Кіріспе

Ауғанстан Халықтық Демократиялық партиясының (АХДП) фракциясы

Ирандағы жерлер

Парчам (пәшту және дари: پرچم, ) – Бабрак Кармал басқарған Ауғанстан Халықтық Демократиялық партиясының (АХДП) умеренде социалистік фракциясы. Кейіннен Мохаммед Нәжібулла басшылығымен ислами бағыты бар «Ватан» партиясына айналды. Фракция 1965 жылы Партия құрылғаннан кейін АХДП-дегі идеологиялық жіктерден кейін тікелей құрылды. Парчамистер революцияға жету үшін жедел әлеуметтік-экономикалық реформалар қажеттігін баса көрсеткен, бірақ бұл АХДП-нің қарсыластары – үкіметті дереу және зорлықпен құлатуды көздеген халкистермен тікелей қайшы болды. Кармал Ауғанстанның лениндік революциялық тәсіл үшін жеткілікті дамымағанын және оның орнына революцияға қарай келесі қадамдар жасау үшін патриоттық және империализмге қарсы біріккен фронт іздегенін сенді.

Тарих

1965 жылы Бабрак Кармал мен Нұр Мұхаммед Тараки Ауғанстан Халықтық Демократиялық партиясын құрды. 1967 жылы партия әртүрлі топтарға бөлінді, олардың ішіндегі ең ірісі және ең күштісі – Парчам мен Халқ. Бірдей партиядан туғанына қарамастан, олардың идеологиясы мен қолдау базасы әртүрлі болды. Халқшылар негізінен ауылдық пуштундардан құралса, Парчамилерді қалалық орталықтардың орта тап өкілдері қолдады. 1968-1969 жылдары Парчам апта сайын журнал шығарды. Бұған король Мұхаммед Захир Шах рұқсат берді, бұл екі топтың арасын одан әрі жіктеді, себебі 1966 жылы үкімет Халқ газетін жапқан болатын. Парчамның Ауғанстан Корольдігімен байланысы болғандықтан және конституциялық монархияны сақтап қалуды ниеттенгендіктен, оларды Халқшылар қарсыластары «Патшалық коммунистік партиясы» деп қысым жасады. 1973 жылғы төңкеріске Парчамилер, әсіресе Ауған армиясының ішіндегілер, зор қолдау көрсетті. Төңкеріс сәтті аяқталғаннан кейін көптеген Парчамилер Мұхаммед Дауд ханның үкіметі мен қауіпсіздік күштерінде жоғары лауазымдарға тағайындалды. Алайда, келесі жылдары Парчамилердің коммунизмге қарсы бұрынғы премьер-министр Мұхаммед Хашим Майвандвалдың өліміне қатысқандығы туралы кеңінен тараған хабарлар Хан әкімшілігінен Парчамилерді тазартуға және оның режимі тарапынан қудалауға әкелді. 1977 жылы Парчамилер Халқ фракциясымен келісімге келді, ал 1978 жылғы Саур төңкерісінен кейін көптеген Парчамилер бастапқы Халқ үкіметінде өкілдік алды. Бірақ төңкерістен кейін көп ұзамай Мұхаммед Таракидің қатал басшылығы Парчамилерді үкіметтен қайта тазартуды жүзеге асырды, ол олардың «ревизионизміне» қатаң қарсы болды. Режим ақырында террорлық билікке айналды, марксизм-ленинизмнен ауытққан деген айыппен көптеген Парчамилерді түрмеге жаптырып, өлім жазасына кесті. Парчамилер фракциясы 1979 жылғы желтоқсанда Хафизулла Әминді Кеңес Одағының «333 дүрбі» операциясы арқылы құлатудан кейін елде билікті басып алды, бұл операция орташа және прагматикалық басшылықты қолдады. Парчамилер көшбасшысы Бабрак Кармал басқарған жаңа үкімет Халқшылардың зәбірлеушілігінен кейін халықтың қолдауын жеңіп алу үшін күресті, сонымен қатар 1978-1979 жылдары Халқ режимі жасаған жаппай өлім жазаларынан кейін олардың қатары азайып қалды. 1986 жылы Кеңес Одағы моджахедтерді шешуші түрде жеңе алмағанына наразылық білдіргеннен кейін Кармалдың орнына Мұхаммед Нәжібулла тағайындалды. 1990 жылғы маусымда Парчамилер басқарған Ауғанстан Коммунистік партиясы партия манифестінен марксизм-ленинизмге қатысты барлық сілтемелерді алып тастап, исламдық социализмнің ерекше ауғандық түрін қабылдады. Уатан партиясы 1992 жылғы 6 мамырда Ауғанстанда ресми түрде тыйым салынды. Партияны қайта іске қосуға көптеген әрекеттер жасалды, соның ішінде Мир Афған Баваридің Ауғанстанның Уатан партиясы және генерал Абдул Джабар Қахраманның Уатан партиясы.