Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Конкордтағы тарихи үй, Массачусетс, АҚШ
Historic house in Concord, Massachusetts, US
Уэйсайд – Конкордтағы тарихи үй. Бұл үйдің ең көне бөлігі 1717 жылға дейін салынған болуы мүмкін. Кейін ол жас Луиза Мей Алкотт пен оның отбасысы, оны Хиллсайд деп атаған, автор Натаниел Хоторн мен оның отбасысы, сондай-ақ балалар жазушысы Маргарет Сиднинің үйіне айналды. Ұлттық саябақтар қызметі әдеби байланыстары бар алғашқы орын ретінде сатып алды және қазір Minute Man Ұлттық тарихи саябағының бөлігі ретінде көпшілікке ашық.
The Wayside is a historic house in Concord, Massachusetts. The earliest part of the home may date to 1717. Later it successively became the home of the young Louisa May Alcott and her family, who named it Hillside, author Nathaniel Hawthorne and his family, and children's writer Margaret Sidney. It became the first site with literary associations acquired by the National Park Service and is now open to the public as part of Minute Man National Historical Park.
Ерте тарих
Уэйсайд иелігінің алғашқы тіркелмесі 1717 жылы жасалған. 1775 жылдың 19 сәуірінде, британдық әскерлер Лексингтон және Конкорд шайқастарына жол тартқанда Конкордтың Ескі Солтүстік Көпірінен өтіп бара жатқанда, Минутмен Сэмюэл Уитни осы үйде тұрған, ол сол кезде көбінесе бастапқы келбетін сақтап қалған. 1775 және 1776 жылдары Гарвард колледжі Конкордқа көшірілген тоғыз ай бойы ғалым Джон Уинтроп осы үйде тұрды.
The first record of the Wayside property occurs in 1717. Minuteman Samuel Whitney was living in this house, which still retained most of its original appearance, on April 19, 1775, when British troops passed by on their way to the Battles of Lexington and Concord at Concord's Old North Bridge. During the years 1775 and 1776 the house was occupied by scientist John Winthrop during the nine months when Harvard College was moved to Concord.
Алкоттар
Фрутлендс эксперименті сәтсіз аяқталғаннан кейін, педагог және философ Амос Бронсон Алкотт және оның отбасы Конкордқа көшіп келді. 1844 жылдың қазан айынан бастап, отбасы алғаш рет Эдмунд Хосмер есімді досының үйінде тұрды. Алкоттың әйелі Эбби Мэй жақында шамамен 2000 доллар мұраға ие болды және олар осы ақшаны үй сатып алуға пайдалануды жоспарлады. Көрші Ральф Уолдо Эмерсон отбасына үй табуға көмектесті: соңғы уақытта дөңгелекше жасаушы Хорацио Когсвеллге тиесілі болған үй. Эмерсон сондай-ақ отбасына сатып алу үшін 500 доллар қарыз берді. Бронсон бұл мәмілеге қатыспады, өйткені оның әйелі түсіндіргендей, "ол барлық мүлік мәселесіне наразы болды" және Жердің бір бөлігіне ие бола алмайтынына сенді. Үйдің тарихы туралы ешкім көп білмейтін сияқты, бірақ Генри Дэвид Торо үйдің бұрынғы иелерінің бірі ешқашан өлмейтініне сенеді және оның әруағы оны қорқытады деген әңгіме айтты. Алкоттар 1845 жылдың 1 сәуірінде көшіп келді. Бронсон ағасы Джуниус пен оның отбасы олармен бірге тұруын үміттенеді және осы мақсат үшін қосымша бөлмелер салды. Бірақ сол жазда Джуниус нервтік ауруға шалдықты, ал Бронсон оны күтіп алуға кетті. 1846 жылдың наурыз айында отбасы 13 жасар қызы Луиза Мэй Алкот үшін жаңа бөлме қосты. Бұл оның жеке бөлмесі болды. Ол күнделігіне: "Мен жалғыз болғанымды өте жақсы көремін, ал анам оны мен үшін өте әдемі және таза етіп жасады" деп жазды. Ол сондай-ақ өзінің алғашқы кітабы "Гүл аңыздары" (1854) деп аталатын шығармасын жаза бастады. Бронсон үйін көптеген адамдарға ашты, соның ішінде мектеп ашуды жоспарлаған София Фурд есімді мұғалімге. Ол сондай-ақ үйді Жер асты жолы үшін пайдалануға ұсынды. Отбасы бірнеше қашқан құлға пана берген болуы мүмкін; Луиза Мэй кейінірек "біздің үйімізде құлдар жасырынған" деп жазды. Алайда, құпиялылық сақталғандықтан, нақты қашқындар туралы көп жазба қалмаған. Бронсон 1847 жылы Канадаға бара жатқан "денелі, шебер, ақылды және өзіне сенімді" 30 жасар жігіт туралы айтты, ол бір апта бойы олардың үйінде болды. Бронсон бұл оқиғаның оның отбасына сабақ болатынына үміттенді. 1848 жылы отбасы көшіп кету туралы пікір алмасты. Бронсон Конкордты көршілерімен әңгімелесе алатындықтан жақсы көретін. Бірақ Эбби бұл қаланы өзінің кедейлігінің символы ретінде қарады және достары мен туыстарына жақын болу үшін, сондай-ақ жұмыс табу үшін Бостон қаласына көшіп баруды қалады. Ол пікірсайыста жеңіске жетті және отбасы Хиллсайдты жалға беріп, сол қыста Оңтүстік аймаққа көшіп кетті.
Shortly after the failure of the Fruitlands experiment, educator and philosopher Amos Bronson Alcott and his family moved to Concord. Beginning in October 1844, the family first lived in the home of a friend named Edmund Hosmer. Alcott's wife Abby May had recently inherited about $2,000 and they intended to use the money to buy a home. Neighbor Ralph Waldo Emerson helped the family find the property to buy: a home most recently owned by a wheelwright named Horatio Cogswell. Emerson also loaned the family $500 for their purchase. Bronson took no part in the transaction being, as his wife explained, "dissatisfied with the whole property arrangement" and did not believe he could own any part of the Earth. No one seemed to know much about the history of the home, though Henry David Thoreau told the story that one of its previous owners believed he would never die and his ghost was rumored to haunt it. The Alcotts moved in on April 1, 1845; Bronson had hoped his brother Junius and his family would move in with them and built additional rooms for that purpose. Instead, by that summer, Junius had a nervous breakdown and Bronson left to care for him. In March 1846, the family added a bedroom for their 13 year old daughter Louisa May Alcott. It was the first room she had to herself. She wrote in her journal, "It does me very good to be alone, and Mother has made it very pretty and neat for me." She also began writing what would become her first book, Flower Fables (1854). Bronson opened the home to many people, including Sophia Foord, a teacher with whom he hoped to open a school. He also offered the home as a site for the Underground Railroad. The family likely hosted several escaped slaves; Louisa May, years later, referred to more than one, writing, "fugitive slaves were sheltered under our roof". Due to the requisite secrecy, however, few records of specific fugitives survive. Bronson referred to a 30 year old man who was "athletic, dextrous, sagacious, and self relying" who stayed there for a week in 1847 on his way to Canada. Bronson hoped the experience would serve as a lesson to his family. By 1848, the family debated about moving. Bronson liked Concord because of the neighbors he could converse with. Abby, however, saw the town as a symbol of their poverty and desired a move to the city of Boston to be closer to friends, relatives, and potential work. She won the debate and the family rented out the Hillside and moved to the South End by that winter.
Хоторндер
Бірде Натханиел Хоторн Массачусетс штатындағы Леноксте үйді жалға алып тұрғанда, отбасына үй сатып алуды ойлады. Ол әйелі София Пибодиге өзінің баспасы "Тикнор және Филдс" үйді сатып алуға қажет болса, ақшалай көмек көрсетуге дайын екенін уәделеді. 1852 жылдың 8 наурызында Хоторн Алкотттардан үйді 1500 долларға сатып алды. Үйді сатып алғаннан кейін Хоторн былай деп жазды: "Мистер Алкотт оны өзінің талғамына сай етіп келтіруге көп ақша жұмсаған – барлық жақсартуларды мен аз немесе ештеңеге ие болдым. Ұзақ уақытқа дейін назарсыз қалғандықтан, бұл жер әлемдегі ең қиын жер, бірақ ерте ме, кеш пе, ол ыңғайлы және жеткілікті түрде жағымды үйге айналады". Хоторндар бұрын Конкордтағы The Old Manse-де тұрған, олар 1842 жылдың 9 шілдесінде үйленгеннен кейін көшіп кеткен. Олардың жаңа үйі сол жерден шамамен екі шақырымдай жерде орналасқан, жолға тым жақын болғандықтан, оны көліктік аялдама деп қате түсінуге болар еді. Ол хатта: "Менің ойымша, бұл ат мистер Алкотт берген атқа қарағанда жақсырақ және моральдық жағынан мағыналырақ" деп түсіндірді. Бронсон атауды өзгертуге ешқашан келіспеді және оны "Хиллсайд" деп атауды жалғастырды. 1852 жылдың бір кезенде Хоторндар Генри Дэвид Тороны мүлікті тексеруге шақыртты. Олардың үш баласының екіншісі, алты жасар Джулиан Хоторн оны үнсіз сүйреп жүрді. Торо баланың әкесіне: "Жақсы бала! Көзі өткір, тілі жоқ" деді. 1852 жылдың қазан айында Хоторн өзінің досы Генри Уодсворт Лонгфеллоуға былай деп жазды: "Мен мұнда тамыр жая бастадым және өмірімде алғаш рет өзімді үйімде сезіндім".
After living for a time in a rented home in Lenox, Massachusetts, author Nathaniel Hawthorne considered purchasing a home for his family. He assured his wife Sophia Peabody that his publishers Ticknor & Fields "promise the most liberal advances of money, should we need it, towards buying the house." On March 8, 1852, Hawthorne finalized his purchase of the house for $1,500 from the Alcotts. After buying the house, Hawthorne wrote, "Mr Alcott had wasted a good deal of money in fitting it up to suit his own taste—all of which improvements I get for little or nothing. Having been much neglected, the place is the raggedest in the world but it will make, sooner or later, a comfortable and sufficiently pleasant home." The Hawthornes had previously lived in Concord at The Old Manse, which they moved to after their July 9, 1842, wedding. Their new home was about two miles from there noting that it stood so close to the road that it could have been mistaken for a coach stop. He explained in a letter: "I think [it] a better name, and more morally suggestive than that which Mr. Alcott bestowed on it." Bronson never accepted the name change and continued referring to it as "Hillside". Some time in 1852, the Hawthornes hired Henry David Thoreau to survey the property. The young six year old Julian Hawthorne, the second of the Hawthornes' three children, accompanied him in silence. Thoreau remarked to the boys father he was a "good boy! Sharp eyes, and no tongue". By October 1852, Hawthorne wrote to his friend Henry Wadsworth Longfellow, "I am beginning to take root here, and feel myself, for the first time in my life, really at home."
Еуропалық сапарлар
Отбасы Натаниел Хоторн Ливерпульде АҚШ консулы болып тағайындалғаннан кейін Англияға көшті; ол 1853 жылдың 1 тамызынан 1857 жылдың 12 қазанына дейін осы қызметте болды. Кетуге аздай қалғанда, 1853 жылдың 14 маусымында, досы және ақын Генри Уодсворт Лонгфеллоу Кембридждегі үйінде қоштасу кешін өткізді. Хоторндар 1860 жылға дейін Еуропада болды, сол уақытта The Wayside-ті отбасы мүшелеріне, соның ішінде Софияның қарындасы Мэри Пибодиге жалға берді, ол кейін Хорас Маннға үйленді. Үйде болғанда Франклин Бенджамин Санборн Джон Браунның Харперс-Ферриге жасаған шабуылына қатысы бар екенін жасыра отырып, бір түн The Wayside-та тұрды. Кейін Хоторндардың ұлы Джулиан Санборнның мектебіне оқыды. АҚШ-қа қайту алдында Хоторндар бірнеше ай Италияда болды, онда 1859 жылдың сәуірінде Натаниел мұрт өсірді. Хоторндар шетелде болғанда, Алкотттар Генри Дэвид Тороға The Wayside-тың жанындағы жерді тексеруді тапсырды. Бұл жер бұрын Джон Мур деген адамның үйі болған, оның айналасында қарағайлар мен жаңғақ ағаштары, сондай-ақ алма бағы болған. Олар 1857 жылдың 22 қыркүйегінде 945 долларға (шамамен … доллар) Orchard House деп атаған үйді сатып алды. Хоторндар оны "Apple Slump" деп атады. Orchard House-ты жөндеу кезінде Алкотттар отбасы The Wayside-тың бір бөлігін жалға алды. Бронсон Алкотттан айырмашылығы, Натаниел көршілерімен араласуға құштар емес еді. Ол көбінесе үйінің артқы ауласындағы төбеге шығып, әлеуметтік қарым-қатынастардан қашып құтылатын. Бронсонның айтуынша, "оның көршілерінің көзі оны жолдан келе жатқанда байқап қояды деп қорқатын". Дегенмен, отбасылардың балалары жақын дос болды. Бронсон Натаниелмен байланыс орната алмағанына көңілі толмады және "Ешкім онымен кездейсоқ болмаса, сөйлесу мүмкіндігіне ие болмайды" деді. Луиза көрші отбасылардың жақын дос болмағанына таң қалды. Ол былай деп жазды: "Біз отбасылар арасындағы араздықты жоюға бар күшімізді салдық, бірақ олар асықпады, сондықтан жағдайды өз күйінде қалдырдық".
The family moved to England when Nathaniel Hawthorne was appointed United States consul at Liverpool; he served in that role from August 1, 1853, to October 12, 1857. Shortly before leaving, on June 14, 1853, friend and poet Henry Wadsworth Longfellow held a farewell dinner party at his Cambridge home. The Hawthornes stayed in Europe until 1860 and, during that time, they leased The Wayside to family members including Sophia's sister, Mary Peabody, who later married Horace Mann. During her time in the house, Franklin Benjamin Sanborn stayed at The Wayside for a night while hiding his connection to John Brown's raid on Harpers Ferry. The Hawthornes' son Julian later went to Sanborn's school. Before returning to the United States, the Hawthornes spent several months in Italy where, in April 1859, Nathaniel grew a mustache. While the Hawthornes were overseas, the Alcotts had Henry David Thoreau survey the land next door to The Wayside. The site was the former home of a man named John Moore and was surrounded by elms and butternut trees, and included an apple orchard. They purchased the home, which they named Orchard House, for $945 (~$ in ) on September 22, 1857. The Hawthornes referred to it as "Apple Slump". While the Orchard House was being renovated, the Alcott family rented a wing of The Wayside. Unlike Bronson Alcott, Nathaniel was not known for socializing with his neighbors. He often used the hilltop in his backyard as a means of escaping social interactions. As Bronson noted, "he feared his neighbor's eyes would catch him as he walked." The children of the respective families, however, became quite friendly. Bronson was disappointed in his inability to connect with Nathaniel and noted, "Nobody gets a chance to speak with him unless by accident." Louisa was surprised the neighboring families did not become better friends. She wrote, "We did all we could to heal the breach between the families but they held off, so we let things rest."
Құрама Штаттарға оралу
1860 жылы отбасы АҚШ-қа оралғаннан кейін Натаниел Бостонға көшуді ойлады, ол: «Мен өзімнің кішкентай ескі үйіме қалай сыйып кіретінімізді түсіне алмаймын» деп жазды. Дегенмен, отбасы үйде бірнеше өзгерістер жасады, ең бастысы – үйдің арт жағындағы үш қабатты мұнара. Үстіңгі бөлме Натаниелдің кабинеті болды – ол оны «аспан бөлмесі» деп атады, бірақ қалайы шатыр жазда бөлмені тым ыстық, ал қыста тым суық етті. Сол кезде ол жазу үшін алдыңғы бөлмені пайдаланды. Джулиан Хоторн өз жатын бөлмесін бірінші қабаттағы отыру бөлмесіне көшірді. Қ көрші Бронсон Алкотт Хоторндар үшін жолдар жасап, бақша отырғызды, оған Англиядан әкелінген шырша мен қарағайлар кірді, ал Торо мүлікті тексеру үшін 10 доллар алды. Досы Хорацио Бридждің ынтасымен ол 1862 жылдың көктемінде Вашингтонға сапар шекті, онда президент Авраам Линкольнмен кездесті. Натаниел оның «көрген ең келмейтін адам» екенін, бірақ «сол сарғыш, ерекше, дана бетке ұнағанын» айтты. Ол Вирджинияда, әсіресе соғысқа және армияға қатысты бірнеше орындарды, жазушы Натаниел Паркер Уиллиспен бірге аралап көрді. 1862 жылдың 10 сәуірінде Уэйсайдқа оралды және бір айдан кейін «Атлантик» журналына «Бейбіт адамның соғыс мәселелері туралы» атты мақаласын жіберді. «Атлантик» журналының редакторы Филдс Софияның өтінішімен Натаниелге сапарда бірге болып, мақалаға түзетулер енгізуді талап етті. Ол және баспа серіктесі Уильям Тикнор президент Линкольннің ерекшеліктері туралы пікірлер мен «Айб аға» деген сілтемелерді жоюға келісті. Натаниел бүкіл бөлімді алып тастады, өйткені оны «жариялауға тұрарлық жалғыз бөлік» деп есептеді және: «Бұл қайғылы әлемге аздап шындықты сыйға тартуға тырысу қаншалықты қорқынышты!» деп ренжіді. Мақала жарияланғаннан кейін «Атлантик» журналына «қатал және қорқынышты хаттар» келгенін Филдс мәлімдеді. 1864 жылдың көктемінде Натаниел ауырып, досы, АҚШ-тың бұрынғы президенті Франклин Пирспен бірге сапарға шықты. Натаниел 1864 жылдың 19 мамырында осы сапарда қайтыс болды. Жаңалықты естіген Луиза Мэй Олкотт Натаниелдің Уэйсайд маңындағы серуендеу жолынан жинаған билеуіштердің букетін отбасына жіберді. София үш баласымен бірге көп ұзамай Англияға көшіп кетті; ол 1870 жылы Уэйсайдты сатты. Латроптар 1881 жылдың 6 ақпанында, жас Фрэнсис қайтыс болған күні көшіп кетті.
After the family returned to the United States in 1860, Nathaniel considered moving to Boston, noting, "I am really at a loss to imagine how we are to squeeze ourselves into that little old cottage of mine." Nevertheless, the family made several changes to the home, most notably the three story tower on the back of the house. The top room became Nathaniel's study—he named it his "sky parlor"—though the tin roof made the room very hot in summer and very cold in winter. During those months he used the front parlor for his writing. Julian Hawthorne moved his bedroom to the first floor sitting room. Next door neighbor Bronson Alcott cut paths and planted gardens for the Hawthornes, which included fir trees and larches imported from England, and Thoreau surveyed the property for $10. Urged by his friend Horatio Bridge, he took a trip to Washington, D. C., where he met President Abraham Lincoln in the spring of 1862. Nathaniel noted he was "about the homeliest man I ever saw" but that he "liked this sallow, queer, sagacious visage". He visited several sites related to the War and the Army especially in Virginia, where he traveled for a time with writer Nathaniel Parker Willis. He returned to the Wayside on April 10, 1862, and less than a month later sent The Atlantic an essay titled "Chiefly About War Matters by a Peaceable Man". Fields, editor of The Atlantic, had accompanied Nathaniel on the trip at Sophia's request and insisted on changes to the essay. He and publishing partner William Ticknor agreed that comments about President Lincoln's odd features and references to "Uncle Abe" should be omitted. Nathaniel cut the entire section, though he considered it "the only part of the article really worth publishing" and lamented, "What a terrible thing it is to try to let off a little bit of truth into this miserable humbug of a world!" The Atlantic received very "cruel and terrible notes", Fields claimed, after the article was published. In the late spring of 1864, Nathaniel took ill and traveled with his friend, the former President of the United States Franklin Pierce. It was on this trip that Nathaniel died on May 19, 1864. On hearing the news, Louisa May Alcott sent the family a bouquet of violets picked from Nathaniel's walking path by the Wayside. Sophia and the three children moved to England shortly after; she sold The Wayside in 1870. The Lathrops moved out on February 6, 1881, the day young Francis died.
Қазіргі тарих
Маргарет Сидни 1924 жылы қайтыс болғаннан кейін үйді оның қызы мұра етті; ол үйді 1927 жылы көпшілікке ашты. Маргарет Сидни, осы есіммен де белгілі болған ол, 40 жыл үйді күтіп, тарихын зерттеп, жазып, экскурсиялар өткізді. Үй 1965 жылға дейін Лотроп отбасының меншігінде болды. 1963 жылы "Уэйсайд" Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды және 1965 жылдың 15 маусымында Минут Мэн Ұлттық тарихи паркінің құрамына кірді. "Уэйсайд" 1969 және 1970 жылдары жаңартылды. Содан кейінгі онжылдықтар бойы Ұлттық парктік қызмет ғимаратты 2013 жылы толықтай қалпына келтіру үшін жабылғанға дейін тек шағын жөндеулер жасады. Ол 2016 жылдың маусым айында қайта ашылды. Ішкі жағы Маргарет Сиднидің 1924 жылы қайтыс болған кезеңін көрсететіндей сақталған. Бүгінде "Уэйсайд" маусымдық экскурсиялар үшін көпшілікке ашық. Оның мекенжайы – Конкорд қаласындағы Лексингтон жолы, 455-ші үй.
After Margaret Sidney's death in 1924, the home was inherited by her daughter; she opened the home to the public in 1927. Margaret Sidney, as she was also named, spent 40 years caring for the home, researching and writing about its history, and providing tours. The home stayed in the Lothrop family until 1965. In 1963, The Wayside was designated a National Historic Landmark, and became part of Minute Man National Historical Park on June 15, 1965. The Wayside was renovated in 1969 and 1970. For the decades following, the National Park Service offered only minor repairs until the building was closed in 2013 for major restoration. It reopened in June 2016. The interior is preserved to reflect the period of Margaret Sidney's death in 1924. Today, The Wayside is open to the public seasonally for guided tours. Its address is 455 Lexington Road in Concord.