Кіріспе
Балық түрлері
The Australian bass (Macquaria novemaculeata) is a small to medium sized species of primarily freshwater (but estuarine spawning) fish found in coastal rivers and streams along the east coast of Australia. A member of the genus Macquaria (although some researchers place it in the genus Percalates instead) from the family Percichthyidae (temperate perches), the Australian bass is an important member of the native fish assemblages found in east coast river systems. It is a native predatory fish and an extremely popular game fish species among anglers. The species was simply called perch in most coastal rivers where it was caught until the 1960s, when the name "Australian bass" started to gain popularity. In the 1970s Australian bass and estuary perch were moved into the genus Macquaria – one of a number of Australian genera in the family Percichthyidae – along with two species of native perch from the Murray Darling Basin, golden perch (Macquaria ambigua) and Macquarie perch (Macquaria australasica). Prior to that, Australian bass and estuary perch were in a separate genus, Percalates. (The generic name Percalates is a compound of the generic names Perca and Lates, and arose from an early, erroneous taxonomic belief that Australian bass were an old world perch related to barramundi (Lates calcarifer)). Results from recent research using genetic MtDNA analysis indicate Australian bass and estuary perch do belong in a separate genus to golden perch and Macquarie perch, and has resulted some in researchers resurrecting the genus Percalates and referring to Australian bass and estuary perch as Percalates novemaculeata and Percalates colonorum respectively. A rather surprising and unexpected finding of this research is that the putative genus Percalates (i. e. Australian bass and estuary perch) appears to be genetically closer to the genus Maccullochella (Murray cod and other cod species) than to the remnant genus Macquaria (golden perch and Macquarie perch). Steindachner does not explicitly state the reasons behind the surprisingly ambiguous specific name novemaculeata that he created for Australian bass. There are several possibilities. It may be a Latin rendering of "new" (novem) and "spotted" (maculeata) and refer to the distinct black blotches juvenile bass are temporarily marked with when very small (i. e. <6–7 cm). It may be a Latin rendering of "in an unusual manner" (nove) and "spotted" (maculeata) and refer to the specimens he examined being "spotted":
"The upper half of the body is steel gray with a greenish shimmer, the lower half golden yellow. In the middle of each scale on the upper half of the body is a brownish spot. some little brownish spots sometimes appear at the base of the first dorsal fin The rather big dark spot on the gill cover is blurry "
The most likely explanation however is a Latin rendering of "nine" (novem) and "spines/needles" (aculeata) and refer to the spiny dorsal fin, which is relatively high and sharp and which Steindachner indicates is usually (but not always) composed of nine dorsal spines:
"Dorsal with 9 spikes."
Австралиялық бас (Macquaria novemaculeata) – Австралияның шығыс жағалауындағы жағалаудағы өзендер мен ағыстарда кездесетін, негізінен тұщы суда (бірақ сағалық жерлерде шағылысатын) шағын және орташа мөлшердегі балық. Австралиялық бас – Percichthyidae (температуралық бастар) тұқымдасының Macquaria туысына жататын мүше (бірақ кейбір зерттеушілер оны Percalates туысына жатқызады), ол шығыс жағалаудағы өзен жүйелерінде кездесетін жергілікті балықтардың маңызды құрамы болып табылады. Бұл – жергілікті жыртқыш балық және балық аулаушылар арасында өте танымал ойын балығы. 1960 жылға дейін көптеген жағалаудағы өзендерде оны жай ғана "бас" деп атаған, ал 1960 жылдардан бастап "Австралиялық бас" атауы кеңінен таныла бастады. 1970 жылдары Австралиялық бас және сағалық бас Macquaria туысына көшірілді – бұл Percichthyidae тұқымдасының австралиялық туыстарының бірі. Сонымен қатар, Мюррей-Дарлинг бассейнінен шыққан екі жергілікті балық түрі де осы туысқа қосылды: алтын бас (Macquaria ambigua) және Маккуария басы (Macquaria australasica). Осыған дейін Австралиялық бас және сағалық бас жеке Percalates туысына жатқан. (Percalates атауы Perca және Lates атауларының қосындысы болып табылады және Австралиялық бас баррамундиге (Lates calcarifer) жақын ескі әлем басы екендігі туралы ертедегі, қате таксономиялық сенімнен туындаған). Жақында жүргізілген генетикалық MtDNA талдауының нәтижелері Австралиялық бас пен сағалық бас алтын бас пен Маккуария басқа қарағанда бөлек туысқа жататынын көрсетті, нәтижесінде кейбір зерттеушілер Percalates туысын қайта жандандырып, Австралиялық бас пен сағалық басқа Percalates novemaculeata және Percalates colonorum деп атады. Осы зерттеудің таң қалдыратын және күтпеген бір тұжырымы – Percalates туысы (яғни Австралиялық бас және сағалық бас) генетикалық жағынан қалған Macquaria туысына (алтын бас және Маккуария бас) қарағанда Maccullochella туысына (Мюррей басы және басқа балық түрлері) жақын екендігін көрсетті. Штайндахнер Австралиялық басқа арналған таңғажайып және түсініксіз атау – novemaculeata атты атаудың себептерін нақты айтпайды. Мүмкіндіктер бірнеше. Бұл "жаңа" (novem) және "дақты" (maculeata) сөздерінің латынша аудармасы болуы мүмкін және өте кішкентай (яғни <6–7 см) кезде жас басқа уақытша қара дақтармен белгіленетініне сілтеме жасайды. Сонымен қатар, бұл "ерекше тәсілмен" (nove) және "дақты" (maculeata) сөздерінің латынша аудармасы болуы мүмкін және ол қараған үлгілердің "дақты" екендігіне сілтеме жасайды: "Денесінің жоғарғы жартысы көгілдір-жасыл түсті, ал төменгі жартысы алтын-сары. Денесінің жоғарғы жартысындағы әрбір қабыршақтың ортасында қоңыр дақ бар. Кейде бірінші арқа қанатының табанында кішкентай қоңыр дақтар пайда болады. Желбезек қақпағындағы үлкен қара дақ бүкір. "Дегенмен, ең ықтимал түсіндірме – бұл "тоғыз" (novem) және "тікендер/инелер" (aculeata) сөздерінің латынша нұсқасы және салыстырмалы түрде биік және өткір тікенді арқа қанатына сілтеме жасайды, және Штайндахнер оның әдетте (бірақ әрқашан емес) тоғыз арқа тікендерінен тұратынын көрсетеді: "Арқасында 9 тікені бар".
The Australian bass (Macquaria novemaculeata) is a small to medium sized species of primarily freshwater (but estuarine spawning) fish found in coastal rivers and streams along the east coast of Australia. A member of the genus Macquaria (although some researchers place it in the genus Percalates instead) from the family Percichthyidae (temperate perches), the Australian bass is an important member of the native fish assemblages found in east coast river systems. It is a native predatory fish and an extremely popular game fish species among anglers. The species was simply called perch in most coastal rivers where it was caught until the 1960s, when the name "Australian bass" started to gain popularity. In the 1970s Australian bass and estuary perch were moved into the genus Macquaria – one of a number of Australian genera in the family Percichthyidae – along with two species of native perch from the Murray Darling Basin, golden perch (Macquaria ambigua) and Macquarie perch (Macquaria australasica). Prior to that, Australian bass and estuary perch were in a separate genus, Percalates. (The generic name Percalates is a compound of the generic names Perca and Lates, and arose from an early, erroneous taxonomic belief that Australian bass were an old world perch related to barramundi (Lates calcarifer)). Results from recent research using genetic MtDNA analysis indicate Australian bass and estuary perch do belong in a separate genus to golden perch and Macquarie perch, and has resulted some in researchers resurrecting the genus Percalates and referring to Australian bass and estuary perch as Percalates novemaculeata and Percalates colonorum respectively. A rather surprising and unexpected finding of this research is that the putative genus Percalates (i. e. Australian bass and estuary perch) appears to be genetically closer to the genus Maccullochella (Murray cod and other cod species) than to the remnant genus Macquaria (golden perch and Macquarie perch). Steindachner does not explicitly state the reasons behind the surprisingly ambiguous specific name novemaculeata that he created for Australian bass. There are several possibilities. It may be a Latin rendering of "new" (novem) and "spotted" (maculeata) and refer to the distinct black blotches juvenile bass are temporarily marked with when very small (i. e. <6–7 cm). It may be a Latin rendering of "in an unusual manner" (nove) and "spotted" (maculeata) and refer to the specimens he examined being "spotted":
"The upper half of the body is steel gray with a greenish shimmer, the lower half golden yellow. In the middle of each scale on the upper half of the body is a brownish spot. some little brownish spots sometimes appear at the base of the first dorsal fin The rather big dark spot on the gill cover is blurry "
The most likely explanation however is a Latin rendering of "nine" (novem) and "spines/needles" (aculeata) and refer to the spiny dorsal fin, which is relatively high and sharp and which Steindachner indicates is usually (but not always) composed of nine dorsal spines:
"Dorsal with 9 spikes."
Сипаттамасы мен өлшемі
Австралиялық басс тұрқы орташа терең, созылыңқы және бүйірінен қысылған денеге ие. Оларда екі бөлікке бөлінген құйрық ("құйрық") қанаты, сондай-ақ бұрышты анус және жұмсақ арқа қанаттары бар. Оның тікенді арқа қанаты салыстырмалы түрде биік, күшті және өткір болады. Аузы орташа өлшемде, ал көздері салыстырмалы түрде үлкен, сондықтан жарық аз болғанда қараңғы, ал жарық көп болғанда қызыл көрінеді. Австралиялық басс балықтарының оперкуласында (жаңғақ қабығы) өте өткір, жалпақ тікендер болады, олар балықшылардың саусақтарын терең кесіп жаралай алады. Австралиялық басс балықтарының түсі мөлдір құмды өзендерде металл алтын түсінен бастап, қараңғы төсеніштері бар және/немесе суда танинмен боялған өзендерде қола немесе қола жасыл түске дейін өзгереді. Австралиялық басс балықтары, жалпы алғанда, шағын түрі. Жабайы өзен балықтарының орташа салмағы 0,4–0,5 кг, ал ұзындығы 20–30 см шамасында болады. 1 кг немесе одан да ауыр өзен балығы – жақсы үлгі саналады. Өзендердегі ең ірі балықтардың салмағы оңтүстік суларда шамамен 2,5 кг және 55 см, ал солтүстік суларда шамамен 3,0 кг және 60–65 см жетеді. Жасанды су қоймаларына (мұнда олар көбеймейді) қоныстандырылған Австралиялық басс балықтары одан да ірі салмаққа жетеді.
Ауқым
Австралиялық басс Виктория штатындағы Уилсонс мүйісінен шығысқа және солтүстікке қарай, шығыс жағалау бойымен Квинсленд штатының орталық бөлігіндегі Бундаберг аймағының өзендері мен арналарында кездеседі. Австралиялық басс Мюррей-Дарлинг жүйесінде табылмайды. Бұл жүйе кең болғанымен, жағалау көлдері мен лагуналар тізбегімен аяқталады және Оңтүстік мұхитқа тек бір, саяз және өзгермелі кіреберісі бар. Бұл сипаттамалар Австралиялық басстың сағалық суларда көбейіп-өсу қажеттіліктерімен және олардың өмірлік циклының басқа да ерекшеліктерімен үйлеспейтіндей көрінеді.
Тіршілік ету ортасы
Жазғы жылы айларда жағалаудағы өзендердің тұщы суларында Австралиялық басс сапалы, лайланбаған, жергілікті жағалау өсімдіктері мен су ішіндегі жабын/мекендері бар ортаны қажет етеді. Австралиялық басс күндіз әдетте жасырынып отырады. Дегенмен, олар қолданатын жабын түріне қатысты өте икемді. Суға батқан ағаштар ("snags"), тік жарлар, тас жыныстар, судан асып тұрған ағаштар мен бұталардың көлеңкесі және тығыз шөптесін – барлығы жабын ретінде қолданылады. Мұндай жабын терең судың ішінде болуы міндетті емес; Австралиялық басс 1 метрге дейін тереңдіктегі судың жағасында да жабын пайдалануға дайын. Австралиялық басс кез келген мөлшерде күшті жүзуші және ол таяз ағыстар мен жылдам ағынды суларды оңайдан өте алады. Алайда, олар энергияны сақтау үшін әдетте ағысқа тікелей қарсы отырудан аулақ болады. Түнде Австралиялық басс пелагикалық ("бетке жақын") мінез-құлық көрсетеді және судың тереңдігі аз жерлерде және су бетінде белсенді түрде аң аулайды. Қыста сағалардың кең жайылған бөліктерінде шағылысу үшін жиналған кезде Австралиялық басс жабынға онша мән бермейді және көбінесе терең суларда болады.
Қосымша сілтемелер
Мэллен Купер М (1992). Эксперименттік тік ойықты балық өткешінде жас австралиялық бас, Macquaria novemaculeata (Steindachner) және жас баррамунди, Lates calcarifer (Bloch) жүзу қабілеті. Австралия теңіз және тұщы су зерттеулер журналы 43: 823–833. Шниерер С.Б. (1982). Ричмонд өзеніндегі (Солтүстік Жаңа Оңтүстік Уэльс) австралиялық бас (M. novemaculeata) (F. Steindachner) биологиясы. Квинсленд университетінің магистрлік диссертациясы. Брисбен, Квинсленд. Штейндахнер Ф. (1866:50). Anzeiger der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Mathematisch Naturwissenschaftlichen Classe v. 3 (no. 7); Steindachner Абстракты Порт-Джексон, Жаңа Оңтүстік Уэльс, Австралия. Синтиптер: (4) NMW 38828 (2). Алдымен жоғарыда көрсетілген абстрактта пайда болды, содан кейін Steindachner (1866:428) [жеке 5-бет], Pl. 2 (сурет. 1) Steindachner толық сипаттамасы (неміс тілінде).