Кіріспе
Американдық саясаткер Лорен Дуайт Леман (Лорен Дуайт Леман; 1950 жылдың 2 желтоқсанында туған) – 2002-2006 жылдары Алясканың сегізінші вице-губернаторы қызметін атқарған американдық саясаткер. Оған дейін ол штат заң шығарушы органының екі палатасында қызмет етті және өзінің мерзімінің соңына қарай Сенаттың көпшілік көшбасшысы болып сайланды. Ол 1989 жылдан 2006 жылға дейін сайлау саясатында жұмыс істеді. 2002 жылы Леман вице-губернатор болып сайланғанда, ол Алясканың түпкілікті халқының тегінен шыққан және штаттық деңгейдегі лауазымға сайланған алғашқы адам болды. Оның орыс және поляк тегі де бар.
Loren Dwight Leman (Лорен Дуайт Леман; born December 2, 1950) is an American politician who served as the eighth lieutenant governor of Alaska, from 2002 to 2006. Before that, he served in both houses of the state legislature, and was elected as the Senate Majority Leader by the end of his term. He served in office in electoral politics from 1989 to 2006. When Leman was elected as lieutenant governor in 2002, he was the first person of Alaska Native ancestry to be elected to statewide office in Alaska. He also has Russian Polish ancestry.
Жас шағы мен отбасы
Леман Калифорния штатының Помона қаласында дүниеге келді және Алясканың Нинилчик қаласында орыс тілінде сөйлейтін, аллютик, орыс креол және поляк тегінен шыққан отбасында өсті. Олар кәсіби балықшылар болған. Ол әкесінің Аумақтық дәуірде балық тұзақтарын пайдалануын көрді, бұл балық аулау әдісі 1959 жылы өткен референдумда тыйым салынғанша қолданылып келді. Кейін ол Нинилчик маңындағы Кук шығанағында отбасылық лосось аулау ісімен айналысты. Кук шығанағында палтус балығын ұзын сыммен аулады және Принц Уильям шығанағында балық шабағын теріп жинады. Леман Аляскадағы ұзақ отбасылық тарихын 1798 жылы Кодиакта орыс кеме жасаушысы мен Афогнактан шыққан аллютик әйелінің некесіне дейін жегізеді. 1968 жылы Нинилчик орта мектебін бітірді. 1972 жылы Орегон мемлекеттік университетінен азаматтық инженерлік мамандығы бойынша бакалавр, ал 1973 жылы Стэнфорд университетінен азаматтық/экологиялық инженерлік мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды. Әйелі Кэролинмен бірге Рейчел, Жозеф және Николь деген үш бала тәрбиеледі. Олардың кіші қызы Николь 2015 жылдың желтоқсан айында Жаңа Зеландияда тау жүру кезінде қайғылы оқиғаға ұшырап көз жұмды.
Саяси мансап
Леман Аляскадағы Республикалық партияға қосылып, саяси белсенділікке қатысты. 1988 жылы Аляска штатының өкілдер палатасына сайланып, Батыс Анкоридж аймағын өкілдік етті және 1993 жылға дейін қызмет етті. Ол әлеуметтік консерватор, дамуды, бизнесті қолдайтын, қоршаған ортаға жауапкершілікпен қараушы, Алясканың әскери құрылымдарын және салық төлеушілерді қолдаушы ретінде танымал болды. 1992 жылы ол Солтүстік-Батыс Анкоридж аймағын штаттық Сенатта өкілдік ету үшін сайланды және 1993 жылдың қаңтарынан 2002 жылдың желтоқсанына дейін қызмет етті. Басқа міндеттермен қатар, ол Сенаттың Мемлекеттік істер, Еңбек және сауда, сондай-ақ Ресурстар комитеттерінің төрағасы болды және Қаржы комитетінде мүше болып жұмыс істеді. Өзінің соңғы мерзімінде ол Сенатта көпшілік көшбасшысы болып сайланды.
Вице-губернатор
2002 жылдың қарашасында Лемэн Алясканың сегізінші лейтенант-губернаторы болып сайланғанда, штаттық кеңсеге сайланған алғашқы Алясканың түпкілікті ата-бабасы болды. 2002 жылдың күзінде Лемэн республикалық партияның лейтенант-губернатор лауазымына үміткер болу үшін үгіт жүргізді. Оның қарсыластары Гомерден штаттық өкіл Гейл Филлипс, Врангелден штаттық сенатор Робин Тейлор және Василланың мэрі болған Сара Пейлин еді. Лемэн жеңіске жетті. Пейлин 2000 дауыспен екінші орынды иеленді. Кейін ол сенатор Джон Маккейнмен бірге президенттікке вице-президенттікке кандидат болды. Лейтенант-губернатор ретінде Лемэн бюджеттік тәртіпті, білім берудегі жауапкершілікті, Алясканың табиғи ресурстарын тиімді пайдалануды және өмір сүру құқығын қолдауды жалғастырды. Лемэн мемлекеттік шығындарды 250 миллион долларға азайту мақсатында бес жылдық жоспарды қабылдап, оны іске асыру арқылы қаржылық жауапкершілікті жақтады. Әлеуметтік консерватор болған ол, аборт жасауға ниеттенген қыздарға ата-аналарынан рұхсат алу талабын енгізуді бастады және 1998 жылғы Аляска конституциясына енгізілген түзетудің бастамашысы болды, онда неке бір ер және бір әйел арасындағы одақ ретінде анықталды. Ол көп мемлекеттік Энергия кеңесінде, Тынық мұхиты мемлекеттерінің теңіз балық шаруашылығы комиссиясында және Тынық мұхиты мемлекеттерінің заңнамалық жұмыс тобында белсенді қатысты. Лемэн Аляска конституциясы мен заңнамалық процесті Ұлдар мен қыздар штатының делегаттарына, «Жеңіске жетуге ұмтылатын әйелдер» семинарына оқыды, сондай-ақ жоғары мектептер мен Аляска университетінің студенттеріне арнайы лекция оқыды. Лейтенант-губернатор болып өткен төрт жылында Лемэн Алясканың дінге негізделген және қоғамдық бастамаларын басқарды, үкімет пен Алясканың дін қауымдастықтары арасындағы синергияны дамытуға көмектесті. Бастама бір жылдан кейін іске асырылғаннан соң, Ақ үй Алясканы FBCI жетістіктері үшін «үлгілі штат» деп мойындады. Лейтенант-губернатор Лемэн саясаттағы және қоғамдық қызметтегі діншілдердің рөлі туралы сөз сөйледі. Ол Денели комиссиясының жеті комиссарының бірі ретінде штатты өкілдік етті, бұл комиссия Алясканың денсаулық сақтау, энергетика, көлік, экономикалық мүмкіндіктер және жұмыс күшін дамытуды жақсартуға бағытталған бірегей мемлекеттік-федералды кооперативтік күш-жігерді қамтиды, әсіресе ауылдық Аляскада. 2006 жылы Лемэннің губернаторлыққа үміткер болуы мүмкін деген болжамдар тарады, ол Франк Мурковскиге қарсы тұруы немесе Мурковски зейнеткерлікке шыққан жағдайда бос орынға үміткер болуы мүмкін еді. Лемэн 2006 жылдың ақпан айында жариялауды жоспарлаған, бірақ шешім туралы отбасымен көбірек ақылдасу үшін жаңалықты кейінге шегерді. 2006 жылдың мамыр айының соңында Мурковски қайта сайлануға үміткер екенін жариялады. Бірнеше күннен кейін Лемэн кеңсеге үміткерліктен бас тартты (Мурковскидің шешімі көптеген факторлардың бірі ғана екенін айтты) және лейтенант-губернатор ретінде екінші мерзімге қатысудан да бас тартты. Республикалық Шон Парнелл Лемэннің орнын иеленді. Лемэн 2018 жылы Аляска Капитолийінде өткен өмірді қорғау іс-шарасында сөйлеген сөзінде: «Аборт жақсы шешім емес екенін көбірек адамдар мойындайды. Ол бақытқа және қанағатқа әкелмейді», - деді және «біз әлемде өзгеріс жасай алатын 60 миллион адамды жоғалттық» деді.
Көлік қатынасын жақсарту
Лорен Леман Аляскадағы көлік инфрақұрылымын жақсартуға ұзақ жылдар бойы қызығушылық танытып келеді. Ол әуежайларды жақсарту жобаларын басқарды, Аляска Ғарыш Даму Корпорациясының Кодиактағы ұшыру кешендерін ерте қолдады, Кенейдегі Challenger Learning Center директорлар кеңесінде қызмет етті, сондай-ақ ғарыш айлақтары мен академиялық ұйымдардан тағайындалған вице-губернаторлар мен губернаторлар делегаттарынан тұратын Аэроғарыш штаттары қауымдастығының ұлттық төрағасы болды. Бұл ұйым Конгреске авиация және ғарыш саласы бойынша кеңес береді. Ол Аляска темір жолының Шип-Крик пен Василла арасындағы жолдарды қайта құру және жақсарту жобасын іске асыруға мүмкіндік беретін заңға қолдау көрсетті. Ол жолдарды, порттарды, жағалауларды және ғимараттарды жақсартуды жақтады, сондай-ақ 1990 жылдардың ортасында Заң шығарушы органның тоқырауға ұшыраған күтім жөніндегі жұмыс тобында жұмыс істеп, инфрақұрылымды жақсартуға қатысты 1,4 миллиард доллардан астам қажеттіліктерді анықтады. Оның өзге жұмыс тәжірибесіне азаматтық/экологиялық инженерлік саласында кеңес беру және балық аулау кіреді. Аляскада тіркелген азаматтық инженер Леман соңғы 43 жыл бойы штаттың барлық аймақтарында – Кетчиканнан Котцебуеге, Уналаскадан Василлаға және Якутатқа дейін инженерлік жұмыстармен айналысты.
Мұра мен құрмет
1999 жылы сенатор Леман Аляскада білім беруді жетілдіру, ресурстарды дамыту және көлік инфрақұрылымын жақсартудағы еңбегі үшін әлемдегі жетекші инженерлік ұйым – Америка Азаматтық Инженерлер Қоғамынан (ASCE) ұлттық азаматтық үкімет сыйлығын алды.