Кіріспе
Сириядағы ауыл Рабва (/r//æ//b/'/w//ə/; ; ; ), ресми түрде Ченаб Нагар (; ), Пәкістанның Пунджаб провинциясындағы Чиниот қаласында, Ченаб өзенінің жағасында орналасқан қала. 1948 жылдың 20 қыркүйегінен бастап Ахмадия мұсылман қауымының бас штабы болды, сол күні қауым Үндістанның Қадиан қаласынан жаңа құрылған Пәкістан мемлекетіне көшіп келді және қауым үкіметтен қазіргі Рабва аумағын жалға алып, оны өз үйі ретінде құрды.
Rabwah (/r//æ//b/'/w//ə/; ; ; ), officially known as Chenab Nagar (; ), is a city in Chiniot, Punjab, Pakistan on the bank of Chenab River. It was the headquarters of the Ahmadiyya Muslim Community from September 20, 1948 when the community relocated from Qadian, India to the newly created state of Pakistan, where the community leased the area of present day Rabwah from the government to establish its home.
Этимология
Рабва – араб сөзі, "биік жай" деген мағынаны білдіреді. Елді мекеннің ресми ашылуы 1948 жылдың 20 қыркүйегінде дұғадан кейін және аумақтың төрт бұрышында және ортасында бес ешкіні құрбан ету арқылы болды. Қалаға сол кездегі Ахмадия мұсылман қауымының басшысы Мирза Башир-уд-Дин Махмуд Ахмад Рабва деп ат қойды. Бірақ, 1998 жылдың 17 қарашасында Пәнджаб провинциялық ассамблеясы Рабваның атын "Наван Қадиан" деп өзгерту туралы қаулы қабылдады. 1999 жылдың 14 ақпанында жаңа директива шығарылып, Наван Қадианды Ченаб Нагар деп атады. Тағы қарастырылған аттар Чак Даггиан, Мустафа Абад және Сиддик Абад болды.
Ортағасыр тарихы
Тарихи тұрғыдан алғанда, Рабва – Мұхаммед ибн Қасым Синд пен Мултанды бағындырғаннан кейін Ченаб өзенінен өтіп, Кашмирге қарай жылжыған жер. Осы жерде арабтар Чандрод индус патшасымен (бұл, мүмкін, Чиниоттың ежелгі аты) шайқасты. Шайқаста 100-ден астам араб әскері қаза тапты және Чиниотта "Шейіттер зираты" осы күнге дейін сақталған.
Қазіргі дәуір
Рабва құрылғанға дейін бұл аймақ шөлейт болған және Чак Дигиян деп аталатын. Ахмадия қауымы өз мүшелерінің көпшілігі Қадианнан және Үндістанның Пунджаб аймағының басқа бөліктерінен жаңа құрылған Пәкістан мемлекетіне көшкеннен кейін бұл жерді жалға алды. 1948 жылдың маусым айында 1034 акр жер үкіметтен 12 000 пәкістан руписіне жалға алынды. Мырза Башир әд-Дин Махмуд Ахмад алғашқы намазды өткізген орын Рабваның алғашқы мешіті – Ядгар (ескерткіш) мешітіне айналды. Алғашқы қоныстар лагерьлерде орналасты, кейін олар саз кірпіштен салынған ғимараттармен алмастырылды. Бетоннан салынған алғашқы ғимарат – Махмуд мешіті болды. 1954 жылы қалаға электр қуаты жеткізілді. Мырза Башир әд-Дин Махмуд Ахмад 1949 жылдың 19 қыркүйегінде Рабваға көшіп келді. Сол кезде халық саны 1000-ға жеткен еді. Рабвада алғашқы Жалса Салана 1949 жылдың 15-17 сәуір аралығында өтті, оған 17 000 адам қатысты.
Демография
Қаланың халқы 70 000 адамды құрайды, оның 97 пайызы Ахмадия мұсылман қауымының өкілдері. Қалған 3 пайызын христиандар және басқа мұсылмандар құрайды. Қалада қуғын-сүргіннен қашып келген Ахмадилердің көптеп қоныс аударуына байланысты, қаланың этникалық құрамы өте алуан түрлі.
Тілдер
Халықтың көпшілігінің ана тілі пәнджәби, ал шағын бөлігі үшін урду тілі. Көптеген студенттер ағылшын тілін де жақсы біледі.
Рабва тұрғындарының өмірі
Қала Пәкістанда Ахмадилер көпшілік құрайтын жалғыз қала болғандықтан, оның тұрғындары XX Жарлыққа байланысты заңдық дискриминацияға ұшырайды. 1983 жылдан бері олар бейбіт діни жиналыстар өткізу құқығынан мәлімделген. 1989 жылы Пәкістанның Пәнджаб полициясы қаланың барлық халқына қабірлер мен ғимараттарында Құран аяттарын көрсеткені үшін қылмыстық іс тілді.
География
Рабваның аумағы шамамен 24 км² (9.3 шаршы миль) құрайды. Ол Орталық Пәнджабтың қоңыржай аймағында, Фейсалабад пен Саргоданың арасында, шамамен ортасында орналасқан. Шенаб өзені қаланың шығысы мен оңтүстігін қоршап өтеді. Аймақ, ландшафтты ұсақ құрғақ төбелер бөліп тұрғандықтан, айналасындағы жазықтардан биік. Бұл төбелер су тасқынына қарсы табиғи тосқауыл қызметін атқарады. Бұл төбелер Саргодадан Жанға дейін созылатын Кирана тауларының бөлігі, жергілікті жерде олар Қара таулар деп те аталады. Бұрын шөл және құнарсыз болған бұл аймақ, елу жылдан астам қарқынды ағаш отырғызу арқасында көрікті жасыл қалаға айналды.
Климат
Кёппен климаттық жіктеліміне сәйкес Рабвада ыстық жартылай құрғақ (BSh) / ыстық құрғақ (BWh) климаты басым. Қала Солтүстік-Батыс субконтинентке тән ауа райы үлгілерін бөліседі: қайнар жаз және жағымды немесе жылы қыс. Жазғы маусым сәуірден қазанға дейін созылады, ал мамыр – ең ыстық ай, онда температура жиі жоғарылайды. Құрғақ жазықтың орталығында орналасқандықтан жазда шаңды дауылдар болады. Жаз Үнді муссонымен де байланысты, ол маусым және шілде айларында жауын-шашын мөлшерін арттырады. Қысқы маусым қарашадан ақпанға дейін, ал қаңтар – ең суық ай, температура нөл градусқа дейін төмендеуі мүмкін. Қыста сондай-ақ тұман пайда болады, ол көрінуді қауіпті деңгейге дейін азайтуы мүмкін.
Спорт және демалыс орындары
Көптеген аудандарда балаларға арналған ойын алаңдары бар. Көп танымал спорт түрлеріне крикет, футбол, бадминтон, баскетбол және академик есу жатады. Қалада олимпиада стандартындағы жүзу бассейні, сондай-ақ жақсы күтілген теннис және сквош корттары бар. Buyut ul hamd паркі – Рабвадағы шағын ойын-сауық паркі. Өзен жағалауы мен айналасындағы көптеген шаруашылықтар жақсы пикникке баратын орындар саналады.
Сауда орындары
Гол Базар ("Дөңгелек базар") – Рабва қаласындағы жартылай шеңбер пішіндес базар, онда қаланың көптеген банк бөлімшелері орналасқан. Масрур Плаза – қала орталығында орналасқан коммерциялық алаң.
Көлік
Велосипед Рабвадағы көлік құралдарының басты түрі, оған мотоциклдер мен мотоциклдік рикшалар қосымша мүмкіндік береді. Қаладан Исламабад, Лахор, Фейсалабад, Карачи және Пәкістанның басқа да ірі қалаларына автобус қатынасы бар. Рабваға M2 (Ұлттық тас жол 2) арқылы баруға болады, ал ең жақын әуежайлар Фейсалабадта орналасқан. Сонымен қатар, қалада Ченаб Нагар теміржол станциясы бар, ол қаланың өз теміржол станциясы болып табылады.
Білім
Рабвада сауаттылық деңгейі жоғары, мектепке қабылдау шамамен жүз пайызды құрайды. Бұл Рабва оқушыларының көптеген жетістіктерінде көрініс береді. Рабвада көптеген мемлекеттік және жеке бастауыш, орта мектептер мен колледждер бар.
Талим-ул-Ислам колледжі мен мектебі
Талим ул Ислам колледжі 1898 жылы Қадиан қаласында Ахмадия қауымы тарапынан құрылған және 1947 жылы Рабва қаласына көшірілген. Ол Зұлфиқар Әли Бхутто үкіметінің ұлттандыру бағдарламасы аясында мемлекеттік меншікке алынды. Колледжтің түлектер қауымдастығы әрекет етеді және "Аль-Манар" журналын жариялайды.
Жамиа Ахмадия
Джамиа Ахмадия – дүние жүзінде филиалдары бар халықаралық ислам семинариясы және білім беру мекемесі. Ол жеті жылдық дінтану бакалавр дәрежесін, Шахид тағайындауын ұсынады. Оның кіші және үлкен кампустары бар.
Мадрасатул-Хифз
Оның екі кампусы бар, біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған. Бұл – Құранды жаттау мекемесі. Қызығушылық танытқан студенттер бастауыш білім алғаннан кейін қабылданады, ал 3 жылдық курс аяқталған соң олар 8-сыныптан білім беруді жалғастырады.
Дарул Санаа кәсіптік институты
Бұл – басқа білім беру бағдарламаларын жалғастырмайтын студенттерге әртүрлі техникалық дағдыларды үйрететін кәсіптік білім беру институты.
Халифат кітапханасы
Халифат кітапханасы барлық жұртшылыққа ашық және Ахмадия қауымының орталық кітапханасы. Онда кең ауқымды тақырыптар бойынша діни және әлемдік кітаптар бар. Ол 1970 жылдың 18 қаңтарында құрылған.
Фазл-е-Омар ауруханасы
Фазл-э-Омар аурухана кешені – қаланың басты жеке ауруханасы және халықтың көп бөлігінің қажеттіліктерін қамтамасыз етеді. Оны Ахмадия мұсылман қауымы басқарады. 1958 жылы құрылған ол қазір аймақтағы медициналық мекемелердің біріне айналды, қызметтерді жергілікті тұрғындарға ғана емес, сонымен қатар алыс қалалар мен ауылдардан келген науқастарға да көрсетеді. "Бегум Зубайда Бани" гинекология және акушерлік бөлімі – акушерлік және гинекологиялық қызметтердің кең ауқымын ұсынатын заманауи мекеме. Тахир жүрек институты Ахмадия мұсылман қауымының төртінші халифасы Мирза Тахир Ахмадтың құрметіне аталған. Бұл аймақтағы ең жақсы жабдықталған жүрек институттарының бірі.
Noor ul Ain Blood & Eye Bank (Қан және көз банкі)
Бұл бүкіл елден көз донорын қабылдайтын және мүйіз қабығын ауыстыру операцияларын жасайтын мамандандырылған орталық. Осы кешенде қан доноры қабылдау орталығы, патологиялық зертхана және стоматологиялық клиника да орналасқан.
Тахир гомеопатиялық ғылыми-зерттеу және оқыту институты
Тахир гомеопатиялық клиникасы мен ғылыми-зерттеу институты жыл бойы тегін клиникалар жұмыс істетеді. Өткен жылы 44 мың пациентке тегін дәрі-дәрмек таратылды. Институт басқа елдерде жаңа клиникалар ашуды және кез келген елдегі барлық клиникаларды электрондық пошта жүйесі арқылы байланыстыруды жоспарлап отыр. Пациенттердің жазбалары мен диагнозы компьютерде сақталады, осылайша оларға қатысты жұмыстың жалғасуы жеңілдетіледі.
Газеттер мен басылымдар
Әл-Фазл – Рабва қаласында орналасқан Зиаул Ислам баспасынан шығарылатын күнделікті газет. Ол Пәкістанның ең көне газеттерінің бірі және Ахмадия қауымының ресми органы. 1913 жылы Қадиан қаласында апталық болып басталып, Үндістанның бөлінуінен кейін Рабваға көшірілді. Онда қауым мен оның дініне қатысты жаңалықтар мен мақалалармен қатар, отандық және халықаралық жаңалықтар да бар. ХХ Жарлыққа сәйкес газетке "исламдық" деп есептелетін, мысалы, мұсылман, ислам және шаһид сияқты сөздерді қолдану заңмен тыйым салынған. 2016 жылдың желтоқсан айында Пәкістан қауіпсіздік күштерінің шабуылынан кейін басылым тоқтатылды. The Rabwah Times – 2006 жылы Эхсан Рехан құрған тәуелсіз басылым. "Мисбах" – әйелдерге арналған журнал. "Таххез-ул-Азхан" балаларға арналған. "Халид" жастар үшін жазылған мақалаларды қамтиды. "Ансарулла" егде жастағы адамдарға арналған.