Кіріспе
Американдық музыкант, әнші-күйші және мульти-инструменталист (туған 1973)
Эндрю Вегман Бёрд (11 шілде, 1973 жылы туған) – американдық инди-рок мульти-инструменталисті, әнші және ән жазушы. 1996 жылдан бері ол 16 студиялық альбом, сондай-ақ бірнеше концерттік альбомдар мен EP-лер шығарды, олар свинг музыкасы, инди-рок және фольклорлық музыка сияқты әртүрлі жанрларды қамтиды. Ол ең алдымен өзінің ерекше скрипка ойнау стилімен, сонымен қатар эффект педальдары, сыбызғы және дауысының қосылуымен танымал. 1990 жылдары ол Squirrel Nut Zippers және Kevin O'Donnell's Quality Six сияқты бірнеше джаз ансамбльдерінде әнші және скрипкашы болып жұмыс істеді. Кейін ол өзінің жеке свинг ансамблін, Andrew Bird's Bowl of Fire құрды, ол 1998 мен 2001 жылдар аралығында үш альбом шығарды. Weather Systems (2003) – Bowl of Fire тобы тарағаннан кейін оның тұңғыш жеке альбомы болды және ол джаз музыкасынан инди музыкасына өтуді білдірді. Бёрдтің 2019 жылғы My Finest Work Yet альбомы 2020 жылғы Грэмми сыйлығының «Ең жақсы фольклорлық альбом» номинациясына ие болды. Жеке шығармаларынан бөлек, ол The Handsome Family, Dosh, Fiona Apple және Nora O'Connor сияқты әртүрлі артистермен де жұмыс істеді. Ол сонымен қатар кинода саундтректер жазушы және актер ретінде де жұмыс істеді. 2007 жылы Jack's Big Music Show эпизодында «Доктор Стрингз» рөлінде ойнады. 2010 жылы TED сөйлесімде өнер танытты. 2011 жылы «Маппеттер» фильмі үшін «Шыбыраған Карузо» әнін жазып, орындады, ал 2016 жылы «Баскет» телесериалына музыка жазды. 2019 жылы Эндрю Бёрд «Фарго» сериалының төртінші маусымында «Турман Сматни» атты, оған арнайы жазылған кейіпкерді сомдады.
Ерте өмір және от ыдысы (1973-2002)
Төрт жасынан бастап Сузуки әдісімен оқыған Бёрд 1991 жылы Лейк Форест орта мектебін, ал 1996 жылы Норт-Уэстерн университетінің скрипка орындау бакалавры дәрежесін аяқтады. Сол жылы ол өзінің алғашқы жеке альбомын – Music of Hair шығарды. Кейінгі туындыларынан мүлдем өзгеше, бұл альбом скрипка шеберлігін көрсетті және американдық және еуропалық халықтық дәстүрлерге, сондай-ақ джаз бен блюзге деген құштарлығына құрмет білдірді. Одан кейін оның алғашқы коммерциялық танылуы Squirrel Nut Zippers тобымен бірлескен жұмысы арқылы келді, ол 1996 және 1998 жылдар аралығында олардың үш альбомында (Hot, Sold Out және Perennial Favorites) пайда болды. Топ жетекшісі рөлін атқара отырып, Бёрд 1998 жылы Rykodisc лейблында Andrew Bird's Bowl of Fire тобымен Thrills альбомын шығарды, одан кейін 1999 жылы Oh! The Grandeur альбомы жарық көрді. Екі альбом да дәстүрлі халық, соғыстан бұрынғы джаз және свинг әсерімен жазылған, Бёрд скрипканы негізгі музыкалық аспап ретінде пайдаланды, сонымен қатар өзінің ерекше белгісіне айналған, сөздерге толы әндерін орындады. The Bowl of Fire құрамына Бёрдтің туған қаласы Чикагодан Кевин О'Доннелл, Джошуа Хирш, Джон Уильямс, Нора О'Коннор, Энди Хопкинс, Джимми Саттон, Колин Банн және Райан Хембрей сияқты музыканттар кірді. Осы кезеңде Эндрю Бёрд Кевин О'Доннеллдің Quality Six джаз тобының мүшесі болды, онда ол жетекші әнші және скрипкашы болды, сонымен қатар альбомдарға әртістер мен ән жазуға үлес қосты: Heretic Blues (Delmark 1999) және Control Freak (Delmark 2000) (екеуі де Delmark лейблында Рэймонд Сальваторе Хармон продюсерлігімен шығарылды). 2001 жылы Bowl of Fire The Swimming Hour атты үшінші альбомын шығарды, ол бұрынғы жазбаларынан күрт ерекшеленді. Онда зидеко әсерімен жазылған "Core and Rind" әнінен бастап "11:11" сияқты қарапайым рок әндеріне дейін түрлі стильдердің қоспасы болды. Осы эклектикалық сипатымен байланысты, Бёрд оны жиі өзінің "жүкбокс альбомы" деп атады. Альбом сыншылар тарапынан мақтауға ие болғанымен (The Swimming Hour инди музыкалық Pitchfork сайтынан 9.0 балл алды), топ коммерциялық сәттілікке немесе танылуға жете алмады, концерттеріне бар болғаны 40 адам келді. 2002 жылы Бёрдтен туған қаласы Чикагодағы бір топтың алдында орындау сұралды, бірақ Bowl of Fire мүшелері бұл күні бос болмады. Қарсылығына қарамастан, Бёрд жеке концерт берді, ал осы сололық шоудың сәттілігі оның музыкасының жаңа бағытын көрсетті. The Mysterious Production of Eggs (2005) эклектикалық инди-фолк дыбысына қарай дамуын жалғастырды, ал екі жазба да Бёрдтің бұрынғы жұмысынан стильдік жағынан өзгеше болды, толық топтың күшті қосымшаларын көп тректі жазғыштар мен циклдік педальдарды қолдана отырып, мұқият қабатталған дыбыс үлгілерімен алмастырды. Оның дыбысы өзгерген сайын, Бёрд гитара, глокеншпиль және сыбызғыны ән жазуда, дәстүрлі скрипка мен вокалынан басқа, жиі пайдаланды. Бёрдтің тікелей эфирде әндерін импровизациялау және қайта өңдеу дағұлы екені белгілі, бұл оның Fingerlings, Fingerlings 2, Fingerlings 3 және Fingerlings 4 атты жеке жинақталған тікелей эфирлік жинақтарында көрінеді. Оның біріншісі 2002 жылы жарық көрді. Fingerlings EP әрқайсысы студиялық альбомнан бұрын шығарылды және әртүрлі концерттерден тікелей эфирде орындалған әндердің қоспасын ұсынды, соның ішінде ескі тректер, каверлер және бұрын жарияланбаған әндер, олардың кейбіреулері кейін студиялық альбомдарда пайда болды. 2006 жылдың қазан айында шыққан Fingerlings 3 де студиялық ауттеймдарды қамтыды. Fingerlings 2 2004 жылы Mojo журналымен айдың альбомы деп танылып, Бёрдке күтпеген танымалдылық сыйлады. Альбом электронды музыкант Мартин Дошпен бірлесіп жазылған және Дош жазған (Бёрд сөздерімен) "Simple X" әнін қамтиды. Бұл ән алғаш рет Бёрдтің сөздерісіз "Simple Exercises" ретінде Dosh-тың 2004 жылғы Pure Trash альбомында пайда болды. Альбомды Бен Дюрант (Dosh-тың The Lost Take альбомында жұмыс істеген) шығарды, сонымен қатар Хейли Бонар мен Крис Моррисси де қатысты. Наурыз айында шығару күнінің алдында 2007 жылдың қаңтар айында Armchair Apocrypha Интернетке тарады. Альбом 100 000-нан астам дана сатылды. 2007 жылдың 20 мамырында Ұлттық қоғамдық радиода Вашингтонның 9:30 клубынан Бёрдтің тікелей эфирдегі концерті көрсетілді. Ол сонымен қатар 2007 жылғы көктемгі турнесі үшін коммерциялық емес экологиялық ұйым Reverb-пен жұмыс істеді. Оның бес әні – "The Mysterious Production of Eggs" альбомынан "Banking on a Myth", "Weather Systems" альбомынан "I" және "Armchair Apocrypha" альбомынан "Imitosis" әндерінің аралас нұсқасы, сондай-ақ "Weather Systems" альбомынан "Skin" және "Weather Systems" әндері Marriott Residence Inn пайдалануына лицензияланды. 2008 жылдың наурыз айынан бастап Бёрд "Measure for Measure" блогына үлес қосты, онда музыканттар өздерінің ән жазу процесі туралы жазады. Онда ол "Oh No" әнінің дамуын, әртүрлі кезеңдердегі үлгілерді алдын ала қарап, альбомды аяқтағанша жазды. Сондай-ақ, ол "Natural Disaster" әнінің тұжырымдамасын, аспаптық "Hot Math" әнінің жазылуын және "Master Sigh" әнін алдын ала көрсетті. Осы екі ән кейін Бёрдтің 2009 жылғы Noble Beast альбомында жарық көрді, ал қалған екеуі оның бонус дискісі Useless Creatures-те пайда болды. "Oh No" Billions телешоуында ойнатылды. 2008 жылдың қараша айында ол Найджел Годричтің From the Basement телешоуының екінші маусымында Radiohead және Fleet Foxes тобымен бірге қатысты. Оның өнерінде "Section 8 City" әнінің жаңа нұсқасы, "Sectionate City" әнінің он минуттық қайта жасалған нұсқасы көрсетілді, ол алғаш рет Soldier on EP альбомында пайда болған. Бёрдтің бесінші жеке альбомы "Noble Beast" 2009 жылдың 20 қаңтарында жарық көрді, онда он төрт жаңа ән және iTunes және eMusic-тен жүктеуге болатын бонус тректер болды. "The Privateers" – 1999 жылғы "Oh! The Grandeur" альбомынан "The Confession" атты ерте әннің жаңа нұсқасы. 2009 жылы ол Red Hot Organization ұйымдастырған HIV және ЖҚСБ жәрдемдесу альбомы Dark Was the Night үшін "The Giant of Illinois" әнінің каверін жазды. 2009 жылдың 11 мамырында Бёрд "Fitz and the Dizzy Spells" EP альбомын шығарды. Онда "Noble Beast" альбомынан "Fitz and the Dizzyspells", сондай-ақ осы альбомның жазбаларынан басқа әндер де бар. EP альбомындағы кейбір әндер бұрын iTunes және eMusic-тен "Noble Beast" альбомына бонус трек ретінде жүктеуге қол жетімді болған. Ол сонымен қатар Париждегі үй кешінде La Blogoteque өнерінде St. Vincent-пен бірлесіп өнер көрсетті. 2010 жылы Бёрд Preservation Hall Jazz Band тобымен бірге жұмыс істеді, "Shake It and Break It" әнінің каверін орындап, вокал мен скрипкамен үлес қосты, ол "Preservation: An Album to Benefit Preservation Hall & The Preservation Hall Music Outreach Program" альбомында жарық көрді. 2010 жылдың тамыз айында Бёрд Pegasus Special Riders Fund үшін қайырымдылық T-футболкасын жасады, ол ерекше қажеттіліктері бар балалар мен ересектерге терапиялық атпен серуендеуге көмектеседі.
Өзің бұз (20112015)
2011 жылдың соңында Эндрю Бёрд Mom + Pop Music лейблімен келісім шарт жасасты. Эндрю Бёрдтың лейбл үшін алғашқы шығарылымы – «Норман» фильмінің саундтрегі болды, оған оның түпнұсқа музыкасымен қатар басқа әртістердің әндері де енді. Бёрд саундтректі фильмдегі музыканың жинағы емес, дербес альбом сияқты ағып тұруы үшін реттеп құрастырды. 2011 жылы Эндрю Бёрд: Fever Year атты, Бёрдтың бір жылдық гастрольдік сапары туралы толық метражды концерттік деректі фильмінің әлемдік тұңғыш көрсетілімі Линкөлн орталығында, беделді Нью-Йорк кинофестивалінде өтті. Фильм фестиваль көрсетілімдерін 2013 жылы тоқсаннан астам халықаралық фестивальде өткізіп, тоғыз жүлде жеңгеннен кейін аяқталды. «Fever Year» фильмінде Бёрд пен оның тобы гастрольдің соңғы айларындағы шақта бейнеленген, ол кезде ол үнемі қызбадан зардап шеккені хабарланды. Режиссер Ксан Аранда өзінің сайтында фильм DVD форматында шығады ма деген сұраққа жауап беріп, фильмтің Бёрдтың тапсырысымен жасалғанын және оған оның құқығы бар екенін, сондықтан шығару туралы шешім оған тиесілі екенін мәлімдеді. «Эндрю Бёрд: Fever Year» фильмінде Мартин Дош, Майкл Льюис, Джереми Йлвисакер және Сент-Винсент (Энни Кларк) де ойнады. 2012 жылдың қыркүйегінде Бёрд Break it Yourself альбомына қосымша ретінде Hands Of Glory EP-ін жариялады. Альбом 30 қазанда жарық көрді. 2014 жылы Эндрю Бёрдтың «Pulaski at Night» әні Orange Is the New Black сериалының екінші маусымының премьералық эпизодында пайда болды. «Pulaski at Night» Паоло Соррентиноның «Жас Папа» сериалының бірінші маусымында да қолданылды. 2014 жылдың 10 маусымында Эндрю Бёрд Things Are Really Great Here, Sort Of альбомын шығарды, ол The Handsome Family әндерінің каверлерінен тұрады және Бёрдтың өзінің шығармалары жоқ алғашқы альбомы болды.
Сен шынымен ма? (20162018)
2016 жылдың 1 сәуірінде Эндрю Бёрд Loma Vista Recordings арқылы өзінің оныншы жеке альбомын – "Are You Serious" шығарды. Альбомда Фиона Эпплдің қонақ әні және Бёрдтың бұрынғы "Pulaski at Night" трегі бар, ол қазір "Pulaski" деп аталды. 2017 жылдың тамыз айына дейін альбомнан барлығы 6 ән жеке сингл ретінде жарық көрді. Эндрю Бёрд 2016 және 2017 жылдары "Are You Serious" альбомын насихаттау үшін гастрольдік сапарға шықты. 2017 жылдың 8 ақпанында ол Hulu телесериалының "The Path" 14-ші эпизодында "жеке концерт" аясында "Roma Fade" әнін орындады. 2018 жылдың 2 қарашасында ол "Capital Crimes" әнімен бірге "Bloodless" синглын шығарды.
Ең үздік туынды (2019 қазіргі уақытқа дейін)
2019 жылдың 22 наурызында Bird Loma Vista Recordings лейблы арқылы My Finest Work Yet альбомын жариялады. Пол Батлер және Bird өндірген альбом, Лос-Анджелестегі Barefoot Studios студиясында тікелей жазылған, бұл Руди Ван Гелдер жасаған 20 ғасырдың ортасындағы джаз жазбаларының өндірісі мен дыбысын қайталайды. "Bloodless", "Sisyphus" және "Manifest" синглдары жарық көрді. My Finest Work Yet альбомы 2019 жылғы Грэмми сыйлығының «Ең үздік фольклорлық альбом» номинациясына ие болды. 2019 жылы Эндрю Бёрд «Фарго» сериалының төртінші маусымында «Турман Сматни» атты, оған арнайы жазылған кейіпкерді сомдады. Бұл Weather Systems альбомын жасауға әкелген өміріндегі музыкалық өзгеріс туралы, ол түпнұсқа музыкамен ұпайландырылған. 2020 жылдың 30 қазанында Bird Hark! альбомын шығарды – оның алғашқы толыққанды рождестволық альбомы. Альбомнан алты ән алдымен 2019 жылдың қарашасында цифрлық форматта жарық көрген Hark! атты EP-де пайда болды. 2021 жылдың 5 наурызында Bird Jimbo Mathus-пен бірлесіп жазған These 13 альбомын ұсынды. 2022 жылдың 3 маусымында Bird Loma Vista Recordings арқылы Inside Problems альбомын жариялады. Альбомды Майк Виола өндірді, ал Bird оны төрт мүшелі тобымен бірге тікелей жазды. Мадисон Каннингэм қосымша вокалдық өңдеулер жасады. Сол айда Bird, Iron & Wine тобымен бірлесіп Outside Problems турына қатысты, ол АҚШ-тың ашық алаңдарында өтті.
Әсерлер
Бала кезінде Бёрд классикалық музыканың ортасында өсті. Ол кішкентай шағында ирландтық әуендер мен блюграсс музыкасына қызығушылық танытқан. Сонымен қатар, ол ағылшын және шотланд халық музыкасын ертедегі ықпалы деп есептейді. Оның алғашқы джаз әсерлері Джонни Ходжес, Лестер Янг және Фатс Уоллер болды. Ол Клод Дебюсси, Морис Равел және Бела Барток сияқты классикалық композиторлардың да ықпалында болды. Джаз, свинг, калипсо және халық музыкасы да оған әсер еткен. Бёрд 22 жасында көптеген инди-рок пен поп музыканы бірқалыпты және жалықтыратын деп айтқан, бірақ қазір оны жақсырақ түсінеді.
Көркем отбасы
Эндрю Бёрд Иллинойс штатынан шыққан The Handsome Family америкалық тобымен жақын қарым-қатынаста екені көрінеді. Олардың әндерінің каверлері оның бірнеше альбомында пайда болды, соның ішінде "When The Helicopter Comes" (Hands of Glory), "Tin Foiled" (Fingerlings 3) және "Don't Be Scared" (Weather Systems). Оның "Things Are Really Great Here, Sort Of" альбомы – он әннен тұратын, күшті кантри сезімі бар каверлер альбомы. Альбомның сырт жағында топтың лирика авторы және әншісі Ренни Спаркстің жауабы жазылған: «Эндрюдің біздің әндерін орындауын есту – мен өмірімді өткізген бөлмеде кенеттен жаңа, жарқыраған есік тапқандай сезім тудырады. Бұл – орманнан аспанға қарай жетелейтін баспалдақ тапқанға ұқсайды. Оның біздің туындыларымызды жаңаша орындауы, оның орындауын тыңдағанда мен өзімнің әндерімді жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді, бұл керемет әсер етеді».
Құралдар мен құралдар
Бірдтің негізгі аспаптарының бірі – скрипка, ол оны 16 жасында алған. Оның "алғашқы маңызды скрипкасы" Чикагодағы поляк аспап шеберінің жеке тапсырысымен жасалған, және Бёрд оны ойнауға лайық екенін көрсету үшін сынақтан өтуге тиіс болды. 2017 жылы "Are You Serious" альбомы жарық көргеннен кейін ол Питер Семанға 5 ішекті скрипка жасауды тапсырды. Бұл аспапта төменгі C ішегі бар (виоланың диапазонына жақындатады), ерекше артқа иілген орамасы және бұрыштары жоқ. Луптарды жасау үшін Эндрю Бёрд екі Line 6 DL4 кешіктіру педалін пайдаланады: біреуі ырғақты пиццикато үшін, ал екіншісі "эхолы, көмескі ішектерге арналған". DL4 цикл жасаудан басқа, циклдарды жылдамдатуға және баяулатуға мүмкіндік береді, сонымен қатар жазбаның тонын октаваға дейін көтеруге немесе төмендетуге болады. Бұл мүмкіндік Бёрдтің көптеген әндерінде, сондай-ақ тікелей орындауларында қолданылады. Ол скрипкаға бас диапазонын беру үшін октава педалін де пайдаланады. Ол сахнада жалғыз орындағанда бұл кемшілікті толтыру үшін луп педальдарын қолдана бастады, бірақ кейіннен луптар оған "қайталауды қабылдауға" және өзінің жазу стилі тым шатас екенін сезіне отырып, әндерін түзу жолмен құрастыруға көмектесетінін түсінді.
Жеке өмір
Эндрю Бёрд Лос-Анджелесте әйелі, сәнгер Кэтрин Цина Бёрд және ұлдары Сэммен бірге тұрады.