Кіріспе

Сербиялық халық әншісі (1951–2019)

Шабан Шаулич (6 қыркүйек 1951 – 17 ақпан 2019) – сербиялық және бұрынғы Югославия халық әншісі. Ол өте әдемі баритон дауысымен және эмоционалдық күшін, көрермендермен байланысын көрсететін өнерлерімен танымал. Бес он жылдыққа созылған мансабында сыншылардың мақтауына да, коммерциялық табысқа да ие болды. Оны "Халық музыкасының королі" ("kralj narodne muzike") деп атайды.

Ерте өмір

Шабан Шаулич 1951 жылдың 6 қыркүйегінде Сербияның Шабац қаласында босниялық Хусо Шаулич пен Ильдуза (құрмет аты Демирович) отбасында дүниеге келді. Оның анасы Ильдуза Босния мен Герцеговинаның Биелина қаласынан шыққан, және ол балалық шағын сол жерде өткізді. Шабанның Сарайка есімді қарындасы болған, ол оны өсірді, сондай-ақ әкесінің бұрынғы қарым-қатынасынан туған жартылай қарындасы да бар еді. Шаулич бастапқыда футболға қызығушылық танытқан. Алайда, оның немере інісінің музыкаға деген шынайы дарынын алғаш байқаған – оның ағасы Әлия болды. 1960 жылдардың ортасында Әлия немере інісінен жергілікті кафанада ән шырқауды сұрады, осылайша Шауличтің бес онжылдыққа созылған музыкалық мансабы басталды.

Мансап

1969 жылы 18 жасында Шаулич өзінің алғашқы әнін жазды – "Dajte mi utjehu" ("Жұбаныш бер маған"). Ән бірден танымал болып, Шауличті табысты мансапқа жететініне үміттендіретін жұмысын жалғастыру үшін Сербияның Белград қаласына көшуге мәжбүр етті. Олардың үш баласы болды: Михайло есімді ұл және Санела мен Ильда есімді екі қызы. Ильда да әнші. Горданаға үйленбес бұрын Шауличтің Роберт есімді заңды емес ұлы болды, ол Роберт 18 жасқа толғанға дейін оны мойындап, қаржылық көмек көрсетті. Шабуличтің әкесі Шабанның Австралиядағы концерттік турнесі кезінде күтпеген жерден қайтыс болды. Ол әкесінің келесі күні өткен жерлеу рәсіміне қатыса алмады. Шаулич оның қатыса алмағанына ешқашан көнбегенін жиі айтатын.

Өлім

2019 жылдың 17 ақпанының таңертеңгі сағаттарында, Германияның Билефельд қаласындағы түнгі концерттен кейін Шаулич үйге қайтып бара жатқанда, оны Дюссельдорф әуежайына апарып, Белградқа ұшуға дайындалған еді. Оның жақын досы Бобан Стойадинович әншінің клавишшісі Мирсад Керич басқарған көліктің артқы орындығында бірге отырған. Сағат 06:50 шамасында, Билефельд пен Гютерслох арасындағы Бундесаутобан 2 трассасында Шаулич отырған SEAT Ibiza көлігіне жүргізуші куәлігі жоқ, мас күйде болған Mazda көлігінің жүргізушісі соқтығысты. Соққаннан кейін үш адам да ауыр жарақат алды. Үшеуі де дереу ауруханаға жеткізілді, бірақ Шаулич пен Керич салдарынан көз жұмды. Шауличтің қазасы туралы хабар әріптестері мен жанкүйерлерінің арасында үлкен қайғы мен ошақтық тудырды. Ол 2019 жылдың 22 ақпанында Белградтағы Жаңа Көлемдегі Құрметті азаматтар аллеясында жерленді. Шауличтің жоғары мәртебесі мен танымалдылығының арқасында Германиядағы оның қазасы Сербияда және бұрынғы Югославия елдерінде кеңінен талқыланды. Сербиялық БАҚ жүргізушінің түрік тегі бар неміс азаматы екенін, тұрақты мекенжайы жоқ екенін және оның аты-жөні, жасы, әлеуметтік желідегі суреттері жарияланды. Неміс билігі күдіктіні 11 аптаға қамауға алып, төрт айып тағып сотқа дайындады: екі адамды қасақана кінәсіз өлтіру, бір адамға ауыр дене жарақаты келтіру, мас күйде және марихуана іздерімен көлік жүргізу, сондай-ақ жүргізуші куәлігінің болмауы. Неміс судьясы қашпайтынына сенген күдікті 11 аптадан кейін босатылды. COVID-19 пандемиясының салдарынан бірнеше рет кешіктірілген сот отырысы 2022 жылдың қаңтарында, оқиғадан үш жыл өткен соң өтті. Сот барысында сараптама жүргізіліп, күдіктінің соқтығысқан сәтте сағатына 156-193 км жылдамдықпен (жолдың жылдамдық шегі сағатына 80 км) бара жатқаны анықталды, ал Шаулич отырған көлік сағатына 72-92 км жылдамдықпен қозғалған. Күдіктіге 3 жыл 3 айға жаза тағайындалды. 2022 жылдың қазан айындағы апелляциялық сотта жазасы 3 айға қысқартылып, 3 жылға дейін төмендетілді.