Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нижний Тагил – Ресейдің Свердловск облысындағы қала, Азия мен Еуропа шекарасының шығысында орналасқан. Халық саны:
City in Sverdlovsk Oblast, Russia
Nizhny Tagil is a city in Sverdlovsk Oblast, Russia, located east of the boundary between Asia and Europe. Population:
Тарих
Нижний Тагил тарихы XVI ғасырдың ортасына, Строгановтар Кама және Чусовая алқаптарындағы жерлерді иелену құқығын алған кезге дейін жетеді. 1579 жылы олар Чусоваяның сағасында, Утка өзенінің жағасында алғашқы елді мекен – Уткинская слободасын құрды. Тагил аймағындағы алғашқы орыс ауылы Фатеево 1665 жылы салынды. 1696 жылы Петр I патшаның бұйрығымен Высокогорский темір кен орны ашылды. Воевода Дмитрий Протасьев темір және магнит кендерін табу үшін тағайындалды. 1833 жылы алғашқы орыс бу локомотиві жасалды, ал оны құрастырған инженерлер Ефим және Мирон Черепановтар 1956 жылы қала орталығындағы Театр алаңында орналасқан қола мүсінмен (скульптор А. С. Кондратьев және архитектор А. В. Сотниковтың еңбегі) мәңгі есте қалды. Кейбір мәліметтерге сәйкес, "Еркіндік мүсінінің" қаптамасы үшін мыс Нижний Тагилде өндіріліп, тазартылған. Дегенмен, АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы Белл зертханасының зерттеулері Норвегиядағы Виснесс кеніші осы мақсатқа ең қолайлы көз екенін көрсетеді.
The history of Nizhny Tagil dates back to the mid 16th century, when the Stroganovs received the right to possess land by the Kama and Chusovaya basins. In 1579 they founded the first settlement, the Utkin sloboda, by the river Utka, the mouth of Chusoya. Fateyevo, the first Russian village in the Tagil region, was founded in 1665. In 1696, by the order of Tsar Peter the Great, the Vysokogorsky iron ore quarry was opened. Voevode Dmitry Protasyev was elected to search for iron and magnetic ores. The first Russian steam locomotive was constructed there in 1833, and the father and son engineers who developed it, Yefim and Miron Cherepanov (Черепанов), were in 1956 commemorated by an bronze statue (executed by sculptor A. S. Kondratyev and architect A. V. Sotnikov) which stands in the center of the Theatrical Square in the heart of downtown. According to some sources, the copper for the skin of the Statue of Liberty was mined and refined in Nizhny Tagil. However, research by Bell Laboratories in New Jersey, USA, suggests that the Visnes mine in Norway is the most likely source.
География
Қала аумағының үштен бір бөлігін өзендер мен көлдер алып жатыр. Нижний Тагил солтүстіктен оңтүстікке және шығыстан батысқа қарай созылып жатыр. Қаланың биіктігі өзгеріп тұрады. Қала өшірілген Лися тауының айналасында салынған. Басында күзет мұнарасы бар бұл тау қаланың символы болып табылады. Тағы бір төбе, Медведь Камень, қаланың солтүстік бөлігінде орналасқан. Ілеспе қалалардың қатарында оңтүстікке Екатеринбург, солтүстікке Серов және Приобье, батысқа Пермь, шығысқа Алапаевск және Верхняя Салда жатады.
Rivers and ponds take up one third of the city's territory. Nizhny Tagil spans from north to south and from east to west. The altitude of the city varies from
The city is built around the extinct volcano Lisya Mountain. This mountain with a watchtower on its top is a symbol of the city. Another hill, Медведь Камень, is located in the northern part of the city at an altitude of
Neighboring cities include Yekaterinburg to the south, Serov and Priobye in the north, Perm in the west, and Alapayevsk and Verkhnyaya Salda in the east.
Климат
Қаланың субарктикалық климаты (Кёппен климаттық жіктелімі: Dfc) бар, жазда ылды суық болып, қыстары ұзақ және суық. Жауын-шашын көбінесе көктемнің соңы мен күздің басында шоғырланады, шілде және тамыз айларында ең жоғары деңгейге жетеді. Жыл бойында әр айда да температураның нөлден төмен түсуі тіркелген.
The city features a subarctic climate (Köppen climate classification: Dfc) with mildly warm summers and very long and cold winters. Precipitation is mostly concentrated between late spring and early fall, peaking in the months of July and August. A freeze has been recorded for every month of the year.
Экономика
2015 жылы қала шегіндегі жердің көп бөлігі осы өнеркәсіптік қалада орналасқан зауыттардың құрылыстарымен ғана көмкерілген. Нижний Тагил – Орта Уралдың ірі өнеркәсіптік орталығы. Қалада темір металлургиясы, машина жасау, химия және металл өңдеу сияқты жоғары қуат тұтынатын салалар жақсы дамыған. Нижний Тагилде барлығы 606 өндіріс кәсіпорны жұмыс істейді. Нижний Тагил темір және болат зауыты (Нижнетагильский металлургиялық комбинаты, НТМК) – Ресейдегі жетекші болат компаниясы. "Уралвагонзавод" (УВЗ) – бұрынғы КСРО және Ресей аумағындағы заманауи танктардың негізгі өндірушісі. Ол әлемдегі ең ірі негізгі жауынгерлік танктарды шығаратын зауыт. T-72, T-90 және T-14 танктері осы қалада жасалады. "Нижний Тагил" медициналық құралдар зауытында травматологияға қажетті медициналық құралдарды дайындауға барлық жағдай бар.
In 2015, a large portion of the land within the bounds of the city is dominated by the facilities of the factories located in this industrial city. Nizhny Tagil is an industrial center of the Middle Urals. Highly power intensive industries such as ferrous metallurgy, engineering, chemistry, and metal working are well developed in the city. A total of 606 manufacturing companies operate in Nizhny Tagil. Nizhny Tagil Iron and Steel Plant (Nizhnetagilsky Metallurgichesky Kombinat, NTMK) is a leading Russian steel company. Uralvagonzavod (UVZ) is the main producer of modern tanks on the territory of the former Soviet Union and Russia. It is the largest main battle tank manufacturer in the world. The T 72, T 90, and T 14 are produced in the city. There are resources to manufacture medical tools for traumatology at the Nizhny Tagil medical tools plant.
Экспо-орталығы
Төменгі Тагил – Орта Уралдағы көрме шараларының маңызды орталықтарының бірі. Төменгі Тагил металл сынау институты "Урал Экспо Қару-жарақ / Ресей Экспо Қару-жарақ", "Ресей қорғаныс Экспосы" (2001 және 2002 жылдары) сияқты халықаралық көрмелерге төңкерілді.
Nizhny Tagil is one of centers of exhibition activity in the Middle Urals. Nizhny Tagil Institute of Metals Testing was the host of the international exhibitions such as Ural Expo Arms / Russian Expo Arms, Russian Defense Expo (2001 and 2002).
Әскери
Стратегиялық ракеталық күштердің 42-ші ракеталық дивизиясы Нижний Тагил қаласында дислокацияланып, 36 дана "Тополь" ядролық зымырасымен жабдықталған.
The 42nd Rocket Division of Strategic Rocket Forces is based in Nizhny Tagil, equipped with 36 Topol nuclear missiles.
Мәдениет
Демидовтар үйінің мәдениет саласындағы бастамалары Тагил қауымын Оралдың ең маңызды мәдени орталығына айналдыруға көмектесті. 19 ғасырда кітапхана және табиғи тарих пен ежелгіліктер мұражайы ашылды. Қалада жылына 75 000 оқырманға қызмет ететін, шамамен 24 кітапханадан тұратын желі бар. Тагил мұражайларының ішінде ескі облыстық тарих мұражайы, Көркем өнер мұражайы және 1990 жылдары ашылған бірнеше жаңа мұражайлар бар: табаққа сурет салу өнері мұражайы, тұрмыс салты мен қолөнер мұражайы – бұл жаңа этнографиялық кешеннің бастапқы нүктесін көрсетеді. Қалада жаңа мәдени-тарихи жоба – Демидов паркін салу жоспарлануда. Алайда, Ресейге қатысты Еуропалық санкцияларға байланысты құрылысы кейінге шегерілді. Нижний Тагил халықаралық Орал өнеркәсіптік мұрасы конференциялары мен семинарларын қабылдауға таңдалды. 2003 жылы Өнеркәсіптік мұраны сақтау жөніндегі 12-ші Халықаралық комитет отырысында Ресейдің өнеркәсіптік мұрасын сақтау шартына қол қойылды. Қаланың театр өмірі төрт театрмен ұсынылған: Ұлттық Д.Н. Мамин-Сибиряк атындағы академиялық драма театры, қуыршақ театры, жастар театры және актерлер мен актрисаларды даярлайтын Нижний Тагил өнер колледжінің актерлік бөлімі.
The House of Demidov's initiatives in the area of culture helped to develop the Tagil community into the Urals' most important cultural center. In the 19th century, a library and the museum of natural history and antiquity were opened. The city has a network of approximately 24 libraries servicing 75,000 readers every year. Tagil museums include the old regional history museum, the museum of Fine Arts, and a number of new museums opened in the 1990s: the museum of tray painting art, the museum of lifestyle and handicrafts representing the starting point of a new ethnographic complex. The Demidov Park, a new cultural and historical project, is planned to be built in the city. However, due to European sanctions against Russia, its foundation has been postponed. Nizhny Tagil has been chosen to host international Urals' Industrial Heritage conferences and workshops. In 2003, during the 12th International Committee for the Conservation of the Industrial Heritage, a charter was signed for the conservation of Russian industrial heritage. City theatrical life is represented by four theaters: the National D. N. Mamin Sibiryak Academic Drama Theater, a puppet theater, a youth theater, and the actor department of Nizhny Tagil College of Arts, which has been training actors and actresses.
Білім
Ең көне университет – Нижний Тагил мемлекеттік әлеуметтік-педагогикалық академиясы. Мемлекеттік білім беру академиясында 4 институт, 13 факультет және 29 кафедра қызмет етеді. Аспирантура жұмысы үш бағытта жүргізіледі: жалпы білім беру, педагогика және білім беру тарихы, Ресей тарихы, орыс тілі. 2008 жылы өнер және графика кафедрасында студенттердің декоративтік өнермен айналысатын бес шеберхана ашылды. Академияда төрт заманауи спорт залы бар. Жазда тауға шығу үшін қабырға орнатылады. Гимназия және фитнес залдары бар. Нижний Тагил технологиялық институты қала орталығының оңтүстік-шығысында орналасқан.
The oldest university is Nizhny Tagil State Socio Educational Academy. The state educational academy operates 4 institutes, 13 faculties and 29 departments. There is post graduate work in three fields: general education, the history of pedagogy and education, Russian history, the Russian language. In art and graphics department 2008 year launched five workshops in which students engage in decorative art. The academy has four modern sports halls. In summer, a wall is erected for climbing. There is a gymnasium and fitness room. The Nizhny Tagil Technological Institute is located south east of the city center.
Спорт
Бұрын қалада "Уралец Нижний Тагил" футбол командасы болған, ол Ресейдің екінші дивизионында ойнаған және 2006 жылы таратылған. Қаланың хоккей командасы – "Спутник Нижний Тагил", ол Ресейдің жоғары лигасынде ойнаған. "Металлург" Нижний Тагил банди клубы ең жоғары дивизионның екінші деңгейінде ойнайды. Нижний Тагил шаңғымен секіруден әлем кубогының бірнеше жарысына төңкерілген.
The city formerly had an association football team, FC Uralets Nizhny Tagil, which played in the Russian Second Division and was dissolved in 2006. The city ice hockey team is Sputnik Nizhny Tagil, which played in the Russian Major League. The bandy club Metallurg Nizhny Tagil plays in the 2nd highest division. Nizhny Tagil is a host of several competitions in ski jumping World Cup.
Қоғамдық денсаулық
Медициналық көмек 29 медициналық орталықта көрсетіледі, онда 1100 дәрігер мен 4500 көмекші жұмыс істейді. Жыл сайын 100 мыңға дейін адам ауруханаға түседі, 28 мың операция жасалады және қалалық медициналық орталықтарда 4 миллионға дейін қабылдау тіркеледі. Нижний Тагил қаласында Екатеринбург көз микрохирургиясының филиалы бар. Босандыру көмегі бар. Қалалық және жеке дәріханалар желісі жұмыс істейді. 2015 жылы зауыттардан болатын ластану жыл сайын байқалды. Балалардың тыныс жолдарының инфекциясы бойынша көрсеткіш елдің қалған бөлігінен 50% жоғары болды. Қалада асқазан және өкпе қатерлі ісігінің көрсеткіші ең жоғары деңгейде болды.
Medical care is provided in 29 medical care centers that employ 1,100 doctors and 4,500 assistants. Annually, up to 100,000 people are hospitalized, 28,000 surgeries are performed, and up to four million appointments are registered in the city medical care centers. There is a Yekaterinburg branch of eye microsurgery in Nizhny Tagil. There is obstetrical care. There is a network of municipal and private pharmacies. In 2015, pollution from factories was annually. Respiratory rate of infection in children was 50% higher than the rest of the country. The city had the highest rate of stomach and lung cancer in the country.
Көлік
Темір жолдар мен тас жолдар қаланы елдің басқа аймақтарымен байланыстырады. Қаланың жанында солтүстік-шығысқа қарай Салка әуежайы орналасқан. 1994 жылға дейін ол әскери база болып келген. Содан кейін ол Ресейдің тәжірибелік авиациясымен айналысатын азаматтық әуежайға айналды.
Rail lines and highways connect the city to the rest of the country. Near the city there is a Salka Aerodrome, located northeast of the city. It was a military base until 1994. Then it became a civil airfield with main activities in Russian experimental aviation.