан Линкс О'Тей гольф алаңы 1890 жылы гольф тарихындағы өзінің саяхатын бастады және қазір Канаданың үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне гольф алаңы болып табылады. Перт азаматтық оркестрі, қалалық әкімдіктің артындағы оркестр сахнасында концерттер беріп, 150 жылдан астам тарихы бар дәстүрді сақтап келеді. Оркестр Канаданың ең көне әрекетті қалалық оркестрі болып табылады. Перт азаматтық оркестрі 1893 жылы Чикагоға бағытталған "Мамонт ірімшегі" аттанғанда "The Maple Leaf Forever" әнін орындады. Оркестр сахнасы 1901 жылы қалалық әкімдіктің артына көшірілді және содан бері жазғы концерттер тегін өткізіліп келеді. Пертте, сондай-ақ, Беллдің тәжірибелік орнатуларынан басқа телефонның алғашқы орнатылған жері де осы қалада болды. Қалалық стоматолог, доктор Дж. Ф. Кеннеди, Александр Грэм Беллдің досы, оның үйі мен кеңсесі арасында тікелей телефон байланысын орнатты. 1887 жылға қарай Пертте 19 телефон болды, ал доктор Кеннедидің кеңсесінде байланыс тақтасы орналасқан еді. 2010 жылы Пертте тарихи "Килт жүгіруі" өтті, онда 1067 килт киген жүгірушілер финиш сызығынан өтті. Пертте килт киіп жүгіруді ұйымдастыру туралы идеяны 2009 жылдың қазан айында Терри Стюарт қала әкімі Перт курьеріне Шотландияның Перт қаласының 800 жылдығын тойлауға көмектесу үшін идеялар ұсынуды сұраған хатына жауап ретінде келтірді. Содан бері Перт, Онтарио, Килт жүгіруі жыл сайынғы шараға айналды. 2016 жылғы Килт жүгіруі қаланың 200 жылдығына орай 5000 жүгірушіні тартты.

The town was established as a military settlement in 1816, shortly after the War of 1812. The settlement of Lanark County began in 1815. In that year "the Settlement forming on the Rideau River" as it was officially referred to (and which soon became known as "Perth Military Settlement") began to function under Military direction. The settlement was named Perth in honour of acting Governor General Sir Gordon Drummond, whose ancestral home was Perthshire. Several townships were surveyed to facilitate the location of farms for military and other settlers; and the site of the future Town of Perth, which had been chosen as the headquarters of the Military Establishment was surveyed in 1816. Many of the first settlers were military veterans on half pay, while others were military veterans from France, Germany, Poland, Italy, Scotland or Ireland who were offered land in return for their service. The Reverend William Bell, who arrived in June 1817, noted in his diaries that the settlement was more European than the Scottish settlement described to him. The first Scottish settlers came in 1816. The Craig Street Cemetery, sometimes referred to as the "Old Burying Grounds" also contains many historic graves and saw use from 1820 to 1873. The town's motto is "Pro Rege, Lege et Grege" ("For the King, the Law and the People"), which is shared with the City of Perth in Scotland, and which was adopted in 1980 along with a new crest. The previous motto, "Festina lente sed certo" ("Make haste slowly but surely"), and original town crest appears on the uniforms of the Perth Citizen's Band. Founded in 1850, this band continues a tradition of community music with numerous concerts each season. Near the town is the home of world show jumping champion Ian Millar and Millar Brooke Farm where his great horse Big Ben (1976–1999) is buried. The town has erected a bronze life sized statue of the horse and Ian Millar, in Stewart Park, across from the Code's Mill building. This town was the site of the last fatal duel in Upper Canada. Robert Lyon, a law student, was killed on June 13, 1833, after fighting over a woman (Elizabeth Hughes) with a former friend, John Wilson. A local park is named "Last Duel Park" to commemorate the event. In 1893, a cheese known as the 'Mammoth Cheese' was produced in Perth to be exhibited in Chicago at the World's Columbian Exposition to promote Canadian cheese around the world. The Links O'Tay Golf course, walking distance from the downtown core, began its trek through golfing history in 1890 and is now Canada's oldest continuously operating golf course. The Perth Citizens Band, still giving concerts on the bandstand behind Town Hall, is a tradition dating back over 150 years. The band is Canada's oldest active town band. The Perth Citizens Band played "The Maple Leaf Forever" as the Mammoth Cheese departed to the Chicago World's Fair in 1893. The bandstand has been behind the Town Hall since it was moved there in 1901 and free summer concerts have taken place there ever since. Perth is also the site of the first installation of a telephone other than Bell's experimental installations. A town dentist, Dr. J. F. Kennedy, a friend of Alexander Graham Bell, installed a direct telephone connection between his home and office. By 1887, there were 19 telephones in Perth, with a switchboard in Dr. Kennedy's office. In 2010, Perth held the historic "Kilt Run" in which 1,067 kilt clad runners crossed the finish line. The idea to hold a kilt run in Perth was conceived of in October 2009 by Terry Stewart after the Mayor submitted a letter to the Perth Courier requesting town residents come up with an idea to help Perth, Scotland celebrate its 800th anniversary. The Perth, Ontario, Kilt Run has since become an annual event. The 2016 Kilt Run attracted 5,000 runners as part of the town's 200th anniversary.

Көрікті жерлер

Тай өзені Перт қаласының көп бөлігінде екі негізгі арнаға бөлінеді. Перт қаласының орталық бөлігінің көпшілігі, соның ішінде қалалық әкімдік, осы екі арнаның арасында пайда болған аралда орналасқан. 2015 жылғы жаз және күз айларында өзендің саласы эрозияны азайту және өзен ағысы бойындағы су тасқынын болдырмау үшін өзгертілді. Бүгінгі Перт қаласының тарихи орталығында бутиктер, арнайы дүкендер, кафелер мен мейрамханалар, сондай-ақ қолөнер бұйымдары, антиквариаттар, блоха базарлары және жазғы фермерлік және қолөнер базарлары бар. Олардың көпшілігі қаладағы бір ғасырлық тас ғимараттарда орналасқан. Кодтың диірмені 1840 жылдары тері өңдеу орны ретінде басталып, кейін 1900 жылдардың ортасына дейін шұлық және киіз өндірген. 1998 жылы жаңартылып, қазір мейрамхана, дүкендер және тойлар залы ретінде пайдаланылады. Перт мұражайы, қалалық әкімдіктің жанындағы Матесон үйінде орналасқан, 1840 жылы салынған тарихи үй және Канаданың ұлттық тарихи ескерткіші мәртебесіне ие. 1863 жылы салынған Перт қалалық әкімдігі Шығыс Онтариодағы ең әсерлі муниципалдық ғимараттардың бірі болып табылады. Дөңгелек мұнарасы бар екі қабатты құрылыс ақ немесе кремі түсті құмтастан (Потсдам құмтасы) салынған. Ғимарат жылдар бойында концерт залы, кеңес палаталары, пошта бөлімі, полиция бас штабы, тұтқынға алу орны және муниципалдық кеңселерге қызмет етті. Перт қаласының орталық аймағы бекітілген Мұраны сақтау ауданына кіреді. Қалалық әкімдіктің артында орналасқан Стюарт паркі Тай өзенінің бойында бау-бақшалар, көпірлер, жаяу жолдар және ағаштармен көмкерілген демалыс орындарына ие. Қала орталығындағы ерекше нысан – бұрынғы Оттава қаласындағы Ридо көшесіндегі шыны автобус аялдамаларының қалдықтарынан салынған Кристалл сарайы. Бұл құрылыс Тай өзенінің жанында орналасқан және Гор және Драммонд көшелерінен қол жетімді. Онда жазғы сенбі күндері Перт фермерлік және қолөнер базарлары өтеді, ал қараша және желтоқсан айларында жергілікті қоғамдастықтар мен мектептер әшекейлеген Рождество шыршаларымен толтырылады. Сондай-ақ, сәуір айында өткізілетін Көлтеректер фестивалі кезінде тікелей музыка мен балаларға арналған іс-шаралар ұйымдастырылады.

The Tay River splits into two main channels for much of its course through Perth. Much of downtown Perth, including the town hall, is on the island formed by the two channels. During the summer and fall of 2015, the fork in the river was modified to reduce erosion and flooding downstream. The heritage downtown core of today's Perth consists of boutiques, specialty shops, cafés and restaurants, including crafts, antiques and flea markets, and summer Farmers' and Craft Markets. Most of these operate out of the century old stone buildings in town. Code's Mill began as a tannery in the 1840s and then produced socks and felts until the mid 1900s. It was renovated in 1998 and now features a restaurant, boutique shops and wedding hall. The Perth Museum, situated downtown at the Matheson House, is a historic house constructed in 1840 and is designated as a National Historic Site of Canada. Erected in 1863, the Perth Town Hall stands out as one of the most impressive municipal buildings in Eastern Ontario. The two storey structure with cupola shaped clock tower is constructed from white or cream coloured freestone (Potsdam sandstone). Throughout the years, the building has housed an auditorium, council chambers, post office, police headquarters, lock up and municipal offices. Perth's downtown area lies within a designated Heritage Conservation District. Stewart Park, located behind Town Hall, features gardens, bridges, walking paths and treed picnic areas along the Tay River. An interesting feature of the downtown core is the Crystal Palace, constructed from the discarded remnants of the glass street bus enclosures that used to be on Rideau Street in nearby Ottawa. This structure is located beside the Tay River and can be accessed by both Gore and Drummond Streets. It houses the Perth Farmers' and Craft Markets on summer Saturdays and is filled with Christmas trees decorated by community groups and schools in November and December. It also houses live music and children's activities during the popular Festival of the Maples held in April each year.

Мерекелер мен іс-шаралар

Әр жылғы шілде айында Stewart Park музыка фестивалі өтеді. Бұл жанды музыкамен, қолөнершілермен және тағам сатушылармен бірге тегін фестиваль болып табылады. Перт Лайнс сарымсақ фестивалі 1997 жылдан бері әр тамыз айында аймақта өсірілген сарымсақты тойлап келеді. Танымал болып келе жатқан тағы бір фестиваль – Last Duel Park-та өтетін Perth Ribfest Music Festival, онда балаларға арналған іс-шаралар да бар. Перт жәрмеңкесі – аймақтық ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі, ол Еңбек күні демалысында өтеді. Ол 1845 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келеді және Онтариодағы ең көне жәрмеңкелердің бірі болып саналады. Көлтесін фестивалі 1974 жылдан бері жыл сайын көктемде өткізіледі және көлтесін сиропын жинау маусымын аяқтауды белгілейді, ал Ланарк округі осы өнімді өндіруімен мәшһүр және «Онтарионың көлтесін сиропының астанасы» деп аталады. Фестиваль қала орталығында көптеген дүкендер мен сатушылар, көлтесін сиропы өндірушілер, көрмелер, балаларға арналған ойын-сауықтар, көне автомобильдер көрмесі және таңғы ас ұсынады. 2019 жылы фестиваль 27 сәуірде өтті. Перт Килт-Руны әдетте маусым айының соңында өткізеді, бірақ Килт-Рунының 10 жылдығы 2019 жылдың 17 тамызында өтті. Ол әлемдегі ең көп кілт киген адамдардың қатысуымен өткен жүгіру бойынша Гиннес рекордтарының иегері. 1994 жылдан бері жыл сайын Жаңа жыл күні өткізілетін Перт полярлық аюға шомылуы жергілікті қайырымдылық қорларға қаржы жинауға бағытталған және Канададағы ең қауіпсіз және табысты полярлық аюға шомылу ретінде танымал.

Спорт және демалыс

Пертте хоккей өте танымал, себебі ол ересектер мен жасөсперімдер командаларының туған жері болған. Қазіргі уақытта Пертті Шығыс Онтарионың "Б" жастар хоккей лигасынан "Көк қанаттар" командасы көрсетеді. Жасөсперімдер хокеі Перт пен Ланарк балаларын біріктіріп, жаттығулар мен ойындар Перт пен Ланарк мұз сарайларында өтеді. Пертте екі жыл бойы (1936-37) Канада-Америка лигасы аясында кәсіби бейсбол командасы болды. Перт және ауданының жабық бассейні Перт Стингрейс су спорты клубының үйі, ол магистрлер бағдарламасын да ұсынады. Перт Юнайтед футбол клубы барлық жастағы демалыс және бәсекелестік футбол бағдарламаларын ұсынады. Перттегі екі жоғары мектеп те баскетбол, футбол, волейбол, хоккей, кросс-кантри, бадминтон, футбол, керлинг, гольф және жеңіл атлетика сияқты басқа да спорт түрлерін ұсынады. Конлон шаруашылығы – 54 акрлық демалыс кешені, онда бірнеше футбол алаңдары мен бейсбол алаңдары, сондай-ақ теннис корты, баскетбол корты, пляж волейболы корты, скейтборд паркі, насос трассасы, ойын құрылыстары және су шашырату алаңы бар. Ридо жолы Перт арқылы өтеді, ол Ридо жолының орталық бөлігі үшін база болып табылады. 10 шақырымдық тарихи Тай каналы Перт қаласының орталығынан Тай батпағы арқылы өтеді және Беверидж шлюзінде Ридо каналымен қосылады.

Жергілікті БАҚ

CHLK FM Көлі 88.1 FM радиосы