Адренергиялық жүйке талшықтары: құрылысы, қасиеттері және функциялары
Adrenergic nerve fibre
Адренергиялық жүйке талшықтары: адреналин, норадреналин, дофамин нейротрансмиттерлерін бөліп, «тегеуріл-қорғаныс» реакциясын күшейтеді. Жүйке жүйесі туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адренергиялық жүйке талшығы – нейротрансмиттерлері адреналин (эпинефрин), норадреналин немесе допамин болатын нейрон. Бұл нейротрансмиттерлер синапс деп аталатын жерде бөлінеді, ол бір жүйке клеткасының аксоны мен екінші жүйке клеткасының дендриті арасындағы қосылыс нүктесі. Нейротрансмиттерлер алдымен аксоннан бөлініп, содан кейін дендриттегі рецепторлық орынға байланысады. Адренергиялық жүйке ұштары симпатикалық жүйке жүйесінің екіншілік нейрондарында табылады, ол автономды жүйке жүйесінің екі бөлімінің бірі болып, «күресу немесе қашу» реакциясы үшін жауапты. Бұл жүйе жүрек соғуын жылдамдатады, ас қорытуды баяулатады, көздің қарамағын кеңейтеді, сондай-ақ терінің дермалық қабатындағы апокринді тер бездерінің секрециясын және басқа да реакцияларды реттейді.
An adrenergic nerve fibre is a neuron for which the neurotransmitter is either adrenaline (epinephrine), noradrenaline or dopamine. These neurotransmitters are released at a location known as the synapse, which is a junction point between the axon of one nerve cell and the dendrite of another. The neurotransmitters are first released from the axon and then bind to the receptor site on the dendrite. Adrenergic nerve terminals are found in the secondary neurons of the sympathetic nervous system, one of two divisions of the autonomic nervous system which is responsible for the fight or flight response. This system increases heart rate, slows digestion, dilates pupils, and also controls the secretion of apocrine sweat glands in the dermal layer of skin, in addition to other responses.
Құрамы
Нерв талшығы – миелинді қабықшамен қапталған немесе қапталмаған аксонды қамтитын жүйке клеткасының жіп тәрізді өсіндісі. Миелинді қабықшасы бар жүйке талшығы жасушаның бойымен әрекет потенциалының таралу жылдамдығын арттырады. Аксон бойындағы қабықшадағы үзілістер Ранвье түйіндері деп аталады.
The nerve fibre is a thread like extension of a nerve cell that includes the axon which may or may not be encased in a myelinated sheath. The androgenic nerve fibre when myelinated increases the speed of transmission for an action potential across the length of the cell. The gaps in the sheath along the axon are called the nodes of ranvier.
Молекулалық деңгейі
Адренергиялық рецепторлардың бірнеше түрі бар, олар әртүрлі дәрілерге қатысты әртүрлі сезімталдық деңгейлерімен сипатталады. Орталық жүйке жүйесіндегі нейрондар α1 және α2 адренергиялық рецепторларын, сондай-ақ β1 және β2 адренергиялық рецепторларын қамтиды. Рецепторлардың барлық төрт түрі миден басқа дене мүшелерінде де кездеседі. Олар орталық жүйке жүйесінен тыс гормон ретінде әрекет ететін эпинефрин мен норадреналиннің әсерлері үшін жауапты. Мидағы барлық авторецепторлар α2 типіне жататын сияқты. (Идазоксан препараты α2 авторецепторларын бұғаттап, осылайша антагонист ретінде әрекет етеді.) Барлық адренергиялық рецепторлар метаботроптық болып табылады, олар екінші хабаршылардың өндірілуін реттейтін G ақуыздарымен байланысады. Адренергиялық рецепторлар қоздыру және тежеу әсерлерін тудыра алады. Жалпы алғанда, норадреналиннің босатылуының мінез-құлқылық әсері қоздырушы болып келеді. Мида α1 рецепторлары постсинаптикалық мембранаға баяу деполяризациялық (қоздырушы) әсер етеді, ал α2 рецепторлары баяу гиперполяризациялық (тежеуші) әсер етеді. Перифериялық адренергиялық нейрондар орталық жүйке жүйесінің басқа да нервтерінен және шеткі сезім органдарынан келетін сигналдарды біріктіреді. Адренергиялық жүйке импульсі бір нервтің бірнеше рет немесе бірнеше нервтің бір уақытта оқуынан туындауы мүмкін, бұл қосымша әсерге және күшейтілген стимулға әкеледі. Адренергиялық нейрондар, әсіресе мидағы α2 авторецепторлары, жыныстық мінез-құлыққа және тәбетті бақылауға қатысады.
There are several types of adrenergic receptors which are identified by their differing sensitivities to various drugs. Neurons in the central nervous system contain α1 and α2 adrenergic receptors and β1 and β2 adrenergic receptors. All four kinds of receptors are also found in the various organs of the body aside from the brain. They are responsible for the effects of epinephrine and norepinephrine when they act as hormones outside the central nervous system. In the brain, all autoreceptors appear to be of the α2 type. (The drug idazoxan blocks α2 autoreceptors and hence acts as an antagonist.) All adrenergic receptors are metabotropic, coupled to G proteins that control the production of second messengers. Adrenergic receptors can produce both excitatory and inhibitory effects. In general, the behavioral effects of the release of norepinephrine are excitatory. In the brain the α1 receptors produce a slow depolarizing (excitatory) effect on the postsynaptic membrane, while α2 receptors produce a slow hyperpolarization (inhibitory) effect. Peripheral adrenergic neurons integrate signals from other nerves of the central nervous system and peripheral sense organs. An adrenergic nerve impulse is triggered when one nerve fires repeatedly or when several nerves fire simultaneously which can cause an additive effect leading to a greater stimulus. Adrenergic neurons, in particular the α2 autoreceptors found in the brain, are also involved in sexual behavior and in the control of appetite.