Кіріспе

Американдық актер, сценарист және кинорежиссер (1881–1942)

Джеймс Уэсли Хорн (14 желтоқсан 1881 – 29 маусым 1942) – американдық актер, сценарист және кинорежиссер.

Тыныш дәуір

Джеймс Хорн 1913 жылы Сидни Олкотт режиссерлік еткен Kalem Studios-та актерлік карьерасын бастады және екі жылдан кейін компания үшін өзінің алғашқы фильмін түсірді. Одан кейін ол көп бөлімді сериалдарға маманданған. 1917 жылы Kalem компаниясы Vitagraph компаниясына сатылғаннан кейін қызметін тоқтатты. Хорн сол жылдың соңында Universal Pictures компаниясымен келісімшартқа отырып, сериалдар саласында жұмысын жалғастырды. Хорн көркем фильмдер мен сериалдар үшін қызықты көріністерді сахналауға маманданған. "Круз оф Джаспер Б" фильміндегі жұмысының нәтижесінде Бастер Китон оны 1927 жылғы "Колледж" комедиясын режиссерлік ету үшін шақырды.

Комедиялық мансап

Хорнның Китонмен бірлесіп жұмыс істеуі оны комедиялық режиссер ретінде бекітті. Ол толығымен комедиялық жанрдағы Хэл Роуч студиясымен келісімшарт жасады, онда ол Роучтың басты жұлдыздары – Лорел мен Харди, Чарли Чейз және «Біздің банда» тобымен жұмыс істеді. Хорнның Лорел мен Хардиге арналған «Big Business» («J. Wesley Horne» деп көрсетілген) және «Way Out West» комедиялары классикалық туындылар саналады. Хорн Роуч студиясының комедиясында актер ретінде де түсті, «Beau Hunks» фильмінде бандит басшысының рөлін ойнады; жоспарланған актер келмегендіктен, Хорн түсірілімді жалғастыру үшін костюм киді. Дыбысты фильмдер пайда болған кезде, Хорн Роуч студиясының шетел тілдеріндегі нұсқаларын режиссерлік етудегі қабілетін көрсетті. Мысалы, американдық нұсқасын Джеймс Паррот қойса, халықаралық нұсқаны Хорнға тапсырды. Хорнның туысы Джордж Стивенс студияда оператор болып жұмыс істеді, кейіннен қысқаметражды фильмдер түсірді, ал 1930 жылдардың соңында Голливудтың танымал көркем фильмдер режиссеріне айналды. Хорн 1932 жылы көптеген жұмыс орындарының қысқартылуына себеп болған экономикалық төмендеу кезінде Роуч студиясынан кетіп қалды. Ол Universal студиясына оралып, келесі екі жыл бойы студияның қазір ұмытылған екі руликке арналған комедияларын режиссерлік етті. Universal комедиялық бөлімін жапқаннан кейін, Хорн Columbia Pictures студиясында қысқа уақыт жұмыс істеді және 1935 жылы қайтадан Роуч студиясына оралды.

Сериалға қайта оралу

1937 жылы «Колумбия» студиясы сериалдардың танымалдылығын байқап, осы салаға енуді шешті. Бастапқыда студияға «Weiss Bros. "Adventure Serials" тәуелсіз туындыларын шығару оңай болды, бірақ 1938 жылға қарай «Колумбия» өз актерлерімен, техниктерімен және құрал-жабдықтарымен сериалдар жасағысы келді. Бұрынғы сериалдар маманы Джеймс Хорн Уоррен Халлдың басты рөлде ойнаған «Өрмек торы» фильмін режиссерлік етті, онда ол маска киген қылмысқа қарсы күрескерді сомдады. Бүгінде бұл «Колумбия» студиясының ең жақсы сериалы саналады; алғашқы көрсетілімінде ол 1938 жылдың ең танымал сериалы болды. «Motion Picture Herald» және «The Film Daily» басылымдарында жарияланған мәліметтерге сәйкес, ол «Бак Роджерс» және «Дик Трейси қайтып келді» сериалдарын айқын артықшылықпен басып өтті. Бұл Хорнның «Колумбия» студиясының сериалдық топтарындағы беделін нығайтты және ол өмірінің соңына дейін «Колумбия» студиясының ширақ оқиғалы сериалдарын режиссерлік етті. Оның алғашқы екі «Колумбия» сериалы, экшн жанрындағы маман Рей Тейлормен бірлесіп түсірілген, тікелей оқиғаларға толы болды. Тейлор «Universal» студиясына қайта оралғанда, Хорн продюсер Ларри Дармурға бекітілді, ол Хорнға «Колумбия» сериалдарының толық жауапкершілігін жүктеді. Әдеттегі сериалдық форматпен тәжірибе жасау мүмкіндігі алған Хорн өзінің юмор сезімін толыққанды пайдаланды. Ол актерлерін алғашқы үш тарауда рөлдерін түзу ойнауға міндеттеді, осы эпизодтар сериалды көрсетушілерге сату үшін пайдаланылды. Содан кейін, төртінші тараудан бастап, Хорн түзу мелодрамалық жолдан алыстап, актерлерін асырауға, тым драмалық оқуларға және өмірден үлкен төбелес сахналарын қоюға ынталандырды. Джеймс Хорнның сериал режиссері ретіндегі беделі 1970 жылы құпия қызметтегі Холттың қайта ашылуымен нығайтылды. Бұл 1941 жылғы сериал жаңа ғана қоғамдық меншікке өткендіктен, ондаған жылдардан кейін «Колумбия» сериалдарының біріншісі болып қайта қарауға мүмкіндік алды. Сериалдардың қазіргі жанкүйерлері мен авторлары Хорнның бейсақтық стиліне таң қалды, оның диалогтарындағы ирония, фондық тыныш комедиялық сәйкессіздіктер және қалыптыдан сәл жылдам түсірілген алтыға қарсы бір төбелес сахналары бар еді. Жазушы Алан Г. Барбур: «[Хорнның сериалдары] күлкілі көріністері мен абсурдты жағдайларымен сериал жанкүйерлерін күлдірді (мысалы, бандиттердің жұмыс істеп ойнауы, кір жууы, ақымақ кешкі киімдер киюі және т.б.)». Кино тарихшысы Уильям К. Эверсон Хорнның тәсілін қорғады: «Сериалдардың талғампаздары мұны түсінікті түрде қабылдамады және Хорнның сериалдарын ешқашан ұнатқан жоқ. Дегенмен ол өте жақсы режиссер, үнсіз және дыбысты комедияның бұрынғы шебері болды және не істеп жатқанын нақты білді. Оларды комедиялық түрде ойнау оларды жақсырақ етпеді, бірақ оларды жанды, ерекше және есімде қалдырды». Хорн экшн жанкүйерлерін қанағаттандыру үшін әсерлі көріністерді жеткілікті деңгейде сақтап, көптеген ширақ оқиғаларын өте тиімді сахналады. Бірақ Хорнның сериалдарының жалпы тоны ирониялық, Нокс Мэннингтің шұғыл баяндамасы оқиғаны қайталайды (1960-шы жылдардағы «Бэтмен» телесериалы Хорнның стилін көшірді). Хорн сценарийін жазған және режиссерлік еткен «Жасыл садақшы» сериалы Хорнның сериалдарының арасында ең ирониялық және көңілдісі болып саналады. 1942 жылдың наурыз айында Хорнның продюсері Ларри Дармурдың қайтыс болуы «Колумбия» студиясының ирониялық сериалдарының соңына себеп болды. Хорн өзі үш айдан кейін, 1942 жылдың 29 маусымында инсульттан кейін миға қан құйылудан қайтыс болды. Ол Калифорния штатының Глендейл қаласындағы «Forest Lawn Memorial Park Cemetery» зиратында жерленді. Хорн 2018 жылы түсірілген Джозеф Балдерраманың сомдаған «Way Out West» фильмін режиссерлік еткен «Стэн мен Олли» атты биофильмде қысқаша көрінді.