Кіріспе

Падада, ресми түрде Падада муниципалитеті () – Филиппиннің Давао-дель-Сур провинциясындағы 3-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, оның халқы 29 878 адамды құрайды, бұл оны провинциядағы ең сирек қоныстанған муниципалитет етеді. Оның шекаралары 1954 жылдың 12 маусымында бекітілген № 1008 Республикалық заңмен белгіленген. "Падада" атауы бұрын-соңда оның бүкіл жағалау бойында және сағаларда көптеп өскен мангр тұқымдасына жататын ағашқа сілтеме жасайды, бірақ жағалауға тиісу және ережесіз балық шаруашылығы салдарынан Падада ағаштары жойылып кетті.

Тарих

Гихинг бір кездері Пададаның бастапқы аймағы болды және оның құрылуына Минданао Эстейт Ко деп аталатын аймақта кең кокос плантациясына ие болған американдық экспатриант Уолстром мырза, сондай-ақ кокос плантаторы және аймақтың пионері Дон Бартолом Эрнандес ағаның күш-жігері себеп болды. Падада 1949 жылдың 15 шілдесінде Филиппин Республикасының президенті Эльпидио Кириноның № 236 атқару бұйрығымен қала ретінде ұйымдастырылды. Пададаның аумақтық юрисдикциясы бастапқыда қазіргі Санта-Мария, Малалаг және Сулоп қалаларын оңтүстікте, Киблаванды батыста, Хагонойды солтүстікте және Матанаоның бір бөлігін солтүстік-батыста қамтыды, ал үкімет орталығы Лимонсо айылында орналасқан, қазіргі Падада қаласы. 1946 жылы Филиппин Республикасы жарияланғаннан кейін, Екінші дүниежүзілік соғыстың филиппин ардагерлері, көбінесе майор Фроиллан Маскардо Матас басқаратын үй іздеушілер, Падада алқабы деп аталатын аймаққа қоныстанды және жақын жердегі бірнеше жапон плантацияларын иеленді. Әр түрлі өмір салтынан келген көптеген көшіп келушілердің келуімен Лимонсо сауда орталығы ретінде өсіп, үлкен қауымдастыққа айналды және жеке муниципалитетке айналуға лайық болды. 1949 жылдың қаңтарында Падада қаласын құру туралы ұсыныс дайындалды және 1949 жылдың 15 шілдесіндегі № 236 атқару бұйрығы арқылы мақұлданды. Антонио Го Пейс – Санта-Крус қаласының бұрынғы кеңесшісі, тағайындалған алғашқы мэр болды. Сонымен қатар, Иннокентес Занория Адольфо Пададаның алғашқы муниципалды қазынашысы болып тағайындалды. Лимонсоның қазіргі Падада муниципалитетіне айналуы және қаланың коммерциялық және тұрғын аудандарға бөлінуі оның еңбегінің нәтижесі болды. Грегорио Матас алғашқы сайланған мэр болды және Феликс Брандарес мырзамен бірге үш рет қатарынан мэр лауазымын атқарды. Атты. Исидро М. Орданеза бұрынғы мэрдің орнын басып, 1963 жылдан бастап 16 жыл бойы ең ұзақ қызмет етті, 1967 және 1971 жылдары қайта сайланды және 1979 жылдың наурызына дейін лауазымда қалды. Оның кезінде Падада АВС спорт залы салынды. Алайда, президент Фердинанд Э. Маркос жергілікті басқару органдарын қайта ұйымдастыру процесінде сол кездегі вице-мэр Бенджамин А. Сарагена Пададаның міндетін атқарушы мэрі болып тағайындалды және 1979 жылдың 19 наурызында қызметке кірісті. 1980 жылғы жергілікті сайлауда міндетін атқарушы мэр Сарагена Паскуала Дизонды вице-мэр етіп сайланды және оның Сангюньянг Баян тізімінің барлық мүшелері сайланды. EDSA-дағы Халық билігі төңкерісінен кейін Корасон Акино Атты тағайындады. Кармело Р. Де Лос Сиентос III осы муниципалитеттің міндетін атқарушысы болып тағайындалды, ал Эльпидио Р. Пантожан міндетін атқарушы вице-мэр және 8 міндетін атқарушы Сангюньянг Баян мүшесі болды. 1988 жылғы жергілікті сайлауға дейін барлық міндетін атқарушы муниципалдық шенеуніктер 1987 жылдың желтоқсаны мен 1988 жылдың ақпаны аралығындағы үгіт-насихат кезеңінде отставкаға кетуге мәжбүр болды. Осы қысқа уақыт ішінде муниципалитетке басқа міндетін атқарушы басшылық етті. Міндетін атқарушы мэр Леонардо У. Пиллерен және вице-мэр Маргарито Мендес 1987 жылдың желтоқсанынан 1988 жылдың ақпанына дейін 8 міндетін атқарушы Сангюньянг Баян мүшелерімен бірге тағайындалды. 1988 жылғы сайлауда Падада халқы Аттиді сайлады. Кармело Р. Де лос Сиентос III муниципалдық мэр, ал Эльпидио Р. Пантожан вице-мэр болды. Екеуі де қайта сайланды және үш мерзім бойы қызмет етті. 1998 жылғы жергілікті сайлауда бұрынғы мэр Бенджамин А. Сарагена мэр сайлауында жеңіске жетті, ал Антонио Н. Разумный вице-мэр болды. 2001 жылғы жергілікті сайлауда Атти. Антонио Н. Разумный және Педро Ф. Каминеро кенже мэрлік және вице-мэрлік лауазымдарына ие болды. Екеуі де қайта сайланды және 2001 жылдан 2010 жылға дейін қызмет етті. 2010 жылғы сайлауда Precinct Count Optical Scan (PCOS) жүйесі қолданылды, бұл Разумный әкімшілігі кезінде үш мерзімге вице-мэр болған Педро Ф. Каминероға Пададаның жергілікті басқаруын басқаруға мүмкіндік берді. Оған Александр В. Моралес вице-мэр және жергілікті басқарудағы серіктес ретінде қосылды. 2013 жылғы мамырдағы ұлттық сайлауда оның орнына Атти тағайындалды. Глэдис А. Разумный Гаскон, сол кездегі мэр Антонио Н. Разумныйдың қызы және Пададаның алғашқы әйел мэрі. 2016 жылғы мамырдағы ұлттық сайлауда оның орнын бұрынғы мэр Педро Ф. Каминеро кенже ауыстырды. Оған вице-мэр ретінде Франсиско "Фрашале" Герреро кенже қосылды. 2022 жылғы мамырдағы ұлттық және жергілікті сайлауда Каминеро әкімшілігі кезінде екі мерзімге вице-мэр болған Франсиско Л. Герреро Пададаның жергілікті басқаруын жаңа мэр ретінде басқаруға жол ашты. Джувилл Г. Карпентеро вице-мэрлік жарыста жеңіске жетті, Каминеро әкімшілігі кезінде Сангюньянг Баян мүшесі екі мерзімге сайланды. 2019 жылдың 15 желтоқсанында сағат 14.11 шамасында Падададан солтүстік-батысқа қарай 6 шақырым жерде 6,9 балдық жер сілкінісі болды.

География

Падада Давао-дель-Сур провинциясының бір бөлігі болып табылады, ол 125 градус 20’ шығыс бойлық және 6 градус 28’ 44’’ солтүстік ендік аралығында жатыр. Солтүстік жағынан Хагоной муниципалитетімен, батысынан Киблаван муниципалитетімен, оңтүстігінен Сулоп және Малалаг муниципалитеттерімен, ал шығысынан Давао шығанағымен шектеседі. Побласион шамамен Дигос қаласынан (Давао-дель-Сур провинциясының орталығы) қашықтықта орналасқан.

Жер аумағы

Муниципалитеттің жалпы жер көлемі – , оның 65% кокосқа, ал 35% банан, жүгері, күріш және басқа да егістерге арналған. Онда NCO, Almendras және Quirino аталатын үш қалалық барангай бар, олардың жалпы аумағы жүз сексен бір гектарды құрайды. Қалған он төрт барангайдың үшеуі жағалау бойында, ал қалғандары ішкі аймақта орналасқан. Падада муниципалитеті провинцияның жалпы жер аумағының екі пайызын (2%) құрайды.

Климат

Жылдың көп бөлігінде ыстық және ылғалды болады. Мамырдан қарашаға дейін тайфун маусымы. Қаланың орташа жылдық температурасы аралығында. Жылдық жауын-шашын мөлшері аралығында. Жылдың ең суық кезеңі әдетте желтоқсаннан ақпанға дейін, ал ең ыстық айлары сәуір және мамыр айлары. Жауын-шашын жыл бойы шамалы біркелкі таралады.

Барангай

Падада саяси тұрғыдан 17 барангайға бөлінеді. Әр барангай пуроктардан тұрады, ал кейбіреулерінде сайтолар да бар.

Барангай коды | Қалалық/Ауылдық | 2007 жылғы халық саны | 2010 жылғы халық саны
---|---|---|---
Алмендрас (Побласион) | 112411001 | Қалалық | 4196 | 3983
Дон Серхио Осмена, аға | 112411002 | Ауылдық | 647 | 776
Харада Бутай | 112411003 | Ауылдық | 1452 | 1728
Төменгі Катипунан | 112411004 | Ауылдық | 686 | 683
Төменгі Лимонзо | 112411005 | Ауылдық | 1030 | 1173
Төменгі Малинао | 112411006 | Ауылдық | 1033 | 1198
N C Ordaneza (Побласион) ауданы | 112411007 | Қалалық | 2332 | 2401
Солтүстік Палигу | 112411008 | Ауылдық | 1703 | 1522
Палили | 112411009 | Ауылдық | 1054 | 1064
Пиапе | 112411010 | Ауылдық | 1429 | 1394
Пунта Пиапе | 112411011 | Ауылдық | 1118 | 1056
Квирино (Побласион) ауданы | 112411012 | Қалалық | 1831 | 1721
Сан Исидро | 112411013 | Ауылдық | 1366 | 1407
Оңтүстік Палигу | 112411014 | Ауылдық | 1329 | 1455
Тулуган | 112411015 | Ауылдық | 845 | 973
Жоғарғы Лимонзо | 112411016 | Ауылдық | 1934 | 2089
Жоғарғы Малинао | 112411017 | Ауылдық | 1142 | 1101

Демография

Ұлттық статистикалық координациялық кеңестің мәліметтері бойынша, 2010 жылдың 1 мамырына қарай халық саны 25 724 адамды құрады, бұл 2007 жылдың тамызында өткізілген халық санағындағы 27 127 адамнан кем. 2010 жылғы тіркелген сайлаушылар саны – 16 815 адам.

Тілдер

Ағылшын, филиппин, қытай және себуано тілдері – жалпы халықтың 68,82%-ы сөйлейтін ана тілі. Аймақта тағы да Блаан (6,40%), Багобо (2,88%), Хилигайнон (Илонго) (1,70%), Манобо (6,72%), Илокано (1,22%) және Тагакаолос (8,36%) сияқты диалекттер де қолданылады.

Ағылшын және филиппин [бұрын Pilipino деп жазылған], тагалог тіліне негізделген, ресми тілдер болып табылады. Халықтың шамамен 95 пайызы висай тілінде сөйлейді. Ағылшын тілі білім беру, мемлекеттік басқару және коммерция салаларында кеңінен қолданылады.

Дін

Халықтың көп бөлігі римдік католиктер (17 907), аздаған саны мұсылмандар мен протестанттар, сондай-ақ Iglesia Ni Cristo және мормондарды құрайды.

Сент-Михаэль епархиясы

1848 жылы испан миссионерлері Даваоға аяқ басқан. Августин реколекттерінің әкесі Франсиско Лопес, Дон Хосе Оянгуренмен бірге, жергілікті басшы Дату Багоны жеңгеннен кейін христиандық елді мекенді құруға келді. Келесі жылдары иезуиттер реколектілерден елшілік жауапкершілікті өздеріне алды. Давао шіркеуінің таралуы мен кеңеюіне Кирико Мор, Матео Гисберт, Пабло Пастеллс және Сатурнино Уриус сияқты миссионерлер зор үлес қосты. 1595 жылдан бастап бүкіл Минданао аймағы Себу епархиясының құрамында болды, ал 1865 жылы оның бір бөлігі Жаро епархиясының юрисдикциясына берілді. 1910 жылдың 10 сәуірінде Замбоанга епархиясы құрылды және Минданаодағы барлық шіркеу территорияларын Себудан алды. 1933 жылдың 20 қаңтарында Папа Пий XI Минданаодағы екінші епархия ретінде Кагаян-де-Ороны құрды. Осы кезде Минданао екі епархияға бөлінді: Замбоанга және Кагаян-де-Оро. 1934 жылы миссионерлердің жетіспеуіне және Даваода оларды басқаруға бар болғаны сегіз иезуит болғандықтан, Замбоанга епископы Луис дель Росарио шетелдік көмек сұрады. Оған жауап бергендердің бірі Квебектің Шетелдік миссионерлік қоғамы, немесе көпшілікке П.М.Е. әкелері ретінде белгілі болған Ла Соситет де Миссион Этранжер (француз тілінде: Pretres de Missions Étrangères) қоғамы болды. 1937 жылы Даваоға алғаш келген П.М.Е. әкелері – Фр. Кловис Рондо, Омер Леблан, Лео Лами, Конрад Коте және Мсг. Кловис Тибо болды, ол Падада приходын құрудың басты жақтаушысы еді. Алғашқы бес П.М.Е. әкелерінен кейін тағы көптеген басқалары келді. 1949 жылдың 17 желтоқсанында Давао прелатура Nullius болып құрылды, ал Кловис Тибо оның әкімшісі болып тағайындалды. 1951 жылдың 29 маусымында Папа Пий XII Кагаян-де-Ороны Жаромен бірге архиепископтыққа көтерді. Кагаян-де-Оро архиепископтығы Минданаодағы алғашқы архиепископтық болды. Оның құрамында сол кездегі Минданаодағы барлық епархиялар мен прелатуралар: Суригао, Котабато, Сулу, Давао, Озамиз және оның аналық епархиясы болған Замбоанга болды. Ол өзінің аналық епархиясы – Замбоангадан жеті жыл бұрын архиепископтық мәртебеге ие болды. 1954 жылдың 31 желтоқсанында Кловис Тибо прелат болып тағайындалды, ал 1955 жылдың 11 ақпанында епископ болып киеленді. Кейін Давао епархияға көтерілгенде, епископ Тибо 1966 жылдың 11 шілдесінде оның басқарушы епископы болып канондық түрде тағайындалды. Әке Пол Гравел, П.М.Е. 1977 жылғы 1 мамырдағы Падада приходының 25 жылдығына арналған хабарында, приходтың құрылуын еске алады. Бұл мәселе Мсг. Кловис Тибоның 1952 жылдың 22 тамызындағы Дигос приходының мерекесі кезіндегі ұсынысымен басталды. Келесі айда, 7 қыркүйекте, жақын досы Диосаддо Ипилмен бірге олар жаңа іске кірісті. Оларды Падада халқы мэр Грегорио Матас, Католик қауымдастығының президенті Бонифасио Семилла және аталған жоспарды қолдаған көптеген басқа адамдар құшақ жарып қарсы алды. Бұл жаңалықты естіген христиандар қуанған болса керек. Санта-Крус 1941 жылы және Дигос 1948 жылы приходқа айналғандықтан, Падада да приход болуға лайықты уақыт келді. Сол кезде Пададада тек шоссе жанындағы шағын шіркеу болды, ол нан жемісінің жанында, жергілікті тұрғындар «каманси» (Artocarpus altilis) деп атап кеткен, белгілі Родемнің маңында орналасқан еді. Осы күні олар ескі шіркеуді жөндеп, оны Яп отбасысының үйіне көшірді, қазіргі шіркеу сол жерде орналасқан. Олар бұл жұмысты халықтың көмегімен үш апта ішінде, өздерінің фестиваліне дейін аяқтады. Олар жобаны «Тағбо» (кездесу) деп атады. Олардың ғимаратты бөліп-бөліп таратқандарын немесе бүкіл құрылысты жаңа жерге көшіргенін білу қиын, өйткені филиппиндіктер әдеттегідей «баянхан» арқылы біздің ортақ бірлік пен күш-жігерімізді көрсетеді. Бұл үлкен іс болды, олар Хагонойдың Ронда мырзасы, Паскуал мырза, Диел және Малалагтың Калумпонг сияқты басшылардан, сондай-ақ Пава, Киблаван, Танваланг және Санта-Мария сияқты жерлерден көмек сұрады. Олардың арасында Марагадағы блан және Малагтағы Тагакаололар да ынталы түрде қатысты. Сол жылдың 29 қыркүйегінде Фр. Грейл жаңа жерде Архангел Михаилдың жылдық мейрамын тойлады. Олар Падада халқының өмірінде тағы бір маңызды кезеңді аяқтады. Мерекеден кейін үлкен шіркеу салуды жоспарлай бастаған кезде, осындай ынта мен ынтымақтың рухы күшейе түсті. Ақыры, 1953 жылдың 6 шілдесінде олар құрылыстың іргетасын қалады. Бұл жобаға қатысушылар жергілікті қауымның көмегін қажет етеді. Шіркеудің негізгі және ішкі құрылысын аяқтау үшін ұзақ уақыт кетті, олар көршілес муниципалитеттердің бірнеше бай отбасыларынан және өз қызметін ерікті түрде көрсеткен тасшылардан қаржылық көмек алды. Фр. Грейл Пададаның алғашқы және ең ұзақ қызмет еткен ділдары болды. Ол он жылға жуық приходқа қызмет еткені еске түсіріледі. Приходтың тізілімдері П.М.Е. әкелерінің ділдарлар ретінде атқарған үлкен көмегін көрсетеді, бірақ ол одан да ұзақ қызмет еткен болуы мүмкін. Оның бейнесі бүгінгі күнге дейін халықтың естелігінде олардың арманының негізін салған күшті тұлға ретінде сақталған.

Экономика

Падада – негізінен кокос пальмасы көп өсетін және копра негізгі өнім болып табылатын ауыл шаруашылығы аймағы. Жүгері де маңызды дақыл ретінде екінші орында тұрады, сондай-ақ банан мен маниока да өсіріледі. Басқа дақылдарға қант қамысы, манго және папайя жатады. Фермаларда тауық, ешкі және шошқа өсіріледі. Теңіз балық аулау маңызды өнеркәсіп саласы болып табылады. Жағалау бойындағы ауылдардың көпшілігі балық шаруашылығына арналған тоғандарға айналған, онда банг (сүт балығы) және креветка өндіріледі. Побласион экономикалық және іскерлік орталық қызметін атқарады.

Көлік

Падада жер үсті көлік терминалы қаланың орталығында орналасқан, онда ірі кәсіпорындардың бәрі, сауда орындары мен қоғамдық базар шоғырланған. Давао қаласы мен Генерал Сантос қаласын, сондай-ақ Оңтүстік Котабато, Сұлтан Кударат, Магуинданао, Котабато және Санта-Крус провинциялары сияқты көршілес облыстарды байланыстыратын бетонмен төселген ұлттық тас жол Падада қаласының бойымен өтеді. Аймақтағы әуе және су көлігі Давао қаласы мен Генерал Сантостағы халықаралық әуе және теңіз порттары арқылы қолжетімді. Басты бағыттарда жипнилер мен автобустар кеңінен пайдаланылады. Қала мен көршілес барангайларда көбінесе трициклдер қолданылады. Велосипедтер демалыс және спорттық шаралар үшін пайдаланылады.