Кіріспе

Снайпер — 1993 жылы Луис Льоса режиссерлік еткен американдық әрекет фильм. Фильмде Том Беренджер мен Билли Зейн Панамадағы қастандық миссиясында снайперлер рөлін ойнайды. Бұл «Снайпер» фильмдер сериясының бірінші фильмі, одан кейін тоғыз тікелей бейнежазбаға түсірілген жалғасы шықты: «Снайпер 2», «Снайпер 3», «Снайпер: Reloaded», «Снайпер: Legacy», «Снайпер: Ghost Shooter», «Снайпер: Ultimate Kill», «Снайпер: Assassin's End», «Снайпер: Rogue Mission» және «Снайпер: G. R. I. T». Ол Австралияның Квинсленд штатында түсірілді және АҚШ-та екінші орынға шықты.

Сюжет

Атыс шебері Томас Бекетт, күштік барлау теңізшісі, тәжірибелі снайпер және оның нысана көрушісі, сержант Папич, жаңғылдың ішінде Панамалық көтерілісші басшысын өлтіру миссиясын орындайды. Миссияны сәтті аяқтағаннан кейін Бекетт пен Папич құтқару күтіп, жасырын түрде аймақтан кетеді. Күнде алынғандықтан, түнде алу жоспарланған болатын, Папичті SVD Dragunov мылтығымен қаруланған снайпер өлтіреді. Бекетт атыс астында қашып, Папичтің денесін тікұшаққа жеткізеді. Кейін Бекетт, тәжірибесіз азамат Ричард Миллермен бірігіп, Колумбиялық есірткі бароны Рауль Очоа қаржылаған бүлікші генерал Мигель Альваресті жоюға кіріседі. Миллер – Олимпиада жүлдегері және SWAT командасының мергені, бірақ оның жауынгерлік тәжірибесі жоқ, жаңғыл операцияларында тәжірибесі жоқ және оның есебінде расталған өлтірулер жоқ. Миллерге жоғарыдан бұйрық түседі, егер ол құпия операцияны бұзу қаупі туса, Бекеттті өлтіру керек. Миллердің UH-1 тікұшағына АК-47 мылтығымен қаруланған партизан оқ атып, ұшуға дайындалып жатқанда шабуылдайды. Тікұшақтың бірнеше экипажы мен жолаушылары қаза табады. Шабуылшыны нысанаға алған Миллер оны атуға батыл болмайды, ал тікұшақтың ауыр жараланған есік қаруы шабуылшыны өлтіреді. Алайда, тікұшақтың аман қалған пилоты Миллердің шешуші атыстан жасағанын ойлайды, бұл Миллерге артық бедел әкеледі. Миссия барысында Бекетт Миллерге берілген жоспардан ауытқуды талап етеді. Бұл, Миллердің кәсіби тәжірибесінің болмауы және жаңғыл операцияларына бейімделуімен бірге, екеуінің арасында шиеленіс тудырады. Олар ертеде үндістер тобымен кездеседі, олар көтерілісші партизандардан өтуге көмектеседі, бірақ оларға El Cirujano ("Хирург") – бұрынғы ЦРУ агенті және партизандарға көмектескен азаптау сардарының жойылуы керек. Бекетт келіседі. Миллердің сенімділігіне күмәнданып, UH-1 тікұшағындағы "өлтіруіне" сенбеген Бекетт, Миллерге өзін дәлелдеу үшін Эль Чиружаноны өлтіруді бұйырады. Бірақ, уақыт келгенде, Миллер тағы да сәтсіздікке ұшырайды, ескерту атысын жасап, содан кейін Чиружаноның басына атып, одан аулақ қалады. Чиружано өзенге секіріп құтылады. Келесі атыс-шабыста үндістердің бірі қаза табады. Үндістер Бекетті не Миллерді тікелей кінәламайды, бірақ одан әрі көмек көрсетуден бас тартады. Мақсатқа бет алғанда, олар тағы бір снайпердің оларды ұстап отырғанын байқайды. Олар хабарласымен байланысу үшін ауылға барады, дін қызметкері, бірақ Альварестің адамдары оларды келгенге дейін азаптап өлтіргенін біледі. Бекетт бұл Эль Чиружаноның жұмысы деп күмән келтіріп, Миллердің сенімділігін күмәнге салады. Сол түні Бекетт Папишты өлтірген снайперді тұзаққа түсіру үшін олардың жолына кішкентай қоқыс тастайды және Миллерді оны жасырудан шығарып, өлтіру үшін жем ретінде пайдаланады. Екеуі генералдың ранчосына жетеді. Нысаналарын күтіп отырып, олар Чиружаноның тірі екенін біледі. Миллер жақсы жасырынбайды, күзетшілердің бірі оны көріп, Миллерден жасырын қашуға тырысады. Бекетт Миллердің шабуылшысын өлтіреді, ал Миллер есірткі баронын өлтіреді. Генералды өлтірудің орнына Миллердің өмірін құтқаруға мәжбүр болған Бекетт, генералдың жойылуы үшін қайтып оралуға талап қояды. Миллердің миссияны аяқтаудан бас тартуы Бекетт пен Миллер арасында атысқа әкеледі. Миллер оқ-дәрісі бітіп, психикалық-эмоционалдық күйзеліске ұшырап, галлюцинациялар көреді. Көтерілісшілер екеуіне жақындағанда, Бекетт Миллерді қорғауға тырысады. Өзін аздап көріп, ол көтерілісшілерге беріліп, Миллердің бақылап тұрғанын білгеннен кейін, мылтығының патронын шығарып, жерге тастайды; Миллер Бекетті алып кеткеннен кейін оны жинап алады. Түн жақындағанда, Миллер құтқару орнына барады, бірақ UH-1 тікұшағына отырудың орнына, базалық лагерьге барады, онда ол генералды пышағымен өлтіреді. Ол Бекеттің оң қолындағы бармақтарын кесіп тастаған Эль Чиружаноның азаптауын көреді. Бекет Миллерді алыстан байқап, Чиружаноның назарын аудару үшін және Миллер екеуін де бір атумен өлтіруге нұсқау беру үшін амал қолданады. Оның орнына Миллер "бір ату, бір өлтіру" қағидасына сүйенеді және Чиружаноның басын атып өлтіреді. Екеуі UH-1 тікұшағына құтқаруға жүгіреді, ал Бекетт Миллердің өмірін тағы да құтқарады: сол қолымен, ол Чиружанодан тәркіленген тапаншаны қолданып, шабуылдаған снайперді атып өлтіреді. Соңғы сахнада Бекетт пен Миллер UH-1 тікұшағымен үйге қайтып барады.

Кастинг

Билли Зейн "Dead Calm" фильміндегі басты рөлден кейін танымал болды. Америка фильмдерін көріп өскен режиссер Луис Льоса заманауи фильмдерді зорлық-зомбылықты көрсетуде "мультфильмдік және стерильді" деп сипаттады; ол кісі өлтіруге қырыққандағы әсерді қайта жаңғыртуды көздегенін айтты.

Түсірілім

Негізгі түсірілім 1991 жылдың тамызында басталды, LaserDisc форматында 1993 жылдың қыркүйегінде, ал DVD форматында 1998 жылдың қазан айында жарық көрді.

Кассалық жинақ

1992 жылы "Снайпер" фильмінің шығуы кейінге қалдырылды. 1993 жылғы 29 қаңтарда ол прокатта екінші орынға шықты, Роджер Эберт оған 3/4 жұлдыз беріп, "Снайпер керемет шеберлікті көрсетеді, оны тамашалау ләззатты. Бұл аса жаңа фильм емес, бірақ оның істегені жақсы орындалған" деп жазды. Variety журналы оны "шебер режиссураланған, бірақ ақырында көңіл көншітпейтін психологиялық триллер" деп сипаттап, "кейіпкерлердің жетілмегендігі мен қарапайым диалогтармен әлсірегенін" айтты. The New York Times газетінің Винсент Канби оны "бір жағынан нашар хореографияланған әрекет драмасы, екінші жағынан Бекеттің санасын зерттеуге талпынған психологиялық талдау, бірақ нәтижесі жоқ" деп сипаттады. Лос-Анджелес Таймс газетінің Майкл Уилмингтон оны сценарийде ұсынылған тақырыптарды ашпайтын, оның орнына қанды-соқтықты, еркектерге арналған бейне ойынға айналатын беткей фильм деп атады. Чикаго Трибьюн газетінің Клиффорд Терри оны Голливудтың ерекше жұптарынан құралған еркектер арасындағы байланыс драмасы деп сипаттады. The Washington Post газетінің Ричард Харрингтон кейіпкерлердің дамуының болмауы мен ықпалсыз аяқталуын сынады. The Baltimore Sun газетінің Стивен Виглер оны "жаман жазылған, нашар режиссураланған фильм" деп атап, оның сексті зорлық-зомбылықпен ауыстырғанын айтты. Остин Хроникасының Марджори Баумгартен оған 3.5/5 жұлдыз беріп, "Снайпер аса жаңа емес, бірақ оның істегенін үлкен шеберлікпен және әдемілікпен орындайды" деп жазды.

Жалғасы

Снайпердің тоғыз жалғасы шықты: 2002 жылы «Снайпер 2», 2004 жылы «Снайпер 3», 2011 жылы «Снайпер: Reloaded», 2014 жылы «Снайпер: Legacy», 2016 жылы «Снайпер: Ghost Shooter», 2017 жылы «Снайпер: Ultimate Kill», 2020 жылы «Снайпер: Assassin's End», 2022 жылы «Снайпер: Rogue Mission» және 2023 жылы «Снайпер: G. R. I. T. – Global Response & Intelligence Team». «Снайпер: Reloaded», «Снайпер: Ghost Shooter» және «Снайпер: Ultimate Kill» фильмдерінде Билли Зейн алғашқы «Снайпер» фильміндегі Ричард Миллер рөлін қайта ойнайды, ол Томас Беккетпен бірге қызметтен кейін өзі де снайпер болған.