Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көркемдік бағыт
Art movement
Батыс әлемінің өнерінде примитивизм – бұл эстетикалық идеалдастырудың бір түрі, ол примитивті уақыт, орын және адамның тәжірибесін эмуляциялау немесе қайта жарату арқылы қайта жасауды білдіреді. Батыс философиясында примитивизм примитивті қоғамның адамдары өркениетті адамдардың қалалық құндылық жүйесінен гөрі жоғары мораль мен этикаға ие екенін ұсынады. Еуропалық өнерде примитивизм эстетикасы батыс Еуропаның қалалық өркениетіне қатысты примитивті деп есептелген Азия, Африка және Австралия халықтарының өнерінен алынған әдістерді, мотивтерді және стильдерді қамтиды. Осы тұрғыда суретші Пол Гогеннің майлы суреттеріне Таити бейнелерін енгізуі – 19-ғасырдың соңында қазіргі заман өнерінің дамуы үшін маңызды болған техниканы, мотивті және стильді қарызға алудың ерекше мысалы болды. Батыс өнерінің жанры ретінде примитивизм нәсілшілдік стереотиптерді, мысалы, «асыл жабайы» образын қайта жаңғыртып, онымен отаршылдар Азия, Африка және Австралиядағы ақ емес халықтарға қарсы ақ колониялық үстемдігін ақтады. Сонымен қатар, примитивизм термині авангард пайда болғанға дейін бейнелеу өнерінде басым болған сурет салудың әдістерін, мотивтерін және стильдерін анықтайды. Бұған қоса, ол Анри Руссо сияқты әуесқой суретшілердің жеке ләззат алу үшін салған наив өнер мен халық өнерінің стильдерін де анықтайды.
In the arts of the Western World, Primitivism is a mode of aesthetic idealization that means to recreate the experience of the primitive time, place, and person, either by emulation or by re creation. In Western philosophy, Primitivism proposes that the people of a primitive society possess a morality and an ethics that are superior to the urban value system of civilized people. In European art, the aesthetics of primitivism included techniques, motifs, and styles copied from the arts of Asian, African, and Australasian peoples perceived as primitive in relation to the urban civilization of western Europe. In that light, the painter Paul Gauguin's inclusion of Tahitian imagery to his oil paintings was a characteristic borrowing of technique, motif, and style that was important for the development of Modern art (1860s–1970s) in the late 19th century. As a genre of Western art, Primitivism reproduced and perpetuated racist stereotypes, such as the "noble savage", with which colonialists justified white colonial rule over the non white other in Asia, Africa, and Australasia. Moreover, the term primitivism also identifies the techniques, motifs, and styles of painting that predominated representational painting before the emergence of the Avant garde; and also identifies the styles of naïve art and of folk art produced by amateur artists, such as Henri Rousseau, who painted for personal pleasure.
Модернисттік примитивизм
Үш жүз жылдық "Ашу дәуірі" (15 ғ. – 17 ғ.) батыс еуропалық саяхатшыларды Азия, Америка, Африка және Австралия халықтарының мәдениеттерімен таныстырды, бірақ саяхатшылардың мәдени ерекшеліктерге қатысты көзқарасы отаршылдыққа алып келді. Ағарту дәуірінде саяхатшылардың еуропалық емес өзгелермен кездесуі философтарды орта ғасырлық қағидаларға күдікпен қарауға итермеледі – адам, қоғам және табиғаттың өзгермейтін жаратылысы, қоғамның әлеуметтік жіктелуі, сондай-ақ христиан дінінің рухани, моральдық және зиялық шектеулері туралы. Олар Еуропа өркениетін табиғатпен үйлесімде өмір сүретін, өркениеттен бұрынғы табиғи адамның өмір салтымен салыстырып, күмән білдірді. 18 ғасырда батыс суретшілері мен зиялылары саяхатшылар тапқан алғашқы халықтардың мәдениеттерін зерттей отырып, "тарихта тереңірек, тұрақты адам табиғаты мен мәдени құрылымын іздеуге" қатысты, бұл жаңа заманның пайда болуына қарама-қарсы саналы ізденіс болды. Еуропалық отаршылдықтың тобыр-тобыр жиналған олжаларына отарланған жергілікті халықтардың өнер туындылары кірді, олар бастапқы өрнектер мен орындалу стилімен ерекшеленді, әсіресе сызықтық перспективаның болмауы, қарапайым контур, иероглифтердің болуы, бейнелердің бұрмалануы және қайталама безендірулер арқылы берілген мағына. Африка мен Австралия мәдениеттері суретшілерге "ақ, батыс және басым көбінесе еркектердің" ізденісіне жауап берді – олардың іздегені "алғашқылар" идеалы еді, оның қажеттілігінің өзі белгілі бір қашықтықта және ерекшелікте жатқан.
The three hundred year Age of Discovery (15th c.–17th c.) exposed western European explorers to the peoples and cultures of Asia and the Americas, of Africa and Australasia, but the explorers' perspective of cultural difference led to colonialism. During the Age of Enlightenment, the explorers' encounters with the non European Other provoked philosophers to question the Mediaeval assumptions about the fixed nature Man, of society, and of Nature, doubted the social class organization of society and the mental, moral, and intellectual strictures of Christianity, by comparing the civilization of Europe against the way of life of the uncivilized natural man living in harmony with Nature. In the 18th century, Western artists and intellectuals participated in "the conscious search in history for a more deeply expressive, permanent human nature and cultural structure in contrast to the nascent modern realities", by studying the cultures of the primitive peoples encountered by explorers. The spoils of European colonialism included the works of art of the colonized natives, which featured primitive styles of expression and execution, especially the absence of linear perspective, a simple outline, the presence of hieroglyphs, distortions of the figure, and the meaning communicated with repeated patterns of ornamentation. The African and Australasian cultures provided artists an answer to their "white, Western, and preponderantly male quest" for the ideal of the primitive, "whose very condition of desirability resides in some form of distance and difference."
Пол Гоген
Суретші Пол Гоген Еуропаның қалаларын тастап, француз колониясы Таитиге қоныс аударды, онда ол қалалық Франциядағыдан мүлдем өзгеше, қарапайым өмір салтын қабылдады. Гогеннің примитивті іздеуі – жеке өмірдің христиандық шектеулерінен жыныстық бостандық іздеу еді, бұл «Өлілер рухы қадағалауда» (1892), «Парау на те Варуа ино» (1892), «Анна Джаванэрин» (1893), «Те Тамари Но Атуа» (1896) және «Жәбірлі әңгімелер» (1902) суреттерінде анық көрінеді. Гогеннің Таитиге қатысты еуропалық көзқарасы, діни жыныстық тыйымдардан азат, жыныстық утопия ретінде, ауылдық өмірді қалалық өмірден жақсы деп идеалдандырған пасторальдық өнердің көзқарасына сәйкес келеді. Пасторализм мен примитивизм арасындағы ұқсастықтар «Таити пасторалы» (1892) және «Біз қайдан келдік? Біз неміз? Біз қайда бара жатырмыз?» (1897–1898) суреттерінде байқалады. Суретші Гоген өзінің суреттері таитилік қоғамды дәріптейтінін және ол Таитиді француз отаршылдығына қарсы қорғап отырғанын айтты; алайда, 20 ғасырдың постколониалдық тұрғысынан феминисттік өнер сыншылары Гогеннің бойжеткен қыздармен қарым-қатынасқа түсуі оның отаршылдыққа қарсы екендігі туралы мәлімдемесін жоққа шығарады деді. Еуропалық адам ретінде оның жыныстық бостандығы отарлаушының еркек көзқарасынан туындаған, себебі Гогеннің көркемдік примитивизмі – «жасырын расалық және жыныстық қиялдар мен биліктің, отаршылдық және патриархалдық биліктің тығыз тоғысуының» бір бөлігі болып табылады, оны француз отарлаушылары Таити және таитиліктер туралы ойлап тапқан; еуропалық қиялдар «примитивтілік ұғымдарын маңызды ету» үшін, еуропалық емес халықтарды отарлық бағыныштыларға айналдыру арқылы ойлап тапқан.
The painter Paul Gauguin departed urban Europe to reside in the French colony of Tahiti, where he adopted a primitive style of life much unlike the way of life in urban France. Gauguin's search for the primitive was a search for sexual freedom from the Christian constrictions of private life, evident in the paintings Spirit of the Dead Watching (1892), Parau na te Varua ino (1892), and Anna the Javanerin (1893), Te Tamari No Atua (1896) and Cruel Tales (1902). Gauguin's European perspective of Tahiti as a sexual utopia free of the religious sexual prohibitions is in line with the perspective of pastoral art, which idealizes rural life as better than city life. The similarities between Pastoralism and Primitivism are evident in the paintings Tahitian Pastoral (1892) and Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going? (1897–1898). The artist Gauguin said that his paintings celebrated Tahitian society, and that he was defending Tahiti against French colonialism; nonetheless, from the postcolonial perspective of the 20th century, feminist art critics said that Gauguin's taking adolescent mistresses voids his claim of being an anti colonialist. As a European man, his sexual freedom derived from the male gaze of the colonist, because Gauguin's artistic primitivism is part of the "dense interweave of racial and sexual fantasies and power, both colonial and patriarchal", which French colonialists invented about Tahiti and the Tahitians; European fantasies invented in "effort to essentialize notions of primitiveness", by Othering non European peoples into colonial subordinates.
Фаувтар мен Пабло Пикассо
1905–1906 жылдары суретшілер тобы Сахара аймағынан оңтүстік Африка және Океания өнерін зерттеді, себебі Гаугеннің Таити мен таитиліктердің суреттері кең таралған еді. Гаугеннің Парижде өткен екі қайтыс болғаннан кейінгі, ретроспективті көрмесі, біреуі 1903 жылы, екіншісі 1906 жылы Күздік салон (Salon d'Automne) көрмесінде болды. Бұл көрмелер Морис де Вламинкт, Андре Деран, Анри Матисс және Пабло Пикассо сияқты суретшілерге әсер етті. Атап айтқанда, Пикассо Иберия мүсіндерін, африкалық мүсіндерді, африкалық дәстүрлі маскаларды, сондай-ақ Эль Греконың маньеризм стиліндегі суреттері сияқты тарихи туындыларды зерттеді. Осы эстетикалық зерттеулер нәтижесінде Пикассо «Авиньон қыздары» (1907) суретін салып, кубизмді ойлап тапты.
In 1905–1906 period, a group of artists studied the arts from Sub Saharan Africa and from Oceania, because of the popularity of the Gauguin paintings of Tahiti and the Tahitians. Two posthumous, retrospective exhibitions of Gauguin's works of art in Paris, one at the Salon d'Automne in 1903, and the other in 1906, influenced artists such as Maurice de Vlaminck and André Derain, Henri Matisse and Pablo Picasso. In particular, Picasso studied Iberian sculpture, African sculpture, and African traditional masks, and historical works such as the Mannerist paintings of El Greco, from which aesthetic study Picasso painted Les Demoiselles D'Avignon (1907), and invented Cubism.
Антиколониалды примитивизм
Көркемөнердегі примитивизм көбінесе Батыс өнерінің мәдени құбылысы ретінде қарастырылады, бірақ примитивистік идеалдың құрылымын Батыс емес және отаршылдыққа қарсы суретшілердің туындыларында табуға болады. Адамдар табиғатпен үйлесімде өмір сүрген идеалды өткенге деген құштарлық, Батыс модернизмінің отарланған халықтарға тигізген жағымсыз мәдени әсерін сынаумен байланысты. Отаршылдыққа қарсы суретшілердің примитивистік туындылары Батыстың отарланған халықтар туралы стереотиптерін сынап, сонымен бірге отарлауға дейінгі өмір салтына ұмтылады. Деколонизация процестері Примитивизмнің кері телеологиясымен бірігіп, Батыс суретшілерінің примитивистік туындыларынан ерекшеленетін, отаршылдық стереотиптерді шындық ретінде бекітетін, жергілікті өнер туындыларын жасайды. Көркемдік примитивизмнің бір түрі ретінде Негритуд қозғалысының туындылары жоғалған алтын ғасырға деген құштарлықты көрсетеді. 1930 жылдары Атлант мұхитының екі жағындағы франкоязы суретшілер мен зиялылар бастаған Негритуд қозғалысы Африка континентінің барлық аймақтарында және африкалық диаспорада жылдам қабылданады. Батыс рационализмі мен еуропалық отаршылдықты қабылдамай, Негритуд суретшілері отарлауға дейінгі Африканы еуропалықтар келгенге дейін мәдени жағынан біртұтас қоғамдардан тұратын отарлауға дейінгі Африка ретінде бейнелейтін туындылармен идеалдандырды. Негритуд қозғалысының суретшілерінің ішінде 1930 жылдары Пикассомен және Париздегі сюрреалистермен байланысқан кубалық суретші Вифредо Лам ерекше көзге түседі. 1941 жылы Кубаға оралғаннан кейін Лам адамдарды, жануарларды және табиғатты біріктіретін динамикалық картиналар жасауға батыл болды. "The Jungle" (1943) туындысында Ламның полиморфизмі қант қамысының арасында африкалық мотивтерді бейнелейтін фантастикалық джунгли көрінісін жасайды, бұл Негритудтың неоафрикалық идеализмі мен плантациялық құлдықтың тарихы арасындағы байланысты көрсетеді.
Primitivism in art is usually regarded as a cultural phenomenon of Western art, yet the structure of primitivist idealism is in the art works of non Western and anti colonial artists. The nostalgia for an idealized past when humans lived in harmony with Nature is related to critiques of the negative cultural impact of Western modernity upon colonized peoples. The primitivist works of anti colonial artists are critiques of the Western stereotypes about colonized peoples, while also yearning for the pre colonial way of life. The processes of decolonization fuse with the reverse teleology of Primitivism to produce native works of art distinct from the primitivist artworks by Western artists, which reinforce colonial stereotypes as true. As a type of artistic primitivism, the artworks of the Négritude movement tend to nostalgia for a lost golden age. Begun in the 1930s, by francophone artists and intellectuals on both sides of the Atlantic Ocean, the Négritude movement was readily adopted throughout continental Africa and by the African diaspora. In rejection of Western rationalism and European colonialism, the Négritude artists idealized pre colonial Africa with works of art that represent pre colonial Africa as composed of societies who were more culturally united before the Europeans arrived to Africa. Notable among the artists of the Négritude movement is the Cuban artist Wifredo Lam who was associated with Picasso and the surrealists in Paris, in the 1930s. On returning to Cuba in 1941, Lam was emboldened to create dynamic tableaux that integrated human beings, animals, and Nature. In The Jungle (1943), Lam's polymorphism creates a fantastical jungle scene featuring African motifs among the stalks of sugar cane to represent the connection between the neo African idealism of Négritude and the history of plantation slavery for the production of table sugar.
Нео-примитивизм
Неопримитивизм – орыс өнерінің қозғалысы, ол өзінің атын Александр Ивановичтің 31 беттік «Неопримитивизм» памфлетінен алған. Ол авангард қозғалысының бір түрі саналады және Сезанн, кубизм және футуризм элементтерін дәстүрлі орыс «халық өнерінің» конвенциялары мен мотивтерімен, әсіресе орыс иконасы мен лубокпен біріктіретін қазіргі заманғы сурет салудың жаңа стилі ретінде ұсынылады. Неопримитивизм Көк Роза қозғалысының символистік өнерін ығыстырды. Бұл жаңа қозғалыс алдыңғы қозғалыстың өткенге көңіл бөлгендігіне байланысты қабылданып, шығармашылық өркендеуінің шегіне жетті. Неопримитивизмді түсіндіруде ол антипримитивистік Примитивизм ретінде қарастырылады, себебі ол примитивистердің еуроцентризмге негізделген жалпыламалық тақырыбына күмән келтіреді. Бұл көзқарас неопримитивизмді бұрынғы примитивистік пікірталасқа қарсы тұратын заманауи нұсқа ретінде көрсетеді. Мұның мысалы Пауль Гогеннің туындыларында көрінеді, онда үш өлшемді перспективаның орнына жарқын түстер мен тегіс пішіндер бейнеленген. Игорь Стравинский де орыс фольклорына негізделген балалар пьесаларымен танымал неопримитивист болды. Бірнеше неопримитивист суретшілер бұрын Көк Роза тобының мүшелері болған.
Neo primitivism was a Russian art movement that took its name from the 31 page pamphlet Neo primitivizm, by Aleksandr It is considered a type of avant garde movement and is proposed as a new style of modern painting which fuses elements of Cézanne, Cubism, and Futurism with traditional Russian 'folk art' conventions and motifs, notably the Russian icon and the lubok. Neo primitivism replaced the symbolist art of the Blue Rose movement. The nascent movement was embraced due to its predecessor's tendency to look back so that it passed its creative zenith. A conceptualization of neo primitivism describes it as anti primitivist Primitivism since it questions the primitivist's Eurocentric universalism. This view presents neo primitivism as a contemporary version that repudiates previous primitivist discourses. These are demonstrated in the works of Paul Gauguin, which feature vivid hues and flat forms instead of a three dimensional perspective. Igor Stravinsky was another neo primitivist known for his children's pieces, which were based on Russian folklore. Several neo primitivist artists were also previous members of the Blue Rose group.
Қазіргі заманғы өнердегі примитивизм туралы музейлік көрмелер
1910 жылғы қарашада Роджер Фрай Лондонның Графтон галереясында Мане және постимпрессионистер атты көрмені ұйымдастырды. Бұл көрмеде Поль Сезанн, Поль Гоген, Анри Матисс, Эдуард Мане, Пабло Пикассо және Винсент Ван Гогтың туындылары қойылды. Көрменің мақсаты – француз өнерінің соңғы үш онжылдықта қалай дамығанын көрсету болды; алайда, Лондондағы өнер сыншылары көргендеріне қатты таң қалды. Кейбіреулер Фрайды мұндай өнер туындыларын көпшілікке көрсеткені үшін "есінен жаңылып", "ақылсыз" деп айыптады. Фрайдың көрмесі қазіргі заманғы өнердегі примитивизмге назар аударды, тіпті ол осылай болуын қаламаса да; американдық ғалым Марианна Торговник бұл көрмені Лондон өнер сахнасындағы примитивизмнің "дебюті" деп атады. 1984 жылы Нью-Йорктегі Қазіргі заманғы өнер мұражайы қазіргі заманғы өнердегі примитивизмге арналған жаңа көрме ұйымдастырды. Көрмеде айқын мәселелерді көрсетудің орнына, батыс емес нысандардың қазіргі заманғы суретшілерге шабыт көзі ретінде пайдаланылуы тойланды. Көрменің директоры Уильям Рубин Роджер Фрайдың көрмесін бір қадам алға жылжытып, заманауи өнер туындыларын батыс емес нысандармен қатар қойды. Рубин: "Оның "азаматтық" өнердің өзіне қызығушылығы болмаған, керісінше, қазіргі заманғы суретшілердің осы өнерді "ашу" жолдарына назар аударуды қалаған" деді. Ол өнердің екі түрі арасында "ұқсастық" бар екенін көрсетуге тырысты. Ғалым Жан Губерт Мартин бұл көзқарас "азаматтық" өнер бұйымдарына "модернистік авангардтың аяқ жазбалары немесе қосымшалары" мәртебесі берілгенін білдіреді деп сақты. Рубиннің көрмесі төрт бөлімге бөлінді: Ұғымдар, Тарих, Ұқсастықтар және Қазіргі зерттеулер. Әр бөлім заманауи өнер мен батыс емес "өнер" арасындағы байланыстарды көрсетуде әртүрлі мақсаттарға қызмет етуді көздеді. 2017 жылы Quai Branly мұражайы – Жак Ширак Париждегі Musée National Picasso мұражайымен бірлесіп Picasso Primitif көрмесін өткізді. Директоры Ив Ле Фур бұл көрмені "Пикассоның туындылары мен батыс емес суретшілердің, кемінде олардың туындылары арасында диалогты қозғауды" қалайтынын айтты. Picasso Primitif суретшінің туындыларын батыс емес суретшілердің туындыларымен салыстыруға арналған. Нәтижесінде туындаған қақтығыс сол суретшілердің жалғандық, жыныстық, құштарлық және жоғалту сияқты ұқсас мәселелерді параллельді пластикалық шешімдер арқылы шешу жолдарын ашуға тиіс еді. 2018 жылы Монреаль көркемөнер мұражайында "Африкадан Америкаға: Пикассомен бетпе-бет, өткен және қазіргі" атты көрме өтті. MMFA Picasso Primitif көрмесін 300 жұмыс пен құжаттармен толықтырып, кеңейтті. Бұл жұмыстар Музей дю Куай Бранли – Жак Ширак және Musée National Picasso – Парижден алынды. Натали Бондил Ив Ле Фурдың Пикассоның туындыларын батыс емес өнер мен нысандармен қатар қою жолындағы мәселелерін байқап, оған жауап берудің жолын тапты. Көрменің тақырыбы: "Өнер тарихын қайта қарастырып, жаңа перспектива ұсынатын маңызды көрме". Көрмеде 19 ғасырдың соңынан бастап қазіргі уақытқа дейін Африка, Океания және Америка өнеріне деген көзқарасымыздың өзгеруі қарастырылды. Бондил этнографиялық нысандардың қалай өнер ретінде қарастырылатыны туралы мәселені зерттеуді мақсат етті. Ол сондай-ақ: "Пикассо мен анонимдік маска бір жазықтықта қалай көрсетілуі мүмкін?" деп сұрады.
In November 1910, Roger Fry organized the exhibition titled Manet and the Post Impressionists held at the Grafton Galleries in London. This exhibition showcased works by Paul Cézanne, Paul Gauguin, Henri Matisse, Édouard Manet, Pablo Picasso, and Vincent Van Gogh, among others. This exhibition was meant to showcase how French art had developed over the past three decades; however, art critics in London were shocked by what they saw. Some called Fry "mad" and "crazy" for publicly displaying such artwork in the exhibition. Fry's exhibition called attention to primitivism in modern art even if he did not intend for it to happen; leading American scholar Marianna Torgovnick to term the exhibition as the "debut" of primitivism on the London art scene. In 1984, The Museum of Modern Art in New York had a new exhibition focusing on primitivism in modern art. Instead of pointing out the obvious issues, the exhibition celebrated the use of non Western objects as inspiration for modern artists. The director of the exhibition, William Rubin, took Roger Fry's exhibition one step further by displaying the modern works of art juxtaposed to the non Western objects themselves. Rubin stated, "That he was not so much interested in the pieces of 'tribal' art in themselves but instead wanted to focus on the ways in which modern artists 'discovered' this art." He was trying to show there was an 'affinity' between the two types of art. Scholar Jean Hubert Martin argued this attitude effectively meant that the 'tribal' art objects were "given the status of not much more than footnotes or addenda to the Modernist avant garde." Rubin's exhibition was divided into four different parts: Concepts, History, Affinities, and Contemporary Explorations. Each section is meant to serve a different purpose in showing the connections between modern art and non Western 'art.' In 2017, the Musée du Quai Branly – Jacques Chirac in collaboration with the Musée National Picasso – Paris, put on the exhibition Picasso Primitif. Yves Le Fur, the director, stated he wanted this exhibition to invite a dialogue between "the works of Picasso – not only the major works but also the experiments with aesthetic concepts – with those, no less rich, by non Western artists." Picasso Primitif meant to offer a comparative view of the artist's works with those of non Western artists. The resulting confrontation was supposed to reveal the similar issues those artists have had to address such as nudity, sexuality, impulses and loss through parallel plastic solutions. In 2018, the Montreal Museum of Fine Arts had an exhibition titled From Africa to the Americas: Face to Face Picasso, Past and Present. The MMFA adapted and expanded on Picasso Primitif by bringing in 300 works and documents from the Musée du Quai Branly – Jacques Chirac and the Musée National Picasso – Paris. Nathalie Bondil saw the issues with the ways in which Yves Le Fur presented Picasso's work juxtaposed to non Western art and objects and found a way to respond to it. The headline of this exhibition was, "A major exhibition offering a new perspective and inspiring a rereading of art history." The exhibition looked at the transformation in our view of the arts of Africa, Oceania, and the Americas from the end of the 19th century to the present day. Bondil wanted to explore the question about how ethnographic objects come to be viewed as art. She also asked, "How can a Picasso and an anonymous mask be exhibited in the same plane?"
Неопримитивизм туралы қосымша оқу
Коуэлл, Генри. 1933 ж. "Неопримитивизмге қарай". Қазіргі заманғы музыка 10, № 3 (наурыз-сәуір): 149–53. Essential Cowell: Генри Коуэллдің (1921–1964) музыка бойынша таңдалған жазбалары, Ричард Картер (Дик) Хиггинс және Брюс Макферсон редакциялаған, Кайл Ганнның алғы сөзімен, 299–303. Кингстон, Нью-Йорк: Documentext, 2002 ж. Доэрти, Эллисон. 1983 ж. "Неопримитивизм". МӘӘ диссертациясы. Сиракуз: Сиракуз университеті. Флорат, Анетта. 2015а ж. "Шагал мен Стравинский: Суретші мен музыкант арасындағы параллельдер, қызығушылықтардың үйлесуі", Academia.edu (сәуір). Флорат, Анетта. 2015б ж. "Шагал мен Стравинский, әртүрлі өнер түрлері және ХХ ғасырдың қиындықтарына ұқсас шешімдер". Academia.edu (сәуір). Флорат, Анетта. 2016 ж. "Орыс примитивизмінің скифтік элементі, музыка мен бейнелеу өнерінде. Үш суретшінің (Гончарова, Малевич және Рерих) және екі композитордың (Стравинский мен Прокофьев) еңбектеріне негізделген". Academia.edu. Гарафола, Линн. 1989 ж. "Балет модернизмінің қалыптасуы". Би зерттеу журналы 20, № 2 (Қысқы: Ресейлік мәселе): 23–32. Хиккен, Адриан. 1995 ж. "Аутентичностьты іздеу: Марк Шагалдың ерте Орфикалық өнеріндегі фольклорлық иконография және еврейлік қайта жандануы (шамамен 1909–1914 жж.)". Төртінші халықаралық симпозиум: Фольклор – Музыка – Өнер туындысы, Соня Маринкович және Миряна Веселинович Хофман редакциялаған, 47–66. Белград: Музыкалық өнер факультеті. Немировская, Изольда Абрамовна. 2011 ж. "И. Стравинскийдің балаларға арналған музыкасы, XIX–XX ғасырлар тоғысындағы көркем мәдениет контекстінде". "Музыка тану мәселелері: Теория, тарих, әдістеме. IV", Юрий Николаевич Бычков және Изольда Абрамовна Немировская редакциялаған, 37–51. Мәскеу: А. Г. Снитке атындағы Мемлекеттік музыка институты. Шарп, Джейн Эштон. 1992 ж. "Примитивизм, "Неопримитивизм" және Наталья Гончарованың өнері, 1907–1914". PhD диссертациясы. Нью-Хейвен: Йель университеті.
Cowell, Henry. 1933. "Towards Neo Primitivism". Modern Music 10, no. 3 (March–April): 149–53. Reprinted in Essential Cowell: Selected writings on Music by Henry Cowell, 1921–1964, edited by Richard Carter (Dick) Higgins and Bruce McPherson, with a preface by Kyle Gann, 299–303. Kingston, NY: Documentext, 2002. Doherty, Allison. 1983. "Neo Primitivism". MFA diss. Syracuse: Syracuse University. Floirat, Anetta. 2015a. "Chagall and Stravinsky: Parallels Between a Painter and a Musician Convergence of Interests", Academia. edu (April). Floirat, Anetta. 2015b. "Chagall and Stravinsky, Different Arts and Similar Solutions to Twentieth Century Challenges". Academia. edu (April). Floirat, Anetta. 2016. "The Scythian Element of the Russian Primitivism, in Music and Visual arts. Based on the Work of Three Painters (Goncharova, Malevich and Roerich) and Two Composers (Stravinsky and Prokofiev)". Academia. edu. Garafola, Lynn. 1989. "The Making of Ballet Modernism". Dance Research Journal 20, no. 2 (Winter: Russian Issue): 23–32. Hicken, Adrian. 1995. "The Quest for Authenticity: Folkloric Iconography and Jewish Revivalism in Early Orphic Art of Marc Chagall (c. 1909–1914)". In Fourth International Symposium Folklore–Music–Work of Art, edited by Sonja Marinković and Mirjana Veselinović Hofman, 47–66. Belgrade: Fakultet Muzičke Umetnosti. Nemirovskaâ, Izol'da Abramovna [Немировская, Изольда Абрамовна]. 2011. "Музыка для детей И.Стравинского в контексте художественной культуры рубежа XIX ХХ веков" [Stravinsky's Music for Children and Art Culture at the Turn of the Twentieth Century]. In Вопросы музыкознания: Теория, история, методика. IV [Problems in Musicology: Theory, History, Methodology. IV], edited by Ûrij Nikolaevic Byckov [Юрий Николаевич Бычков] and Izol'da Abramovna Nemirovskaâ [Изольда Абрамовна Немировская], 37–51. Moscow: Gosudarstvennyj Institut Muzyki im. A. G. Snitke. Sharp, Jane Ashton. 1992. "Primitivism, 'Neoprimitivism', and the Art of Natal'ia Gonchrova, 1907–1914". Ph. D. diss. New Haven: Yale University.