Шариф Агуак муниципалитеті: тарихы мен ағымдағы жағдайы

Кіріспе

Шариф Агуак муниципалитеті, ресми түрде Шариф Агуак муниципалитеті (магуинданао тілінде: Kuta Shariff Aguak) – Филиппиннің Магуиндано-дель-Сур провинциясындағы 3-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 33 982 адамды құрайды. Бұрын Маганой деп аталған. Магуинданао провинциясының үкіметінің 1973-1977 жылдар аралығында заң жүзіндегі (de jure) ордасы болғанына қарамастан, бұл қала – бірнеше бұрынғы губернаторлардың туған жері болғандықтан, Сандиале Самболуанның (1980–1986), Андал Ампатуанның үлкенінің (2001–2008) және Саджид Ампатуанның (2008–2009) губернаторлық кезеңдерінде іс жүзіндегі (de facto) астана рөлін атқарды.

Тарих

Шариф Агуак 1963 жылдың 11 қыркүйегінде Маганой аталымымен негізі салынды, сол кезде президент Диоздадо Макапагал 47-ші жарлыққа қол қойып, муниципалитеттің бұрынғы Котабато провинциясында құрылуын бекітті. Ол Дату Пиангтың оңтүстік 28 ауылынан құрылды. 1996 жылы Мұсылман Минданао Автономиясының 45-ші заңымен қаланың атауы Маганойдан Шариф Агуакқа өзгертілді. 2009 жылдың 30 шілдесінде Мұсылман Минданао Автономиясының 225-ші заңы (MMAA 252-мен толықтырылған) және 220-шы заңы ратификацияланғаннан кейін Шариф Сайдона Мустафа және Дату Хоффер Ампатуан муниципалитеттері Шариф Агуактың 26 ауылының 13-інен, сондай-ақ Дату Пианг, Дату Сауди Ампатуан, Дату Унсай және Мамасапаноның басқа ауылдарынан құрылды. Шариф Агуак (бұрын Маганой) 1973 жылдан 1977 жылға дейін Магуинданао провинциясының астанасы болды. 1977 жылы президент Фердинанд Маркос 1170-ші президенттік жарлық арқылы провинцияның үкімет орынды Сұлтан Кударат муниципалитетіне көшірді. 1982 жылы қабылданған Батас Памбанса Блг. 211 Магуинданаоның провинциялық үкіметінің орыны ретінде Маганойдың мәртебесін ресми түрде қалпына келтіруді көздеді, бірақ 1982 жылдың 18 желтоқсанына жоспарланған референдум өткізілмеді, осылайша заң заңды күшіне енбеді. Дегенмен, қала бұрынғы губернаторлардың өкілеттігі кезінде де-факто астана болып қызмет етті. Заң бойынша (де-юре) Сұлтан Кударат 1977 жылдан 2014 жылға дейін Магуинданаоның астанасы ретінде танылды, ол кезде Магуинданаоның Санггунианг Панлалавиган Булуанды жаңа провинциялық астана ретінде ресми түрде тану туралы қаулыны бекітті. 2019 жылы қазіргі губернатор Бай Мариам Мангудадату провинциялық астананы Шариф Агуакқа қайтару жоспарларын жариялады. Булуандағы жаңа провинциялық капитолий кешенінің құрылысы аяқталғанша, провинциялық үкіметтің атқарушы органы сол қаланың Раджа Буайан Силоньган бейбітшілік орталығында орналасқан. Ал провинциялық үкіметтің заң шығарушы органы – Магуинданаоның Санггунианг Панлалавиган Сұлтан Кударат қаласындағы Барангай Симуай Кроссингтегі ескі провинциялық капитолийдің жаңартылған ғимараттарында сессияларын өткізе береді. Шариф Агуакта Ампатуан салған бұрынғы провинциялық капитолий кешені, бастапқыда мемлекеттік мектептерге беру жоспарланған, ARMM Өрттен қорғау басқармасының жаңа аймақтық штабына айналуға тиіс болған, бірақ ақырында Филиппин армиясының жаяу әскер бригадасына айналды.

Shariff Aguak was founded as Maganoy in September 11, 1963, when President Diosdado Macapagal signed Executive Order No. 47 stipulating the creation of the municipality within the old province of Cotabato. It was created from the southern 28 barangays of Datu Piang. The town's name was changed from Maganoy to Shariff Aguak by virtue of Muslim Mindanao Autonomy Act No. 45 in 1996. On July 30, 2009, upon the ratification of Muslim Mindanao Autonomy Acts No. 225 (as amended by MMAA 252) and MMAA 220, the municipalities of Shariff Saydona Mustapha and Datu Hoffer Ampatuan, respectively, were created from a total of 13 barangays of the 26 Shariff Aguak, in addition to other barangays from Datu Piang, Datu Saudi Ampatuan, Datu Unsay and Mamasapano. Shariff Aguak (then Maganoy) was Maguindanao's provincial capital from its creation in 1973 to 1977. In 1977, President Ferdinand Marcos moved the province's seat of government to the municipality of Sultan Kudarat by virtue of Presidential Decree No. 1170. Batas Pambansa Blg. 211, enacted in 1982, aimed to formally restore the status of Maganoy as Maguindanao's seat of provincial government but the plebiscite scheduled for December 18, 1982 was never administered, thereby making the law not legally binding. However, the town has served as the de facto capital during the tenure of previous governors who hails from the town. By law (de jure), Sultan Kudarat was historically recognized as the capital of Maguindanao from 1977 until 2014 when the Sangguniang Panlalawigan of Maguindanao approved a resolution formally recognizing Buluan as the new provincial capital. In 2019 incumbent Governor Bai Mariam Mangudadatu expressed plans to move the provincial capitol back to Shariff Aguak. Pending the completion of the new provincial capitol complex at Buluan, the executive branch of provincial government holds offices in that town's Rajah Buayan Silongan Peace Center. On the other hand, the legislative branch of provincial government, the Sangguniang Panlalawigan of Maguindanao, continues to hold sessions in the rehabilitated buildings of the old provincial capitol in Barangay Simuay Crossing in the town of Sultan Kudarat. The Ampatuan built former provincial capitol complex in Shariff Aguak, initially planned to be converted for public school use, is set to become the new regional headquarters of ARMM's Bureau of Fire Protection but eventually became an infantry brigade of the Philippine Army.