Кіріспе

1986 жылы Менахем Голанның түсірген фильмі
фильм
Микельти Уильямсон – «Дельта күші» мүшесі (аты көрсетілмеген эпизодтық рөлде)
Кевин Диллон – «Дельта күші» мүшесі (аты көрсетілмеген эпизодтық рөлде)
Роберт Форстер – Абдул Рафаи, террористік топтың жетекшісі. Дэвид Менахем – Мустафа, террористік топтың мүшесі. Ави Лозия – Джаффар, террористік топтың тағы бір мүшесі. Ури Гавриел – Джамил Рафаи, әскери террористік топтың командирі және Абдулдың інісі. Әдив Гахшан – Салим, әскери террористік топтың мүшесі. Бо Свенсон – капитан Роджер Кэмпбелл
Ханна Шигулла – борт серіктесі Ингрид Хардинг
Мартин Балсам – Бен Каплан
Шелли Винтерс – Эди Каплан
Джоуи Бишоп – Гарри Голдман
Лайни Казан – Сильвия Голдман
Джордж Кеннеди – әке Уильям О'Мэлли
Ким Делани – әпке Мэри
Челли Голденберг – Тина
Чарльз Флой – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің су астында жұмыс істейтін дайвері Том Хейл
Говард Джексон – Эд
Джерри Лазарус – Роберт Левин
Сюзан Страсберг – Дебра Левин
Натали Рот – Эллен Левин

Даму

1985 жылы Чак Норрис пен Чарльз Бронсонның қатысуымен «Дельта күші» фильмі түсірілетіні және режиссерлікке Джозеф Зито тартылатыны жарияланды. Бюджеті 12 миллион долларға бағаланды. «Біз Чакты Клинт Иствудтей болуға қабілетті деп санаймыз», – деді Менахем Голан. «Оның актерлік шеберлігі артып келеді. Ол дұрыс стильдегі актер және өте танымал». TWA 847 рейсінің қашқындалуына жауап ретінде Норрис АҚШ-тың Таяу Шығыста «қағаз жолбарысқа» айналып бара жатқанын айтты. «Біз қазіргі терроризмге қатысты пассивті тәсіліміз әлемдік терроризмді одан әрі күшейтуге алып келеді», – деді ол, «Мен дереу «Дельта күшін» жіберген болар едім» деп қосты. «Мен әлемнің түкпір-түкпірінде болдым, Еуропа мен Таяу Шығыста терроризмнің салдарынан болған қирауды көрдім, сондықтан оның бұл жерге де жететінін білемін», – деді Норрис. «Бұл уақыт мәселесі ғана. Олар қазір Еуропаны қиратып жатыр, ал келесі қадам – Америка мен Канада. Біз еркін елміз және еркін қозғалу мүмкіндігіне ие болғандықтан, терроризм үшін есігіміз ашық. Бұл туралы бірнеше апта бұрын Кадафи айтқандай: «Егер Рейган бас тартса, мен Америкадағы өзімнің қылмыскерлерімді жіберуге дайынмын». Оның олардың бар екеніне еш күмәнім жоқ». Норристің гонорары 2 миллион долларды құрады. «Чактың бірінші сыныпты актерлер тобымен жұмыс істеуі – бұл алғашқы рет», – деді Голан. Фильм түсіріліміне кіріспес бұрын «Кэннон» Норриспен жеті фильмге келісімшарт жасасты.

Түсірілім

Фильм түсірілімдері 1985 жылдың қазан айында басталды. «Дельта күштері» толығымен Израильде түсірілді. Пентагонға арналған сахналар Иерусалимге жақын орналасқан, Менахем Голан мен Йорам Глобусқа тиесілі GG Israel Studios кешенінде түсірілді. Афина, Бейрут, Алжир және Тель-Авив әуежайларындағы көріністер Бен-Гурион халықаралық әуежайында және оның әскери бөлігі – Лод әуе базасында түсірілді. Бірақ, ұшақ қысымшыларының бірі таксиден түсетін Афина әуежайының бір көрінісі Эллиникон халықаралық әуежайының шығыс терминалында, ал Афина әуежайының залдарының (ішкі) көріністері Бен-Гурионның қазіргі 1-терминалында (сол кездегі басты терминал) түсірілді. Яффа Бейрут маңындағы қоршау және кешірілгендерді құтқару сахналары үшін, соның ішінде түн ортасындағы теңіз көріністері үшін қолданылды. Фильмнің бюджеті 9 миллион доллар құрады.

Көлік құралдары

Фильмдегі Lockheed C-130H Hercules шын мәнінде Израиль әуе күштеріне тиесілі болған, тіркеу нөмірі 89–9106. Ол 14X FBB және АҚШ Әуе күштерінің бояуымен жалған тіркеуден өткен соң, түсірілімдер үшін Golan Globus компаниясына берілді. Оның жалға алу шарты "Iron Eagle" фильміне ұқсас болды, онда АҚШ Әуе күштері ұшақ ұрлануына қатысты фильмдерде ынтымақтастықтан бас тарту саясатын ұстанды, сондықтан фильм жасаушылар қажетті әуе түсірілімдері үшін Израиль әуе күштеріне жүгінуге мәжбүр болды. Әскери және террористерге қатысты көліктер АҚШ армиясы мен Израиль қорғаныс күштерінен алынды. N778PA тіркеу нөмірімен Boeing 707-139(B) ұшағы Olympic Airways, Aer Lingus, Saudia, Turkish Airlines, Pan American World Airways сияқты бірнеше әуе компанияларында пайдаланылған, олар оны 1962 жылдан 1976 жылға дейін Clipper Skylark деп атаған. 1985 жылы түсірілімге дейін бұл ұшақ Израильдің MAOF Air чартерлік операторымен басқарылған және 1984 жылдың желтоқсанында коммерциялық қызметтен шығарылған. Ұшақ 1985 жылдың соңында Тель-Авивте (TWA 847 рейсінің қақтырылысынан кейін) сақтауға берілді және Golan Globus Productions компаниясына жалға берілді, содан кейін MAOF ливреясын сақтап, "American Transworld Airlines" деп жалған әуе компаниясының атымен қайта боялды, бірақ кейін шатасу мен заңдық шаралардан сақтану үшін "American Travelways Airlines" деп өзгертілді. Фильм аяқталғаннан кейін, 1985 жылдың 28 мамырында Jet Avionic Systems Incorporated компаниясына сатылды. Aerocar Aviation 1986 жылдың қаңтарында оны сатып алып, 1986 жылдың 20 наурызында Boeing KC-135 Stratotanker бағдарламасы үшін қосалқы бөлшектер ретінде пайдалану үшін Boeing Military Aircraft Company компаниясына сатты. Кейіннен АҚШ Әуе күштері оны сатып алып, Boeing KC-135E Stratotanker үшін вертикалды стабилизатор мен қозғалтқыштарын қолданды. N778PA 1992 жылы Дэвис-Монтан әуе базасында сақтау кезінде дәнекерлеу кезінде болған өрттен қирады. Ұшақтың кейбір бөліктері әлі де сақталуы мүмкін. 1985 жылы Чак Норрис қолданған Suzuki SP600 мотоциклі Suzuki компаниясы бұл фильм үшін арнайы жасаған. Оны модификациялап, қару-жарақ қосылғаннан кейін Suzuki America компаниясы оны түсірілімге дейін Израильдегі Golan Globus студиясына берді.

Тарихи ұқсастықтар

Фильм, құрылымы бойынша ойдан шығарылған болғанымен, екі нақты оқиғадан шабыттанды: 847 рейсінің қашқындауы және Энтеббе операциясы. Төменде осы екі оқиғаның және фильмнің негізгі элементтері келтірілген.

TWA 847 рейсі

Ұсынып кеткен TWA 847 рейсі 1985 жылғы 14 маусымда Афинадан ұшып кетті; фильмдегі ATW да 1985 жылғы 19 шілдеде Афинадан ұшты. Фильмдегі әуе компаниясы, American Travelways Airlines, ATW деп қысқартылады, бұл Trans World Airlines сөзінің анаграммасы. Ұшақ Boeing 707 болса, TWA 847 рейсі үшін Boeing 727 ұшағы қолданылды. Екі әуе компания да Каирден басталып, Афина мен Римде тоқтады. TWA 847 рейсі Сан-Диегода аяқталмас бұрын Бостон мен Лос-Анджелесте тағы екі тоқталысы бар, ал фильмдегі ұшу Нью-Йоркте аяқталады. Екі террорист ұшақты басып алады; үшіншісі нақты өмірде де, фильмде де Афинада тұтқындалады. Ұшуды неміс-американдық бортсервер басқарады, ол ұрлаушылардың талабымен жиналған паспорттар арқылы еврей жолаушыларын еврей емес жолаушылардан бөліп алуға мәжбүр болады. TWA 847 рейсінің бортсервері болған Ули Дерикссон фильмдегі Ингрид Хардинг кейіпінің прототипі болды. Ұшақта үш АҚШ Әскери-теңіз күштерінің өкілі бар, олар кепілге алынады; біреуі атылып, ұшақтан асфальтқа тасталады. Бұл оқиға нақты өмірде де, фильмде де түнде болды, бірақ фильмде оқиға Алжирде, ал нақты өмірде Бейрутте орын алады. Ұшаққа босатылған ұрлаушымен бірге тағы бірнеше адам мінеді. Әйелдер мен балалар босатылады, олардың арасында жүкті әйел де бар.

Музыка

Алан Сильвестридің электрондық музыкасы жаңа өмірге ие болды, ол 1988–1998 жылдары және 2001 жылы ABC Sports арнасы Индианаполис 500 хабарларын ашу үшін пайдаланды. Сондай-ақ, 2001 жылы ABC жарыс құқықтарын NBC Sports-ке өткізгенге дейін Brickyard 400 жарысының ашылуында қолданылды. Әйгілі Индианаполис 500 хабаршысы Пол Пейджтің сөзіне сенсек, ол ESPN/ABC хабаршыларының осы музыканы Индианаполис 500 және Брикярд 400 жарыстарының ашылуында өзі баяндамаған жағдайда пайдалануын қаламайды. Қазір бұл музыка Пол Пейджтің хабарлаушысы болып табылатын IndyCar жарыстарының XM спутниктік трансляцияларында қолданылады. Саундтрек альбомы алғаш рет Enigma Records компаниясымен, кейін Milan Records ( "The Rescue" жорамасынан басқа) Джерри Голдсмиттің "King Solomon's Mines" альбомымен бірге шығарылды. 2008 жылы Intrada Records толық музыкалық жинақтың шектеулі санды CD нұсқасын шығарды. 2013 жылы Quartet Records екі дискілік жинақты шығарды, онда бірінші дискіде Intrada альбомының бағдарламасы, ал екінші дискіде Enigma альбомының тізімі болды. Қазір барлық нұсқалары өндірістен алынған.

Кассалық жинақ

"Дельта Форс" 1720 кинотеатрларда көрсетілімге түсіп, кассада үшінші орынға ие болды, "The Color Purple" және "Down and Out in Beverly Hills" фильмдерінен кейін; "Алма көшедегі қасірет 2: Фреддидің кек алуы" және "Жасқанды" фильмдерін озып кетті. "Дельта Форс" көрсетілімге түскен алғашқы демалысында 5,959,505 доллар тауып, АҚШ-тағы жалпы кірісі 17,768,900 долларға жетті. Фильм 2000 жылдың 28 қыркүйегінде DVD форматында жарық көрді. "Дельта Форс" Blu-ray форматында АҚШ-та және соңғы кезде Ұлыбританияда Arrow Films видео компаниясы арқылы шығарылды.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes, шолулар жинақтаушы, 2022 жылдың қыркүйегінде сауалнама жасалған 13 сыншының 15%-ы фильмге жағымды баға бергенін хабарлады; орташа бағасы 4,1/10. Metacritic-те фильмге 9 сыншы бойынша 100-ден 37 балдық орташа есеп берілді, бұл "көбінесе жағымсыз пікірлерді" көрсетеді. Chicago Sun-Times газетінен Роджер Эберт оған төрт жұлдыздың үшеуін беріп, оны "нағыз өмірмен салыстырылғанда қызықтыратын, жақсы жасалған әрекет фильм" деп атады. The New York Times газетінің Винсент Канби былай деп жазды: "Бұл фильм 1986 жылғы фильмдердің ішінде ең бірінші болып, өзгелердің бәрін ұятсыз, күлкілі, мақтанға толылығы үшін жеңіп шығады". Variety журналы оны "дипломатия орнына күш қолдануды ұнататындар үшін жасалған тілектерді орындауға арналған жаттығу" деп сипаттады. Los Angeles Times газетінің Кевин Томас шолуында: "Осындай ауқымды жобаның нәтижесінде, "Дельта-Форс" фильмі созылып, күрделі болып шықты" деп жазды. Chicago Tribune газетінен Джин Сискел фильмге төрт жұлдыздың біреуін беріп, оны "екінші тағдырлы әрекет фильмдерінің" "көрнекті мысалы" деп атады және былай деді: "Бейруттегі оқиғалар соңғы кезде өте шынайы болған мәселеге қарағанда, жаман Джеймс Бонд фильміне көбірек ұқсайды. Норрис арнайы жасалған мотоциклінен зымырандарды атып шығарады, ал біз киноиндустриясының кез келген трагедиядан пайда табуға қабілетіне таңғаламыз". The Washington Post газетінің Пол Аттанасио бұл фильмді "Голливудтың 10 жыл бұрын шығарып жатқан апаттық фильмдердің бірі" деп атады, ол "тіпті өзінің нашар деңгейінде де жеткізбейді. Фильмнің 70 минутына дейін ешқандай әрекет болмайды, ал содан кейін ақылсыз көлік қууы басталады, композитор Алан Сильвестридің ақымақ диско-фанфарымен бірден тоқтатылады. Көлік қууынан кейін, Чактың каратэмен айналысқандарын көру үшін тағы 30 минут күту керек". "Осы фильм түсірілгеннен кейін мен жақсырақ сезіндім", - деді Норрис. "Шындығында солай, Құдайға ант етемін. Менің ойымша, бұл басқа адамдардың өздерінің кернеуін босатудың бір жолы. Менің ойымша, бұл жақсы терапия".

Жалғасы

Марвин фильмді жарнамалады, бұл оған ерекше жағдай еді. Ол фильмнің "жақсы фильм" екенін айтты және "бірақ мен өзімді қорғап, Кеннонмен қарым-қатынасты сақтап отырған болармын" деп мойындады. "Қазіргі кезде алдын ала төлемді кепілдейтін фильм ұсыныстары көп емес". Марвин "Дельта" жасағының кемедегі террористер ұрлаған кемедегі кепілдерді құтқару туралы жалғасын түсіруді ойластырып жүрген. Кеннон телесериал түсіретінін хабарлады. Бірақ ол жоба іске аспады. Дегенмен, фильмнің екі жалғасы түсірілді: "Дельта Форс 2: Колумбиялық байланыс" (1990) және "Дельта Форс 3: Өлім ойыны" (1991).

Новелизация

Джоэл Норсттің "Дельта Ұжымы" фильмі негізінде жазылған роман 1986 жылы жарық көрді.