Кіріспе

Давао-дель-Сур провинциясындағы, Филиппин Хагоной муниципалитеті, ресми түрде Хагоной муниципалитеті (; ) – Филиппиннің Давао-дель-Сур провинциясындағы 3-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 56 919 адамды құрайды.

Тарих

Муниципалитетке құрылғанға дейін Хагоной, Санта-Крус муниципалитетінің Дигос ауылындағы шағын елді мекен болды. 1949 жылғы 1 шілдеде Падада муниципалитеті құрылғанда, Хагоной оның құрамына барио ретінде қосылды. 1953 жылғы 28 мамырда президент Эльпидио В. Кириноның №596 жарлығымен Хагоной Падададан бөлініп, дербес муниципалитет мәртебесін алды. Содан кейін, 1970 жылдардың басында Данао қаласынан, әсіресе Капутатаннан себуанолардың бір тобы келді. Олардың арасында Натаниел Капуян және Лоселу Капуно аға болды. Олар қант плантацияларында жұмыс істеп, Малит Дигос барангайына қоныстанды. Кейін Капутатаннан, Данао қаласынан көптеген адамдар келді және Алехандро Альмендрасқа тиесілі жерде орналасты. №2094 Республикалық заң Хагонойдың шекараларын белгіледі, оған Кибуайя, Жоғарғы Сакуб, Төменгі Сакуб, Малит Дигос, Ла Юнион, Малабанг, Тулоган, Малиао, Гихинг, Пава, Хагоной, Балутакэй, Лелинг және Синаяван бариолары, сондай-ақ Кесон және Полополо шағын елді мекендері кірді. Алғашқы тағайындалған муниципалдық шенеуніктер сол жылдың 5 шілдесінде қызметке кірісті. Муниципалитет құрылғаннан бері бүгінгі күнге дейін екі (2) тағайындалған және жеті (7) сайланған әкім қаланың дамуы мен болашағына жетекшілік етті. Тағайындалған әкімдер Антонио Го Пасе (Кирино әкімшілігі) және Рамон Сакседон (Магсайсай әкімшілігі) болды. Алғашқы сайланған әкім Гонсало С. Паламос аға болды. Ол бір мерзімге (4 жыл) қызмет етті, содан кейін Давао провинциясының (бөлінбеген) әкімшілік кеңесіне екі мерзімге (8 жыл) сайланды. Альфредо Салутильо екі мерзім қатарынан Хагоной қаласының әкімі болды. Гонсало С. Паламос аға екінші мерзімге қайтадан әкім болып сайланды. Бартолом Г. Эрнандес кіші (бір мерзім және әскери жағдай режимін жариялау арқылы ұзартылды). Әкім Филомено В. Сурпоса, танымал EDSA революциясынан кейін бостандық конституциясы бойынша міндетін атқарушы ретінде тағайындалды және 1988 жылғы 17 қаңтардағы сайлауда қызметке сайланды. Әкім Мануэль М. Кабардо 1992 жылғы сайлауда сайланды, бірақ 1995 жылы қайта сайлануға түспеді, сол кезде әкім Филомено В. Сурпоса қайтадан сайланды. 1998 жылғы сайлауда Жозе М. Супералес аға бұрынғы әкім Филомено В. Сурпосаны жеңіп алды. 2007 жылғы 14 мамырда өткен сайлауда отставкадағы генерал Франко Магно Калида жергілікті сайлауда Жозе М. Супералес ағаны жеңіп, 2007 жылғы 30 маусымда қызметке кірді.

География

Хагоной муниципалитетінің жалпы жер аумағы 114,28 шаршы километрді құрайды, бұл Давао-дель-Сур провинциясының жалпы жер аумағының шамамен үш (3%) пайызына тең. Падада аңғарының солтүстік-шығыс жағалауында орналасқан Хагоной, теңіз жылқысы пішіндес провинцияның ішкі бөлігінде жатыр. Солтүстік жағынан Дигос қаласы (провинция орталығы), шығысынан Давао шығанағы, батысынан Матанао муниципалитеті, оңтүстік-батысынан Киблаван муниципалитеті және оңтүстігінен Падада муниципалитетімен шектеседі. Муниципалдық үкімет орталығы Дигос қаласынан 8 шақырым қашықтықтағы Побласионда орналасқан. Давао-дель-Сур провинциясының Хагоной муниципалитетінің солтүстік шекарасы – Дигос-Малалаг-Макар тас жолын 311 шақырымда қиып өтетін көтерілген сызық, ол Давао шығанағының жағалауынан батысқа қарай 125° 14′ шығыс бойламындағы солтүстік-оңтүстік бағытталған көтерілген сызыққа дейін созылады, содан кейін оңтүстікке қарай Давао шығанағының жағалауын қиып, Дигос-Малалаг-Макар тас жолын 318,1 шақырымда қиып өтетін көтерілген сызыққа дейін жалғасады. Осылайша, аталған муниципалитеттің аумағына Кибуайя, Жоғарғы Сакуб, Төменгі Сакуб, Малиит Дигос, Ла Юнион, Малабанг, Тологан, Малинао, Гуихинг, Пава, Хагоной, Балутакэй және Синаяван ауылдары, сондай-ақ Кесон және “Поло Поло” шағын елді мекендері кіреді.