Кіріспе

Мексика генералы (1797–1849)

Хосе Косме де Уреа и Элияс Гонсалес (толық аты) немесе жай ғана Хосе де Уреа (19 наурыз 1797 – 1 тамыз 1849) – мексикалық генерал. Ол Техас революциясы кезінде генерал Антонио Лопес де Санта Аннаның басшылығымен соғысқан. Техас революциясы барысында Уреаның әскері ешқашан жеңіліс танытпаған. Оның ең танымал жетістігі – Голиад науқаны, онда Джеймс Фанниннің 400 әскері қоршауға алынып, белгілі бір шарттармен капитуляциялауға мәжбүр болды, бірақ Санта-Аннаның бұйрығымен Уреа болмағанда жаппай қырғынға ұшырады. Уреа Мексика-Америка соғысында да шайқасқан.

Ерте өмір

Уреа Испания билігінің аймақта болған кезінде Пресидио Реал де Сан-Аугустин де Тусон (қазіргі АҚШ-тың Аризона штатындағы Тусон қаласы) жерінде дүниеге келді. Мексиканың солтүстік шекарасында туылғанына қарамастан, оның отбасының тамырлары Дуранго штатымен тығыз байланысты болған.

Әскери мансап

1807 жылы Уреа испан армиясына қабылданды. 1824 жылы капитан шеніне дейін көтерілді, бірақ ол армиядан кетіп, бейбіт өмірге шықты. 1829 жылы майор болып әскерге қайта оралды және Антонио Лопес де Санта-Аннамен бірігіп, Дуранго қаласын азат етуге көмектесті. Осы ісі үшін полковник шеніне ие болды. 1835 жылы ол Санта-Аннаның Сакатекас штатына жасаған шабуылына құлшыныспен қатысты (штат оның билікке келуіне ашық қарсылық көрсеткен еді). Санта-Анна осы оқиғадағы рөлі үшін Уреаны бригадир-генерал шеніне көтерді. Уреаның қатарынан жеңістерінің нәтижесінде Санта-Анна Техаста қалып, Техас штатының көтерілісші үкіметін өзі жеңуге шешім қабылдады. Бұл оның жеке және саяси мүддесіне байланысты болды, себебі Уреа барлық назарды өзіне тартып, Мексикада одан да танымал тұлға ретінде қабылдануы мүмкін еді.

Салдары

Санта-Аннаның 1836 жылғы 21 сәуірде Сан-Хасинто шайқасындағы жеңілісі Санта-Аннаның тұтқындалуына және оның барлық мексикалық күштерді Техас жерінен шығаруға бұйрық беруіне әкелді. Уреа ашуланды, Висенте Филисоланың әскерлерімен қосылғаннан кейін техастықтарға қарсы соғысты жалғастыруды қалады, себебі Техаста мексикалықтардың 2500-ден астам әскері болды, ал Сэм Хьюстонның 900-ден аз техастықтарына қарсы тұрды. Бірақ Уреа мен Филисоланың Санта-Аннаның бұйрықтарын орындаудан басқа амалы қалмады, сондықтан маусымның ортасына қарай Уреа және барлық мексикалық әскерлер Техастан шығып кетті. Мексика билігі Филисоланы кері шегінуге жетекшілік еткені үшін сынап, оны қолбасшылық лауазымынан алып тастады және Уреяны армияның жаңа қолбасшысы етіп тағайындады. Бірнеше ай ішінде Уреа Матаморос маңында 6 мыңнан астам сарбаз жинап, Техасты қайта басып алуға дайындалды. Алайда, ол және оның әскерлері Мексикадағы бірнеше федералисттік көтерілістерді басуға бағытталғандықтан, бұл жорық болған жоқ. 1837 жылы Мексикаға оралғаннан кейін Уреа Санта-Аннаға қарсы шығып, 1838 жылы Масатлан шайқасында оған қарсы күресті. Осы көтеріліс әрекеті оның тұтқындалуына және Пероте түрмесіне жіберуіне әкелді. Кейіннен ол француз әскерлерінің Мексикаға басып кіруімен әскери мансабын қайта жандандырды, содан кейін тағы бір сәтсіз төңкеріс талпынысы болды. Мексика-Америка соғысында Уреа американдық әскерлерге қарсы кавалерия дивизиясын басқарды. Уреа 1849 жылғы 1 тамызда соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай холерадан қайтыс болды.