Кіріспе

Гонконгтағы Ван Чай пирсі, немесе Ван Чай паром пирсі – Гонконг аралындағы Ван Чай Солтүстік жағалауында орналасқан пирс. Пирс Star Ferry компаниясымен басқарылады және Цим Ша Цуйге паром қызметін ұсынады. Пирс Гонконг конвенция және көрме орталығының жанында орналасқан. Қазіргі пирс үшінші буын пирс:
Бірінші буын: 1929 жылдан 1968 жылға дейін.
Екінші буын: 1968 жылдан 2014 жылға дейін. Пирс 2014 жылдың 29 тамызында соңғы рет жұмыс істеді, кейіннен Орталық және Ван Чай құрғату жобасының аясында бұзылды.
Үшінші буын: 2014 жылдан бері.

Бірінші буын (1929 - 1968)

Ван Чайды 1922-1929 жылдар аралығында қайта құру аяқталуымен (Прайя Шығыс Қайта Құру Жоспары), "Тонночи жолының соңында орналасқан, төрт сатысы бар, 120 фут 8 дюйм ұзындығы және 35 фут 4 дюйм ені бар" пирс салынды. Бұл пирс екінші дүниежүзілік соғыста зақымданған болуы мүмкін және оны жөндеу қажет болды. Ван Чай пиері мен Коулунның Джордан жолы арасындағы паромдық қызмет 1949 жылдың 12 қарашасында басталды. Паром желісі негізінен Ван Чайдың шығысындағы Гонконг аралындағы жолаушыларға қызмет көрсеткендіктен, China Motor Bus компаниясы №2 автобус маршрутын өзгертіп, оны Ван Чай пиерінің жанынан өткізді. Сонымен қатар, автобус компаниясы №8 қосымша автобус маршрутын іске қосты. Ван Чай пиері қазіргі орнында болған жоқ. Ол Глостер-роудта, Тонночи-роудының жанында орналасқан. №8 автобус маршруты және кейіннен пайдалануға берілген №11 маршруты екеуінің де Тонночи-роудта аялдамалары болды. 1956 жылдың 1 маусымында Стюарт пиері жұмыс істей бастады және Джордан жолына бағытталған паром қызметі осы пиерге ауыстырылды. 1956 жылдың 3 шілдесінде Тонночи жолы пиерінен Коулун қаласына жаңа паром желісі іске қосылды. Бұл паром желісі 1967 жылдың 24 маусымында тоқтатылды. 1963 жылдың 12 қарашасында Хунг Хом мен Ван Чай арасында паром қызметі басталды.

Екінші буын (1968 жылдан 2014 жылға дейін)

1965 жылдан 1972 жылға дейін Ван Чайда жерді қайта иелену жұмыстары кеңейтілді. Жағалау сызығы Глостер жолынан солтүстікке қарай, бүгінгі Конвенция даңғылы мен Хунг Хинг жолына дейін жылжыды. 1988 жылдың сәуір айында Иордан жолы – Ван Чай паром қатынысы тоқтатылып, оның орнына Цим Ша Цуи – Ван Чай арасындағы жаңа қатыныс ашылды. 2011 жылдың 1 сәуірінде Хунг Хом – Ван Чай қатынысы тоқтатылды. Сол кезден бері Ван Чай – Цим Ша Цуи қатынысы Ван Чай портындағы жалғыз паром қызметі болып табылады.

Үшінші буын (2014 жылдан бастап)

Екінші буын теңіз айлағының орны Орталық-Ван Чай айналма жобасының қайта құру аймағына кіргендіктен, үкімет 46 жылдық екінші буын Ван Чай теңіз айлағын жабуға және бұзуға, ал солтүстік жағалауда жаңа теңіз айлағын салуға шешім қабылдады. Ван Чай – Тсим Ша Цуи паром бағытын қамтамасыз ететін Star Ferry компаниясы 2007 жылы бұзуға қарсылық білдірді. Жаңа айлақ 2014 жылдың 30 тамызында пайдалануға берілді. Оның ауданы шамамен 2200 шаршы метр, бұл бұрынғы айлақтан 150 шаршы метрге кішкентай. Оның құрылысы Орталық Star Ferry айлағының (7 және 8 нөмірлі айлақтар) құрылысына ұқсас. Жаңа айлақтың екінші қабаты тамақтану және қосымша қызметтер үшін пайдаланылады. Дегенмен, тамақтану және қосымша қызметтерге арналған екінші қабатты айлақ жұмысын бастағаннан кейін электрмен жабдықтау үшін кем дегенде жарты жыл күтуге тура келеді. Жолаушылар жаңа айлаққа дейінгі жаңа жолдың тым тар екенін және қып-қызыл сағаттарда жолаушылар ағынына жеткіліксіз екенін айтты. Құрылыс және даму департаменті жаңа жолаушылар жолының қазіргі паром бағынының жолаушылар ағынына қарай жобаланғанын мәлімдеді.

Көлік алмасу аялдамасы

Ван Чай айлағының қарама-қарсы жағында, Конвент даңғылының арғы бетінде автобус аялдамасы орналасқан еді. Автобус аялдамасы 1968 жылдың 10 наурызында жұмысын бастады. Сол кезде Қытай Автобусының 8 және 11 бағыттары осы аялдамаға бағытталды. Ван Чайда автобус аялдамасына арналған орынның жетіспеуіне байланысты, 1970 және 80-жылдары аялдама кеңейтіліп, бағыттар өзгертілді. Конвент даңғылы мен Хун Хинг жолы көлік қозғалысына ашылғаннан кейін, теңіз айлағы мен аялдаманы байланыстыратын жаяу көпір салынды. Бұл аялдама әрдайым жолаушыларға толы болып, маңызды аялдама болып саналды. Ван Чай Солтүстік аймағының дамуымен аялдамада жолаушылардың жетіспеуі болған жоқ. Коулун Моторлы Автобусы, First Bus, Citybus және басқа да жеке автобус компанияларының бағыттарын табуға болады. Бұл жеке бағыттар теңіз айлағы мен Гонконгтың басқа аймақтарын байланыстырды. Автобус аялдамасындағы бағыттар: 2А, 2Х, 8, 8П, 40, 40М, 905, 960. 1970-жылдардан 1990-жылдарға дейін бұл автобус аялдамасы Жасыл микроавтобустар үшін де аялдама болып қызмет етті. Гонконг аралының 14-бағыты (1980 жылы тоқтатылды), 33-бағыты (1985 жылы тоқтатылды) және қазіргі 36-бағыты (1995 жылы Стюарт-роудқа көшірілді) микроавтобустарының бірінші буыны осы аялдаманы пайдаланды. 2012 жылдың 6 ақпанында 930А бағытының Гонконг аралына таңертеңгі рейсі осы аялдамаға дейін ұзартылды. 2012 жылдың 29 шілдесінде 930 бағытының аялдамасы Адмиралтиден (шығыс) осы аялдамаға көшірілді. 930А бағытының кері рейсінің бастапқы стансасы да осы жерге көшірілді. Бұл екі бағыт осы аялдамадан Цуэнь Ванға бағытталған алғашқы бағыттар болды. 40М бағыты осы терминалды өзінің аялдамасы ретінде пайдаланды. 930 және 930А бағыттарының бағытын өзгерту үшін 40М аялдамасы Тамар орталық үкімет кешеніне көшірілді және Ван Чай айлағының аялдамасы арқылы өтуі тоқтатылды. Қазіргі Ша Тин – Централь желісі жобасына сәйкес, Ван Чай теңіз айлағының қоғамдық көлік айырмасы Көрме орталығы MTR станциясының құрылыс алаңы ретінде пайдаланылады. Терминал жағалауға жақын, Хун Хинг жолының солтүстігіндегі жаңадан құрылған аумаққа көшіріледі, кіреберісі Хун Хинг жолы мен Марш-роудтың қиылысында орналасқан. Көрме орталығы станциясы салынып біткеннен кейін, автобус аялдамасының бұрынғы орны 9 жеке тұрақ, 2 қосымша тұрақ, 1 такси тұрағы және жүк тиеу-түсіру үшін 2 орындық қорғалған көлік алмасу терминалына айналдырылады.