Кіріспе

Неміс минералогы және геологы Георг Амадей Карл Фридрих Науманн (30 мамыр 1797 – 26 қараша 1873), сондай-ақ Карл Фридрих Науманн ретінде де танымал, неміс минералогы және геологы болған. Айдың Науман кратері оның құрметіне аталған.

Өмір

Науманн Дрезденде белгілі музыкант пен композитордың ұлы болып дүниеге келді. Алғашқы білімін Пфортада алды, Фрайбергте Вернерден оқыды, кейін Лейпциг пен Йенада білім алды. Йенада 1823 жылы, ал Лейпцигте 1824 жылы оқытушылық қызметпен айналысты. 1826 жылы Мохстың орнын басып, кристаллография профессоры болды, 1835 жылы Фрайбергте геогнозия профессоры, ал 1842 жылы Лейпциг университетінде минералогия және геогнозия профессоры болып тағайындалды. Фрайбергте оған Саксонияның геологиялық картасын жасау жұмағы тапсырылды, ол 1846 жылы Бернхард фон Коттаның көмегімен аяқталды. Науманн – энциклопедиялық білімге ие, ойлы және білімін жетік беруге қабілетті адам болды. Жастық шағында (1821-1822) Норвегияға саяхат жасады, сол елдегі байқаулары мен кристаллография, минералогия және геология салаларындағы кейінгі жарияланымдары жарық көрді. Оның эскиздерін Каспар Давид Фридрих пен Карл Густав Карус жоғары бағалады, оларды өз суреттеріне материал ретінде пайдаланды. 1869 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1873 жылы Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі болып сайланды. Сол жылы Лейпцигте қайтыс болды. Ол «Beiträge zur Kenntniss Norwegens» (2 том, 1824); «Lehrbuch der Mineralogie» (1828); «Lehrbuch der reinen und angewandten Krystallographie» (2 том және атлас, 1830); «Elemente der Mineralogie» (1846; 9-шы басылымы, 1874; 10-шы басылымы Ф. Циркельдің, 1877); және «Lehrbuch der Geognosie» (2 том және атлас, 1849-1854, 2-ші басылымы, 1858-1872) еңбектерін жариялады.