Кіріспе

Перу Анд тауларындағы Мисми тауы – Перу Анд тауларындағы Чила тау тізбегіндегі жанартаулық текті тау шыңы. 1996 жылы Мисмидегі мұздық ағын Амазонка өзенінің ең алыс бастауы ретінде анықталды; бұл нәтиже 2001 және 2007 жылдары расталды. «Бастау» анықтамасына байланысты Амазонканың бастауына қатысты үш орын анықталды, бұл мәлімдемеге қарсылық білдірілді. Мисмиден шыққан сулар Кархуасанта және Апачита өзендеріне құяды, олар Апуримак өзеніне қосылады. Бұл Укаяли өзенінің саласы, ол кейін Мараньон өзенімен бірігіп, Амазонка өзенін құрайды.

Орналасқан жері

Мисми Титикака көлінің батысында және Перу астанасы Лиманың оңтүстік-шығысында, Арекипа облысында орналасқан. Ол Колка каньонының ең биік нүктелерінің бірі. Шыңында бірнеше мұздықтар бар.

Кустоның Амазонка экспедициясы

1982 жылы Жан Мишель Кусто Амазонканың аузынан бастауына дейін ауқымды ғылыми экспедиция ұйымдастырды. "Кустоның Амазонка экспедициясы" он бір миллион долларға тұсты және 1983 жылы шыққан "Кустоның Амазонкасы" атты алты сағаттық деректі фильммен аяқталды. Бұл фильм жылдар бойы зерттеулерге қажетті мәліметтер ұсынып, жер бетіндегі ең ірі өзен жүйесінің биологиясы мен геологиясы туралы жаңа түсініктер берді. Экспедиция үш топқа бөлінді, ал Амазонканың жоғарғы бөлігін зерттеу міндеті "Ұшқыш экспедициясына" жүктелді. Олар өзеннің бастауынан Арекипаға дейінгі жоғарғы үштен бірін зерттеуге тапсырылды. Дәстүрлі түрде зерттеушілер мен географтар өзен жүйесінің бастауын анықтау үшін ең ұзын салаларын бастауынан жоғары қарай іздейді, себебі көлем ай сайын күрт өзгеріп отыруы мүмкін. Амазонка алабындай күрделі жүйеде, бұрын жақсы картаға түсірілмеген аймақтарда ондаған салалар кандидат ретінде қарастырылды. Бірақ, белгілі бір кезеңге дейін ешқандай келісімге келе алмады және бастау тегі нақтылы болжамдарға қалды. Алты аймақ "Амазонканың бастауы" деген атаққа таласты, ал 1982 жылға дейін бірнешеуі мүмкіндікке ие болды. Алайда, 1971 жылы Лорен МакИнтайр Амазонканың нағыз бастауын басқалардан бұрын тапты. Бұл ашылуды спутник арқылы растады. Жан Мишель Кусто Германия, Франция, Аргентина, Перу және АҚШ-тан келген экспедициялық мамандарды және он екі адамнан тұратын халықаралық команданы біріктіріп, мың шақырымдық белгісіз ормандарды зерттеу үшін ресурстар мен логистиканы жинақтады. Жоғарғы Амазонка экспедициясы (Ұшқыш экспедициясы) құрлықта жүру үшін Шығыс Еуропалық көп осі бар Land Rover, әуеде қолдау және барлау үшін Papagaiu сүзгі ұшағын, ал Перу әуе күштері Перудегі Чила тау тізбегінің жоғарғы деңгейлеріне жету үшін жоғары биіктіктегі тікұшақ ұсынды. Экспедицияны қолдау базалары Кускода, тауларда, Арекипада және Чилька тау жотасының биігіндегі Кайломада Амазонканың бастауын табу мақсатымен құрылды. Көптеген жерлерге жету қиын болды, сондықтан тау командасы Селинке өзенінен Мисми тауының етегіне дейін жол жүргенде тіл, жер бедері және логистикалық қиындықтарды жеңуге тура келді. Осы таудың етегінде Кусто 18,000 фут (5486 м) биіктіктегі жанартауға көтерілген және екі күн ішінде оралған неміс альпинистерінен тұратын топты жіберді. Төмен түскенде олар еріген судың жарыққа құлайтынын көрді. Бұл жарық екі метрден жарты метрге дейін енімен, беткейден төмен қарай бағытталған. Бұл ағын жоғалып кетуден бұрын шамамен елу метрге ағып, кейін төменде тастардың арасынан өтіп, өз жолын жалғастырды. Олар жарықтың ішінде су кішкентай қайықпен жүзуге жеткілікті терең екенін анықтады және оларға үлкен мүмкіндік туды. Ламаларды пайдаланып, каякер Карил Ридли сол жерге жеткізілді, ал 1982 жылдың маусым айында каякпен Амазонканың бастауын жүзіп өткен алғашқы адам атанды. Кейінгі экспедициялар өзеннің көптеген бастауларын және Атлант мұхитына қарай ағысын одан әрі зерттеді.

Ұлттық географиялық қоғам экспедициясы

2001 жылы Амазонка өзенінің бастауларының бірі Мисми тауында мұздықтан басталатыны анықталды. Ұлттық географиялық қоғам экспедициясы Апуримак өзеніне құятын Карвасанта ағысының таудың солтүстік беткейінен басталып, басқа салалар мен өзендер арқылы өтіп, Амазонка өзенінің негізгі арнасын құруға көмектесетінін жариялады. 2007 жылы бразилиялық ғалымдар Апуримак өзенінің бастауы Амазонка өзенінің бастауы екенін растап, Мисмиді Амазонканың ең мүмкін бастауы деп көрсетті.