Кіріспе

Альберт паркі – Австралияның Виктория штатындағы Мельбурн қаласының ішкі маңындағы Порт-Филлип қаласындағы үлкен қоғамдық саябақ. Мельбурнның орталық бизнес ауданынан оңтүстікке қарай орналасқан парк Альберт паркі көлінің айналасындағы жасыл жеңілдіктерді қамтиды. Бұл Y пішіндес жасанды көл, су спорты мен халықтың демалысы үшін пайдаланылады. Парк Мельбурн мен Викторияның спорт мәдениеті үшін маңызды орын, онда Lakeside стадионы, Мельбурн спорт және су орталығы, басқа да жабық спорттық кешендер, Альберт Парк яхт клубы және Альберт Саяқ клубы, Альберт Парк гольф алаңы, көлдің айналасындағы жаяу жол, көптеген овалдар және Альберт Парк жарыс трассасы сияқты көптеген спорттық нысандар орналасқан. Ол трапеция пішіндес үлкен аумақты алып жатыр, оның шекарасында (солтүстіктен бастап сағат тілі бойынша) Альберт жолы, Куинс жолы, Фицрой көшесі және Кентербери жолы бар. Айналасындағы елді мекендерге Альберт Парк, Мидл Парк және Сент-Килда-Вест (батыс және оңтүстік-батыс жағында), Сент-Килда (оңтүстікте), Оңтүстік Яра, Праран және Виндзор (шығыста) және Оңтүстік Мельбурн (солтүстікте) жатады. Парктің солтүстік-шығыс бұрышында Австралияның үздік мектептерінің бірі – мемлекеттік қаржыландырудағы Мак. Робертсон қыздар гимназиясы орналасқан.

Ерте тарих

Альберт паркі бастапқыда Ярра өзенінің кең дельтасының бір бөлігі болды, онда кең аумақты ылғалды жерлер мен сирек өсімдіктер, сондай-ақ лагуналар кездесетін, олардың кейбіреулері өте үлкен болған, оның ішінде Альберт паркі көлі құрылған лагуна да бар еді. Еуропалықтар қоныстанғанға дейін бұл аймақты Боунвуррунг тайпасы сияқты жергілікті австралиялық тайпалар шамамен 40,000 жылдан астам уақыт бойы мекендеген, және бұл Мельбурн маңындағы корроборилер (кездесулер) жиі өткізілетін көптеген орындардың бірі болды.

19 және 20 ғасырлар

1835 жылдан бастап британдықтардың қоныстануынан кейін Ярра өзенінің дельтасының көп бөлігі жерді құрғату және ауыл шаруашылығы, тұрғын үйлер мен жайылымдар үшін пайдаланылды. 1840 және 1850 жылдары қазіргі Альберт паркі орналасқан аймақ әскери жаттығулар, жайылым және аң ауру үшін пайдаланылатын ресми емес саябақ болды. 1864 жылы бұл аймақ ресми түрде қоғамдық саябақ деп жарияланып, Виктория патшайымының күйеуі Альберт ханзадасының құрметіне Альберт паркі деп аталды. 1875 жылға қарай, Куинс-роуд және Сент-Килдадағы парктің бөліктері тұрғын үйлер және басқа да мақсаттар үшін сатылды, бұл парк аумағын кішірейтті. 19 ғасырдың көп бөлігінде парк жерлері футбол, теннис, боулинг, крикет және қайықпен жүзу сияқты спорттық нысандарға бөлінді. 1873 және 1880 жылдар аралығында лагуналардағы шөгінді қазылып, лагунаның өзінің айналасын толтыру үшін пайдаланылды, осылайша тұрақты көл құрылды. 1890 жылы көлді толтыруға көмектесу үшін Ярра өзенінен су бұрылды. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында парк қоқысқа салу орындасы, қарулы күштердің лагері, көрікті саяхаттар, пикниктер және демалыстың көптеген басқа да түрлері үшін пайдаланылды. 1882, 1918 және 1935 жылдары көршілес білім беру мекемелері парк жерін алды, бұл сол кезде көп қарсылық тудырды. 1941 жылдан 1950 жылға дейін армия парктегі үлкен аумақтарды басып алды, ал бұл жер 1950 және 1960 жылдары парке қайтарылды. 1953 жылдан 1958 жылға дейін парк ішінде, көлдің маңында 1953 және 1956 жылғы Австралия Гран-приі сияқты автожарыстар өткізілді, бірақ кейін Филипп аралы Гран-при трассасына көшірілді. 1960-шы, 1970-ші және 1980-ші жылдары паркте 100-ден астам спорттық клуб болғанымен, жалпы паркті күтіп ұстауға жеткілікті көңіл бөлінбеді, басқару тым шектеулі болды және қаржыландыру қиын болды, парктегі екі мейрамханадан ғана қандай да бір маңызды қаржы түсті.

Соңғы жылдары

1990 жылдардың басында көл арамшөптерді, қоқысты және жылдар бойы жиналған басқа да қоқыстарды жою үшін кептірілді. 1996 жылы Австралия Гран-приі Аделаида көшесіндегі трассадан қайта жаңартылған Альберт Парк трассасына көшірілді, ол шамамен 1950 жылдардағы конфигурацияны қайталады. Бұл бастамаға көп қарсылық болды, бірақ жоба іске асырылды, одан кейін көптеген спорттық нысандар салынды және паркті жақсартуға қаржы бөлінді. Альберт паркіне жыл сайын шамамен бес миллион адам келеді. Альберт паркінің аборигендер тарихының іздері әлі де сақталған, ең айқын нұсқасы – көптеген дәстүрлі билер (коробриктер) өткен деп есептелетін үлкен ежелгі өзен қызыл эвкалипті ағашы. Оның жасы 300 жылдан асып, Порт-Филип аймағындағы ең көне ағаш саналады және ол Фицрой көшесі мен Куинс жолының қиылысындағы Junction Oval қасында орналасқан. Кларендон көшесінің қақпалары алғаш 1910 жылы ағаштан жасалған, ал 1939 жылы металлдан құйылған және оларды бүгінге дейін көруге болады.

Өсімдіктер мен жануарлар дүниесі

Парк, Альберт Парк көлі және Ганн аралы шамамен екі жүзге жуық құс түріне – тұрақты және көшпенді түрлерге – шөптесін ылғалды ортаны қамтамасыз етеді. 1990 жылғы зерттеуде паркте көбейетін 31 құс түрі тіркелді, олардың 21-і жергілікті түрлер. Көшпенді түрлерге жалынды тоқыл, ақ кеуделі инеқұйрық және қасиетті балықшы жатады. Көлдің ерекше белгісі – қара қарақұйрықтар (Cygnus atratus) популяциясы. Бұл құстар Ганн аралында көбейеді, ол құрлықтағы жұмыртқаларын шабуылдай алатын жыртқыштардан қауіпсіз. Бұл қарақұйрықтар популяциясын зерттеу үшін Мельбурн университеті ұзақ жылдардан бері оларды зерделеу жобасын жүргізіп келеді. Құстарды мезгіл-мезгіл ұстап, өлшеп, таңбалап, қайта босатады. Мойынға тағылатын жағалар құстарға зиян келтірмейді және оларды жағалаудан қара-ақ жағалары арқылы тануға болады. Альберт Парк көлінде және Виктория штатында осы қарақұйрықтарды байқағандарды myswan.org.au сайтына хабарлауға болады – бұл азаматтық ғылым жобасы, ол пайдаланушылар мен зерттеушілерге олардың штаттағы қозғалысын қадағалауға мүмкіндік береді. Паркте тіркелген жергілікті сирек кездесетін құстарға кішкентай бақсыл, күлді кұкабура, австралиялық қаз, Кейп Баррен қазы, үлкен тоқыл, ақ кеуделі теңіз бүркіті және шалалы терн жатады, ал кішкентай қарғалар, австралиялық сұңқарлар, ұзын мүңкілі корелла, күкіртті шыршылы какату, вилли вагтелдері және мағрип торғайлары кең таралған. Көлдегі көптеген құстарға қара қарақұйрықтар, Тынық мұхитының қара қаздары, Австралиялық көкбауыр, Еуропалық көкбауырлар, Австралиялық батпақ, қараңғы моорен және төрт түрлі тұщы сулық қаз жатады. 1980-1990 жылдары парктен жабайы үнсіз қарақұйрықтар шығарылды. Паркте жабайы қарапайым миналар мен қарапайым шыршалар да көптеп кездеседі. Жергілікті сүтқоректілерге жалпы қылқалам, ортақ сақиналы оссумдар және су тышқаны жатады. Сонымен қатар, паркте кең таралған бүктелген қанатты жарғақ, ақ жолақты еркін құйрықты жарғақ және Гулдтың ваттл жарғағы тіркелген. Паркте қара тышқандар да көп. Түнде түлкілер де кездеседі. Паркте бірнеше бауырымен жорғалаушылар мен қосмекенділер, мысалы, мраморлы гекон және шығыс ұзын мойынды тасбақа мекендейді. Көлде тұщы су балықтарының бірнеше түрі бар. Бастапқы өнеркәсіп департаменті демалыс мақсатында балық аулау үшін жергілікті алтын балықтарды шығарды, ал Викториялық балық аулау басқармасы (VFA) Виктория мемлекеттік үкіметінің 35 миллион долларлық «Go Fishing Victoria» бастамасының бөлігі ретінде мезгіл-мезгіл ұрықтандырылған көкжаңбырлы алабұлақтарды енгізеді. Австралияда зиянды зиянкес саналатын, бірақ Ескі әлемнің басқа жерлерінде ең танымал тұщы сулық ойын балығы болып табылатын еуропалық карп көлде ең көп кездесетін балық және оны бақылау бағдарламаларына жатады. 1992 жылы жүргізілген өсімдіктер зерттеуінде 117 түрлі өсімдік табылды, олардың арасында жергілікті және экзотикалық түрлер бар. Парктің оңтүстік-шығыс бұрышында жергілікті өсімдіктер өскен аймақта Корробори ағашы деп аталатын үлкен ежелгі өзен қызыл желімдері бар. Бұл еуропалық жиналу орны ретінде мәдени маңызы бар мұралық евкалипт.

Құрылыстары мен ерекшеліктері

Тоғыз бөлек пикник аймағы бар, олардың көпшілігі барбекюмен, жабынмен және дәретханалармен жабдықталған (оның 4-і мүмкіндігі шектеулі адамдарға қолжетімді). Көлді айналып өтетін басты маршрутқа ортақталған, жабық және ашық жаяу және велосипед жолдарының кең желісі бар. Әр түрлі өлшемдегі бірнеше ойын алаңдары бар, сонымен қатар саябақта көптеген ірі спорттық нысандар орналасқан, оның ішінде:

Melbourne Sports & Aquatic Centre – халықаралық деңгейдегі жүзу және спорттық кешен. Lakeside Stadium – Австралия жеңіл атлетикасы, Виктория жеңіл атлетикасы және South Melbourne FC үй алаңы. Albert Park Public Golf Course – көлдің қарсы бетінде гольф алаңы бар қоғамдық гольф алаңы. Junction Oval – тарихи спорт алаңы. Көлдің солтүстік және шығыс жағында орналасқан бірнеше қайық және желкендік клубтар. Көлдің екі шетінде бірнеше ескесу клубтары, атап айтқанда [2014] APSMRC [Albert Park South Melbourne], Caulfield Grammar School, Argonauts, YWCA, Korowa GS, Wesley College, Brighton Grammar School. Powerhouse, the Point және Carousel сияқты мейрамханалар мен іс-шаралар орталықтары. Түрлі спорт алаңдары/овалдар, соның ішінде Harry Trott Oval, Holdsworth Pavilion, Ross Gregory Oval, Stuart King Pavilion, Ian Johnson Oval, және бірнеше кішкентай боулинг клубтары, теннис клубтары, крикет овалдары, футбол және регби алаңдары саябақтың оңтүстік-батыс жағында орналасқан. Басқа ерекшеліктері: Gunn Island – көлдің солтүстік бөлігіндегі жасанды арал. Оңтүстік жағындағы екінші арал 1950 жылдардың басында әскерилер оқу мақсатымен алып тастады. Aquatower – су тапшылығына байланысты қазір жабық үлкен су шашырату құрылғысы/фонтаны.

Оқиғалар

Австралия Гран-присі көл маңындағы Альберт Парк трассасында өткізіледі. 2020 және 2021 жылдары COVID-19 пандемиясының салдарынан бұл іс-шара тоқтатылды. Әр мамыр айында RSPCA жануарлармен жұмыс істеу үшін қажетті қаржыны жинау мақсатында Million Paws Walk шарасын ұйымдастырады. Альберт желкендеу клубы сенбі күндері тұрақты түрде регаталар өткізеді. 1871 жылы құрылған және Виктория штатындағы ең көне яхт клубы болып табылатын Альберт Парк Яхт клубы, қыс айларында Альберт Парк көлінде желкендеу сабақтарын өткізеді, сондай-ақ сенбі күндері жарысқа қатысады. Альберт паркі 5 шақырымдық паркран іс-шарасына үй иесі. Альберт Мельбурн парк-жолы әр сенбі сайын сағат 8-де Кут пикник аймағынан басталады. Альберт паркі жыл бойы радиобасқарылатын модельдік қайықтар клубтарының пайдалануында болады, бірақ Гран-при кезінде қолжетімді емес. Олардың ішінде Австралияның жалғыз ұлттық модельдік қайық клубы – Task Force 72 де бар.