Кіріспе

КиМо театры – Нью-Мексико штатының Альбукерки қаласындағы Орталық көшесі мен Бесінші көшенің солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан театр және тарихи ескерткіш. 1927 жылы ол әсем Пуэбло-Деко архитектуралық стилінде салынды, ол адобе стиліндегі Пуэбло-Ревивал архитектурасының (дөңгелек бұрыштар мен жиектер), жергілікті мәдениеттерден алынған сәндік мотивтер, сондай-ақ американдық Ар-Деко архитектурасына тән биік сызықтар мен сызықтық қайталаудың үйлесімінен тұрады.

Тарих

КиМо итальян-американдық кәсіпкер Оресте Бачечи (шамамен 1860–1928) және оның әйелі Мария Франчески Бачечи (шамамен 1865–1959) ойластырған. Бачечи әйелдері Бачечи отбасын өздерінің бірі ретінде қабылдаған американдықтарға құрмет көрсетуді қалады. Көптеген саяхаттардан және Нью-Мексика мен Калифорниядағы әртүрлі сәулетшілермен кездесулерден кейін, жоба Boller Brothers сәулет фирмасының Карл Боллерінен қабылданды. Ол өзінің дизайнын ұсынғанға дейін Оңтүстік-Батыстың мәдениеттері мен құрылыс стиліне қатысты кең зерттеу жүргізді. Театр – үш қабатты, сылақтан жасалған ғимарат, жергілікті пуэбло сәулетіне тән қадамды құрылымға ие, сондай-ақ арт-деко көкқырларынның тереңдетілген шпандельдері мен күшті тік өрлеуі бар. Ғимараттың сырты мен ішінде жергілікті мотивтер кеңінен қолданылған, мысалы, үшінші қабаттағы терезелердің үстіндегі терракотадан жасалған қалқандар. 1927 жылдың маусым айында «Альбукерки Журналы» жаңа театрға ат қою бойынша бәйге ұйымдастырды, жеңімпазға 50 доллар сыйлық берілді. Ережеде атау «бұл шынайы американдық театрға сай болуы керек, оның сәулеті ацтек, навахо және пуэбло мәдениеттерінің үйлесімінен тұрады. Бұл үнді атауы болуы керек. Атау алты әріптен аспауы керек» делінген. Штаттың түкпір-түкпірінен 500-ден астам өтініш түсті. Ислета Пуэблоның бұрынғы губернаторы Пабло Абеита «кимо» деген ұсынысы үшін жеңімпаз аталды, ол «тау арасы» (кейде «жануарлардың патшасы» деп аударылады) деген мағынаны білдіреді. Екінші орынды «Элома» иеленді. Театр 1927 жылдың 19 қыркүйегінде ашылды, бағдарламаға американдық бишілер мен әншілердің өнері, жаңадан орнатылған 18 000 долларлық Вурлитцер театр органында орындалған концерт және «Қаланы бояу» комедиялық фильмі кірді. Іс-шараға сенатор Сэм Г. Браттон, бұрынғы губернатор Артур Т. Ханнетт және қалалық комиссия төрағасы Клайд Тингли қатысты, ал Мэри Пикфорд және Дуглас Фэрбенкс сияқты Голливуд жұлдыздары құттықтау телеграммаларын жіберді. Сесил Б. Демилл: «Осындай театрдың салынуы – біздің индустриямыздың үлкен жетістіктерінің нақты дәлелі» деп жазды. 1935 жылы Бачечи отбасы өзінің театрлық мүдделерін Джозеф Барнеттпен біріктірді, соның ішінде Sunshine Theater да бар, бұл Альбукеркидегі көптеген театрларды бір иеліке біріктірді. 1952 жылы Albuquerque Exhibitors желісі 10 жергілікті театрды басқарды және 170 қызметкерге ие болды. Компания 1956 жылы Техас штатында орналасқан Frontier Theaters желісіне өз театрларын жалға берді, ал ол 1967 жылы Commonwealth Theaters компаниясымен сатып алынды. Commonwealth 1970 жылы театрды жапты, содан кейін ол бірнеше жыл бойы Альбукерке Музыкалық Театрына жалға берілді, содан кейін ересектерге арналған фильмдер көрсетіле бастады. 1977 жылы өрт салдарынан театр құлай бастады. Альбукерки қаласы ғимаратты оның құнынан әлдеқайда арзан бағаға сатып алуды ұсынды немесе оны бұзуға және қиратуға әзір еді. Отбасы театрды болашақ ұрпақтар үшін сақтап қалудың дұрыс екеніне келісті және оны Альбукерки қаласына сатты. Ол бұрынғы даңқын қайтару үшін бірнеше кезеңді қалпына келтіру жұмыстарын жүргізіп, қайтадан қойылымдар үшін ашылды. Соңғы реставрация 2000 жылы жаңа орындықтар мен кілемше, бас сахна пердесі, жаңа техникалық кабина, төбедегі «вигалар» арасында және артында жасырылған жарықтандыру орындары және KiMo-ның бастапқы просценалық аркасының қайта жасалуымен аяқталды. Реставрация аяқталғаннан кейін аудиторияда 650 орын болды. 2011 жылы қала театрдың 1929 жылы орнатылған және 1950 жылдары алынып тасталған бастапқы неондық тақтасының көшірмесін тапсырды. Биіктігі 7 метр, ені 2 метр болатын және 16 000 АҚШ доллары тұратын тақта 2011 жылдың маусым айында орнатылды.

Қылмысқа қатысы бар

Жергілікті аңыз бойынша, Кимо театрын 1951 жылы театр вестибюлінде су жылытқышы жарылып қайтыс болған алты жасар Бобби Дарналлдың әруағы қуып жүр. Әңгімеде 1974 жылы "Рождество әні" атты театрлық қойылымның осы әруақтан бұзылғаны, себебі қызметкерлерге оны жалықтыру үшін сахна артындағы құбырларға ілінген пончиктерді алып тастау бұйрығы берілгені айтылады. Аңызды зерттеген жазушы Бенджамин Рэдфорд "Рождество әні" қойылымының шын мәнінде 1974 емес, 1986 жылы өткенін анықтады, ал қойылымға қатысқан екі адам ешқандай ерекше оқиғаны есіне алмады. Рэдфордтың сөзіне қарағанда, "Барлық дәлелдер бір сөзсіз қорытындыға келді: Кимо театрының әруақ туралы әңгімесінің бастауы – бұл оқиға болған жоқ; ол тек халық ауыз әдебиеті мен ойдан шығарылған әңгіме ғана". Рэдфорд сондай-ақ Бобби Дарналлдың туыстарымен байланысқа шықты, олар оған осы әңгімеден "пайдаланылғандай" сезінгендерін және "жақын ағаларының пончик жеп, Кимо театрындағы қойылымдарды бұзады деген қамыттарды" ұнатпағанын айтты.