Кіріспе

Швед жазушысы және драматургі Хьяльмар Фредрик Эльгерус Бергман (19 қыркүйек 1883 жылы Швецияның Оребро қаласында дүниеге келген, 1 қаңтар 1931 жылы Германияның Берлин қаласында қайтыс болған) – швед жазушысы және драматургі.

Өмірбаян

Бергман Оребродағы банкирдің ұлы болып, Уппсала университетінде қысқа ғана уақыт философияны оқыды, бірақ көп ұзамай оқуын тастап, еркін жазушының өмірін бастады. Ол актер және сахна режиссері Август Линдберг пен Аугуста Линдбергтің қызы, Пер Линдбергтің қарындасы Стана Линдбергке үйленді. 1915 жылы әкесі қайтыс болғанға дейін Бергманды отбасылық патриарх жақсы қолдады; қарт адам инсульттан қайтыс болғаннан кейін отбасылық бизнес үлкен қарызға батқандығы белгілі болды және Бергман жазу арқылы ақша табуға және сот оқырмандарына көбірек қызығушылық тудыруға мәжбүр болды. Ол бұл қиындыққа қарсы тұрып, келесі он жылда өзінің шығармашылығының биігіне жетті. Оның көптеген туындылары Швецияның орталық бөлігіндегі шағын қалада өтеді, ол Балзактың стильінде параллель әлемге айналып келеді. Бір-бірімен байланысты ондаған отбасылардың ұятты құпиялары бірте-бірте жарыққа шығып, әңгімелердің символизмі күшейе түседі. Пессимистік көзқарас әрқашан гротеск юмормен теңдестіріледі – шындығында, «Markurells i Wadköping» сияқты кітапта соңғысы бұрынғысын толығымен басып тастауға жақым келеді. Вадкопинг қаласы автордың туған қаласы Ореброның үлгісімен салынған, ал ол орта мектепті бітірген Вестерос қаласында да, мысалы, Вадкопингтегідей епископ бар, бірақ Ореброда жоқ. 1965 жылы Оребро 19 ғасырғы қалалық өмірді көрсететін ашық аспан астындағы мұражайын ашқанда, ол Вадкопинг деп аталды. Голливудта сценарий жазушы ретінде сәтсіз әрекеттен кейін Бергманның алкоголизм мен есірткіге тәуелділігі күшейді, ол осыдан ерте қайтыс болды; оның соңғы романы «Clownen Jac» өзін-өзі жоюға бейімділігін, сондай-ақ көркемдік көріністің адалдығы мен мақсатына сенімін көрсетеді.