Кіріспе

Бахавалпур (пәнджәби: بهاوالپور; урду: بهاوالپور) – Пәкістанның Пәнджәб провинциясындағы қала. Бұл Пәкістанның ең ірі он қаласының бірі және Пәнджәбтың ең көп халқы бар 6-шы қаласы. Бахавалпур Бахавалпур бөлімінің орталығы. 1748 жылы негізі қаланған Бахавалпур 1955 жылға дейін Навабтардың Аббаси әулеті басқарған Бахавалпур князьдығының астанасы болды. Навабтар көрнекті сәулеттік мұра қалдырды, соның арқасында Бахавалпур сол дәуірден жеткен ескерткіштерімен әйгілі. Қала Чолистан шөлінің жиегінде орналасқан және жақын орналасқан Лал Суханра ұлттық паркіне жол ашатын қақпа қызметін атқарады.

Тарих

Бахавалпур Үндістанның бөлінуінен бұрынғы 584 патшалық мемлекеттің бірі болған.

Ерте тарих

Бахавалпур мемлекеті әр түрлі ежелгі қоғамдарға мекен болған. Бахавалпур аймағы жақындағы тарихында Моғол империясының Мултан провинциясының бір бөлігі болды. Онда Индо-Ганг өркениетінің қираған орындары, сондай-ақ жақын жердегі Патан минарасы сияқты ежелгі буддалық орындары бар. Британдық археолог сэр Александр Каннингем Бахавалпур аймағын Махабхаратаның Яудхея патшалықтарының туған жері деп атады. Бахавалпур құрылғанға дейін Чолистан аймағының ірі қаласы Уч-Шариф болды – 12-17 ғасырлар аралығында аймақтық қалалық орталық, ол 12-15 ғасырлардағы мұсылман мистикалықтарына арналған тарихи қасиетті орындарымен әйгілі, және бұл орындар аймақтың дәстүрлі стилінде салынған.

Құру

Бахавалпур 1748 жылы Наваб Бахавал хан І Синд провинциясының Шикарпур қаласынан Уч аймағына көшіп келгеннен кейін құрылды. Бахавалпур кланның астанасы ретінде Деравар қаласын ығыстырды. Алғашқыда қала Ауғанстан мен Орталық Үндістан арасындағы сауда жолдарындағы маңызды сауда орталығы ретінде дамыды.

Дуррани шабуылдары

1785 жылы Дуррани қолбасшысы Сырдархан Миан Абдул Наби Калхораның (Синд) тапсыруымен Бахавалпур қаласына шабуыл жасап, көптеген ғимараттарды қиратты. Бахавалпурдың билеуші әулеті және жақын орналасқан Уч ақсүйектері Деравар бекінісіне паналады, онда олар келесі шабуылдарды сәтті тойтарды. Наваб Мұхаммед Бахавал хан III 1833 жылдың 22 ақпанында британдықтармен келісімге келді, ол Навабтың тәуелсіздігін және Бахавалпурдың княздық мемлекет ретінде автономиясын қамтамасыз етті. Бұл келісім британдықтарға Сикх империясына басып кірген кезде оңтүстік шекараны достық қалпында ұстауға кепілдік берді. Қаланың жібегі Бенарес пен Амритсар жібектерінен жоғары сапалы деп есептелді. Бахавалпур 1874 жылы муниципалитет ретінде құрылды. Бахавалпур Науабы 1887 жылы Нұр-Махал сарайында мемлекеттік деңгейде Виктория патшайымының Алтын юбилейін тойлады.

Пакистанға қосылу

1947 жылдың тамызында британдық княздық мемлекеттерге Пакистанға немесе Үндістанға қосылу мүмкіндігі ұсылды. Қала және Бахавалпур княздығы 1947 жылдың 7 қазанында Наваб Садық Мұхаммед Хан Аббаси V Бахадур басшылығымен Пакистанға қосылды. Тәуелсіздік алғаннан кейін қаланың азшылықтағы индуист және сикх қауымдары Үндістанға жаппай көшті, ал Үндістаннан мұсылман босқындары қала мен айналасындағы аймаққа қоныс аударды.

Аудандық статистика

Бахавалпур ауданында 6 тегіс бар, 109 бірлестік кеңесі, 714 ауыл және 5 қалалық әкімшілік комитеті бар.

Климат

Бахавалпур теңіз деңгейінен шамамен жоғары орналасқан. Климаты құрғақ. Жыл бойы Бахавалпурда жауын-шашын өте аз жауады. Көппен-Гейгер жүйесі бойынша, ол жартылай шөлейтті (BSh) аймаққа жатады. Жылдық орташа температурасы шамамен градус. Жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен миллиметрді құрайды.

Экономика

Бахавалпурдың негізгі егістік дақылдары – мақта, қант қамысы, бидай, күнбағыс тұқымы, рапс/мыстырма тұқымы және күріш. Бахавалпур мангосы, цитрус жемістері, құрма және гуава елден экспортталатын жемістердің ішінде. Көкөністерге пияз, помидор, гүлді капуста, картоп және морковь кіреді. Өсіп келе жатқан өнеркәсіптік қала болғандықтан, үкімет түрлі нарықтарды жаңартты және либералдады, соның арқасында каустикалық сода, мақта тазалау және престеу, ұн тігістері, жеміс шырындары, жалпы инженерлік, темір және болатты қайта өңдеу заводтары, тоқыма станоктары, май тігістері, құс азығы, қант, тоқыма иіру, тоқыма тоқу, өсімдік майы және тамақ майы салалары дамыды. Қой және мал өсіріліп, олардың жүні мен терісі экспортқа жіберіледі.

Демография

2017 жылғы Пәкістан халық санағы бойынша, қаланың халқы 1998 жылы 408 395 адамнан 762 111 адамға дейін өскен. Тұрғындардың көпшілігі мұсылман, ал қалғандары индустар мен христиандар. Шамамен 2000 христиан отбасы бар, олардың бір ғибадатханасы – 1962 жылы Пәкістан Үкіметінің Пәнджаб штаты салған Санкт-Доминик шіркеуі (сол жоба аясында Доминик әйелдер монастырының мектебі мен Санкт-Доминик ұлдар орта мектебі де салынған). Әке Зафар Иқбал 19 ақпан 2009 жылы қайтыс болғанға дейін шіркеудің алғашқы пастыры болды. 1891-1941 жылдар: Бахавалпур муниципалитетін қоса, Бахавалпур қаласының толық деректері. 1891 1901 1911 1921 1931 1941 2017 Халқ. саны (% пайыз) Халқ. саны (% пайыз) Халқ. саны (% пайыз) Халқ. саны (% пайыз) Халқ. саны (% пайыз) Халқ. саны (% пайыз) Халқ. саны (% пайыз) Ислам 7,459 54.70 11,109 59.36 11,161 60.18 11,395 61.88 12,042 65.11 13,735 65.58 28,946 72.34 776,135 98.24 Индуизм 6,082 44.61 7,450 39.81 7,236 39.02 6,879 37.36 6,363 34.41 7,166 34.22 10,836 27.08 2,018 0.26 Жаинизм 48 0.35 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 Сікхизм 43 0.32 147 0.79 135 0.73 126 0.68 75 0.41 29 0.14 208 0.52 Христиандық 10 0.05 14 0.08 14 0.08 14 0.08 12 0.06 25 0.06 11,615 1.47 Зороастризм 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 1 0.00 Әхмадия 265 0.03 Басқалары 3 0.02 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 31 0.00 Барлық халық саны 13,635 100.00 18,716 100.00 18,546 100.00 18,414 100.00 18,494 100.00 20,943 100.00 40,015 100.00 790,064 100.00

Азаматтық әкімшілік

Бахавалпур Пәнджабтағы қауіпсіздігі Пәнджаб қауіпсіз қалалар басқармасымен күшейтілетін алты қаланың бірі деп жарияланды. Жобаға 5,6 миллиард рупия бөлінді, қала Лахор қауіпсіз қала жобасының үлгісімен дамытылатын болады, онда 8000 CCTV камерасы қаланың ішінде 12 миллиард рупияға орнатылып, түсірілген суреттер Біріктірілген Командалық және Бақылау орталықтарына жіберіледі.

Бахавалпур жануарлар дүниесі

Бахавалпур зообағы 1942 жылы құрылған, 25 акр (10 га) зоологиялық бақ. Оны Пәкістан Үкіметі басқарады. Зообақта кейде Азиялық арыстан мен Бенгал жолбарысы сияқты жабайы мысықтар өсіріліп, елдегі басқа зообақтарға таратылады. Сондай-ақ, мұнда аквариум мен зоологиялық музей бар, онда құстардың, жорғалаушылардың және сүтқоректілердің салынған түрлері қойылған. Бахавалпур зообағы – Лахор, Карачи және Исламабад зообақтарынан кейін Пәкістандағы төртінші ірі зообақ.

Темір жол станциясы

Бахавалпур теміржол станциясы Бахавалпур қаласында 117 метр биіктікте орналасқан. Бұл Пәкістан теміржолының Карачи-Пешавар басты жолындағы маңызды теміржол станцияларының бірі. Станцияда қызметкерлер бар, сондай-ақ алдын ала және ағымдағы билет сату кеңселерi орналасқан. 2016 жылы теміржол министрі Хаважа Саад Рафик Бахавалпурда үлгілі теміржол станциясын салуға 280 миллион пәкістан рупиясы жұмсалатынын жариялады. Бахавалпур қаласымен Карачи, Лахор, Равалпинди, Пешавар, Кветта, Мултан, Фейсалабад, Саргода, Сиалкот, Гуджанвала, Хайдарабад, Суккур, Жанг, Рахим Яр Хан, Навабшах, Атток, Сиби, Ханевал, Гуджарат, Рори, Якобабад және Ноушера қалалары байланыстырылған.

Лал Суханра ұлттық паркі

Лал Суханра – Пәкістанның ұлттық паркі. Парк Бахавалпур қаласынан шамамен 35 километр шығысқа қарай орналасқан. Оңтүстік Азиядағы ең ірі ұлттық парктердің бірі болып табылатын Лал Суханра, ЮНЕСКО-ның биосфералық қорығы мәртебесіне ие. Лал Суханра өзінің әртүрлі ландшафтымен ерекшеленеді, оған шөл, орман және сулы-батпақты жерлердің экожүйелері кіреді.

Білім

Бахавалпурдың Садық Эгертон колледжі 1886 жылы негізі салынған.

Көлік

Жергілікті көлік құралдары автобустар, көліктер, мотоциклдер және рикшаларды қамтиды.

N-5

Пәкістанның ең ұзын ұлттық тас жолы N 5 қаладан өтеді және Бахавалпурды Карачи мен Лахорға қосып тұрады.

Темір жол

Темір жол Бахавалпурды Карачи, Лахор, Равалпинди, Пешавар, Кветта, Мултан, Фейсалабад, Саргода, Сиалкот, Гуджанвала, Хайдарабад, Суккур, Жанг, Рахим Яр Хан, Навабшах, Аток, Сиби, Ханевал, Гуджарат, Рохри, Якобобад және Ноушера қалаларымен жалғастырады. Мотиулла хоккей стадионы Бахавал стадионында орналасқан және елдегі түрлі ұлттық және халықаралық хоккей турнирлеріне пайдаланылады. Крикет алаңынан басқа, онда спортзал және азаматтар үшін бассейн де бар. Бахавалпур теннис клубы басқаратын теннис корттары мен футбол алаңының айналасында 2 километрлік жүгіру жолы да бар.