Кіріспе

Америкалық баспагер (1810–1864) оның немересі

Уильям Дэвис Тикнор I (6 тамыз 1810 – 10 сәуір 1864) – АҚШ-тың Массачусетс штатындағы Бостон қаласындағы американдық баспагер және «Тикнор және Филдс» баспа үйінің негізін қалаушы.

Өмір және жұмыс

Уильям Дэвис Тикнор 6 тамызда 1810 жылы Нью-Гэмпшир штатындағы Либан қаласының шетінде дүниеге келді. Оның ата-анасы Уильям мен Бетси (Эллис) Тикнорлар өркендеген шаруалар болған. Оның туысы белгілі жазушы және тарихшы Джордж Тикнор еді. Бала кезінде Тикнор жазда отбасылық шаруа қожалығында жұмыс істеп, қыста аудандық мектепке қатысқан. 1827 жылы он жеті жасында ол үйден Бостонға кетіп, алғашқыда ағасы Бенжаминнің брокерлік кеңсесінде жұмыс істеді. Бірнеше жылдан кейін ағасы қайтыс болған соң, оған Колумбия банкінде жұмыс ұсынылды, онда ол бір-екі жыл қызмет етті. 1832 жылы ол Джон Алленмен серіктестік құрып, «Олд Корнер» кітап дүкенінен жұмыс істейтін «Аллен және Тикнор» баспасын ашты. Келесі жылы Аллен серіктестіктен шығып, Тикнор фирманы «Уильям Д. Тикнор және Компания» деген атпен жалғастырды, бұл атау оның өмірінің соңына дейін сақталды. 1837 жылы ол ұлттық айлық «Американдық пайдалы және ойын-сауық білімдер журналын» жариялады. 1832 жылдың 25 желтоқсанында ол Эмилин Стэннифорд Холтқа үйленді. Олардың жеті баласы болды, олардың бесеуі ғана ересек жасқа жетті. Олардың үш ұлы – Говард Малком, Бенджамин Холт және Томас Болдуин Тикнор Гарвард университетін бітіріп, әкесінің фирмасында жұмыс істеді. Азамат соғысы кезінде Бенджамин Холт Тикнор Массачусетс штатының еріктілер полкінің қырық бесінші полкіне қатысып, 1863 жылдың мамырына дейін G ротасының екінші лейтенанты болып тағайындалды. Одан кейін ол екінші Массачусетс ауыр артиллериясының екінші лейтенанты болып тағайындалды. Кейіннен ол E ротасының капитаны болып тағайындалып, Редвиллдегі (Массачусетс штаты) жалдау лагеріне жетекшілік етті. Әкесінің қайтыс болғаннан кейін ол қызметтен кетті. 1845 жылы Джон Рид пен Джеймс Т. Филдс серіктес ретінде қабылданғаннан кейін фирманың таңбасы «Тикнор, Рид және Филдс» деп өзгертілді. Ол 1854 жылға дейін осы атаумен жұмыс істеді, содан кейін Джон Рид серіктестіктен шығып, атау «Тикнор және Филдс» болып өзгертілді. Екі серіктестің әртүрлі, бірақ үйлесімді қабілеттерінің арқасында «Тикнор және Филдс» 19 ғасырдағы жетекші баспаханалардың біріне айналды. Тикнор 1842 жылы Альфред Теннисонға чек жіберу арқылы шетелдік авторларға олардың туындыларына құқықтар үшін төлем жасаған алғашқы американдық баспагер болды. «Олд Корнер» кітап дүкенінен «Тикнор және Филдс» Хорацио Алгер, Лидия Мария Чайлд, Чарльз Диккенс, Ральф Уолдо Эмерсон, Натаниел Хоторн, Оливер Вендел Холмс, Генри Уодсворт Лонгфелло, Джеймс Рассел Лоуэлл, Харриет Бичер Стоу, Теннисон, Генри Дэвид Торо, Марк Твен және Джон Гринлиф Уиттиердің шығармаларын жариялады. Фирма сонымен қатар «Atlantic Monthly», «Our Young Folks» және «North American Review» журналдарын шығарды. Өмірі бойы Тикнор баптист шіркеуімен тығыз байланыста болды. Ол Бостон лицейінің директоры, Американдық оқу институтының қазынашысы, Перкинс институтының мүшесі және Мектеп комитетінің жетекші мүшесі болды. Ол сондай-ақ Жаңа Англия тарихи генеалогиялық қоғамының тұрақты мүшесі болды. Фирма Хоторнның «Қызыл әріп» романына келісімшарт жасасқаннан кейін Тикнор Хоторнның жақын досы мен кеңесшісіне айналды.

Өлім

1864 жылдың көктемінде Хоторнның денсаулығы нашарлап кетті. Тикнор да, София Хоторн да емдік сапарға шығуды қалады. Сапар барысында Тикнордың денсаулығы күрт нашарлады. Бостоннан аттанғанға дейін ол суық тигенін ойлады, ал Хоторн кейін үйіне досының жаман острис жегенін жазды. Нью-Йоркке жеткенде оның ауруы пневмония екені анықталды. Тикнор Хоторнның жағдайына көбірек алаңдады, Софияға: "Сіздің науқасыңыздың жақсарып жатқанын естігеніңізге қуанышты боларсыз" деп хат жазды. Филадельфияда олар Фэрмоунт паркін аралады, ал Тикнор Континенталь қонақ үйіне қайтқанға дейін Хоторнға жылыну үшін күртесін ұсынды. Дәрігер түрлі дәрілер берді, бірақ Тикнор 1864 жылдың 10 сәуірінде таңертең қайтыс болды. Джордж Уильям Чайлдс көп ұзамай келіп, қайғыдан әлсіреген Хоторнды Бостонға қайтарды. Тикнордың күтпеген өлімі Хоторнның нашарлаған денсаулығына ауыр соққы болды, ол шамамен бір айдан кейін, 19 мамырда дүние салды. Тикнор Маунт-Оберн зиратына жерленді, әдеби және іскерлік саланың көрнекті өкілдері соңғы құрмет көрсету үшін келді.