Кіріспе

Омск (Омск) – Ресей Федерациясы Омск облысының әкімшілік орталығы және ең ірі қаласы. Ол Оңтүстік-Батыс Сібірде орналасқан және 1,1 миллионнан астам халқы бар. Омск – Новосибирск және Красноярскіден кейін Сібірдегі үшінші ірі қала, ал Ресейдегі он екінші ірі қала. Бұл маңызды көлік түйіні, Транссибір теміржолының стансасы және Ертіс өзені бойындағы тоқтау орны. Империялық дәуірде Омск Батыс Сібір генерал-губернаторының, кейіннен Дала генерал-губернаторының резиденциясы болды. 1918-1920 жылдардағы Ресей азамат соғысы кезінде ол қысқа мерзімге большевиктерге қарсы Ресей мемлекетінің астанасы болды және императорлық алтын қоры сақталды. Омск – Омск және Тара епископтығының орталығы, сондай-ақ Сібір имамының әкімшілік орталығы. Қала әкімі – Сергей Шелест.

Этимология

Омск қаласы Ом өзенінің атымен аталған. Бараба татарларының диалектісінде бұл су атауы "жайлы" немесе "тыныш" деген мағына береді.

Императорлық кезең

Омск бекінісінің салынуы, басқа Жоғарғы Ертіс бекіністері сияқты, Қытайға сауда жолын нығайту қажеттілігінен туындады. Оның құрылысын Сібір губернаторы М.П. Гагарин толығымен өз мойнына алды. Бірақ, ол жауапкершіліктің үлкен бөлігін де көтерді. Гагарин Нерчинск қаласының губернаторы болып, кейін Сібір приказы мен Сібір провинциясын басқарды. Ол Қытаймен саудаға көп уақыт пен күш жұмсады. Ең бастысы, ол осы елге сауда жолын ұйымдастырды. Басты жол Тобольскіден Иртыш бойымен төмен, содан кейін Обь бойымен жоғары, Кет порты арқылы Енисейге, және Қытай шекарасына дейін өтті. Жол ұзақ, қиын және қымбат болды. Бірақ, Ертіс бойында екі есе қысқа және оңайрақ екінші бағыт та болды. Бұл жолға қалмақтар, қазақтар және қытай басшылары қызығушылық танытты, себебі олардың барлығы халықаралық саудадан үлес алды. Алайда, Обь сағасынан жоғарыда сауда керуендеріне қалмақтар мен қазақ-қайсақтардың еркін жасақтары шабуыл жасады, олардың билеушілері бұған тоқтау бере алмады. Сенімді күзет, тұрақты бекіністерде орналасқан, қажет болды. 1714 жылдың мамырында Сібір губернаторы патшадан Ертіс бойында және сауда жолы бойында бекіністер салуға рұқсат алды. 1714 жылдың 22 мамырында патшаға жолдаған баяндамасында Гагарин алтын құм іздеп Яркенд қаласына бара жатқан экспедицияның қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін Ертіс бойында бекіністер салу қажеттігін дәлелдеді. Алтын кен орны Тянь-Шань тауларының артында, Такла-Макан шөлінде, көрші мемлекет аумағында жатқан. Принц Гагарин осы әрекеттің салдарынан хабардар болды. Оның сәтті аяқталуы Қытай және Жоңғариямен қақтығысқа әкелуі мүмкін. Әрине, Сібір губернаторы әскери экспедицияның Яркендке жететініне сенбеді. Бұл оңай да, қажет те емес. Сауда жолындағы бекіністер сақталып қалатын. Патша губернаторға сеніп, Ямышевтің үстіндегі Ертіс бойында бекіністер салу жөніндегі экспедицияны Гвардияның бұрынғы капитаны, армия подполковнигі Иван Бухольц басқаруына тапсырды. 1716 жылдың 2 қаңтарында Матвей Петрович Гагарин губернаторлық міндеттерін атқарып, Сібірдегі, соның ішінде Косогол көлі мен Енисей және Ертіс өзендеріндегі бекіністерді салуды белсенді түрде бастады. 1716 жылдың 8-10 қаңтарында ханзада патшамен кездесіп, Ишим мен Ертіс бойында тоналған көне зираттардан табылған алтын жиынды сыйлады. Кездесуде Гагарин Петрге Сібірді дамыту жоспарлары туралы баяндады және патшаның рұқсатын алды, бұл жоғары бекітілген шешім саналды. 1716 жылдың 27 қаңтарында Петр I Еуропаға сапар шекті, ол 1717 жылдың қазанына дейін сонда болды және Сібірден уақтылы және сенімді ақпарат алу тоқтатылды. 1716 жылдың қаңтарында Гагарин (патша жарлығына сәйкес) Косогол көлінің шекарасында бекініс салу және сәуірде Жоғарғы Енисейдегі бекіністерді салу туралы бұйрықтар шығарды. 28 сәуірде Бухольц жасағы Ямышев бекінісін тастап, Иртыш бойымен Тарскі ауданына қарай жылжыды. Гагарин жағдайды бағалап, полковник Бухольцке және Тара комендантына Ом сағасында бекініс салуды тапсырды және оларды күшейту үшін сарбаздар жіберді. 1716 жылдың соңында қазіргі өзен стансасы орнында алғашқы бекініс (қорғалған орын) салынды. Ол топырақтан жасалған бесбұрышты бекіністен, оқ-дәрі және азық-түлік қоймаларынан, сарбаздарға арналған казармалардан және офицерлерге арналған үйлерден тұрды. Бірінші Омск бекінісі (қорғалған орын) 1715 жылы Ямышев көлінің жанында салынған бекіністің көшірмесі болды. Алайда, оның бір кемшілігі болды: бекіністер шашырап, сыртқы қоршау әлсіз болды. Жау шабуыл жасағанда, гарнизонның барлығы бір-бірінен бөлек қорғануға мәжбүр болар еді. Бұл 1716 жылы Ямышев бекінісін қорғаған кезде орын алды. Алғашқы Ямышев және Омск бекіністерінің сәтсіз орналасуы құрылыс басшыларының бекініс салу тәжірибесінің жетіспеуімен түсіндірілді. 1717 жылдың басында драгун капитаны Илья Гаврилович Аксаков Ресейден сапарға шақырылды. Губернатор оған майор шені беріп, Ом өзенінің сағасында жаңа (екінші) бекініс салуды қадағалауды тапсырды. 1717 жылдың жазында Ступин басқаруындағы Омск гарнизоны Жоғарғы Ертіске бекіністер салуға аттанды. Полковник-лейтенант Иван Бухольц жаңа экспедицияны басқарудан қатаң бас тартты. 1717 жылдың наурыз айында ол Тобольскіден астанаға жіберілді. Омск поселенісінің негізі және екінші бекіністің құрылысы туралы ақпарат аз. Маңызды деректердің бірі – 1734 жылы профессор Г.Ф. Миллер үшін Тара канцеляриясының құжаттарының тізімі. Бұл тізімді 1960 жылы профессор В.И. Кочедамов еске алды, ал 2015 жылы Барнаул ғалымдары В.Б. Бородаев және А.В. Контев жариялады. Алайда, суреттер жоқ және жаңа қаланың (бекіністің) қайда және қалай салынғаны белгісіз. Тарадан Омск бекінісіне «Омья өзенінен тыс Омск бекінісінің құрылысы, түрмелер мен аулалар тізімі» деген сурет жіберілді. 1722 жылы бұл суретті капитан инженер Поль де Гранж Ом өзенінің оң жағалауындағы бекініс жоспарын жасау үшін пайдаланды. 1717 жылдың жаз соңында Гагарин Ямышев және Омск бекіністері үшін алты қоңырау жасауды бұйырды. Қоңыраулар әскери бөлімшеде, әр бекініске үштен жасалды. 1717 жылғы Омск бекінісінің суретіне сәйкес, Ом сағасында үшбұрышты күзет бекінісі, Ом арқылы өтетін жерде төртбұрышты бекініс және аулада бесбұрышты бекініс болды. 1718 жылдың басында жеті қоңырау жасалды. Мүмкін, жетіншісі Ом Слободасына, Ом өзенінің оң жағалауында орналасқан. Төртбұрышты бекініс пен үшбұрышты күзет бекінісі салынды ма, жоқ па, белгісіз. Алайда, бекініс (қорғаныс құрылысы) бесбұрышты салынғаны белгілі, бірақ суреттегідей дұрыс емес. Бұл 1745 және 1755 жылғы жоспарлардан көрінеді. Бүкіл поселенің (Омск бекінісі, казак поселенісі және негізгі қорғаныс құрылысы) пішіні бұрыштармен қиылысқан төртбұрыш болды. 1768 жылы Ом бекінісі көшірілді. Алғашқы Тобольск және қайта жаңартылған Тара қақпалары, сондай-ақ алғашқы неміс лютеран шіркеуі және бірнеше қоғамдық ғимараттар сақталды. Омск 1782 жылы қала мәртебесін алды. 1822 жылы Омск Батыс Сібірдің әкімшілік орталығына айналды, ал 1882 жылы – кең дала аймағының (қазіргі Қазақстанның солтүстік бөлігі) және Ақмолинск облысының орталығы болды, түрлі діндердегі бірнеше шіркеулер мен соборлар, мешіттер, синагог, генерал-губернатордың резиденциясы және әскери академия салынды. Бірақ, шекара артқа жылған сайын және әскери маңызы төмендеген сайын, қала құлдырап кетті. Сондықтан Омск Сібірдегі жер аудару орталығына айналды. 1850 жылдан 1854 жылға дейін Фёдор Достоевский Омск каторгасында жазасын өтеді. Омск поселенісінің (Омск қаласының) ішінде, әскери поселеніс – Омск бекінісі – шамамен 150 жыл бойы өздігінен өмір сүрді. 1845 жылға қарай Омск бекінісінің құрылыстарының жартысы қирады, бұл әскери ведомствосының инженерлік бөлімін бекіністі тарату туралы өтініш беруге итерді. 1864 жылы бекініс қиратылды. Қаланың дамуына 1890 жылдары Транссибір теміржолының салынуы ықпал етті. Бұл Омскінің логистикалық орталық ретіндегі маңыздылығын арттырды. Көптеген сауда компаниялары Омскіде дүкендер мен кеңселер ашты, бұл қала орталығының сипатын анықтады. Британ, голланд және неміс консулаттары құрылды.

Кеңес дәуірі

Кеңес үкіметі Батыс Сібірдің әкімшілік орталығы ретінде жас Новониколаевскті (кейін Новосибирск деп аталды) басымдық берді, бұл Омскідегі әкімшілік, мәдени және білім беру функцияларының Новониколаевскіге жаппай көшірілуіне себеп болды. Бұл шешім Омскінің дамуын тежеді және екі қала арасындағы қарым-қатынастың бәсекелестік сипатын күшейтті. Омскіге жаңа өмір Екінші дүниежүзілік соғыс арқасында келді. Соғыс қимылдарынан алыс болғанымен және дамыған инфрақұрылымына ие болғанымен, Омск майданнан эвакуацияланған көптеген өнеркәсіп кәсіпорындары үшін қауіпті баспана болды. Мәскеу шайқасы кезінде (1941 жылдың қазанынан 1942 жылдың қаңтарына дейін) неміс әскері жеңіске жеткен жағдайда, уақытша кеңестік астананы Омскіге көшіру жоспарлары жасалды. Соғыс аяқталғаннан кейін Омск ірі өнеркәсіптік орталық болып қала берді және кеңестік әскери өндірісінің жетекшісіне айналды. Омскіге көшірілген әскери өнеркәсіптердің қатарында 1941 жылы ОКМО танк жобалау бюросының бөлімшесі және 1962 жылы Челябинскінен С.М. Киров атындағы №185 зауыты болды. Киров зауыты мен Омск Трансмаш конструкторлық бюросы (КБТМ) 1970 жылдардан бастап Т-80 танктарын шығарып, БТР-Т, ТОС-1 және «Қара бүркіт» прототипі танктерімен айналысты. Омск Трансмаш 2002 жылы банкротқа ұшырады. 1950 жылдары Сібірде мұнай және табиғи газ кендері игерілгеннен кейін, Омскі Иртыш өзені бойымен солтүстікке қарай кеңейтіліп, мұнай өңдеу кешені мен «мұнайшылар қаласы» салынды. Қазіргі таңда Ресейдегі осындай кешендердің ең ірісі болып табылады. «Газпром Нефть» компаниясы – қаладағы ең ірі жұмыс беруші және қалалық және аймақтық билік органдарымен келіссөздер жүргізуде салық ставкаларының артықшылығын пайдаланады. Мұнай өңдеу кешеніне жақын орналасқан қаланың аудандары жергілікті жұмысшылар тарапынан «Нефтезоводская» деп аталды. Жақын маңда Омск Солтүстік (әуе базасы), Ресей Әуе күштерінің базасы орналасқан.

Кеңес Одағынан кейінгі кезең

Кеңес Одағының тарағаннан кейін Омск экономикалық тұрақсыздық және саяси тоқырау кезеңін бастан өткерді. Қаланың ірі кәсіпорындарының көпшілігі, бұрын мемлекеттік меншікте болған, бұрынғы партиялық элита, жаңа байлар және қарқынды өсіп келе жатқан қылмыстық ұйымдар арасында тартысқа түсті. Ең танымал жағдайлар ірі мұнай компаниясы – «Сибнефтьтің» жекешелендіруімен байланысты болды. 1990 жылдардың соңына дейін Омск қаласындағы саяси өмір облыс және қала әкімдіктері арасындағы күреспен сипатталды. Осы күрес нәтижесінде қаланың инфрақұрылымын және мәдени өмірін жақсартуға ықпал еткен екі түрлі пікір қалыптасты. Бұл жақсартуларға жаңа демалыс парктерін салу, қаланың тарихи орталығын қайта жаңарту, жыл сайынғы Сібір халықаралық марафоны мен Қала күндері фестивалін өткізу кірді. Бұған қарамастан, ішкі саяси бәсекелестік қаланың ресурстарын ысыраптап, тиімді басқару мен қаланың дамуына үлкен тосқауыл болды.

Орналасқан жері

Омск Батыс Сібір жазығының оңтүстігінде, солтүстікке қарай ағып жатқан Ертіс өзенінің жағалауында, Ом өзені құятын жерде орналасқан. Қаланың ең жоғары нүктесі теңіз деңгейінен биік. Омск – маңызды теміржол торабы және Транс-Сибір теміржолының солтүстік және оңтүстік тармақтарының түйіскен жері. Қала сонымен қатар аймақтық автомобиль жолдары желісінің ірі хабы болып табылады. Өзен порты жолаушылар мен жүктерді қабылдайды, бұл қалаға Иртыш және Обь өзендерінің кең су жолдары арқылы қатынауға мүмкіндік береді. Су жолдары Омскіні Қазақстандағы өзен бойындағы көмір және кен өндіруші қалалармен, сондай-ақ Солтүстік Сібірдің мұнай, табиғи газ және ағаш өңдеу кәсіпорындарымен байланыстырады. Омскіге ішкі және халықаралық (атап айтқанда, неміс және қазақ) бағыттарына рейстерді ұсынатын «Центральный» әуежайы қызмет көрсетеді, бұл қаланы Сібір және Ресейдің Шығыс аймағы үшін маңызды авиациялық орталыққа айналдырады. Қала Қазақстан астанасы Астанадан солтүстікке қарай, ал Сібірдің ең ірі қаласы Новосібірден батысқа қарай орналасқан.

Климат

Омск ылғалды континенттік климатқа (Köppen Dfb) ие, оның ерекшелігі ауа райының маусымдар бойынша күрт өзгеруі: қыстары ұзақ, құрғақ, желді және тым суық, ал жаздары қысқа, бірақ күннөлді және жылы, кейде ыстық болады. Соңғы үш онжылдықтағы орташа тәуліктік температура шілдеде және қаңтарда аралығында, бірақ жазда температура жоғарылап, қыста төмендеуі мүмкін. Омскіде жылына орташа есеппен 300-ден астам күн ашық болады (2201 сағат). Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері .

Әкімшілік және муниципалдық мәртебе

Әкімшілік-аумақтық бөлініс жүйесінде Омск облыстық маңызы бар қала ретінде қарастырылады, бұл аудандық деңгейдегі әкімшілік бірлікке тең статус. Муниципалдық бөлініс ретінде Омск – Омск қалалық округі болып табылады.

Омск қалалық кеңесі

Жергілікті өзін-өзі басқарудың өкілді органы – Омбы қалалық кеңесі, ол бес жылға сайланады және қырық депутаттан тұрады. Қазіргі қалалық кеңес – алтыншы шақырылыс, ол 2017 жылдың 10 қыркүйегінде сайланды. 20 депутат партиялық тізімдер бойынша, ал қалған 20 депутат бір мандатты округтер бойынша сайланды. Владимир Валентинович Корбут 2017 жылдың 27 қыркүйегінен бастап Омбы қалалық кеңесінің төрағасы болып табылады.

Демография

Омск қаласының халқы үнемі өсіп келген: 1881 жылы 31 мың адамды құраса, 1900 жылы 53 050 адамға, ал 1989 жылы 1 148 418 адамға жеткен. 2002 жылғы халық санауы бойынша халық саны 1 134 016 адамға дейін азайды, бірақ 2010 жылғы халық санауы көрсеткендей, ол 1 154 116 адамға дейін сәл өсті. 2021 жылға қарай халық саны 1 125 695 адамға дейін төмендеді.

Этникалық топ Халық саны Пайыздық үлесі
Орыстар 876 392 90.8%
Қазақтар 35 794 3.7%
Татарлар 12 422 1.3%
Украиндер 7 417 0.8%
Немістер 7 078 0.7%
Басқалар 26 590 2.8%

Сәулет

Қаланың сәулеттік орталығы – Любинский даңғылы / Ленин көшесі бойындағы ғимараттар кешені, бұрынғы Гостиный двормен бекітіліп, екі шағын шіркеумен шектеледі. Аймақ архитектуралық стильдердің алуан түрлі үйлесімі болып табылады, онда модерн, неоклассицизм және Екінші Империя стилі басым. Ом және Ертіс өзендерінің қосылған жеріне жақын жерде 18 ғасырға дейінгі бекіністің сақталған бірнеше қараңғы ғимараттары бар. Қаладағы ең ірі және сәнді шіркеу – Dormition Cathedral, бес күмбезді ғимарат, орыс тіршілігінің қайта жандану стилінде салынған, 1896 жылы қасиеттелген, советтік кезеңде бұзылып, 21 ғасырдың басында қайта қалпына келтірілген. Тағы бір қызығушылық тудыратын жер – Никольский даңғылы, Красный Зор көшесі, онда саудагерлердің ағаш үйлерінің қатары әлі де тұр. Көше неоклассицизм стиліндегі Қасиетті Николай соборына жетелейді, оны казактар тапсырыс беріп, Василий Стасов жобалаған және 1840 жылы қасиеттеген. Онда Сібір казактарының түрлі мүліктері сақталған. Сондай-ақ, қаланың маңызды көрікті жері – Ачайр әйелдер монастыры, Құдайдың Өмір беретін Салибі атынан аталған. Ол аумағында емдік қасиеттері бар деген минералды бұлағымен танымал, ол 1993 жылдың 14 қыркүйегінде Мәскеу және барлық Ресей патриархы Алексей II қасиеттеген.

Спорт

Омск ел ішінде кәсіби футбол және хоккей клубтарымен өкілдік етіледі. Клуб Спорт Құрылған Қазіргі лига Лигадағы орны СтадионАвангард ОмскМұзды хоккей1950Континентальдық хоккей лигасы1-орынG Drive Arena ОмскХокк 2009Жастар хоккей лигасы (МХЛ)Хоккей академиясы АвангардОмскі ЯстребыМұзды хоккей2009Кіші хоккей лигасы, жастар 1-орынG Drive Arena Yastreby OmskМұзды хоккей2012Кіші хоккей лигасы, бірінші жасөсперімдер тобы2-орынG Drive Arena Omichka OmskВолейбол1965Әйелдер волейбол суперлигасы1-орынБлинов СКCOмичка 2Волейбол2009Әйелдер жоғарғы лигасы2-орынСК ЕрмакИртыш ОмскФутбол1946Ресейдің екінші дивизионы2-орынҚызыл Жұлдыз стадионыНефтяник ОмскБаскетбол1965Баскетбол суперлигасы B3-орынСибирский Нефтяник спорт кешені

Саясат

Омск қаласының әлеуметтік-саяси өмірі қала және облыстық билік арасындағы қақтығыстармен ұзақтан бері белгілі. Он жылдан астам уақыт бойы Омск облысының губернаторы Леонид Полежаев пен қала әкімдері арасында ақпараттық соғыс жүрді. Бұл 1999 жылы Полежаев пен Валерий Рощупкиннің (1995-2001) арасындағы қарсыласудан басталды және губернаторға тиесілі БАҚ-тың (мысалы, 12-арна) және әкімге тиесілі немесе қолдаған БАҚ-тың қара пиарымен жалғасты. Бірнеше газет және бір телекомпания басшылары бірлескен мәлімдеме жасап, губернаторды «БАҚ туралы заңды» және сөз бостандығын қамтамасыз ететін Конституцияны бұзғаны үшін айыптады. (2001-2004) жылдары басталған бұл жағдай әкімнің ауысуымен аяқталды. Жаңа әкім Виктор Шредер (2004-2012) бастапқыда губернатордың толық қолдауымен келді, бірақ 2010 жылы ақпараттық соғыс қайтадан күшейді. Губернаторға жақын БАҚ әкімнің отставкаға кетуін талап етті. 2010 жылдың 1 желтоқсанындағы баспасөз конференциясында Виктор Шрейдер қатыспау ниетін білдірді. Басқа мәліметтер бойынша, ақпараттық соғыс 2009 жылдың қарашасында «Бірыңғай Ресей» партиясының Омск филиалындағы праймеризден кейін басталды, бірақ оның алғышарттары 2009 жылдың жазында қалыптасқан еді. Нәтижесінде, ақпараттық соғыстың бәрі саяси ойынға айналды. Шрейдер осыдан кейін қала әкімінің лауазымын Мемлекеттік Думаның депутаты лауазымымен ауыстырды, ал оның орнына қала әкімінің міндетін атқарушы Т.А. Вижевитова тағайындалды. 2012 жылы Кеңес Одағынан бері үнемі билікте болған Омск облысының губернаторы Полежаев отставкаға кетті, ал оның орнына бұрын Омск қаласындағы «Газпром Межрегионгаз» АҚ-ның бас директоры қызметін атқарған Виктор Назаров тағайындалды. Сол жылы бұрынғы әкімнің отставкасына байланысты мерзімінен бұрын әкім сайлауы өтті, және жаңа әкім болып бұрын Омск МПО «Мостовик» зауытының бас инженері болған «Бірыңғай Ресей» партиясының үміткері Вячеслав Двораковский сайланды. Ақпараттық соғыс жалғасты, келесі кезеңі президент Путинмен тікелей байланыс барысында басталды, онда Омск әйелінің Омск әкімімен кездесуге мүмкіндік таппағаны туралы шағымдануы, ал Путин Двораковскийді «шошқаша» деп атады. 2016 жылдың наурыз айында 100 мыңнан астам көрермен қатысқан әуе шоуында Назаров әкімнің сөзін елемеді. BK55 тілшісі Елена Яровая бұл шарада әкімнің сөз сөйлеу құқығынан айырылғанын атап өтті. 2016 жылдың 30 сәуірінде НТВ арнасының әзіл-қалжың қоңырауында губернатор Назаров Двораковскийді қала мәселелеріндегі белсенділігінің жоқтығы және маңызды коммуналдық мәселелерде көмекке құлықсыздығы үшін қатты сынады. Сонымен қатар, Назаров «соғыссыз» әкіммен қалыпты қарым-қатынас жасаудың, тіпті өзара ниет болған жағдайда да мүмкін емес екенін атап өтті.

Көлік

Омск – ірі теміржол, автомобиль және әуе тасымалының орталығы. Қалаға Транссибір темір жолының стансасы және «Центральный» әуежайы қызмет көрсетеді. Омск Иртыс өзеніндегі өзен портына ие, ол ішкі бағыттарға және Қазақстан қалаларына қызмет көрсетеді. Омск Еуропаның барлық аймандарына қол жеткізетін Е30 (Ресейде R254 тас жолы) Еуропалық бағытында орналасқан. Қалалық қоғамдық көлік жүйесіне автобустар мен троллейбустардың кең желісі кіреді, алайда соңғысы КСРО ыдырағаннан бері күрт нашарлаған. Маршруткалар (жеке таксилер) қалалық көлік желісін толықтырады. 1980-жылдардың соңында жобаланған, бірақ қаржы тапшылығына байланысты кейінге шегерілген метро жүйесі қазір Иртыс өзені арқылы өтетін метро көпірімен салынуда. Көпірдің жоғарғы деңгейі көліктерге ашық, ал төменгі деңгейі әлі салынып жатыр. Бірінші кезеңде солтүстік-батыс аудандары мен қала орталығын байланыстыратын бір қысқа желі құрылатын болады. 2017 жылғы мәліметтер бойынша, бір ғана станса ашылған және жаяу өткел ретінде пайдаланылуда.

Құрметтер

3406 Омск астероиді, негізгі астероид белдеуінде орналасқан, қаланың құрметіне аталған.