Кіріспе

Мексикалық саясаткер

Хосе Мария де Торнел мен Мендивил (1795–1853) – 19 ғасырдағы креол (мексикалық испан тегінен) мексикалық армия генералы және саясаткер, ол Мексиканың саяси аренасына және президент Антонио Лопес де Санта-Аннаның мансабына зор әсер етті.

Туу

Хосе Мария Торнел мен Мендивил 1795 жылдың 1 наурызында Жаңа Испанияның Веракрус штатындағы Оризаба қаласында, көрнекті жергілікті кәсіпкер Джулиан Торнел мен Мануэла Жасинта Бернарда Мендивил Видал отбасында дүниеге келді.

Мансап

Торнел 1836 жылғы Техас революциясында және 1846-1848 жылдардағы Мексика-Америка соғысында жеңілгеніне қарамастан Санта-Аннаның үнемі билікке оралуына көмектескен "сантанисттер" тобының саясаткерлері мен лауазымды тұлғаларының бірі болды. Торнел 1820 жылдары федералистік бағытты қолдады. Сол кезде Торнел мен Мендивил Мексиканың тұңғыш президенті Гуадалупа Викторияның жақын көмекшісіне айналды. 1813 жылы Торнел тәуелсіздік күрелісіне қосылды. Тәуелсіздік соғысы кезінде ол тұтқынға алынып, өлім жазасына кесілді. Президент Гваделупе Виктория (1824-1829) және Антонио Лопес де Санта-Анна (1821) Торнельді өздерінің жеке хатшысы етіп алды. Президент Виктория 1830 жылы Торнельді АҚШ-тағы Мексика елшісі етіп тағайындады. Оның міндеті – Викторияға американдықтардың Техасқа құлшындығы туралы хабарлау болды. Торнел американдық саясаттың өткір қарсыласы болды. Ол Джексон әкімшілігіне Техасқа американдықтардың одан әрі көшіп келуін шектеуге бағытталған Мексика заңдарын елемегеніне наразылық білдірді. Сондай-ақ ол Сабин өзені бойындағы нақты шекараны белгілеуге тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Оның баяндамаларының арқасында Виктория үкіметі Фредония көтерілісінде жеңіске жетті. Виктория президенттігі кезінде Торнел федерализмді қолдағанмен, 1850 жылдары Санта-Аннаның реакциялық диктатурасын қолдауға көшті. Торнел 1834 жылы Куернавака жоспары бойынша көтеріліс ұйымдастыруға көмектесті. Торнел соғыс министрі қызметін атқарды және Аламо шайқасына әкелген әскери науқанды жоспарлауға қатысты. Ол 1828 және 1841 жылдары Депутаттар палатасының төрағасы болды. Генерал Торнельдің ұрпақтары бүгінде де Мексика қаласында тұрып жатыр. Мексика қаласының Сан-Мигель-Чапультепек ауданында оның құрметіне көше аталған.