Кіріспе

Пәкістандық пенжаби ауыл шаруашылығы қауымдастығы

Арайндар (кейде Раин деп те аталады) – күшті саяси бірегейлігі мен ұйымдасқандығы жоғары үлкен пенжаби мұсылман ауыл шаруашылығы қауымдастығы. Өткен ғасырдың басында олардың саны шамамен 1 миллионға жуық болды және олар негізінен төрт ауданда шоғырланған егіншілер мен жер иелері болды: Лахор, Джаландхар, Амритсар және Амбала – барлығы британдық Пенджаб провинциясында.

Шығу тегі

Тарихшы және саясаттанушы Кристоф Джафрелот Арайндардың араб мұсылман әскерлерінің шабуылы кезінде Синд пен Мултаннан Пәкістанның Пәнджаб аймағына көшіп келген, жер өңдеумен айналысқан қауым екенін айтады; бастапқыда индуизм дінін ұстанған, бірақ соңынан көптегендері ислам дініне ауысты. Оның сөзіне қарағанда, бұл қауымның негізінен Солтүстік Үндістан мен Шығыс Пәкістанда қоныстанған Камбодж және Раджпут қауымдарымен байланысы бар. Араин қауымының өкілі, саяси ғалым Ыстық Ахмед, кейбір ерте араин мәтіндерінің Сурьяванши Раджпут тегінен шыққандығын, ал басқалары парсылық тегін көрсеткенін, бұл олардың "басқыншылар" мәртебесін көрсететінін мойындайды. Оның пікірінше, араиндер "Пәнджаб пен Харьянаның басқа да "шаруалар касталарына" ұқсас, көптеген этностар мен нәсілдердің қосындысы".

Орта ғасырлар

Ахметтің айтуынша, Моғол және Сикх кезеңдерінде Арайн қауымы губернаторлар мен армия генералдары сияқты маңызды лауазымдарды иеленген; ол сондай-ақ, қауым қабылдаған көптеген аттардың әскери қызметпен байланысты дәстүрді көрсететінін санайды. Арайн қауымының ықпалымен 20-ғасырдың басында Арайн ресми түрде «ауыл шаруашылығы тайпасы» ретінде қайта жіктелді, бұл оларды «әскери жарыс» санатына жақын етті. Дәстүрлі түрде егіншілікпен айналысқан Арайн қауымы, британдықтардың Пәнджабта жерді дамыту қажеттілігі туғанда, қалалар маңындағы жерлерді өңдеуге шақырылды және 1885-1940 жылдар аралығында Каналдық колонияларда аграрлық шекараны ашуға көмектесетін басымдық берілген ауыл шаруашылығы қауымдарының бірі болды. Шахид Жавед Бурки британдықтардың Арайнды «еңбекқорлығы, ұқыптылығы және тәртіп сезімі» үшін жақсы көргенін айтады. Қалалар мен қалашықтардың дамуы және урбанизацияның өсуі Арайн қоныстанған жерлердің құнын айтарлықтай арттырды, нәтижесінде Арайн отбасылары гүлденді. Жаңа табыспен білім беруге басымдық берілді және Арайн қалалық Пәнджаб мұсылмандары арасында заңгерлік мамандығында жетекшілікке ие болды. Көптегендер саясатқа қатысу үшін заңды пайдаланды. Колониялық кезеңде толық онжылдық санақ есептері Британдық Үндістанда болған көптеген касталар, субкасталар мен тайпаларды қамтыды. Пәнджаб провинциясынан алынған санақ есептерінде Арайн қауымы туралы ақпарат ерекше аталып өтті.

Сандар

1921 жылы арандар Британдық Пәкістанның барлық мұсылман халқының 9,5% құрады, бұл 1901 жылы 8,3% және 1881 жылы 6,6% көрсеткіштерінен жоғары. 2017 жылғы Пәкістан халық санағы бойынша арандар Лахор ауданының ең ірі қауымын құрады, ауданның жалпы халқының 40% немесе сол кездегі 11 миллионның 4,45 миллионы осыларға тиесілі болды, одан кейін кашмирліктер (30%) келді. Аран бирадары Лахордың өнеркәсіптік және коммерциялық салаларында, сондай-ақ саясатында ерекше белсенділік танытады. 1931 жылғы Үндістан халық санағы мәліметтері бойынша, Пәкістандағы арандардың жалпы саны 1 331 295 адамды құрады, оның ішінде 1 330 057 (99,91%) мұсылман, 1 146 (0,086%) индус, 67 (0,005%) сикх және 5 (0,00038%) христиан болды. Арандар тарихын зерттейтін ғалым Ашиш Коул оларды "ерекше мұсылман қауымы, ішкі ислами сипаттарымен ерекшеленетін" деп сипаттады. Тайпаның өзінің ұйымы бар, ол 1980 жылдары Anjuman e Arains ретінде құрылып, 2008 жылы қайта аталды. Ұлыбританиялық консервативтік партия саясаткері Саджид Джавидтің отбасы Пәкістанның Тоба Тек Сингх қаласының жанындағы Раджана ауылының шаруалары болған, олар 1960 жылдары Ұлыбританияға көшіп келген. Джавид біршама пәнджәби тілінде сөйлейді. Джавид – Ұлыбританияның ірі мемлекеттік лауазымдарының бірін атқарған алғашқы британдық азиялық, ол алдымен Ішкі істер министрі (2018–2019), содан кейін Қаржы министрі (2019–2020) болды.